BLENT CAS

Is op straat slapen een bewuste keuze?

Locatie: Molenbeek Minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt verwerpt de kritiek dat haar strengere asielregels meer gezinnen op straat doen belanden. ‘Wie terugkeert, krijgt wél opvang.’ De minister maakt van menselijke waarde een straf en beloning. Met dit spandoek wordt er een signaal gegeven aan de overheid. Er wordt gevraagd voor een meer menselijk beleid, waarin er geen uitsluiting is en men meer oog heeft voor gezinnen op de vlucht en de onmenselijke situatie in hun land van herkomst.

De beweging om “kunst weer politiek te maken” stelt dat kunst in tijden van crisis niet neutraal kan blijven. Ze moet een middel zijn voor protest, een manier om de waarheid van het moment vast te leggen en een tegengewicht te bieden tegen onverschilligheid. Volgens deze visie is alle kunst in wezen politiek, omdat ze altijd voortkomt uit de sociale, economische en machtsstructuren van haar tijd. In deze geest richt de kunstenaar zich bewust op onrecht zoals institutioneel racisme, economische ongelijkheid of het afbrokkelen van rechten en maakt werk dat deze realiteiten zichtbaar maakt. De kunst vertelt verhalen die vaak ontbreken in officiële narratieven en doorbreekt propaganda door het tonen van wat er echt gebeurt. Tegelijk nodigt ze uit tot reflectie en gesprek: niet door te preken, maar door te prikkelen, te confronteren en ruimte te scheppen voor dialoog.

Herinnering als verzet: de stem van Eunice leeft voort

Dit beeld is gefotografeerd in de verbindingsstraat tussen de Aken- en Willebroekkaai. Dit is gelegen in het noordwestelijke deel van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Op het beeld is een bord van een straatnaam te zien. Dit lijkt op het eerste zicht een gewone straatnaam, maar dit verwijst naar de naam ‘Eunice Osayande’, een sekswerker van Nigeriaanse afkomst die in 2018 brutaal werd vermoord toen ze in de handen van mensensmokkelaars viel.

Het beeld spreekt ons aan omdat een gewone straatnaam hier een sterke maatschappelijke boodschap krijgt. De naam van Eunice Osayande maakt een onzichtbaar probleem zichtbaar in de publieke ruimte. In combinatie met de ruwe, stedelijke omgeving voelt het confronterend en echt. Het zet ons aan om na te denken over geweld, uitbuiting en hoe kwetsbare vrouwen vaak vergeten worden. Het raakt ons dat achter een simpele straatnaam een heftig en gewelddadig verhaal schuilt. Ik denk dat veel mensen niet weten dat hier een betekenis rachter schuilt en het gewoon zien als een straatnaambordje. Pas wanneer je weet dat dit verwijst naar de vrouw, besef je dat het gaat over mensenhandel en vrouwenmoord en dat dit ‘doodgewone’ bordje een grote betekenis heeft. De link met kinderen, jongeren en welzijn zit in kwetsbaarheid en bescherming. Het beeld toont dat sommige mensen slachtoffer zijn van uitbuiting en geweld, wat ook jongeren kan overkomen. Het benadrukt hoe belangrijk het is dat jongeren veilig opgroeien en goede ondersteuning en bescherming krijgen in kwetsbare situaties. Hierin herken je vooral ongelijkheid en kwetsbaarheid bij opgroeien. Niet alle jongeren krijgen dezelfde kansen of groeien op in een veilige omgeving. Sommigen komen in aanraking met uitbuiting, geweld of armoede, waardoor ze extra ondersteuning nodig hebben. Het beeld toont dus ook het belang van bescherming, hulpverlening en gelijke kansen voor alle jongeren.

Wie gezien wordt kan niet meer genegeerd worden.

Het roept de vraag op: wie moet in onze samenleving eigenlijk nog zeggen dat ze bestaan? Wie moet hun bestaansrecht verdedigen? Het intrigeert omdat het zowel kwetsbaar als strijdlustig is. Voor veel jongeren is gezien worden van geen vanzelfsprekendheid. Denk bijvoorbeeld aan jongeren in armoede, jongeren met een migratieachtergrond… zichtbaarheid is een basisvoorwaarde voor welzijn Er wordt met dit woord verschillende dingen bloot gelegd. Denk aan uitsluiting en discriminatie, de strijd om erkenning, het belang van prestatie en inclusie…

