Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

3.2. OSAGAIAK ETA MANTENUGAIAK

Iker Sánchez

Created on June 15, 2026

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Customer Service Course

Dynamic Visual Course

Dynamic Learning Course

Akihabara Course

Transcript

OSAGAIAK ETA elikagaiak

Hurrengoa

Porrusaldaren osagai nagusia porrua da, lodi xehatuari, patatak gehitzen zaizkiolarik. Horrez gain, errezeta jakin batzuk azenarioekin, kalabazarekin edo bakailaoarekin osatzen dira. Oliba-olioak errezeta borobiltzen du.

Hurrengoa

Porrusaldaren osagai nagusia porrua da, lodi xehatuari, patatak gehitzen zaizkiolarik. Horrez gain, errezeta jakin batzuk azenarioekin, kalabazarekin edo bakailaoarekin osatzen dira. Oliba-olioak errezeta borobiltzen du.

Hurrengoa

Porrusaldaren osagai nagusia porrua da, lodi xehatuari, patatak gehitzen zaizkiolarik. Horrez gain, errezeta jakin batzuk azenarioekin, kalabazarekin edo bakailaoarekin osatzen dira. Oliba-olioak errezeta borobiltzen du.

Hurrengoa

PATATA

Porrua

Kalabaza

Azenarioa

Hurrengoa

PATATA

Baratxuriaren eta tipularen familia bereko barazkia, erraboil errokoak. 50 cm inguruko altuera eta 3 edo 4 cm-ko lodiera du. Hostoek, zuritik berde ilunera doazenak, eta erraboilak (zuria), tipularen antzeko zaporea dute, baina askoz ere leunagoa eta delikatuagoa da. Porrua, arbia eta azarekin batera, eta etxeko marmita zaharretan ohikoak diren beste hainbat barazkirekin batera, aintzinako europar sukaldaritza klasikoaren errepertorioaren parte den barazkietako bat da, klima zorrotzetan landatua izateko duen erraztasun handiari esker, besteak beste.

Hurrengoa

Patataren hiru ezaugarri aipagarrienak honako hauek dira: azido askorbikoaren aberastasun erlatiboa, prezio baxua eta elikagai bakar gisa erabiltzen denean nutrizio-egoera onargarriari eusteko gaitasuna. Patatak, energia modu iraunkorrean ematen duten karbohidrato konplexuen iturri garrantzitsuak dira. Gainera, zuntza, potasioa eta bitaminak dituzte, hala nola B1, B3 eta azido folikoa. Gantz gutxi dute eta, kozinatzeko moduaren arabera, nutrizio-propietate asko mantentzen dituzte. Osasun profesionalek, elikagai honek eguneroko nutrizioan duen rolagatik aitortza egin diote, funtzio kardiobaskularrean, digestio-funtzioan eta pisuaren kontrolean laguntzen baitu, neurrian eta modu osasungarrian kontsumitzen bada. Oraintsuko ikerketa batzuen arabera, oso garrantzitsua da azala kontserbatzea eta patata egosia edo errea prestatzea, nutrizio-balioa optimizatzeko eta indize gluzemikoa bat-batean ez handitzeko.

Patataren hiru ezaugarri aipagarrienak honako hauek dira: azido askorbikoaren aberastasun erlatiboa, prezio baxua eta elikagai bakar gisa erabiltzen denean nutrizio-egoera onargarriari eusteko gaitasuna. Patatak, energia modu iraunkorrean ematen duten karbohidrato konplexuen iturri garrantzitsuak dira. Gainera, zuntza, potasioa eta bitaminak dituzte, hala nola B1, B3 eta azido folikoa. Gantz gutxi dute eta, kozinatzeko moduaren arabera, nutrizio-propietate asko mantentzen dituzte. Osasun profesionalek, elikagai honek eguneroko nutrizioan duen rolagatik aitortza egin diote, funtzio kardiobaskularrean, digestio-funtzioan eta pisuaren kontrolean laguntzen baitu, neurrian eta modu osasungarrian kontsumitzen bada. Oraintsuko ikerketa batzuen arabera, oso garrantzitsua da azala kontserbatzea eta patata egosia edo errea prestatzea, nutrizio-balioa optimizatzeko eta indize gluzemikoa bat-batean ez handitzeko.

