Errioxar pataten platera, hedapen handiko plater tradizionala da, eta dieta orekatu batean txerta daitezke, behar bezala prestatzen badira eta kalitatezko osagaiak erabiltzen badira. Gainera, denboraldian kontsumitzen bada eta hurbileko eta kalitatezko osagaiekin, platera guztiz jasangarria litzateke.
Patatak elikagai nutritiboak, osasungarriak eta edozein dieta orekaturako egokiak dira. Kaloria gutxi dutenez, nutrizio-onurekin batera, aukera bikaina dira, baldin eta egosteko metodo osasungarriak eta osagarri arinak aukeratzen badira. Dietan patatak sartzen baditugu, pisu egokia izateaz gain, elikagai moldakor eta zaporetsuez gozatzeko aukera izango dugu, baita gertuko eta sasoiko patata ekoiztekoa ere.
Hurrengoa
Plateraren eragozpena txorizoa izan daiteke. Normalean, industria-bertsioa erabiltzen da, saltoki handi batean erosia, eta produktu ultraprozesatua da, gainera. Elikagai mota horiek, dieta osasuntsu eta orekatu batean, ez kontsumitzea gomendatzen da, edo jan-edaneko neurritasun handiarekin baimentzen dira. Plater hau osasungarriagoa egiteko modu bat, txorizoa beste proteinadun iturri batekin trukatzea litzateke, osasungarria ez den gantz gutxiago duena, arrain bat bezala. Marmitakoa gisatu mota bat da, Errioxar pataten antzekoa, txorizoaren ordez hegaluzea duena proteina iturri gisa. Hegaluzea arrain urdin oso elikagarria da Omega-3 gantz-azidoetan, balio biologiko handiko proteinetan eta bitaminetan (D, B12, A) eta mineraletan (iodoa, fosforoa, selenioa) aberatsa dena. Txerria proteina-iturri nagusi gisa mantendu nahi bada, baina plateraren nutrizio-kalitatea hobetuz, txorizoa, txerri azpizun zatiekin trukatzea kontsidera daiteke, hau da, gihar handiagoko proteina-iturri batekin (larrurik gabeko oilasko-paparrarekin konpara daiteke).
Hurrengoa
Gisatu bat denez, begetal-gisatua nagusiki, bere karbono-aztarna funtsean, haragian oinarritutako platerena baino txikiagoa da. Hori, jakina, elikagaiaren jatorriaren eta prestatzeko metodoaren araberakoa izango da. Gertu, gure erkidegoan, plateraren hiru osagai nagusiak daude. Gure lurraldean, patataren ekoizpena nekazaritzarako jarduera estrategikoa da, funtsezkoa euskal nekazaritza elikagaien katean. Ekoizpena, batez ere Araban kontzentratzen da, tradizio luzea eta baldintza agroklimatiko ezin hobeak baititu, balio-katean lehiarako abantaila ematen diotenak. Nahiz eta azken 25 urteetan laborantzarako azalera murriztu egin den, batez ere ekoizpen-kostuak handitu direlako eta belaunaldien arteko erreleborik ez dagoelako, gure erkidegoak baldintza geografiko eta klimatiko egokiak ditu hazitarako patata ugaltzeko.
Zoritxarrez, merkatuan patata-kontzentrazio handia dago, enpresa gutxi batzuen eskuetan, gehienak Herbehereetan, Frantzian eta Alemanian kokatuak. Gainera, tokiko ekoizleek eragozpen gehigarri batzuei aurre egin behar diete, hala nola, inportatutako materialarekiko mendekotasun handia, Andeetako herrialdeekiko batez ere, azpiegitura espezializatuen gabezia, oztopo erregulatzaile eta teknikoak, eta klima-aldaketari lotutako hainbat baldintzari. Tokiko patata apirilaren amaieran edo maiatzaren hasieran ereiten da, eta oparo ureztatzen da iraila eta otsaila bitartean jaso arte; iraila eta apirila bitartean, biak barne, jateko aukera dagoelarik.