Zorg en kwetsbaarheid in de stad

Locatie: de Simon Bolivarlaan. Het beeld toont een sterk contrast tussen de zachte, zorgende houding van de moeder en de ruwe stedelijke omgeving met graffiti. Net dat spanningsveld trekte ons als groep enorm aan, iets heel intiems en kwetsbaars vindt plaats in een harde, publieke ruimte. Wat ons vooral raakte, is de nabijheid tussen ouder en kind. Het beeld laat zien hoe belangrijk veiligheid en hechting is, zelfs in een moeilijke of onzekere context. Die band vormt een soort beschermende bubbel, los van wat er rondom gebeurt. De link met kinderen, jongeren en hun welzijn is dat het benadrukt hoe belangrijk een veilige hechting is voor de ontwikkeling van een kind. Tegelijk maakt het duidelijk dat die basis niet voor iedereen vanzelfsprekend is. In steden zoals Brussel spelen ook bredere maatschappelijke uitdagingen mee, zoals armoede, ongelijkheid en beperkte toegang tot ondersteuning. Het beeld zet je dus aan het denken over hoe we als samenleving kunnen zorgen voor meer gelijke kansen en veiligheid voor elk kind.

Waar is de mens gebleven?

Dit beeld werd gemaakt in Brussel-Centraal, in een drukke omgeving waar dagelijks veel mensen en jongeren langskomen. De slogan ‘Make Humans Great Again’ valt meteen op omdat hij zo direct is. Hij doet denken aan een bekende politieke slogan, maar hier krijgt hij een andere betekenis: een oproep om menselijker en vriendelijker te zijn. Het beeld laat voorbijgangers even stilstaan bij wat ‘menselijkheid’ vandaag betekent in de wereld. Wat ons raakt aan deze slogan, is dat er twee lagen in zitten. Aan de ene kant klinkt het hoopvol: het roept op tot meer menselijkheid, verbinding en zorg voor elkaar. Aan de andere kant toont het ook dat er iets wringt: dat menselijkheid niet altijd vanzelfsprekend is, dat samenleven soms moeilijk loopt en dat uitsluiting nog altijd bestaat. Omdat de slogan in de openbare ruimte hangt, voelt het bijna als een spiegel. Het laat je nadenken: wie moet er eigenlijk ‘great’ worden? Wie wordt gezien, en wie niet? Wie krijgt kansen, en wie valt uit de boot?

Balans is geen toeval

Locatie: Rollebeekstraat in Brussel Dit beeld spreekt ons aan door de sterke symboliek en de manier waarop het kunstwerk de gevel van het gebouw volledig integreert. De weegschaal met twee werelddelen roept meteen vragen op over evenwicht en rechtvaardigheid op wereldschaal. Door het trompe l’oeil effect lijkt het alsof de scène zich afspeelt in de echte wereld, wat de boodschap extra krachtig maakt. Het beeld nodigt uit om stil te staan en na te denken over hoe fragiel dat evenwicht is en wie er verantwoordelijkheid voor draagt.

Wat intrigeert, is dat de balans in dit kunstwerk letterlijk wordt vastgehouden door mensen. Het maakt duidelijk dat evenwicht geen vanzelfsprekendheid is, maar iets waar voortdurend inspanning voor nodig is. Dat raakt, omdat het suggereert dat ongelijkheid, onrecht en scheve verhoudingen geen ‘natuurlijke toestand’ zijn, maar het gevolg van menselijke keuzes. Tegelijk roept het de vraag op wie vandaag de last draagt om dat evenwicht te bewaren, en wie net buiten beeld blijft. De link met kinderen en jongeren ligt in het idee dat zij opgroeien in een wereld waar het evenwicht vaak verstoord is. Ongelijkheid tussen landen, maar ook binnen steden en buurten, heeft een directe impact op hun welzijn en toekomstkansen. Jongeren hebben hier echter weinig controle over, terwijl zij de gevolgen wel dragen. Het beeld kan gelezen worden als een oproep om ook hun stem mee te nemen in hoe die wereld wordt vormgegeven. In het kader van jeugdhulp benadrukt dit het belang van structurele verantwoordelijkheid en het creëren van omstandigheden waarin jongeren veilig en evenwichtig kunnen opgroeien. Dit beeld herkennen we maatschappelijke vraagstukken rond ongelijkheid, mondiale rechtvaardigheid en gedeelde verantwoordelijkheid. Het werk wijst op de spanning tussen verschillende delen van de wereld en de vraag wie profiteert en wie de lasten draagt. Voor kinderen en jongeren vertaalt dit zich in ongelijke toegang tot onderwijs, zorg, veiligheid en ontwikkelingskansen. Het kunstwerk maakt duidelijk dat deze ongelijkheden geen individueel probleem zijn, maar ingebed zijn in bredere maatschappelijke structuren. Daarmee sluit het beeld sterk aan bij politiserend werken, het nodigt uit om verder te kijken dan individuele verhalen en om structurele oorzaken van ongelijkheid bespreekbaar te maken.

