Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

Mapa rutas metabólicas final_20250311_134333_0000.pdf

Karen Munguía Armenta

Created on May 30, 2026

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Essential Business Proposal

Project Roadmap Timeline

Step-by-Step Timeline: How to Develop an Idea

Artificial Intelligence History Timeline

Word Search: Corporate Culture

Match the Verbs in Spanish: Present and Past

Process Flow: Corporate Recruitment

Transcript

Lactosa

Ruta de la fructosa y la galactosa

Lactasa

Glucogenógenesis

Galactosa

Galactoquinasa

ATP

Enzima ramificadora

Galactosa 1-P

Enlaces alfa-1,4

Enlaces alfa1,6

Glucolisis aerobia

UDP-Galactosa

Glucogeno sintasa

Ruta de las pentosas

Gluconeogénesis

UDP-Galactosa epimerasa

UDP

UDP-Glucosa

Glucosa

Glucosa 6-P deshidrogenasa

ATP

6-fosfogluconolactona

UDP-glucosa galactosa-1-Puridiltransferasa

Activación de ácidos grasos

Hexoquinasa

Glucosa 6-fosfatasa

UDPglc pirofosforilasa

Glucógeno

UTP2Pi

ADP

Fosfoglucomutasa

6-fosfogluconolactonasa

Glucosa 1-fosfatoManosa

Glucosa 6-fosfato

6-fosfogluconato

Pirofosfatasa

Pi

NADPH

NADP+

Ácido graso+CoA-SH

Glucogeno fosforilasa

Glucosa

6-fosfogluconatodeshidrogenasa

NADP+CO2+NADPH

Fosfoglucosa isomerasa

ATPAMP+PPi

Hexoquinasa

ATP

Fosfomanosa isomerasa

FAD

Acil-CoA deshidrogenasa

Glucogenólisis

2Pi

Fructosa 6-fosfato

Manosa 6-P

Ribulosa 5-fosfato

FADH2

Acil-CoA

ATPADP

Hexoquinasa

Enoil-CoA

Fosfofructoquinasa-1

Fructosa 1,6-bifosfatasa

Fructosa

Fosfopentosa isomerasa

Triglicerido

H20

Enoil-CoA hidratasa

Fructosa 1,6-bifosfato

Xilulosa-5-P

Ribosa 5-fosfato

Glicerol 3-fosfato

Glicerol

3 Ácidos grasos

Beta-hidroxiacil-CoA

Lipasa

Aldolasa

LipolisisLipogénesis

Transcetolasa

Beta-hidroxiacil-CoAdeshidrogenasa

Triosa-P-isomerasa

NAD+NADH+H+

(2) Gliceraldehido 3-fosfato

Dihidroxiacetona fosfato

Beta-cetoacil-CoA

(2) Gliceraldehido 3-fosfato

Tiolasa

Ciclo Glucosa-Alanina

NAD+NADH+ H+

HS-CoA

Gliceraldehido -3-P deshidrogenasa

NAD+

Acil-CoA (ácido graso activado)

NADH+ H+

Beta-hidroxiacil-CoAdeshidrogenasa

Glucosa

Urea

Cetolisis

(2) 1,3-bifosfoglicerato

Glucosa

Acil-CoA (acortado por 2C)

