3. Poznaję jezioro

by przyrodniczeecho.pl

Prezentacja multimedialna zgodna z podręcznikiem „Odkrywam przyrodę”

Temat: Posługuję się kompasem.

Przyroda w klasie 4 (na podstawie wydawnictwa Nowa Era) Nowa podstawa programowa - 2026 rok

Prezentacja zawiera materiały wizualne pochodzące z darmowych banków zdjęć (np. Pixabay), wykorzystane zgodnie z licencją i jako element autorskiego opracowania.

Wstęp do zajęć:

Na lekcji:

• dowiesz się, jak zbudowany jest kompas,
• poznasz podstawowe kierunki świata,
• nauczysz się wyznaczać kierunki geograficzne przy użyciu kompasu.

CZY KAŁUŻA I JEZIORO SĄ DO SIEBIE PODOBNE?

Podczas deszczu woda gromadzi się w różnych zagłębieniach terenu. Na ulicach i chodnikach powstają wtedy kałuże. Jeziora również znajdują się w zagłębieniach terenu, jednak są od nich znacznie większe. Jezioro jest przykładem wody stojącej. Do wód stojących zaliczamy także bagna oraz zbiorniki utworzone przez człowieka, na przykład stawy.

PRZYKŁADY WÓD STOJĄCYCH

JEZIORA Jeziora najczęściej mają nieregularny kształt. Znajdująca się w nich woda nie odpływa do rzek ani oceanów.

PRZYKŁADY WÓD STOJĄCYCH

BAGNA Bagna to obszary, które pozostają stale podmokłe. Mogą powstawać między innymi w miejscach, w których jeziora stopniowo zarastają.

PRZYKŁADY WÓD STOJĄCYCH

STAWY Stawy są zbiornikami wodnymi, które mogą powstać naturalnie albo zostać utworzone przez człowieka. Ludzie zakładają je na przykład w celu hodowli ryb. S ztuczne stawy często mają regularny, geometryczny kształt.

STREFA PRZYBRZEŻNA

Strefa przybrzeżna ma zwykle kilka metrów głębokości. Promienie słoneczne docierają w niej aż do dna, dlatego występuje tutaj najwięcej organizmów. Rosną tu:

• szuwary, których znaczna część wyrasta ponad powierzchnię wody,
• rośliny mające liście unoszące się na powierzchni,
• rośliny całkowicie zanurzone w wodzie.

STREFA PRZYBRZEŻNA

Strefa przybrzeżna ma zwykle kilka metrów głębokości. Promienie słoneczne docierają w niej aż do dna, dlatego występuje tutaj najwięcej organizmów. Rosną tu:

• szuwary, których znaczna część wyrasta ponad powierzchnię wody,
• rośliny mające liście unoszące się na powierzchni,
• rośliny całkowicie zanurzone w wodzie.

STREFA PRZYBRZEŻNA

Strefa przybrzeżna jest również miejscem życia wielu gatunków zwierząt. Można w niej spotkać między innymi: grzybienie białe, grążel żółty, pałkę wodną, moczarkę, ukleje, suma, węgorza, czaplę, bobra, żabę jeziorową, wydrę, zaskrońca, błotniarkę stawową, małże, raka.

STREFA OTWARTEJ TONI WODNEJ

Strefa otwartej toni wodnej sięga do takiej głębokości, do której przenikają promienie słoneczne. Nie dochodzi jednak aż do dna jeziora. Występują w niej przede wszystkim drobne organizmy nazywane planktonem. Spotyka się tu również rośliny unoszące się na powierzchni wody. Ryb oraz innych dużych zwierząt żyje w tej strefie znacznie mniej niż w pobliżu brzegu. W strefie otwartej toni wodnej można spotkać między innymi:

• rzęsę wodną,
• plankton,
• szczupaka,
• okonia.

STREFA WÓD GŁĘBOKICH

Strefa wód głębokich rozpoczyna się tam, gdzie nie dociera już światło słoneczne. Panuje w niej ciemność, dlatego nie występują tam rośliny, a liczba zwierząt jest niewielka. Na dnie tworzy się muł złożony ze szczątków obumarłych organizmów. Odżywiają się nim rureczniki oraz inne organizmy uczestniczące w rozkładaniu martwych szczątków.

PRZYRODA W AKCJI – OBSERWACJA JAKIE ORGANIZMY MOŻNA ODNALEŹĆ W KROPLI WODY?

PRZYGOTUJ:

• słoik,
• mikroskop,
• szkiełka mikroskopowe,
• zakraplacz.

WYKONAJ:

• Podczas zajęć terenowych albo przy pomocy osoby dorosłej pobierz do słoika próbkę wody z pobliskiego zbiornika lub cieku wodnego. Zachowaj ostrożność i nie wchodź do wody.
• Przygotuj preparat mikroskopowy z pobranej próbki.
• Za pomocą pipety nanieś kroplę wody ze słoika na szkiełko podstawowe, a następnie ostrożnie przykryj ją szkiełkiem nakrywkowym.
• Przeprowadź obserwację pod mikroskopem. Pamiętaj, aby rozpocząć od najmniejszego powiększenia.
• Przyjrzyj się przedstawionym zdjęciom drobnych organizmów wodnych. Sprawdź, czy któryś z nich znajduje się w badanej próbce. Następnie wykonaj w zeszycie rysunki zaobserwowanych organizmów.

PRZYKŁADOWE ORGANIZMY WYSTĘPUJĄCE W KROPLI WODY

TOCZEK Toczek jest mikroskopijnym organizmem tworzącym kuliste kolonie złożone z wielu zielonych komórek.

PRZYKŁADOWE ORGANIZMY WYSTĘPUJĄCE W KROPLI WODY

ROZWIELITKA Rozwielitka to niewielki skorupiak wodny. Jej ciało jest częściowo przezroczyste, dlatego można dostrzec niektóre narządy wewnętrzne.

PRZYKŁADOWE ORGANIZMY WYSTĘPUJĄCE W KROPLI WODY

EUGLENA Euglena jest jednokomórkowym organizmem o wydłużonym kształcie. Zawiera zielony barwnik i może poruszać się za pomocą wici.

PRZYKŁADOWE ORGANIZMY WYSTĘPUJĄCE W KROPLI WODY

PANTOFELEK Pantofelek jest organizmem jednokomórkowym o kształcie przypominającym podeszwę pantofla. Jego ciało pokrywają liczne rzęski umożliwiające poruszanie się.

PRZYKŁADOWE ORGANIZMY WYSTĘPUJĄCE W KROPLI WODY

OKRZEMKI Okrzemki to mikroskopijne organizmy o różnorodnych, często wydłużonych kształtach. Ich komórki są otoczone twardymi osłonkami.

PRZYKŁADOWE ORGANIZMY WYSTĘPUJĄCE W KROPLI WODY

Larwa komara rozwija się w wodzie. Ma wydłużone, wyraźnie podzielone na odcinki ciało i porusza się energicznymi ruchami.