De toekomst straalt wanneer iedereen zichzelf mag én kan zijn

(locatie: Noordwijk/ Brabantwijk) Het is een heel opvallende poster, het hangt in een heel diverse buurt waar misschien niet iedereen het eens is met wat op deze poster staat. Toch hangt hij er nog altijd en is hij niet gevandaliseerd. Dit laat ons zien dat er een zekere tolerantie is in Brussel en specifiek deze plek, naar elkaar. Posters als dit hebben ook een functie om de jeugd hiervan bewust te maken. Als je als jongeren in een diverse inclusieve buurt opgroeit dan ga je in je latere leven vaker een ruimere en inclusievere blik hebben op de wereld. Deze poster laat zien dat alle mensen inclusief jongeren zichzelf moeten kunnen zijn.

Liberté, égalité, fraternité

Deze sticker werd gespot in Koekelberg, Noord Brussel. Onze aandacht werd getrokken door het visuele inzoomeffect, het kleurgebruik en de krachtige tekstboodschap. Wat ons prikkelde, is hoe de verschillende vrouwen allemaal met een hoofddoek zijn afgebeeld. In het Westen leeft vaak het idee dat het dragen van een hoofddoek aan vrouwen wordt opgelegd, terwijl dit ook een eigen keuze kan zijn. Die spanning tussen perceptie, interpretatie en realiteit maakt het beeld intrigerend en doet ons denken aan het hoofddoekendebat in België. De boodschap “No one is free until we are all free” raakt ons en benadrukt dat vrijheid een universeel recht is. We herkennen in dit beeld dus mensen- en kinderrechten waaronder het recht op gelijke kansen en het recht op vrijheid in al zijn facetten. Afhankelijk van achtergrond, cultuur en context krijgen niet alle kinderen en jongeren dezelfde kansen. Sommigen jongeren groeien op in een context waarin hun recht op keuze- en meningsuiting onder druk staat. Daarnaast zien we, door het uitsluitend gebruik van vrouwen op de sticker, een link met feminisme en het streven naar gelijkheid en gelijke kansen voor iedereen. De vrouwen op de sticker lijken tot slot elkaar(s kader) te dragen, dit benadrukt het belang van samenwerking en ondersteuning.

Roepen om menswaardigheid

Locatie: De foto is genomen langs een spoorlijn in het station Haren-Zuid.

De spoorwegen vormen in Brussel vaak een grens tussen wijken. De muur met graffiti en het hekwerk versterken het gevoel van afsluiting en fysieke barrières dat past bij het thema detentie. Dit beeld spreekt aan omdat het meteen de spanning laat zien tussen vrijheid en opsluiting. De felle tekst “Ni prison, ni centre fermé” voelt bijna als een schreeuw en botst hard met het hek op de voorgrond. Daardoor wordt de kritiek op het opsluiten van jongeren heel concreet en zichtbaar. Wat ons vooral raakt, is het contrast. De graffiti met vlammen en een duidelijke boodschap staat tegenover de kille, functionele omheining. Dat zet je aan het denken over hoe we als maatschappij omgaan met “moeilijke” jongeren: stoppen we hen liever weg, of investeren we echt in begeleiding en herstel? Binnen het thema kinderen, jongeren en welzijn sluit dit aan bij de discussie rond jeugddetentie. Het roept de vraag op of opsluiting jongeren helpt groeien, of hen net verder stigmatiseert en van de samenleving vervreemdt. Maatschappelijk gezien verwijst het beeld naar het bredere debat over de ethiek en zin van jeugddetentie. Wie komt er in zulke instellingen terecht, en welke kansen verliezen jongeren daardoor? De graffiti voelt als een oproep om te kiezen voor meer inclusieve en mensgerichte vormen van zorg, in plaats van repressie. Kanttekening: de grootste gevangenis van het land bevindt zich op 20 min van het station.