Hurrengoa

Patataren beste osagai garrantzitsu bat potasioa da, bihotzaren, muskuluen eta nerbio-sistemaren funtzionamenduan laguntzen duen elektrolitoa.Nutrizioaren ikuspegitik, patata Europako dietan sartu izana garrantzia handikoa da gaixotasun bat desagertzen lagundu zuelako: eskorbutoa, Europako iparraldeko herrialdeetan endemikoa, eta, Amerikaren aurkikuntzaren ondorengo bidaia handien garaian, sekulako hondamendia eragin zuena belaontzietako tripulazioetan. Normalean, patatak osasungarriak ez direnen kategoriara pasatzen dira akonpainamendu gisa, osagarri gehigarriz kargatuta daudenean.

Bueltatu osagaien orrira

piperrautsa

Kolore gorri-laranja duen eta piper gorria lehortu eta ehotuz lortzen den zapore bereizgarriko hauts-gozagarria da (zenbait barietate ditu). Piperrak Ameriketan sortu ziren eta Europara ekarri ziren Mundu Berriaren aurkikuntzaren ondorioz.Nutrizio-balioari dagokionez, piperrautsetik kontsumitutako errazioak ez dio nutrizio-dietari ekarpen handirik egiten. Oro har, A probitamina edo β-karotenoa ematen du, organismoan A bitamina bihurtzen dena. Bitamina horrek ikusmena baldintza normaletan mantentzen laguntzen du. Likopenoa (ahalmen antioxidatzaile handiko A probitaminarik gabeko karotenoidea) eta kapsaizina ere baditu, zapore mingarria sortzen duen osagai aktiboa.

Hurrengoa

Okelaren hestebetea, iberiar penintsulakoa jatorriz, ohikoa Espainia eta Portugalgo eragin kulturala duten beste eskualde batzuetan. Piperrautsa eta baratxuria dira osagai nagusiak.Jatorria txerri-haragian du, hau izanik osagai nagusia ur piska batekin batera. Bere ekarpen kalorikoa, nahiko altua, makronutrienteen edukiaren araberakoa da eta, batez ere, gantz kantitatearen araberakoa izaten da.

Hurrengoa

Almidoia karbohidrato mota bat da, gorputzak glukosan deskonposatzen duena energia gisa erabiltzeko. Beraz, almidoia duten elikagaiak elikagai onak izan daitezke, kaloriak gehitu edo janari bat osatu nahi baduzu.Almidoia polisakarido bat da (karbohidrato konplexua), landare-iturrien energia-erreserba nagusi gisa jarduten duena, eta gizakiak digeritu dezakeen bakarra da, gainera. Gehienbat, amilosa-polimeroen eta amilopektinaren formako glukosa-molekulek osatzen dute, % 25 eta % 75 inguruko proportzioan, hurrenez hurren, baina organismoaren arabera aldatu egiten da. Polisakarido honen kontsumoa (almidoia) hantura-kontrako propietateekin, sistema immunologikoaren indartzearekin eta toxinen borrokarekin lotuta dago. Glukosarekiko tolerantzia ere hobetzen du, eta horrek gaixotasun kardiobaskularren prebentzioan aliatu handi bihurtzen du.

Hurrengoa

Almidoia karbohidrato mota bat da, gorputzak glukosan deskonposatzen duena energia gisa erabiltzeko. Beraz, almidoia duten elikagaiak elikagai onak izan daitezke, kaloriak gehitu edo janari bat osatu nahi baduzu.Almidoia polisakarido bat da (karbohidrato konplexua), landare-iturrien energia-erreserba nagusi gisa jarduten duena, eta gizakiak digeritu dezakeen bakarra da, gainera. Gehienbat, amilosa-polimeroen eta amilopektinaren formako glukosa-molekulek osatzen dute, % 25 eta % 75 inguruko proportzioan, hurrenez hurren, baina organismoaren arabera aldatu egiten da. Polisakarido honen kontsumoa (almidoia) hantura-kontrako propietateekin, sistema immunologikoaren indartzearekin eta toxinen borrokarekin lotuta dago. Glukosarekiko tolerantzia ere hobetzen du, eta horrek gaixotasun kardiobaskularren prebentzioan aliatu handi bihurtzen du.

