6. Rośliny i zwierzęta w mojej okolicy

by przyrodniczeecho.pl

Prezentacja multimedialna zgodna z podręcznikiem „Odkrywam przyrodę”

Temat: Rośliny i zwierzęta w mojej okolicy.

Przyroda w klasie 4 (na podstawie wydawnictwa Nowa Era) Nowa podstawa programowa - 2026 rok

Prezentacja zawiera materiały wizualne pochodzące z darmowych banków zdjęć (np. Pixabay), wykorzystane zgodnie z licencją i jako element autorskiego opracowania.

Wstęp do zajęć:

Na lekcji:

• dowiem się, jakie korzyści daje uprawianie roślin oraz hodowla zwierząt,
• nauczę się rozpoznawać popularne gatunki roślin i zwierząt występujące w najbliższym otoczeniu.

Ludzie potrzebują przyrody.

W dawnych czasach ludzie żyli w bezpośrednim kontakcie z dziką przyrodą. Obecnie większość z nas mieszka w miastach lub wsiach i spędza dużo czasu w budynkach. Mimo to nadal staramy się być blisko natury. Zakładamy ogrody i parki, hodujemy zwierzęta oraz uprawiamy różne rośliny. Wiele osób czuje się lepiej, gdy na co dzień otacza się zielenią. Prawdopodobnie również w Twoim domu znajdują się rośliny doniczkowe.

Korzyści z uprawiania roślin.

1. Ozdabiają pomieszczenia. Rośliny sprawiają, że wnętrza stają się bardziej przyjazne i estetyczne. 2. Pomagają poznawać przyrodę. Dzięki pielęgnowaniu roślin uczymy się systematyczności i obserwacji świata przyrody. 3. Produkują tlen i poprawiają jakość powietrza. Rośliny wytwarzają tlen, zwiększają wilgotność powietrza, a niektóre gatunki pomagają je oczyszczać. 4. Mogą być wykorzystywane w kuchni. Niektóre rośliny, np. mięta lub bazylia, wykorzystuje się jako przyprawy i dodatki do potraw.

Popularne rośliny doniczkowe.

Dracena Roślina ozdobna o długich, wąskich liściach.

Popularne rośliny doniczkowe.

Fikus Popularna roślina doniczkowa o dużych, błyszczących liściach.

Popularne rośliny doniczkowe.

Sępolia (fiołek afrykański) Niewielka roślina ozdobna o barwnych kwiatach.

Popularne rośliny doniczkowe.

Paprotka Roślina ceniona za dekoracyjne, pierzaste liście.

Popularne rośliny doniczkowe.

Storczyk Roślina ozdobna wyróżniająca się efektownymi kwiatami.

Popularne rośliny doniczkowe.

Zielistka Łatwa w uprawie roślina o długich, przewieszających się liściach.

Przyroda a dobre samopoczucie.

Przebywanie wśród zieleni pomaga się odprężyć, poprawia nastrój oraz zachęca do aktywności fizycznej. Zabawa w parku lub spacer pośród roślin korzystnie wpływa na zdrowie i kondycję.

Jakie rośliny można spotkać w okolicy?

W pobliżu szkół często sadzi się różne drzewa i krzewy, takie jak kasztanowce, brzozy czy róże. W wielu szkołach zakładane są także ogródki, w których można uprawiać rośliny i prowadzić obserwacje przyrodnicze. Obecność roślin przyciąga liczne zwierzęta poszukujące schronienia oraz pożywienia.

Szkolny ogród jako miejsce obserwacji.

Praca w szkolnym ogrodzie daje możliwość prowadzenia wielu ciekawych obserwacji przyrodniczych oraz poznawania cyklu rozwojowego roślin.

Przyroda w akcji – w terenie Sadzimy tulipany.

Tulipany najlepiej sadzić jesienią, przed końcem października, zanim pojawią się pierwsze przymrozki. Przygotuj

• cebulki tulipanów,
• rękawice ogrodnicze,
• narzędzia ogrodnicze (szpadel, grabie, łopatkę),
• rozdrobnioną korę.