Acil CoA-deshidrogenasa

ADPATP

2 ATP

(2)-NH2

4 ATP

Fosfoglicerato quinasa

(2)Piruvato

(2)Lactato

ATPADP

(2)Piruvato

FADFADH2

Acetil-CoA

(2) 3-fosfoglicerato

Alfa-cetoglutaratoGlutamato

GlutamatoAlfa-cetoglutarato

2 Acetil-CoA

CoA

Trans-delta-2-enoil-CoA

Alaninaaminotransferasa

Alaninaaminotransferasa

Cetogenésis

Tiolasa

Fosfoglicerato mutasa

CoA-SH

Beta-cetoacil-CoA

H20

(2)Alanina

(2)Alanina

Tiolasa

NAD+

(2) 2-fosfoglicerato

Enoil-CoA hidratasa

AcetoAcetil-CoA

NADH+ H+

L-beta-hidroxiacil-CoA

Acetil-CoA + H2OAcetil-CoA

2 H2O

Beta-hidroxiacil-CoAdeshidrogenasa

HMG-CoA sintasa

Enolasa

Glucolisis anaeróbica

Fosfoenol piruvato carboxiquinasa

HMG-CoA

Beta Oxidación de ácidosgrasos

GTP

(2) fosfoenolpiruvato

GDP,CO2

Acetoacetato descarboxilasa

HMG-CoA liasa

Proteolisis

2 ADP2 ATP

Acetoacetato

Piruvato quinasa

Pepsina y proteasas o peptidasas

Oxalacetato

NADH+ H+

CO2

D-Beta-hidroxibutirato

Aminoácidos

Proteínas

Acetona

(2)Lactato

(2) Piruvato

Biosíntesis de ácidos grasos

NAD+

ATP, CO2

Lactato deshidrogenasa

ADP+P

D-B-hidroxibutarato

Aminoacil-ARNt sintetasas

Piruvato carboxilasa

Proteogénesis

Acetil-CoA

Biosíntesis de colesterol

CoA-SH

Tiolasa

Malonil-CoA

H2O

HMG-CoA sintasa

H2O

Citrato

HMG-CoA

Aconitasa

Citrato sintetasa

Acetil-CoA carboxilasa

Oxalacetato

Cis-Aconitato

HMG-CoA reductasa

Palmitato

H2O

NAD+

Malato deshidrogenasa

Mevalonato

Aconitasa

Ácido graso sintasa

AcetoAcetil-CoA

Mevalonato quinasa

Malato

Ciclo de Krebs

Isocitrato

Palmitoíl-CoA

NAD+

Mevalonato 5-fosfato

Fumarasa

H2O

Isocitrato deshidrogenasa

Fosfomevalonato quinasa

Fumarato

3NADH+3H+

CO2

Alfa-Cetoglutarato

Isopentenil pirofosfato isomerasa

Succinnato deshidrogenasa

Mevalonato 5-pirofosfato

Dimetilalil pirofosfato

FAD

NAD+

Mevalonato-5-pirofosfato descarboxilasa

Succinato

CO2

FADH2

Alfa-cetoglutarato deshidrogenasa

Isopentenil pirofostato

Succinil-CoA

Succinil-CoA sintetasa

CoA-SH

CO2

CoA-SH

GDP+Pi

Farnesil- pirofosfato sintasa

GTP

Geranilpirofosfato

Colesterol

Cadena de transporte de electrones

Fosforilación oxidativa

Enzimas quecatalizan 20

2H+

4H+

4H+

Citocromo

Farnesil- pirofosfato sintasa

4e-

ATPsintasa

2e-

III

Escualeno epoxidasareacciones distintas

Escualeno sintasa

IV

Farnesilpirofosfato

2e-

Lanosterol

Escualeno

II

NADPH

H+

O2

H2O

NADH

FAD

NAD+

FADH2

ATP

ADP+Pi

Creado por: Marian Aragón Cierre de módulo: Marian Aragón, Sara Arcila, Iza Guerrero y Gellen Cañas

RUTA DE LAS PENTOSAS

Definicion:
Estado:

Rura anabolica- Ruta metabólica que genera NADPH y ribosa-5-fosfato para la síntesis de nucleótidos y antioxidantes celulares en el hígado

Ingesta, se activa cuando hay alta disponibilidad de glucosa, generando NADPH para síntesis.

Puntos de regulacion

RELACION:

  • glucosa 6 fosfato deshidrogenasa (glucosa 6 fosfato-6 fosfogluconolactona)
  • fase oxidativa y no oxidativa da gliceraldehido 3 fosfato y fructosa 6 fosfato

se une a la gluconeogénesis y glucólisis por medio de la glucosa-6-p

LIPOLISIS

Estado:
Definicion:

Descomposición de los triglicéridos en ácidos grasos y glicerol para ser utilizados como fuente de energía. Proceso catabolico

ayuno, se activa cuando el cuerpo necesita energía y no hay suficiente glucosa disponible.

Puntos de regulacion

RELACION:

  • Lipasa de triglicérido adiposo.ATGL(triglicérido-diglicérido),
  • Lipasa sensible a hormonas HSL (diglicérido-monoglicérido),
  • Lipasa monoglicérido MGL (monoglicérido-glicerol y ácido graso)

se une a la activación de ácidos grasos mediante 3 ácidos grasos y a la glucólisis y gluconeogénesis mediante el glicerol

Lorem ipsum dolor

Consectetur adipiscing elit

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.

  • Lorem ipsum dolor sit amet.
  • Consectetur adipiscing elit.
  • Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
  • Labore et dolore magna aliqua.

Lorem ipsum dolor sit

CICLO DE KREBS

Definicion:
Estado:

Ruta metabólica en la mitocondria donde el acetil-CoA se oxida para producir NADH, FADH₂ y ATP, esenciales para la producción de energía.

