25. Czy nasz szkoła dba o środowisko?- audyt uczniowski.

Czy nasz szkoła dba o środowisko?- audyt uczniowski.

przyrodniczeecho.pl

Po omówieniu działu "Nasze zdrowie środowiskowe." uczeń:

Uczeń obligatoryjnie:

• opisuje, jak zmiany klimatu i degradacja środowiska naturalnego wpływają na zdrowie indywidualne i publiczne, wymienia choroby, które mogą być ich wynikiem, w tym zaburzenia psychiczne, choroby układu oddechowego, układu sercowo naczyniowego, choroby skóry, a także wskazuje negatywne następstwa ekstremalnych zjawisk pogodowych dla zdrowia;
• wyjaśnia, jak utrata bioróżnorodności wpływa na zdrowie indywidualne i zdrowie publiczne;
• realizuje działania na rzecz poprawy stanu środowiska naturalnego; uczestniczy w działaniach promujących zdrowie środowiskowe.

Czy wiesz, że:

• Twoja szkoła też może być EKO! Audyt uczniowski to sposób na sprawdzenie, jak ekologiczna jest szkoła - np. czy segreguje śmieci, oszczędza wodę i energię, i czy uczy o przyrodzie.

• Audyt to trochę jak bycie detektywem przyrody. 🔍 Uczniowie mogą w parach lub grupach obserwować szkołę i zapisywać, co działa dobrze, a co warto poprawić (np. zgaszone światła w pustych klasach = plus!).

• Segregacja śmieci to nie tylko kolorowe kosze. W wielu szkołach są kosze na plastik, papier, odpady bio - ale czy wszyscy wiedzą, co gdzie wrzucać? Audyt pomoże to sprawdzić!

• Zakręcone krany i krótkie mycie rąk to wielka rzecz! 🚰 Uczniowie mogą policzyć, ile wody ucieka z nieszczelnego kranu - i zaskoczyć całą szkołę wynikiem! (np. jeden kapiący kran = nawet 30 litrów dziennie!)

Wstęp do zajeć.

Pomysł na lekcję. Zabawy.

This page is password protected

Enter the password

Dlaczego środowisko to temat edukacji zdrowotnej?

Środowisko wpływa na zdrowie - przez powietrze, wodę, pogodę/temperaturę, hałas, a nawet ilość zieleni. Gdy środowisko jest w lepszym stanie, łatwiej o zdrowe życie (mniej zanieczyszczeń, więcej komfortu i ruchu).

Cztery obszary audytu w naszej szkole.

Dziś sprawdzamy 4 sprawy, bo są najbliżej uczniom: 1) odpady (segregacja i ograniczanie śmieci), 2) energia (światło, sprzęty, ogrzewanie), 3) woda (krany, toalety, „czy się marnuje?”), 4) zieleń i bioróżnorodność (czy szkoła wspiera przyrodę wokół siebie).

Odpady - co jest standardem w Polsce?

Segregujemy odpady według zasad jednolitego systemu: papier, metale i tworzywa sztuczne, szkło, bioodpady oraz odpady zmieszane (w zależności od gminy szczegóły mogą się różnić). Segregacja ma sens, bo oddzielamy surowce od śmieci, które nie nadają się do przetworzenia.

https://pl.freepik.com/autor/pch-vector

Energia - gdzie najczęściej „ucieka”?

Energia marnuje się m.in. wtedy, gdy nie gasimy światła, zostawiamy sprzęt w trybie czuwania (stand‑by) albo niepotrzebnie działają urządzenia, gdy nikt z nich nie korzysta. Wskazówka: „świecąca dioda = urządzenie nadal pobiera prąd”.

Woda - małe nawyki, duża różnica.

Wodę oszczędzamy, gdy zakręcamy kran przy myciu zębów i reagujemy na przecieki. Ciekawostka z materiałów sanepidu: wyciek 1 kropli na sekundę może oznaczać nawet około 168 litrów zmarnowanej wody na dobę.

