6. Obserwuję przyrodę pod mikroskopem

przyrodniczeecho.pl

Prezentacja multimedialna zgodna z podręcznikiem „Odkrywam przyrodę”

Temat: Obserwuję przyrodę pod mikroskopem.

Przyroda w klasie 4 (na podstawie wydawnictwa Nowa Era) Nowa podstawa programowa - 2026 rok

Prezentacja zawiera materiały wizualne pochodzące z darmowych banków zdjęć (np. Pixabay), wykorzystane zgodnie z licencją i jako element autorskiego opracowania.

Wstęp do zajęć:

Na lekcji:

• dowiesz się, jakie obiekty można oglądać pod mikroskopem,
• poznasz części mikroskopu optycznego oraz ich funkcje,
• nauczysz się przygotowywać i obserwować preparaty mikroskopowe.

Do czego służy mikroskop?

Niektóre obiekty są tak małe, że nie można ich zobaczyć nawet przez lupę. Do ich obserwacji potrzebne jest specjalne urządzenie – mikroskop. Mikroskop potrafi powiększyć obraz nawet kilka milionów razy, dzięki czemu widzimy szczegóły niewidoczne gołym okiem. Na lekcjach przyrody korzysta się z mikroskopu optycznego, który powiększa obiekty od kilkudziesięciu do około tysiąca razy.

Przykład obserwacji liścia.

Liść brzozy oglądany bez powiększenia – jakie szczegóły jesteś w stanie zauważyć? Liść brzozy powiększony około 10 razy – możesz dostrzec drobne żyłki, którymi transportowana jest woda. Liść brzozy powiększony około 400 razy – widoczne stają się pojedyncze komórki budujące liść.

Czego mogę dowiedzieć się z obserwacji mikroskopowych? Dlaczego pokrzywa parzy?

Liście pokrzywy pokryte są bardzo drobnymi włoskami zawierającymi parzącą substancję. Kiedy dotykamy rośliny, włoski pękają i uwalniają tę substancję, powodując uczucie pieczenia.

Co żyje w kałuży?

W wodzie z kałuży można znaleźć różne drobne organizmy. Jeden z nich ma kształt przypominający pantofel – dlatego nazywa się pantofelkiem.

Jak mucha chodzi po suficie?

Na odnóżach muchy znajdują się pazurki oraz lepkie poduszeczki. Dzięki nim owad może przyczepiać się do różnych powierzchni, nawet do sufitu.

This page is password protected

Enter the password

Pod mikroskopem obserwujemy preparaty.

Aby coś obejrzeć pod mikroskopem, trzeba odpowiednio przygotować próbkę, czyli preparat. Preparaty mikroskopowe to bardzo cienkie próbki, np. fragment rośliny lub kropla wody, umieszczone między dwoma szkiełkami. Można je przygotować samodzielnie lub skorzystać z gotowych preparatów. Preparat musi być bardzo cienki, aby światło mogło przez niego przechodzić i umożliwić obserwację.

Jak jest zbudowany mikroskop optyczny?

Mikroskop składa się z wielu elementów, które dzielimy na części optyczne oraz części mechaniczne. Części optyczne odpowiadają za powiększanie obrazu i umożliwiają jego obserwację.Części mechaniczne służą do ustawiania mikroskopu oraz utrzymywania go w odpowiedniej pozycji podczas pracy.

Części optyczne mikroskopu.

• Okular – powiększa obraz utworzony przez obiektyw.
• Na jego obudowie znajduje się informacja o powiększeniu, np. 10×.
• Obiektyw – odpowiada za powiększenie oglądanego obiektu.
• Również posiada oznaczenie powiększenia, np. 15×.
• Źródło światła – oświetla preparat. Może to być lampka lub lusterko.

Części mechaniczne mikroskopu.

• Rewolwer – umożliwia zmianę obiektywów.
• Stolik – miejsce, na którym umieszcza się preparat do obserwacji.
• Śruba makrometryczna – służy do ustawiania wstępnej ostrości obrazu.
• Śruba mikrometryczna – pozwala na bardzo dokładne wyostrzenie obrazu.

Ile razy powiększa mikroskop?

Powiększenie mikroskopu można zmieniać w trakcie pracy, ustawiając odpowiedni obiektyw. Aby obliczyć całkowite powiększenie, należy pomnożyć powiększenie obiektywu przez powiększenie okularu. Wzór:powiększenie mikroskopu = powiększenie obiektywu × powiększenie okularu

Przyroda w akcji – OBSERWACJA Jak obserwować preparat pod mikroskopem?

Przygotuj: preparat (np. kropla krwi lub inny gotowy preparat), mikroskop. Wykonaj:

• Ustaw obiektyw o najmniejszym powiększeniu – ułatwi to odnalezienie obrazu.
• Włącz źródło światła lub ustaw lusterko, aby oświetlić pole widzenia.
• Umieść preparat na stoliku tak, aby znajdował się w polu widzenia.
• Obracaj śrubą makrometryczną do momentu, aż stolik znajdzie się blisko obiektywu. Patrz z boku, aby nie uszkodzić preparatu.
• Spójrz przez okular. Delikatnie kręć śrubą makrometryczną w przeciwnym kierunku, aż zobaczysz obraz. Następnie wyostrz go za pomocą śruby mikrometrycznej.
• Zapisz swoje obserwacje w zeszycie.

Karta obserwacji Obserwowany obiekt: ………………………………………Powiększenie preparatu: …………………………………. Rysunek: ………………………………………......................

Ciekawostka – czy mikroskop pozwala zobaczyć coś mniejszego niż bakterie?

Do obserwowania bardzo małych obiektów, takich jak wirusy, używa się specjalnych mikroskopów – mikroskopów elektronowych. Dzięki nim można zobaczyć obiekty znacznie mniejsze niż bakterie, a nawet zajrzeć do wnętrza wirusów.