Almidoia karbohidrato mota bat da, gorputzak glukosan deskonposatzen duena energia gisa erabiltzeko. Beraz, almidoia duten elikagaiak elikagai onak izan daitezke, kaloriak gehitu edo janari bat osatu nahi baduzu.Almidoia polisakarido bat da (karbohidrato konplexua), landare-iturrien energia-erreserba nagusi gisa jarduten duena, eta gizakiak digeritu dezakeen bakarra da, gainera. Gehienbat, amilosa-polimeroen eta amilopektinaren formako glukosa-molekulek osatzen dute, % 25 eta % 75 inguruko proportzioan, hurrenez hurren, baina organismoaren arabera aldatu egiten da. Polisakarido honen kontsumoa (almidoia) hantura-kontrako propietateekin, sistema immunologikoaren indartzearekin eta toxinen borrokarekin lotuta dago. Glukosarekiko tolerantzia ere hobetzen du, eta horrek gaixotasun kardiobaskularren prebentzioan aliatu handi bihurtzen du.

Almidoia karbohidrato mota bat da, gorputzak glukosan deskonposatzen duena energia gisa erabiltzeko. Beraz, almidoia duten elikagaiak elikagai onak izan daitezke, kaloriak gehitu edo janari bat osatu nahi baduzu.Almidoia polisakarido bat da (karbohidrato konplexua), landare-iturrien energia-erreserba nagusi gisa jarduten duena, eta gizakiak digeritu dezakeen bakarra da, gainera. Gehienbat, amilosa-polimeroen eta amilopektinaren formako glukosa-molekulek osatzen dute, % 25 eta % 75 inguruko proportzioan, hurrenez hurren, baina organismoaren arabera aldatu egiten da. Polisakarido honen kontsumoa (almidoia) hantura-kontrako propietateekin, sistema immunologikoaren indartzearekin eta toxinen borrokarekin lotuta dago. Glukosarekiko tolerantzia ere hobetzen du, eta horrek gaixotasun kardiobaskularren prebentzioan aliatu handi bihurtzen du.

Hurrengoa

Almidoia karbohidrato mota bat da, gorputzak glukosan deskonposatzen duena energia gisa erabiltzeko. Beraz, almidoia duten elikagaiak elikagai onak izan daitezke, kaloriak gehitu edo janari bat osatu nahi baduzu.Almidoia polisakarido bat da (karbohidrato konplexua), landare-iturrien energia-erreserba nagusi gisa jarduten duena, eta gizakiak digeritu dezakeen bakarra da, gainera. Gehienbat, amilosa-polimeroen eta amilopektinaren formako glukosa-molekulek osatzen dute, % 25 eta % 75 inguruko proportzioan, hurrenez hurren, baina organismoaren arabera aldatu egiten da. Polisakarido honen kontsumoa (almidoia) hantura-kontrako propietateekin, sistema immunologikoaren indartzearekin eta toxinen borrokarekin lotuta dago. Glukosarekiko tolerantzia ere hobetzen du, eta horrek gaixotasun kardiobaskularren prebentzioan aliatu handi bihurtzen du.

Bueltatu osagaien orrira

piperrautsa

Kolore gorri-laranja duen eta piper gorria lehortu eta ehotuz lortzen den zapore bereizgarriko hauts-gozagarria da (zenbait barietate ditu). Piperrak Ameriketan sortu ziren eta Europara ekarri ziren Mundu Berriaren aurkikuntzaren ondorioz.Nutrizio-balioari dagokionez, piperrautsetik kontsumitutako errazioak ez dio nutrizio-dietari ekarpen handirik egiten. Oro har, A probitamina edo β-karotenoa ematen du, organismoan A bitamina bihurtzen dena. Bitamina horrek ikusmena baldintza normaletan mantentzen laguntzen du. Likopenoa (ahalmen antioxidatzaile handiko A probitaminarik gabeko karotenoidea) eta kapsaizina ere baditu, zapore mingarria sortzen duen osagai aktiboa.

Hurrengoa

Ideia oker ohikoenetako bat da patatak loditu egiten duela. Egia esan, bere kaloria edukia neurrizkoa da eta beste karbohidrato batzuen parekoa, arroza edo pasta kasu. Gainera, zuntz-kontzentrazio handiak, asetasuna errazten du eta pisua kontrolatzen lagun dezake. Gakoa dietaren testuinguru orokorra eta nola prestatzen diren erabakitzea da. Patata frijituek edo gantz-saltsekin egindako prestakinek, kaloria gehiegi izaten dituzte, ez patatak berak.

Hurrengoa

Ideia oker ohikoenetako bat da patatak loditu egiten duela. Egia esan, bere kaloria edukia neurrizkoa da eta beste karbohidrato batzuen parekoa, arroza edo pasta kasu. Gainera, zuntz-kontzentrazio handiak, asetasuna errazten du eta pisua kontrolatzen lagun dezake. Gakoa dietaren testuinguru orokorra eta nola prestatzen diren erabakitzea da. Patata frijituek edo gantz-saltsekin egindako prestakinek, kaloria gehiegi izaten dituzte, ez patatak berak.

