Volcans e terremotos

Volcanes y terremotos

Volcans e terremotos

De Mario Arias Roa

Que son os volcáns e os terremotos?

Un terremoto é unha sacudida brusca e pasaxeira da codia terrestre causada pola liberación de enerxía en forma de ondas sísmicas.

Un volcán é unha estrutura xeolóxica pola que sae magma, gases e cinzas do interior da Terra cara á superficie.

E nas persoas?

Problemas respiratorios A cinza volcánica irrita os ollos, a gorxa e os pulmóns. Pode ser moi perigosa para nenos e persoas maiores. Evacuacións masivas Miles de persoas poden ter que abandonar as súas casas durante días, meses ou anos. Perda de vivendas e infraestruturas A lava e a cinza destrúen casas, estradas, pontes, cultivos e negocios. Interrupción do transporte A cinza pode paralizar aeroportos e estradas. En 2010, Islandia deixou Europa sen voos durante días. Impacto psicolóxico O medo, a incerteza e a perda de bens poden causar estrés e traumas.

Porque se producen?

Un terremoto créase cando a codia terrestre libera de súpeto a enerxía que tiña acumulada, normalmente debido ao movementos das placas tectónicas. Esa liberación provoca vibracións que se espallan como ondas sísmicas.Un terremoto créase cando a codia terrestre libera de súpeto a enerxía que tiña acumulada, normalmente debido ao movementos das placas tectónicas. Esa liberación provoca vibracións que se espallan como ondas sísmicas.

A razón principal é que baixo a codia terrestre hai rocha fundida (magma) que se move debido á calor interna da Terra. Cando ese magma atopa unha zona débil ou aberta na codia, ascende e pode chegar ao exterior, formando un volcán.

Os volcáns

Partes dun volcán

Tipos de volcáns

Cráter — Abertura pola que sae o magma. Cheminea — Conduto que conecta a cámara magmática coa superficie. Cámara magmática — Depósito subterráneo onde se acumula o magma. Lava — Magma que chega á superficie. Caldeira — Gran depresión que se forma cando o volcán colapsa.

Segundo a forma e o tipo de erupción, existen varios tipos: Volcáns en escudo — Lavas moi fluídas e pendentes suaves. Estratovolcáns — Erupcións explosivas e pendentes pronunciadas. Conos de cinza — Pequenos e formados por materiais piroclásticos.

Exemplos de volcáns

Vesubio — En Italia; famoso pola erupción que destruíu Pompeia. Etna — Un dos máis activos de Europa, en Sicilia. Krakatoa — En Indonesia; a súa erupción de 1883 foi unha das máis fortes rexistradas. Mauna Loa — En Hawai; volcán en escudo enorme e moi activo.

Que é unha erupción

Unha erupción é o proceso polo que un volcán expulsa ao exterior magma, gases, cinzas e outros materiais procedentes do interior da Terra. É dicir: cando o volcán “estoura” e libera todo o que ten acumulado dentro.

Materiais esxpulsados

Lava — Magma que chega á superficie e flúe como rocha fundida. Cinza volcánica — Po moi fino de rocha triturada que pode chegar a miles de quilómetros. Gases volcánicos — Vapor de auga, dióxido de carbono, dióxido de xofre e outros gases. Lapilli — Pedriñas volcánicas de entre 2 mm e 64 mm. Bombas volcánicas — Fragmentos grandes de magma que se solidifican no aire. Pómez — Rocha moi lixeira e porosa que flota na auga. Fluxos piroclásticos — Mestura mortal de gases e fragmentos de rocha a altísima velocidade.

Medición dos terremotos

A escala de Richter mide a magnitud, é dicir, a enerxía liberada polo terremoto. É un número único para cada sismo. A escala de Mercalli mide a intensidade, é dicir, os efectos e danos que produce nun lugar concreto. Ten 12 graos en números romanos.

Consecuencias dos volcans

Lanzamento de materiais O volcán expulsa lava, cinza, gases e piroclastos que poden cubrir grandes áreas. Destrución da paisaxe A lava arrasa bosques, cultivos, estradas e edificios ao seu paso. Fluxos piroclásticos Nubes de gas e rocha a máis de 100 km/h e 800 ºC. Son o fenómeno volcánico máis perigoso. Caída de cinza A cinza pode cubrir cidades enteiras, derrubar tellados e contaminar a auga. Tsunamis volcánicos Se a erupción ocorre no mar ou provoca un colapso do volcán, pode xerar ondas xigantes.

Que facer antes e despois dun terremoto

Antes dun terremoto

Despois dun terremoto

Revisa a túa casa — Asegura mobles altos, estanterías e obxectos pesados para evitar que caian. Elabora un plan familiar — Decide puntos de encontro e como comunicarvos se fallan as redes. Ten un kit de emerxencia — Auga, lanternas, radio, medicinas, comida non perecedoira. Coñece as zonas seguras — Baixo mesas resistentes, xunto a paredes mestras, lonxe de ventás. Evita riscos dentro da casa — Non durmir baixo ventás grandes ou estanterías cargadas. Infórmate do plan municipal — En Galicia, algúns concellos teñen recomendacións específicas segundo o Sismigal.

Comproba se hai feridos — Axuda só se é seguro. Saia con calma ao exterior — Pode haber réplicas. Non uses o gas nin acendas lume — Pode haber fugas. Evita edificios danados — Mesmo se parecen estables. Escoita a radio ou avisos oficiais — En Galicia, Protección Civil e 112 dan instrucións actualizadas. Non uses o coche salvo emerxencia — Deixa as vías libres para servizos de rescate. Prepárate para réplicas — Poden ser fortes e perigosas.

Medidas de seguridade cos volcáns

Infórmate da actividade volcánica — Segue avisos oficiais de Protección Civil. Prepara un plan familiar — Decide onde xuntarte e como comunicarte se fallan as redes. Ten un kit de emerxencia — Auga, comida, lanternas, radio, medicinas, máscara e gafas. Coñece as rutas de evacuación — Deben estar sinalizadas nas zonas de risco. Protexe a túa casa — Pecha ventás, portas e condutos para evitar entrada de cinza. Evita vivir en zonas de risco — Pendentes do volcán, vales ou áreas de fluxos piroclásticos.

Gracias