Activo en todo momento, pero en ayuno usa principalmente acetil-CoA proveniente de β-oxidación

Puntos de regulacion

RELACION:

  • citrato sintetasa (oxalacetato+ acetil CoA—Citrato)
  • Sale la CoA, aconitasa (citrato—isocitrato)-en su formacion se deshidrata para dar Cis-aconitato y se hidroliza para dar isocitrato,
  • isocitrato deshidrogenasa (isocitrato—Alfa-cetoglutarato) el alfa cetoglutarato se oxida porque pierde O y el NAD+ se reduce para la formacion de NADH+H,
  • alfa cetoglutarato deshidrogenasa (Alfa-cetoglutarato–succinil CoA) se oxida el succinil CoA porque pierde O, se reduce el NAD+ para dar NADH+H y vuelve a ingresar la CoA,
  • succinil CoA sintetasa (succinil CoA–Succinato) entra GDP y sale GTP, sale la CoA,
  • succinato deshidrogenasa (succinato–fumarato) se reduce el FAD--FADH2,
  • fumarasa (fumarato—L-malato), se hidroliza,
  • malato deshidrogenasa (L-malato–Oxalacetato) se reduce el NAD+---NADH+H
  • (En total se generan 3 NADH+H 1 FADH2 Y 2 CO2)

se une a la glucólisis y gluconeogénesis mediante el piruvato que se convierte en acetil coa y esta acetil coa por medio de la tiolasa se une a la biosintesis de acidos grasos y a la cetolisis y cetogénesis

CETOLISIS

Estado:
Definicion:

Se activa en ayunos prolongados, cuando el cerebro y músculos usan cuerpos cetónicos como fuente de energía.

Proceso en el que los cuerpos cetónicos (acetoacetato, β-hidroxibutirato) se convierten en acetil-CoA en tejidos periféricos para obtener energía. Proceso catabolico

Puntos de regulacion

RELACION:

  • succinil CoA transferasa (acetoacetato—acetoacetil-CoA)
  • BKT (acetoacetil-CoA—Acetil-CoA)
  • Beta hidroxibutirato deshidrogenasa (beta hidroxibutirato—acetoacetato)
  • beta-cetoacetil-CoA (acetoacetato—acetoacetil-CoA)
  • acetoacetil-CoA tiolasa (acetoacetil-CoA—Acetil-CoA)

inversa de la cetogénesis y se une a la beta oxidación mediante la acetil coa

Lorem ipsum dolor

Consectetur adipiscing elit

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.

  • Lorem ipsum dolor sit amet.
  • Consectetur adipiscing elit.
  • Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
  • Labore et dolore magna aliqua.

Lorem ipsum dolor sit

Lorem ipsum dolor

Consectetur adipiscing elit

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.

  • Lorem ipsum dolor sit amet.
  • Consectetur adipiscing elit.
  • Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
  • Labore et dolore magna aliqua.

Lorem ipsum dolor sit

TRANSPORTE DE ELECTRONES

Estado:
Definicion:

La Siempre activa, pero en ayuno usa más ácidos grasos y cuerpos cetónicos como fuente de electrones.

Serie de proteínas en la membrana mitocondrial interna que transfieren electrones, generando un gradiente de protones que impulsa la producción de ATP.

Puntos de regulacion

RELACION:

NADH-ubiquinona reductasa (complejo I) tiene afinidad con NADH (le quita protón (H) y electrones, lo pasa al espacio intermembrana pasa electrones por la ubiquinona, Succinato-ubiquinona reductasa (Complejo II) tiene afinidad por FADH, le quita el protón (H) los libera y transporta los electrones al complejo III por la ubiquinona, ubiquinona-citocromo-c reductasa (Complejo III) recibe los electrones del complejo I y II y los protones del II, estos los pasa a través del citocromo al complejo IV, citocromo c oxidasa (Complejo IV) Recibe protones y electrones-(libera los protones) y produce agua endógena

se une al ciclo de krebs a la ainicia gracias a ciclo de krebs y se une a la fosforilación oxidativa

Glicolisis

Estado:
Definicion:

Ingesta (aerobio o anaerobio) el estrés influye en la producción de lactato que se da en este.

proceso catabólico mediante el cual se descompone la glucosa (un azúcar de seis carbonos) en dos moléculas de piruvato (de tres carbonos), generando energía en forma de ATP y NADH

Puntos de regulacion

RELACION:

  • Hexoquinasa (glucosa-glucosa 6 fosfato)
  • fosfofructoquinasa (fructosa 6 fosfato–fructosa 1, 6 bifosfatasa),
  • ( fosfoenolpiruvato–piruvato) Piruvato quinasa
  • (piruvato--Lactato) lactato deshidrogenasa