Ideia oker ohikoenetako bat da patatak loditu egiten duela. Egia esan, bere kaloria edukia neurrizkoa da eta beste karbohidrato batzuen parekoa, arroza edo pasta kasu. Gainera, zuntz-kontzentrazio handiak, asetasuna errazten du eta pisua kontrolatzen lagun dezake. Gakoa dietaren testuinguru orokorra eta nola prestatzen diren erabakitzea da. Patata frijituek edo gantz-saltsekin egindako prestakinek, kaloria gehiegi izaten dituzte, ez patatak berak.

Hurrengoa

Ideia oker ohikoenetako bat da patatak loditu egiten duela. Egia esan, bere kaloria edukia neurrizkoa da eta beste karbohidrato batzuen parekoa, arroza edo pasta kasu. Gainera, zuntz-kontzentrazio handiak, asetasuna errazten du eta pisua kontrolatzen lagun dezake. Gakoa dietaren testuinguru orokorra eta nola prestatzen diren erabakitzea da. Patata frijituek edo gantz-saltsekin egindako prestakinek, kaloria gehiegi izaten dituzte, ez patatak berak.

Hurrengoa

Ideia oker ohikoenetako bat da patatak loditu egiten duela. Egia esan, bere kaloria edukia neurrizkoa da eta beste karbohidrato batzuen parekoa, arroza edo pasta kasu. Gainera, zuntz-kontzentrazio handiak, asetasuna errazten du eta pisua kontrolatzen lagun dezake. Gakoa dietaren testuinguru orokorra eta nola prestatzen diren erabakitzea da. Patata frijituek edo gantz-saltsekin egindako prestakinek, kaloria gehiegi izaten dituzte, ez patatak berak.

Hurrengoa

Kolore gorri-laranja duen eta piper gorria lehortu eta ehotuz lortzen den zapore bereizgarriko hauts-gozagarria da (zenbait barietate ditu). Piperrak Ameriketan sortu ziren eta Europara ekarri ziren Mundu Berriaren aurkikuntzaren ondorioz.Nutrizio-balioari dagokionez, piperrautsetik kontsumitutako errazioak ez dio nutrizio-dietari ekarpen handirik egiten. Oro har, A probitamina edo β-karotenoa ematen du, organismoan A bitamina bihurtzen dena. Bitamina horrek ikusmena baldintza normaletan mantentzen laguntzen du. Likopenoa (ahalmen antioxidatzaile handiko A probitaminarik gabeko karotenoidea) eta kapsaizina ere baditu, zapore mingarria sortzen duen osagai aktiboa.

Hurrengoa

Ideia oker ohikoenetako bat da patatak loditu egiten duela. Egia esan, bere kaloria edukia neurrizkoa da eta beste karbohidrato batzuen parekoa, arroza edo pasta kasu. Gainera, zuntz-kontzentrazio handiak, asetasuna errazten du eta pisua kontrolatzen lagun dezake. Gakoa dietaren testuinguru orokorra eta nola prestatzen diren erabakitzea da. Patata frijituek edo gantz-saltsekin egindako prestakinek, kaloria gehiegi izaten dituzte, ez patatak berak.

Bueltatu osagaien orrira

PATATA

Porrusaldaren osagai nagusia porrua da, lodi xehatuari, patatak gehitzen zaizkiolarik. Horrez gain, errezeta jakin batzuk azenarioekin, kalabazarekin edo bakailaoarekin osatzen dira. Oliba-olioak errezeta borobiltzen du.

Hurrengoa

PATATA

Porrusaldaren osagai nagusia porrua da, lodi xehatuari, patatak gehitzen zaizkiolarik. Horrez gain, errezeta jakin batzuk azenarioekin, kalabazarekin edo bakailaoarekin osatzen dira. Oliba-olioak errezeta borobiltzen du.

Porrusaldaren osagai nagusia porrua da, lodi xehatuari, patatak gehitzen zaizkiolarik. Horrez gain, errezeta jakin batzuk azenarioekin, kalabazarekin edo bakailaoarekin osatzen dira. Oliba-olioak errezeta borobiltzen du.

Hurrengoa

PATATA

Porrusaldaren osagai nagusia porrua da, lodi xehatuari, patatak gehitzen zaizkiolarik. Horrez gain, errezeta jakin batzuk azenarioekin, kalabazarekin edo bakailaoarekin osatzen dira. Oliba-olioak errezeta borobiltzen du.