“Onzichtbare verhalen in de stad”

Locatie: Naamstestraat, Brussel Het beeld spreekt ons aan omdat het iets toont wat op het eerste gezicht heel gewoon lijkt, maar bij langer kijken meer vragen oproept. Net omdat het geen opvallend of spectaculair beeld is, dwingt het ons om stil te staan bij wat er niet meteen zichtbaar is. Wat ons vooral raakt, zijn de onzichtbaarheden van mensen in de samenleving. We zien bijvoorbeeld een man die mogelijks een militaire achtergrond heeft. Aan zijn houding of uiterlijk zie je misschien kracht of controle, maar tegelijk kan dit iemand zijn die zware ervaringen heeft meegemaakt en trauma’s meedraagt zonder dat dat zichtbaar is voor de buitenwereld. De samenleving ziet vaak alleen het uiterlijk of het gedrag, maar niet wat iemand innerlijk meedraagt.

Ook bij kinderen kan die onzichtbaarheid sterk aanwezig zijn. Een kind kan bijvoorbeeld iemand verloren hebben, eenzaam zijn of opgroeien met zorgen, terwijl dit niet meteen te zien is in hun gedrag of uitstraling. Toch heeft dat een grote invloed op hoe zij zich voelen en ontwikkelen. De link met kinderen, jongeren en welzijn is hier duidelijk aanwezig. Kinderen en jongeren dragen soms zware emoties of moeilijke ervaringen met zich mee, zonder dat daar ruimte voor is in hun omgeving. Als die onzichtbare noden niet worden gezien, is het moeilijk om passende ondersteuning te krijgen. Welzijn gaat hier niet alleen over wat zichtbaar is, maar ook over wat verborgen blijft. In het beeld herkennen we verschillende maatschappelijke vraagstukken rond opgroeien en ongelijkheid. Mensen met trauma’s, verlieservaringen of een moeilijke achtergrond krijgen niet altijd de zorg of aandacht die ze nodig hebben, zeker niet als die problemen niet duidelijk zichtbaar zijn. Dit geldt zowel voor volwassenen als voor kinderen en jongeren. Ongelijkheid speelt hierbij een grote rol: wie minder kansen of minder steun heeft, loopt meer risico om met die onzichtbaarheden alleen te blijven. Het beeld toont zo dat opgroeien en leven in de stad niet voor iedereen hetzelfde is, en dat beleid en ondersteuning vaak tekortschieten in het herkennen van wat zich onder de oppervlakte afspeelt. Het beeld laat ons uiteindelijk nadenken over hoe belangrijk het is om verder te kijken dan wat zichtbaar is, en om in welzijnswerk en jeugdzorg ook aandacht te hebben voor de verhalen die niet meteen verteld worden.

Een glimlachje

De foto is genomen door fotografe Janette Beckman. Ik zag het als een klein kadertje aan een buitenmuur in een steegje rond centraal station. Ik moest er van glimlachen. Wat opzoek werk leidt me naar dit filmpje van June en July, een eeneiige tweeling uit London. A BLESSED LIFE - The Islington Twins Living on the Streets of London In combinatie met de foto van groep 22 denk ik dat deze kleine foto’s een deel zijn van een grotere beweging, tentoonstelling. Ik vind er niets van terug maar het zijn bekende beelden, in het klein en ingekaderd en in het straatbeeld gezet. Een beetje schoonheid doet me altijd denken aan Fredriek Hundertwassen’s uitspraak: ‘Schönheit kan die werlt retten’ zowat een levensmoto voor mij

BETRAPT! , Verkrachter, we zien je wel!

Interessant met het maatschappelijk thema de laatste tijd dat verkrachters niet genoeg gestraft worden. Meermaals omdat ze status hebben of ambitie of dergelijke. (JONG EN GETALENTEERD) De beslissing om de tekst op de grond te zetten kan ook doordacht zijn, in deze maatschappij kijken heel vaak naar de grond omdat we op onze gsm zitten. Waardoor we sneller deze tekst gaan zijn dan dat het ergens op een muur staat. Deze plaats kan de boodschap ook versterken, misschien bedoelt men hiermee dat we meer rechtop moeten kijken naar wat er rondom gebeurt. Koningswijk dicht bij het centraal station.