Hurrengoa
Txorizoaren ekoizpena artisau-metodoetan eta metodo tradizionaletan oinarritzen da gurean, nabarmentzekoak direlarik ekoizle txiki eta baserriak, aire zabalean hazitako txerriak eta piper txorizero naturala erabiltzen baitituzte. Tokiko edo familia-ohituraren araberako beste gozagarri batzuk gehitu ohi dira, hala nola baratxuria, pipermina, piper gorria, etab.
Historikoki, txerriaren hilketa neguan egiten zen beti, azaroaren 11 (San Martin) inguruan, tenperaturak hestebeteak kontserbatzeko eta sendatzeko prozesuan lagun zezan. Gainera, atsedenaldi bat suposatzen zuen landa-lanetan, eta, beraz, denbora gehiago zegoen prestaketarako, bai eta ondorengo festarako ere. Urteek aurrera egin ahala, txerri-hilketak hasierako helburua galdu du, hau da, familia despentsarako elikagaiak lortzea, eta ospakizun bihurtu da, landa-eremuetan familiak biltzeko arrazoi. Gaur egun, txerriak etxean hiltzea baimenduta dago, beti ere haragia senitarteak kontsumitzeko bada eta baldintza jakin batzuetan. Kalkulu orokor gisa, gutxi gorabehera 50 kg. txorizo lortzen dira hildako txerri bakoitzeko.
Hurrengoa
Baimendutako hainbat establezimendutan eta Euskadiko harategietan artisau-txorizoak egiten jarraitzen da, landa-eremuetan artisau-lantegi txikiak ezartzeko joera gero eta handiagoa dutenak. Lantegi horiek instalazio moderno eta seguruak eta kalitate handiko osagaiak erabiltzen dituzte, baserriko txorizoaren zaporea berreskuratzeko asmoz. Bere prestaketa prozesuari dagokionez, txorizoa denbora luzez kontserbatzen da, beraz, urte osoan zehar eskuragarri dagoela esan daiteke.
Hurrengoa
Piperrautsa, piper jakin batzuk lehortu eta ehotzetik eratorria, hautsezko bertsioan, Ezpeletako piperra du enbaxadore gurean. Usaimenaren intentsitatea azkura gogor baina ez kiskalgarriarekin konbinatzen da, eta gozoa da, ahoan mingostasun-ukitua uzten duena. Piperrautsaren alternatiba argia piper txorizeroa erabiltzea litzateke, gure erkidegoan oso zabalduta dagoena. Zati handi bat Gernikako piperraren ekoizpen-eremu nagusietatik dator, baina berdin gainerako eskualdeetan, bai eta Araban eta Gipuzkoan ere, neurri txikiagoan bada ere. Zapore gozoko piper lehorra da. Hasieratik erabiltzen da txerri-hilketatik lortutako produktuen kontserbatzaile moduan, baita saltsak egiteko edo beste plater batzuen zaporea bizitzeko gozagarri gisa ere.
Maiatza eta abendua bitartean ekoizten da, piperraren tipologiaren arabera, baina, piperraren izaera dela eta, denboraldi luzeetan kontserba daiteke, eta urte osoan erabil daiteke.
Hurrengoa
Beraz, patatak errioxar erara prestatu nahi badira, jasangarria eta gertutasun-osagaia izan dezan, patataren prestaketara mugatu behar da, hau da, irailetik apirilera, hilabete hotzenekin batera, non koilara-plater bero on bat bizigarria den.
ARIKETAK
SUKALDARITZA-TEKNIKARI BURUZKO JARDUERAK
Hasi
Ikasi patata zatitzen (Tristatzen)
Hurrengoa
Plater jasangarria
Hurrengoa
Sukaldari kuxkuxeroak
Pertsona bakoitzaren etxean janari ezberdina sukaldatzen eta prestatzen da. Ariketa honetan, etxeko sukaldaritzari buruzko galderak bete beharko dituzu. Azpiko botoian sakatu eta galderak erantzun.
