3. Obserwuję i mierzę składniki pogody

by przyrodniczeecho.pl

Prezentacja multimedialna zgodna z podręcznikiem „Odkrywam przyrodę”

Temat: Posługuję się kompasem.

Przyroda w klasie 4 (na podstawie wydawnictwa Nowa Era) Nowa podstawa programowa - 2026 rok

Prezentacja zawiera materiały wizualne pochodzące z darmowych banków zdjęć (np. Pixabay), wykorzystane zgodnie z licencją i jako element autorskiego opracowania.

Wstęp do zajęć:

Na lekcji:

• dowiesz się, jak zbudowany jest kompas,
• poznasz podstawowe kierunki świata,
• nauczysz się wyznaczać kierunki geograficzne przy użyciu kompasu.

DLACZEGO OBSERWUJEMY POGODĘ?

Pogoda silnie wpływa na codzienne życie każdego człowieka. Od odpowiednio wczesnego rozpoznania jej przebiegu zależy nie tylko nasze bezpieczeństwo, lecz także planowanie wielu zajęć. Niekorzystna pogoda bywa przyczyną poważnych trudności. Na przykład przymrozki lub susza mogą niszczyć uprawy na polach. Z kolei intensywne opady utrudniają poruszanie się po drogach, a czasami prowadzą nawet do wypadków. Właśnie dlatego warto systematycznie obserwować pogodę i analizować jej zmiany.

W obserwacjach pogody wykorzystuje się satelity meteorologiczne. Obiegają one Ziemię, wykonują pomiary oraz robią zdjęcia, na przykład pokazujące rozmieszczenie chmur.

JAK SIĘ BADA POGODĘ?

Aby zdobyć jak najwięcej informacji o pogodzie, mierzy się jej poszczególne elementy. Do takich pomiarów służą specjalne przyrządy. Wszystkie umieszcza się w odpowiednio przygotowanych miejscach, czyli w ogródkach meteorologicznych. Klatka meteorologiczna chroni wybrane urządzenia, na przykład termometry, przed bezpośrednim działaniem słońca i przed wiatrem.

Badaniem pogody zajmują się meteorolodzy. Opracowują oni dane pochodzące z pomiarów wykonywanych w ogródkach meteorologicznych oraz z obserwacji satelitarnych.

Jakimi przyrządami mierzy się składniki pogody?

Temperaturę powietrza, ciśnienie atmosferyczne, wielkość opadów, a także kierunek oraz prędkość wiatru bada się za pomocą specjalnych przyrządów pomiarowych. Natomiast zachmurzenie oraz pojawianie się osadów atmosferycznych określa się głównie dzięki obserwacji.

Termometr.

Służy do mierzenia temperatury powietrza. Temperaturę odczytuje się z podziałki umieszczonej na termometrze. Podczas odczytu należy stanąć tak, aby poziom cieczy w rurce znajdował się na wysokości oczu. W cienkiej, szklanej rurce termometru znajduje się ciecz. Jej poziom podnosi się lub obniża, gdy zmienia się temperatura powietrza. Wartość temperatury powietrza zapisujemy w stopniach Celsjusza (°C).

Barometr.

Służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego. W barometrze wskazówka pokazuje wartość ciśnienia na odpowiedniej skali. Wartość ciśnienia atmosferycznego podajemy w hektopaskalach (hPa).

Deszczomierz.

Służy do określania ilości opadów atmosferycznych. W deszczomierzu zbiera się woda pochodząca z opadów. Aby sprawdzić wysokość opadów, trzeba co jakiś czas mierzyć ilość zgromadzonej w nim wody. Ilość opadów podaje się w milimetrach (mm).

Wiatromierz.

Jest to przyrząd służący do pomiaru kierunku i prędkości wiatru. Trzy albo cztery obracające się „łyżeczki”, poruszane przez wiatr, pozwalają zmierzyć jego prędkość. Strzałka wskazuje, z którego kierunku wieje wiatr. Prędkość wiatru zapisuje się w metrach na sekundę (m/s) albo w kilometrach na godzinę (km/h). Nazwa wiatru pochodzi od kierunku, z którego on wieje.

Przyroda w akcji - Jak samodzielnie mierzyć i obserwować elementy pogody?

Poczuj się przez chwilę jak prawdziwy meteorolog. Wykonaj obserwacje oraz pomiary wybranych składników pogody. Przygotuj:

• termometr, barometr i kompas.

Wykonaj: 1. Narysuj w zeszycie tabelę zgodnie ze wzorem podanym w podręczniku na stronie 129. Zapisz aktualną datę oraz godzinę rozpoczęcia obserwacji. 2. Temperaturę powietrza odczytaj z termometru umieszczonego za oknem. Możesz również zabrać termometr na zewnątrz. W takim przypadku odczekaj kilka minut, aż poziom cieczy w termometrze przestanie się zmieniać. Pamiętaj, że temperaturę powietrza należy zawsze mierzyć w cieniu. 3. Wartość ciśnienia atmosferycznego sprawdź za pomocą barometru. Obecnie można również korzystać z elektronicznych stacji pogodowych - takie urządzenia mierzą kilka składników pogody, między innymi temperaturę powietrza oraz ciśnienie atmosferyczne. 4. Pozostałe elementy pogody zaobserwuj na zewnątrz. Możesz na przykład samodzielnie wykonać prosty przyrząd do określania kierunku wiatru. Wbij w ziemię patyk i przymocuj do niego wstążkę. Za pomocą kompasu wyznacz kierunki geograficzne, a następnie zaznacz je na podłożu. Sprawdź, w którą stronę wiatr odchyla wstążkę. 5. Zachmurzenie, opady atmosferyczne oraz osady atmosferyczne określ, wykorzystując wiadomości zdobyte podczas wcześniejszych lekcji. 6. Wyniki wszystkich obserwacji i pomiarów zapisz w tabeli w zeszycie. Następnie porównaj je z rezultatami uzyskanymi przez koleżanki i kolegów z klasy.

Jak odczytywać informacje z mapy pogody?

Elementy pogody często pokazuje się na mapach. Dzięki prostym symbolom można łatwo odczytać z nich najważniejsze informacje. Znaki te umieszcza się przy nazwach miejscowości, których dotyczą. Tytuł mapy informuje, jakiego obszaru oraz jakiego czasu dotyczy przedstawiona mapa. Objaśnienie pokazuje znaczenie znaków użytych na mapach pogody.

Gdzie można szukać informacji o pogodzie?

Wiadomości o pogodzie można znaleźć w telewizji oraz usłyszeć w radiu. Dostępne są również w specjalnych serwisach internetowych i w aplikacjach pogodowych na telefon. W takich miejscach można sprawdzić, jaka pogoda jest obecnie oraz jaka jest przewidywana prognoza. Prognoza pogody to informacja o tym, jakiej pogody można spodziewać się w najbliższych dniach - bardzo ważne są zwłaszcza komunikaty dotyczące niebezpiecznych zjawisk atmosferycznych, na przykład silnych opadów deszczu albo burz. W wybranych internetowych serwisach pogodowych można znaleźć mapy oraz animacje pokazujące między innymi przemieszczanie się chmur i obszarów opadów - dzięki nim można na przykład sprawdzić, o której godzinie w konkretnej miejscowości może pojawić się burza.