Het is enorm actueel omdat er de laatste tijd heel wat mensen die verkrachting plegen er maar mee weg komen omwille van mensen met ambitie, mensen met een doel in het leven, mensen met status. Veel jongeren voelen zich onveilig op straat en buiten. Durven niet meer alleen buiten te komen, te gaan sporten,... Ze merken ook dat het rechtssysteem corrupt zou zijn en komen hiervoor in opstand. Bijvoorbeeld door zulke boodschappen in de stad te verspreiden. Kan je zomaar overal mee wegkomen als je een beetje status hebt? Als je een goede opleiding volgt? Wordt iedereen dan wel gelijk behandelt, als gelijke gezien voor hetzelfde feit, dat we in geen geval kunnen goedkeuren. Maar dat trekt zich ook door, wordt iedereen met wat status en een goede opleiding dan als ‘beter’ gezien? Wat met jongeren die hier de middelen niet voor hebben?

Feminisme

Dit beeld toont een politieke boodschap die verwerkt zit in een alledaagse context, namelijk langs het fietspad. Door het contrast tussen de kleuren van het bord en de graffiti valt de boodschap sterk op en trekt ze de aandacht van voorbijgangers. Als vrouw komt deze boodschap extra pakkend over, omdat vrouwen nog dagelijks geconfronteerd worden met verschillende uitdagingen en drempels binnen de samenleving. De foto verwijst naar het bredere maatschappelijke vraagstuk van gelijkheid tussen diverse groepen, zowel tussen mannen en vrouwen als tussen verschillende leeftijdsgroepen. Genderongelijkheid tussen mannen en vrouwen uit zich nog vaak in discriminatie, stereotiepe rolpatronen en minder kansen op vlak van onderwijs, werk en veiligheid

Geschiedenis herhaalt zich

Dit beeld brengt een boodschap naar voren die in de dagelijkse berichtgeving en binnen de samenleving vaak nog wordt stilgezwegen. Doordat deze stickers zichtbaar aanwezig zijn in het straatbeeld, worden mensen geconfronteerd met een realiteit die we niet langer kunnen negeren. Vandaag zijn er wereldwijd veel kinderen die slachtoffer zijn van genocide en oorlogsgeweld. Zij zijn vaak de grootste dupe van conflicten, omdat ze geen kans krijgen om veilig op te groeien, naar school te gaan of een normale jeugd te beleven. Dit heeft ernstige gevolgen voor hun ontwikkeling op verschillende vlakken, zowel op korte als op lange termijn. De traumatische ervaringen die zij meemaken, dragen velen van hen de rest van hun leven mee en kunnen later leiden tot zware psychische problemen.

MY VOICE, MY CHOICE

Deze afbeelding is gemaakt in Brussel-centraal en spreekt ons als groep aan omdat wij vinden dat er nog steeds te weinig keuzevrijheid wordt gegeven aan vrouwen en kinderen. Ook België is nog steeds een relatief patriarchale samenleving, ookal is dit niet altijd zichtbaar. Deze sticker focust zich vooral op het topic ‘abortus’, wat een heel actueel thema is, zowel in België als internationaal. Op veel plaatsen wordt de abortuswet teruggeschroefd, waardoor abortus niet meer op een veilige manier kan. Wat ons als vrouwen raakt, is het feit dat deze beslissingen voornamelijk door mannen worden gemaakt, terwijl het over een vrouwenlichaam gaat. Vrouwen krijgen dus weinig tot geen beslissingsrecht over hun eigen lichaam. Als we ‘my voice, my choice’ breder trekken dan abortus, en linken aan jongeren in de jeugdhulp, zien we dat er nog steeds vaak beslissingen over de hoofden van deze jongeren worden gemaakt.

Samen in vraag - Koekelberg

Op de foto zien we een cirkelvormige tekst in het straatbeeld met de woorden ‘bestaan wij samen’. Doordat de woorden in een cirkel staan, kan je het beeld op twee manieren lezen: bestaan wij samen of samen bestaan wij. De dubbele leesrichting maakt de boodschap open, filosofisch en nodigt uit om even stil te staan. Het beeld raakt ons omdat het een fundamentele vraag stelt over verbondenheid en het samenleven in de stad. In relatie tot kinderen en jongeren verwijst dit naar het belang van erbij horen, gezien worden en een plek krijgen in de samenleving. Voor jongeren in kwetsbare situaties is samen bestaan geen vanzelfsprekendheid. Het beeld roept maatschappelijke vragen op over inclusie, solidariteit en hoe we onze samenleving vormgeven op een manier dat iedereen, ook kinderen en jongeren, effectief mee kunnen bestaan.