Powietrze i zdrowie - po co nam to w audycie?

Gdy jakość powietrza na zewnątrz jest zła, zaleca się ograniczenie intensywnego wysiłku na dworze i ostrożność w wietrzeniu. To element „dbania o środowisko”, bo dotyczy zdrowia uczniów i tego, jak szkoła planuje aktywności.

Zieleń i bioróżnorodność - dlaczego to ważne w szkole?

Zieleń w otoczeniu szkoły (drzewa, krzewy, łąki kwietne, małe „dzikie” zakątki) pomaga przyrodzie i ludziom. Kontakt z naturą może wspierać zdrowie psychiczne: redukować stres, poprawiać koncentrację i regenerację.

Wskażcie obszary w naszej szkole, w których szkoła może wykazać, że dba o środowisko.

Woda, odpady, energia, teren wokół (obecność zieleni), stołówka (marnowanie), papier nasprawdziany, podręczniki, zakupy sprzętu.

Każdy audyt kończy się raportem i można go przekazać dyrekcji.

Na co zwrócić uwagę?

Czy w szkole jest segregacja? Czy uczniowie z niej korzystają? Czy ogranicza się plastik, np. podczas szkolnych i wigilii? Czy światła są wyłączane? Czy używane są żarówki LED? Czy sprzęt nie działa bez potrzeby? Czy krany nie ciekną? Czy uczniowie oszczędzają wodę? Czy są drzewa i rośliny? Czy są miejsca dla owadów (np. hotel dla owadów)? Czy ogranicza się marnowanie jedzenia? Czy są dni bez mięsa?

This page is password protected

Enter the password

Śmieciowy Trop: „Czy segregujemy jak trzeba?”

Sens zadania (dla ucznia): Skoro w Polsce obowiązuje segregacja na podstawowe frakcje, to sprawdzamy, czy szkoła ułatwia uczniom segregowanie i czy da się ograniczyć produkcję śmieci. Instrukcja krok po kroku: 1) Na środku arkusza napisz: „ODPADY W SZKOLE”. Zrób 3 kolumny: jest / brakuje / da się poprawić w miesiąc. 2) Wypisz, gdzie w szkole powstają śmieci (klasa, korytarz, sklepik/stołówka, boisko) i jakie są typowe odpady (papier, plastik, bio, zmieszane). 3) Dopisz „fakty”: czy są kosze opisane i kolorami, czy łatwo pomylić frakcje, czy są kosze na odpady zmieszane i pozostałe frakcje. 4) Zapisz 3 konkretne usprawnienia w miesiąc (np. lepsze oznaczenia koszy, plakat „jak segregować”, ograniczenie jednorazówek, zachęta do bidonów). 5) Na koniec dopisz: „Największa przeszkoda w naszej szkole to…”. Materiały: Arkusz A3, markery, karteczki samoprzylepne. Produkt grupy: „Mapa odpadów + 3 usprawnienia” gotowe do przeniesienia do Eko‑Raportu.

Łowcy Energii: „Gdzie ucieka prąd i ciepło?”

Sens zadania (dla ucznia): Energia to pieniądze i emisje - jeśli marnujemy prąd/ogrzewanie, szkoła traci zasoby, które mogłyby pójść na coś lepszego. Są proste działania: gaszenie światła, wyłączanie trybu czuwania, rozsądne korzystanie ze sprzętu. Instrukcja krok po kroku: 1) Na arkuszu narysuj „termometr energii” (od 0 do 10) i wpisz: Jak myślisz, ile energii marnujemy w szkole? (0 = prawie nic, 10 = bardzo dużo). 2) Wypisz 5 miejsc/sytuacji, gdzie najczęściej marnuje się energia (np. światło na korytarzu, projektory, komputery, ładowarki, grzejniki przy otwartym oknie). 3) Podkreśl 2 rzeczy, które uczniowie mogą zmienić od jutra (nawyk), i 1 rzecz, która wymaga decyzji dorosłych (np. czujniki, regulacje). 4) Ułóż „Zasadę 5 kliknięć energii”: 5 krótkich zdań w stylu „Wychodzę = gaszę”, „Dioda = prąd”, „Weekend = wyłączamy”. (Ma być memowalne.) Materiały: Arkusz A3, markery, karteczki. Produkt grupy: Plakat „Łowcy Energii” z listą strat i 5 zasadami oszczędzania.