1.3. DIETA OREKATUA ETA IRAUNKORTASUNA
Iker Sánchez
Created on April 29, 2026
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Customer Service Course
View
Dynamic Visual Course
View
Dynamic Learning Course
View
Akihabara Course
Explore all templates
Transcript
DIETA OREKATUA ETA IRAUNKORTASUNA
Hurrengoa
Errioxar pataten platera, hedapen handiko plater tradizionala da, eta dieta orekatu batean txerta daitezke, behar bezala prestatzen badira eta kalitatezko osagaiak erabiltzen badira. Gainera, denboraldian kontsumitzen bada eta hurbileko eta kalitatezko osagaiekin, platera guztiz jasangarria litzateke.
Patatak elikagai nutritiboak, osasungarriak eta edozein dieta orekaturako egokiak dira. Kaloria gutxi dutenez, nutrizio-onurekin batera, aukera bikaina dira, baldin eta egosteko metodo osasungarriak eta osagarri arinak aukeratzen badira. Dietan patatak sartzen baditugu, pisu egokia izateaz gain, elikagai moldakor eta zaporetsuez gozatzeko aukera izango dugu, baita gertuko eta sasoiko patata ekoiztekoa ere.
Hurrengoa
Plateraren eragozpena txorizoa izan daiteke. Normalean, industria-bertsioa erabiltzen da, saltoki handi batean erosia, eta produktu ultraprozesatua da, gainera. Elikagai mota horiek, dieta osasuntsu eta orekatu batean, ez kontsumitzea gomendatzen da, edo jan-edaneko neurritasun handiarekin baimentzen dira. Plater hau osasungarriagoa egiteko modu bat, txorizoa beste proteinadun iturri batekin trukatzea litzateke, osasungarria ez den gantz gutxiago duena, arrain bat bezala. Marmitakoa gisatu mota bat da, Errioxar pataten antzekoa, txorizoaren ordez hegaluzea duena proteina iturri gisa. Hegaluzea arrain urdin oso elikagarria da Omega-3 gantz-azidoetan, balio biologiko handiko proteinetan eta bitaminetan (D, B12, A) eta mineraletan (iodoa, fosforoa, selenioa) aberatsa dena. Txerria proteina-iturri nagusi gisa mantendu nahi bada, baina plateraren nutrizio-kalitatea hobetuz, txorizoa, txerri azpizun zatiekin trukatzea kontsidera daiteke, hau da, gihar handiagoko proteina-iturri batekin (larrurik gabeko oilasko-paparrarekin konpara daiteke).
Hurrengoa
Gisatu bat denez, begetal-gisatua nagusiki, bere karbono-aztarna funtsean, haragian oinarritutako platerena baino txikiagoa da. Hori, jakina, elikagaiaren jatorriaren eta prestatzeko metodoaren araberakoa izango da. Gertu, gure erkidegoan, plateraren hiru osagai nagusiak daude. Gure lurraldean, patataren ekoizpena nekazaritzarako jarduera estrategikoa da, funtsezkoa euskal nekazaritza elikagaien katean. Ekoizpena, batez ere Araban kontzentratzen da, tradizio luzea eta baldintza agroklimatiko ezin hobeak baititu, balio-katean lehiarako abantaila ematen diotenak. Nahiz eta azken 25 urteetan laborantzarako azalera murriztu egin den, batez ere ekoizpen-kostuak handitu direlako eta belaunaldien arteko erreleborik ez dagoelako, gure erkidegoak baldintza geografiko eta klimatiko egokiak ditu hazitarako patata ugaltzeko.
Zoritxarrez, merkatuan patata-kontzentrazio handia dago, enpresa gutxi batzuen eskuetan, gehienak Herbehereetan, Frantzian eta Alemanian kokatuak. Gainera, tokiko ekoizleek eragozpen gehigarri batzuei aurre egin behar diete, hala nola, inportatutako materialarekiko mendekotasun handia, Andeetako herrialdeekiko batez ere, azpiegitura espezializatuen gabezia, oztopo erregulatzaile eta teknikoak, eta klima-aldaketari lotutako hainbat baldintzari. Tokiko patata apirilaren amaieran edo maiatzaren hasieran ereiten da, eta oparo ureztatzen da iraila eta otsaila bitartean jaso arte; iraila eta apirila bitartean, biak barne, jateko aukera dagoelarik.