Es la inversa de la gluconeogénesis, y se une a ella en la glucosa 1.6-bifosfato, a la ruta de las pentosas en el gliceraldehido-3-p

BETA OXIDACION DE AG

Estado:
Definicion:

ayuno o ejercicio prolongado

degradación de ácidos grasos en la mitocondria para generar energía en forma de ATP. Proceso catabolico

Puntos de regulacion

RELACION:

  • acil-CoA deshidrogenasa (ácido graso activado—-trans-delta enoil CoA)-se reduce el FAD-FADH2,
  • enoil-CoA hidratasa (trans-delta-enoil CoA—LBeta-hidroxiacil CoA)-se hidroliza,
  • beta hidroxiacil-CoA deshidrogenasa (L-Beta-hidroxiacil CoA—Beta-cetoacil-CoA)-se reduce el NAD+ a NADH+H
  • tiolasa (Beta-cetoacil CoA—Acil-CoA) entra CoASH y sale Acetil- CoA

inicia gracias a la activación de ácidos grasos a través de la acil coa y da lugar a la cetolicis por medio del acil coa acortado

Gluconeogenesis

Definicion:
Estado:

Ayuno-se activa cuando hay bajos niveles de glucosa en sangre, ejercicio prolongado, estrés

La gluconeogénesis es el proceso metabólico anabólico mediante el cual se produce glucosa a partir de precursores no glucídicos, como aminoácidos y lactato, en el hígado y riñones.

Puntos de regulacion

RELACION:

  • piruvato carboxilasa (piruvato-oxalacetato)
  • fructosa1,6- bifosfatasa(fructosa1, 6- bifosfato-fructosa 6 fosfato)
  • glucosa-6-fosfatasa (glucosa 6-fosfato-glucosa)
  • lactato deshidrogenasa (lactato-piruvato)
  • alanina-aminotransferasa (alanina-piruvato)
  • piruvato carboxilasa (piruvato-oxalacetato)
  • fosfoenolpiruvato-carboxiquinasa (oxalacetato-fosfoenolpiruvato)

se une a la lipólisis a través de la dihidroxiacetona y a la glucólisis ya que es el proceso inverso

Glucogenogenesis

Definicion:
Estado:

Ocurre principalmente cuando hay un exceso de glucosa disponible, es decir, después de las comidas, cuando los niveles de glucosa en sangre son altos

Proceso anabólico mediante el cual se forma glucógeno a partir de glucosa, que se almacena principalmente en el hígado y los músculos para ser utilizado como fuente de energía cuando sea necesario.

RELACION:

Puntos de regulacion

  • glucoquinasa (glucosa- glucosa 6 fosfato)
  • udp pirofosforilasa (glucosa 1 fosfato-glucosa udp)
  • glucógeno sintasa (glucosa udp-enlaces alfa 1-4 (unidades de glucósido))
  • enzima ramificante (enlaces alfa 1-4 y alfa 1-6-glucógeno)

Se une a la glucosa-1-p de la ruta de la galactosa a través de la glucógeno fosforilasa

SINTESIS DE AG

Estado:
Definicion:

La ingesta, ocurre cuando hay un excedente de energía, principalmente de carbohidratos.

Formación de ácidos grasos a partir de acetil-CoA en el citoplasma celular.. Proceso anabolico

Puntos de regulacion

RELACION:

Ese une al ciclo de krebs a la acetil coa mediante la tiolasa

  • Acetil CoA carboxilasa (Acetil-CoA—Malonil-CoA),
  • ácido graso sintasa (Malonil CoA—palmitato)

Glicolisis

Estado:
Definicion:

Ingesta (aerobio o anaerobio) el estrés influye en la producción de lactato que se da en este.

proceso catabólico mediante el cual se descompone la glucosa (un azúcar de seis carbonos) en dos moléculas de piruvato (de tres carbonos), generando energía en forma de ATP y NADH

Puntos de regulacion

RELACION:

  • Hexoquinasa (glucosa-glucosa 6 fosfato)
  • fosfofructoquinasa (fructosa 6 fosfato–fructosa 1, 6 bifosfatasa),
  • ( fosfoenolpiruvato–piruvato) Piruvato quinasa
  • (piruvato--Acetil CoA) piruvato deshidrogenasa

Es la inversa de la gluconeogénesis, y se une a ella en la glucosa 1.6-bifosfato, a la ruta de las pentosas en el gliceraldehido-3-p

LIPOGENESIS

Estado:
Definicion:

Ingesta de proteínas-ejercicio de resistencia

proceso anabólico mediante el cual las células producen proteínas a partir de aminoácidos en todo tipo de tejidos

Puntos de regulacion

  • aminoacil ARnt sintetasa(aminoácidos—proteínas)

RUTA GALACTOSA-FRUCTOSA

Definicion:
Estado:

fFructosa: ingesta, fructosa ingerida se metaboliza rápidamente en el hígadoGalactosa: la ingesta, se activa cuando se consume lactosa (presente en la leche).