Jak posadzić tulipany? 1. Przygotowanie gleby Przygotuj miejsce do sadzenia. Usuń chwasty i inne rośliny, następnie przekop oraz wyrównaj ziemię. 2. Sadzenie cebulek

• Umieść cebulki w glebie zgodnie z zasadami sadzenia. Pamiętaj:
• cebulki powinny być sadzone szpiczastą częścią skierowaną ku górze,
• głębokość sadzenia powinna wynosić około 15 cm,
• odstępy między cebulkami powinny mieć około 15–20 cm.

3. Zabezpieczenie cebulek Zasyp cebulki ziemią i przykryj powierzchnię rozdrobnioną korą. Wiosną usuń warstwę kory ochronnej. 4. Pielęgnacja roślin Wczesną wiosną:

• usuwaj chwasty,
• podlewaj rośliny,
• obserwuj ich wzrost i rozwój.
• Notuj wszystkie zmiany w karcie obserwacji.

Dlaczego hodujemy zwierzęta?

Ludzie już tysiące lat temu oswoili wiele gatunków zwierząt, takich jak kury, owce, kozy czy bydło. Dzięki nim zdobywali pożywienie oraz materiały do produkcji ubrań. Obecnie w domach trzymamy różne zwierzęta, między innymi psy, koty, ryby, chomiki czy papugi. Opieka nad zwierzętami uczy odpowiedzialności, cierpliwości oraz systematyczności.

Gekon lamparci.

Gekon lamparci naturalnie występuje na gorących terenach pustynnych. W hodowli domowej należy zapewnić mu odpowiednio ogrzewane terrarium.

Każde zwierzę ma swoje potrzeby, jednak wszystkie wymagają:

• odpowiedniego pokarmu,
• dostępu do świeżej wody,
• schronienia,
• ruchu i aktywności.

Niektóre zwierzęta potrzebują także regularnej opieki weterynaryjnej.

Zwierzęta – nasi domowi towarzysze.

W naszych domach można spotkać wiele różnych zwierząt. Niektóre z nich są pożyteczne i pomagają człowiekowi, inne mogą powodować szkody lub stanowić zagrożenie dla zdrowia.

Pożyteczne zwierzęta w domu.

Kątnik domowy To pająk często spotykany w mieszkaniach. Poluje na muchy, komary i inne drobne owady, dlatego jest sprzymierzeńcem człowieka.

Pożyteczne zwierzęta w domu.

Rybik cukrowy Rybiki cukrowe można spotkać w łazienkach i innych wilgotnych pomieszczeniach. Nie są groźne dla ludzi i zazwyczaj nie powodują większych szkód.

Zwierzęta mogące powodować problemy.

Wołek zbożowy Ten niewielki chrząszcz niszczy produkty spożywcze, takie jak kasza, ryż czy mąka.

Zwierzęta mogące powodować problemy.

Karaczan (karaluch) Karaczany mogą przenosić drobnoustroje i przyczyniać się do rozprzestrzeniania chorób.

Zwierzęta mogące powodować problemy.

Żywi się krwią ludzi i zwierząt, a jej ukąszenia bywają bolesne i swędzące.

Zwierzęta mogące powodować problemy.

Mól włosienniczek Larwy mola uszkadzają ubrania i inne przedmioty wykonane z naturalnych materiałów.

Zwierzęta w naszej okolicy.

W pobliżu domów można spotkać wiele gatunków zwierząt. Najczęściej obserwujemy:

• ptaki,
• owady,
• małe ssaki.

W koronach drzew ukrywają się liczne gatunki ptaków i owadów. Wieczorem oraz nocą można spotkać większe zwierzęta, takie jak:

• jeże,
• lisy,
• sarny,
• dziki.

Do dzikich zwierząt nie należy podchodzić, ponieważ mogą być niebezpieczne.

Dlaczego dzikie zwierzęta pojawiają się w miastach?

Coraz częściej dzikie zwierzęta można spotkać nawet w dużych miastach. Dzieje się tak z kilku powodów:

• znajdują tam łatwo dostępne pożywienie,
• korzystają z resztek jedzenia wyrzucanych przez ludzi,
• znajdują schronienie w parkach, ogrodach lub opuszczonych miejscach,
• w miastach jest mniej naturalnych drapieżników,
• zimą miasta są zwykle cieplejsze niż lasy.

Dziki w mieście.