Hurrengoa

PATATA

Porrusaldaren osagai nagusia porrua da, lodi xehatuari, patatak gehitzen zaizkiolarik. Horrez gain, errezeta jakin batzuk azenarioekin, kalabazarekin edo bakailaoarekin osatzen dira. Oliba-olioak errezeta borobiltzen du.

Ideia oker ohikoenetako bat da patatak loditu egiten duela. Egia esan, bere kaloria edukia neurrizkoa da eta beste karbohidrato batzuen parekoa, arroza edo pasta kasu. Gainera, zuntz-kontzentrazio handiak, asetasuna errazten du eta pisua kontrolatzen lagun dezake. Gakoa dietaren testuinguru orokorra eta nola prestatzen diren erabakitzea da. Patata frijituek edo gantz-saltsekin egindako prestakinek, kaloria gehiegi izaten dituzte, ez patatak berak.

Ideia oker ohikoenetako bat da patatak loditu egiten duela. Egia esan, bere kaloria edukia neurrizkoa da eta beste karbohidrato batzuen parekoa, arroza edo pasta kasu. Gainera, zuntz-kontzentrazio handiak, asetasuna errazten du eta pisua kontrolatzen lagun dezake. Gakoa dietaren testuinguru orokorra eta nola prestatzen diren erabakitzea da. Patata frijituek edo gantz-saltsekin egindako prestakinek, kaloria gehiegi izaten dituzte, ez patatak berak.

Ideia oker ohikoenetako bat da patatak loditu egiten duela. Egia esan, bere kaloria edukia neurrizkoa da eta beste karbohidrato batzuen parekoa, arroza edo pasta kasu. Gainera, zuntz-kontzentrazio handiak, asetasuna errazten du eta pisua kontrolatzen lagun dezake. Gakoa dietaren testuinguru orokorra eta nola prestatzen diren erabakitzea da. Patata frijituek edo gantz-saltsekin egindako prestakinek, kaloria gehiegi izaten dituzte, ez patatak berak.

Lipidoek ( % 32), profil lipidiko hau dute:

  • % 38, gutxi gorabehera, koipe ase bakoitzeko
  • % 43 koipe monoinsaturatu bakoitzeko
  • Gantz-azido poliinsaturatuen proportzio txikia
Kolesterolak, taldearen batez bestekoaren antzeko kantitateak ditu. Txorizoa, askotariko dieta orekatuetan sartu ahal izateko, neurrizko kantitateetan kontsumitu behar da noizean behin.Txorizoak ikuspegi kuantitatibotik garrantzirik ez duen karbohidrato kopuru txiki bat ematen du, eta balio biologiko handiko proteina bat, arrautzaren proteinarena baino zertxobait txikiagoa. 100 g txorizok, makronutriente honetan heldu batentzat gomendatutako ahorakinen % 40,7 estaltzen ditu. Txorizoa selenioa, fosforoa eta burdina bezalako mineralen iturria da. Bioerabilgarritasun handiko burdinen artean hemoa nabarmendu behar da. Sodio kopuru handiak, dieta hiposodikoak jarraitu behar dituzten pertsonen kontsumoa mugatzen du. Funtsezko tiamina, niazina eta B12-ren iturri da.

Ideia oker ohikoenetako bat da patatak loditu egiten duela. Egia esan, bere kaloria edukia neurrizkoa da eta beste karbohidrato batzuen parekoa, arroza edo pasta kasu. Gainera, zuntz-kontzentrazio handiak, asetasuna errazten du eta pisua kontrolatzen lagun dezake. Gakoa dietaren testuinguru orokorra eta nola prestatzen diren erabakitzea da. Patata frijituek edo gantz-saltsekin egindako prestakinek, kaloria gehiegi izaten dituzte, ez patatak berak.

Ideia oker ohikoenetako bat da patatak loditu egiten duela. Egia esan, bere kaloria edukia neurrizkoa da eta beste karbohidrato batzuen parekoa, arroza edo pasta kasu. Gainera, zuntz-kontzentrazio handiak, asetasuna errazten du eta pisua kontrolatzen lagun dezake. Gakoa dietaren testuinguru orokorra eta nola prestatzen diren erabakitzea da. Patata frijituek edo gantz-saltsekin egindako prestakinek, kaloria gehiegi izaten dituzte, ez patatak berak.