Galactosa: Conversión de la fructosa en intermediarios como fructosa-1-fosfato, que luego ingresa a la glucólisis y gluconeogénesis Galactosa: Conversión de la galactosa en glucosa-1-fosfato,

Puntos de regulacion

RELACION:

  • Fructosa: hexoquinasa (fructosa-fructosa 6-fosfato)
  • Galactosa: galactoquinasa (galactosa-galactosa 1 fosfato)
  • udp glucosa galactosa 1 fosfato uridiltransferasa (galactosa 1 fosfato-udp galactosa)
  • udp galactosa epimerasa (udp galactosa-udp glucosa)
  • udp glucosa galactosa 1 fosfato uridiltransferasa (udp glucosa-glucosa 1 fosfato)
  • fosfoglucomutasa (glucosa 1 fosfato-glucosa 6 fosfato)

Fructosa: viene de la ruta de la galactosa y se une a la glucólisis y gluconeogénesis mediante la fructosa-6-pGalactosa: se une a la glucogenogenesis y a la glucogenolisis mediante la glucosa-1-p

GLUCOGENOLISIS

Estado:
Definicion:

Ayuno o ejercicio intenso

proceso catabólico mediante el cual se descompone el glucógeno almacenado en el hígado y los músculos para liberar glucosa.

Puntos de regulacion

RELACION:

se une a a la gluconeogénesis ya que esta le da lugar gracias al glucógeno producido, se une a través de la glucosa-1-p a la ruta de la galactosa y termina en la glucosa-6-p de la glucólisis aerobia

  • glucógeno fosforilasa (quita enlaces alfa 1,4)
  • glucano transferasa y enzima desramificadora (quitan enlaces alfa 1,6) quedan glucosa 1 fosfato,
  • fosfoglucomutasa (glucosa 1 fosfato—glucosa 6 fosfato)
  • glucosa 6 fosfatasa (glucosa 6 fosfato—glucosa)

SINTESIS DE COLESTEROL

Estado:
Definicion:

Ingesta con exceso de calorías

Sintesis de colesterol a partir un proceso anabólico principalmente en el hígado, aunque también puede ocurrir en el intestino y en las glándulas suprarrenales

Puntos de regulacion

RELACION:

la acetil coa proveniente de la glucólisis da lugar a la colesterogénesis

  • HMG-CoA-reductasa (HMG CoA—Mevalonato),
  • escualeno sintasa (farnesil pirofosfato—esqualeno)
  • escualeno monooxigenasa y 2-3-oxidoescualeno
  • -lanosterol ciclasa (esqualeno—lanosterol)
  • enzimas que catalizan 20 reacciones distintas (colesterol)

FOSFORILACION OXIDATIVA

Definicion:
Estado:

Proceso en la mitocondria donde se produce ATP a partir de NADH y FADH₂ mediante la cadena transportadora de electrones

en el ayuno usa ácidos grasos y cuerpos cetónicos, mientras que en la ingesta de glucosa.

RELACION:

Puntos de regulacion

  • complejo: ATP sintasa (Complejo V) Usa el gradiente electroquímico para formar ATP por medio de ADP y fósforo

inicia gracias a la cadena transportadora de electrones desde el complejo 1 al 4

CETOGENESIS

Estado:
Definicion:

proceso metabólico anabólico mediante el cual se producen cuerpos cetónicos (como acetoacetato, beta-hidroxibutirato y acetona) a partir de ácidos grasos, principalmente en el hígado

Ayuno prolongado o dietas bajas en carbohidratos- se activa en periodos de ejercicio intenso.

Puntos de regulacion

RELACION:

  • Tiolasa (2 Acetil CoA–acetoacetil-CoA)
  • HMG-CoA sintasa (acetoacetil-CoA—3-hidroxi-3-metilglutaril-CoA/HMG-CoA)
  • HMG-CoA liasa (HMG-CoA-le quita el grupo acetil CoA y da—acetoacetato)
  • Beta-hidroxibutirato-deshidrogenasa (acetoacetato—beta-hidroxibutirato y acetona)

es el inverso de cetolicis y se une a la beta oxidación a través del acil coA y dan paso a la biosintesis de acidos grasos gracias a la D-Hidroxibutirato