Hurrengoa
Txorizoaren ekoizpena artisau-metodoetan eta metodo tradizionaletan oinarritzen da gurean, nabarmentzekoak direlarik ekoizle txiki eta baserriak, aire zabalean hazitako txerriak eta piper txorizero naturala erabiltzen baitituzte. Tokiko edo familia-ohituraren araberako beste gozagarri batzuk gehitu ohi dira, hala nola baratxuria, pipermina, piper gorria, etab.
Historikoki, txerriaren hilketa neguan egiten zen beti, azaroaren 11 (San Martin) inguruan, tenperaturak hestebeteak kontserbatzeko eta sendatzeko prozesuan lagun zezan. Gainera, atsedenaldi bat suposatzen zuen landa-lanetan, eta, beraz, denbora gehiago zegoen prestaketarako, bai eta ondorengo festarako ere. Urteek aurrera egin ahala, txerri-hilketak hasierako helburua galdu du, hau da, familia despentsarako elikagaiak lortzea, eta ospakizun bihurtu da, landa-eremuetan familiak biltzeko arrazoi. Gaur egun, txerriak etxean hiltzea baimenduta dago, beti ere haragia senitarteak kontsumitzeko bada eta baldintza jakin batzuetan. Kalkulu orokor gisa, gutxi gorabehera 50 kg. txorizo lortzen dira hildako txerri bakoitzeko.
Hurrengoa
Baimendutako hainbat establezimendutan eta Euskadiko harategietan artisau-txorizoak egiten jarraitzen da, landa-eremuetan artisau-lantegi txikiak ezartzeko joera gero eta handiagoa dutenak. Lantegi horiek instalazio moderno eta seguruak eta kalitate handiko osagaiak erabiltzen dituzte, baserriko txorizoaren zaporea berreskuratzeko asmoz. Bere prestaketa prozesuari dagokionez, txorizoa denbora luzez kontserbatzen da, beraz, urte osoan zehar eskuragarri dagoela esan daiteke.
Hurrengoa
Piperrautsa, piper jakin batzuk lehortu eta ehotzetik eratorria, hautsezko bertsioan, Ezpeletako piperra du enbaxadore gurean. Usaimenaren intentsitatea azkura gogor baina ez kiskalgarriarekin konbinatzen da, eta gozoa da, ahoan mingostasun-ukitua uzten duena. Piperrautsaren alternatiba argia piper txorizeroa erabiltzea litzateke, gure erkidegoan oso zabalduta dagoena. Zati handi bat Gernikako piperraren ekoizpen-eremu nagusietatik dator, baina berdin gainerako eskualdeetan, bai eta Araban eta Gipuzkoan ere, neurri txikiagoan bada ere. Zapore gozoko piper lehorra da. Hasieratik erabiltzen da txerri-hilketatik lortutako produktuen kontserbatzaile moduan, baita saltsak egiteko edo beste plater batzuen zaporea bizitzeko gozagarri gisa ere.
Maiatza eta abendua bitartean ekoizten da, piperraren tipologiaren arabera, baina, piperraren izaera dela eta, denboraldi luzeetan kontserba daiteke, eta urte osoan erabil daiteke.
Hurrengoa
Beraz, patatak errioxar erara prestatu nahi badira, jasangarria eta gertutasun-osagaia izan dezan, patataren prestaketara mugatu behar da, hau da, irailetik apirilera, hilabete hotzenekin batera, non koilara-plater bero on bat bizigarria den.
ARIKETAK
SUKALDARITZA-TEKNIKARI BURUZKO JARDUERAK
Hasi
Ikasi patata zatitzen (Tristatzen)
Hurrengoa
Plater jasangarria
Hurrengoa
Sukaldari kuxkuxeroak
Pertsona bakoitzaren etxean janari ezberdina sukaldatzen eta prestatzen da. Ariketa honetan, etxeko sukaldaritzari buruzko galderak bete beharko dituzu. Azpiko botoian sakatu eta galderak erantzun.