Jednym z najczęściej spotykanych dzikich zwierząt w miastach są dziki. Mogą pojawiać się na osiedlach, w parkach, a nawet na ulicach. Podczas spotkania z dzikiem należy zachować spokój, nie zbliżać się do niego i nie próbować go dokarmiać.

Rośliny w Twojej okolicy.

W najbliższym otoczeniu można spotkać wiele gatunków roślin. Niektóre są drzewami, inne krzewami, a jeszcze inne roślinami zielnymi. Poznawanie ich cech pomaga rozpoznawać gatunki podczas spacerów i obserwacji przyrodniczych. Lipa drobnolistna Charakterystyczne cechy: Owoce są kuliste i twarde, wyposażone w skrzydełkowate przysadki. Liście mają sercowaty kształt. Drzewo posiada gruby pień oraz szeroką, rozłożystą koronę. Ciekawostka Lipa jest ceniona przez pszczoły, ponieważ jej kwiaty dostarczają dużych ilości nektaru.

W najbliższym otoczeniu można spotkać wiele gatunków roślin. Niektóre są drzewami, inne krzewami, a jeszcze inne roślinami zielnymi. Poznawanie ich cech pomaga rozpoznawać gatunki podczas spacerów i obserwacji przyrodniczych. Lipa drobnolistna Charakterystyczne cechy: Owoce są kuliste i twarde, wyposażone w skrzydełkowate przysadki. Liście mają sercowaty kształt. Drzewo posiada gruby pień oraz szeroką, rozłożystą koronę. Ciekawostka Lipa jest ceniona przez pszczoły, ponieważ jej kwiaty dostarczają dużych ilości nektaru.

Brzoza brodawkowata

Charakterystyczne cechy: Liście są niewielkie i mają trójkątny kształt. Pień pokrywa biała kora z ciemnymi plamkami. Gałęzie są cienkie, długie i często zwisają ku dołowi. Ciekawostka Brzoza jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych drzew występujących w Polsce.

Śnieguliczka biała.

Charakterystyczne cechy: Wytwarza białe, kuliste owoce. Owoce pozostają na gałązkach nawet zimą. Liście są małe i mają zaokrąglony kształt. Ciekawostka Śnieguliczka jest często sadzona w parkach oraz przy drogach jako krzew ozdobny.

Róża dzika.

Charakterystyczne cechy: Wytwarza podłużne, czerwone owoce. Łodygi posiadają liczne kolce. Kwiaty mogą być białe lub różowe i mają przyjemny zapach. Ciekawostka Owoce dzikiej róży zawierają dużo witaminy C.

Koniczyna biała.

Charakterystyczne cechy: Liście zbudowane są z trzech listków. Tworzy drobne, białe kwiatostany. Ma niską, rozrastającą się łodygę. Ciekawostka Koniczyna jest ważną rośliną miododajną i chętnie odwiedzaną przez owady zapylające.

Babka lancetowata.

Charakterystyczne cechy: Owoce zebrane są w kłos na długiej łodydze. Liście są wydłużone i wyrastają bezpośrednio przy ziemi. Roślina często występuje na łąkach, trawnikach i poboczach dróg. Ciekawostka Liście babki od dawna wykorzystywano w medycynie ludowej.

Jak rozpoznawać rośliny w okolicy?

Podczas obserwacji warto zwracać uwagę na:

• wygląd liści,
• kształt owoców,
• kolor i budowę kwiatów,
• rodzaj łodygi lub pnia,
• wielkość całej rośliny.

Dzięki tym cechom łatwiej określić gatunek obserwowanej rośliny.

Ptaki w Twojej okolicy.

W najbliższym otoczeniu można zaobserwować wiele gatunków ptaków. Różnią się one wielkością, ubarwieniem, kształtem dzioba oraz długością ogona. Poznanie ich charakterystycznych cech pomaga rozpoznawać gatunki podczas spacerów i obserwacji przyrodniczych.

Gawron.

Charakterystyczne cechy: Pióra są czarne z fioletowym połyskiem. Głowa ma lekko wypukły kształt. U nasady dzioba widoczna jest jasna, nieopierzona plama. Ciekawostka Gawrony często tworzą duże kolonie i gniazdują w grupach na wysokich drzewach.