Strażnicy Wody: „Każda kropla się liczy”.

Sens zadania (dla ucznia): Woda to wspólne dobro. Marnowanie wody w szkole oznacza realne straty i koszty. Nawet mały przeciek może dawać duże straty w skali doby, dlatego ważne jest zauważać i zgłaszać problemy. [14] Instrukcja krok po kroku: 1) Zrób na arkuszu dwie sekcje: NAWYKI oraz INFRASTRUKTURA (czyli sprzęt i budynek). 2) W NAWYKI wpisz 4 proste zachowania ucznia (np. zakręcam kran, nie leję „na full”, używam wody z głową). 3) W INFRASTRUKTURA wpisz 4 rzeczy „do sprawdzenia” w szkole (np. kapiące krany, spłuczki, dostęp do wody pitnej, czy są komunikaty w łazienkach). 4) Zrób mini‑ramkę „UWAGA!” i wpisz fakt z materiałów sanepidu o przeciekach (kropla na sekundę = ok. 168 litrów/dobę). 5) Na końcu dopisz listę „CO ZGŁASZAMY DOROSŁYM” - np. kapie, cieknie, brak mydła/papieru, mokra podłoga (ryzyko poślizgu). Materiały: Arkusz A3, markery, karteczki. Produkt grupy: „Kodeks wody” + lista zgłoszeń dla dyżurującego nauczyciela/sekretariatu/administracji.

Zielona Mapa Szkoły: „Czy szkolna zieleń wspiera bioróżnorodność i dobrostan?”

Sens zadania (dla ucznia): Zieleń to nie dekoracja - wpływa na przyrodę i na ludzi. Zieleń w mieście/szkole może wspierać zapylacze i ptaki, a kontakt z naturą sprzyja regeneracji i lepszemu samopoczuciu. Instrukcja krok po kroku: 1) Narysuj schemat wokół szkoły (wystarczy: budynek, boisko, drzewa, krzewy, „goła trawa”, rabaty). 2) Zaznacz 3 miejsca, które sprzyjają przyrodzie (np. drzewa, krzewy, niekoszony fragment, rabata). 3) Zaznacz 2 miejsca, które szkodzą bioróżnorodności (np. „beton wszędzie”, koszenie do zera, brak schronień). 4) Dopisz 3 pomysły „w miesiąc”: np. tabliczka „nie deptaj”, zostawienie małego „dzikiego kąta”, przygotowanie planu łąki kwietnej, domku dla owadów (z materiałów bezpiecznych), dosadzenie rodzimych krzewów. 5) Dopisz zasadę: „W nasadzeniach uważamy na gatunki inwazyjne - wolimy rodzime”. Materiały: Arkusz A3, markery, karteczki. Produkt grupy: „Zielona mapa szkoły” + mini‑projekt wsparcia bioróżnorodności do przedstawienia samorządowi uczniowskiemu lub dyrekcji.

Ewaluacja i decyzja „co robimy jako klasa?”

Uczniowie dostają po 2 karteczki (kropki) i przyklejają je przy dwóch propozycjach działań z audytu, które są: (a) najważniejsze, (b) najbardziej realne. Nauczyciel kończy zdaniem: „Audyt ma sens wtedy, gdy chociaż jedną rzecz poprawimy i sprawdzimy efekt za miesiąc”.