Kawka.

Charakterystyczne cechy: Upierzenie jest czarne i szare. Tył głowy oraz boki mają jasnoszary kolor. Dziób i ogon są stosunkowo krótkie. Ciekawostka Kawki należą do bardzo inteligentnych ptaków i często żyją blisko ludzi.

Sroka.

Charakterystyczne cechy: Pióra są biało-czarne. Posiada bardzo długi ogon. Skrzydła i ogon mienią się metalicznym połyskiem. Ciekawostka Sroki budują duże gniazda z gałęzi, często przykryte charakterystycznym „daszkiem”.

Szpak.

Charakterystyczne cechy: Upierzenie jest ciemne z jasnymi plamkami. Pióra połyskują na zielono i fioletowo. Ma ostry, żółty dziób. Ciekawostka Szpaki potrafią tworzyć ogromne stada wykonujące widowiskowe loty.

Kos (samiec).

Charakterystyczne cechy: Pióra są jednolicie czarne. Dziób ma intensywnie żółty kolor. Wokół oka znajduje się żółta obwódka. Ciekawostka Kos jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych śpiewających ptaków w Polsce.

Wrona.

Charakterystyczne cechy: Upierzenie jest czarno-szare. Głowa i skrzydła mają czarny kolor. Tułów jest szary. Dziób jest mocny i masywny. Ciekawostka Wrony są bardzo inteligentne i potrafią rozwiązywać proste problemy.

Jak rozpoznawać ptaki?

Podczas obserwacji zwracaj uwagę na:

• kolor piór,
• kształt i wielkość dzioba,
• długość ogona,
• sposób poruszania się,
• wydawane dźwięki,
• miejsce występowania.

Dlaczego warto obserwować ptaki?

Obserwacja ptaków:

• rozwija spostrzegawczość,
• uczy cierpliwości,
• pomaga poznawać przyrodę,
• pozwala zauważyć zmiany zachodzące w środowisku.

Owady w Twojej okolicy.

W najbliższym otoczeniu można spotkać wiele gatunków owadów. Różnią się one wyglądem, wielkością, sposobem życia oraz rolą, jaką pełnią w przyrodzie. Obserwując ich cechy, łatwiej nauczyć się rozpoznawania poszczególnych gatunków.

Owady w Twojej okolicy.

Skorek pospolity (szczypawka) Charakterystyczne cechy: Ciało jest wydłużone i wąskie. Na końcu odwłoka znajdują się charakterystyczne szczypce. Ubarwienie jest brunatne, a odnóża mają żółtawy kolor. Ciekawostka Szczypce służą skorkowi do obrony, chwytania zdobyczy oraz składania skrzydeł.

Owady w Twojej okolicy.

Biedronka siedmiokropka Charakterystyczne cechy: Przednia część ciała jest czarna z jasnymi plamkami. Pokrywy skrzydeł mają czerwony kolor. Na skrzydłach znajduje się siedem czarnych kropek. Ciekawostka Biedronki są bardzo pożyteczne, ponieważ zjadają mszyce niszczące rośliny.

Owady w Twojej okolicy.

Rusałka pokrzywnik Charakterystyczne cechy: Skrzydła mają intensywnie pomarańczową barwę. Na końcach skrzydeł znajdują się niebieskie i czarne plamki. Na przednich skrzydłach widoczne są żółte oraz czarne wzory. Ciekawostka Gąsienice tego motyla rozwijają się najczęściej na pokrzywach.

Jak rozpoznawać owady?

Podczas obserwacji warto zwrócić uwagę na:

• kolor ciała,
• liczbę i kształt skrzydeł,
• długość odnóży,
• obecność czułków,
• charakterystyczne wzory i plamy,
• sposób poruszania się.

Dlaczego owady są ważne?

Owady pełnią bardzo ważną rolę w przyrodzie:

• zapylają kwiaty,
• są pokarmem dla wielu zwierząt,
• pomagają w rozkładzie szczątków organicznych,
• regulują liczebność innych organizmów.

Ciekawostka o owadach.

Owady są najliczniejszą grupą zwierząt na Ziemi. Naukowcy opisali już ponad milion gatunków, a wiele kolejnych nadal czeka na odkrycie.