ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ-ΤΝ-&-ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ

ΔΡΑσεις ΕνΙσχυσης ΕνεργοΥ ΠολιτειΟτητας

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΛΥΜΒΑΡΙΟΥ

Οι δράσεις αυτές στοχεύουν στη δημιουργία υπεύθυνων πολιτών που μετέχουν ενεργά στις κοινωνικές διεργασίες και εμπίπτουν στο υποχρεωτικό πρόγραμμα σπουδών για τη Β' Λυκείου. Συνδέθηκαν και υλοποιήθηκαν στα πλαίσια του Μαθήματος Πληροφορικής στη Β Λυκείου και σε συνάρτηση με τη διδακτέα ύλη του μαθήματος

ΤΟ ΘΕΜΑ ΜΑΣ:

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΑΙ & ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ στο ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΜΙΑ ΧΡΗΣΙΜΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ

17 στοχοι ενεργοποίησης των πολιτών για την ευημερία του κόσμου μας

DEEP FAKES

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο

Αναπληρώνοντας την πραγματικότητα?

Deep Fake για καλλιτεχνικό σκοπό

Ξαφνιαστήκαμε από το πόσο εύκολο να παραχθούν!

Χρειαστήκαμε μόλις 1 λεπτό, για να κάνουμε μια φωτογραφία να μιλήσει

Προβληματιστήκαμε για το ρόλο των ΑΙ δημοσίων προσώπων

Υπουργός Δημοσίων Συμβάσεων στην κυβέρνηση του Έντι Ράμα, Αλβανία

Για την "παραμόρφωση" της δημόσιας εικόνας

Μια εικόνα του πάπα με μπουφάν κατέκλυσε το διαδίκτυο σε όλο τον κόσμο, προκαλώντας καταιγισμό σχολίων.Σύντομα αποκαλύφθηκε ότι η φωτογραφία είναι ΑΙ

Για την "καθαρή" απάτη

Ερευνητές της ESET στη Λατινική Αμερική εντόπισαν μια εκστρατεία στα social media, όπου avatar που δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάζονταν ως γυναικολόγοι, διαιτολόγοι και άλλοι επαγγελματίες υγείας, με σκοπό την προώθηση συμπληρωμάτων και προϊόντων ευεξίας.

Για την επίδραση των DeepFake στην πολιτική

Προπαγάνδα άλλοτε "αληθοφανής"

Το BBC Panorama ανακάλυψε δεκάδες deepfakes που απεικονίζουν Αφροαμερικανούς να υποστηρίζουν τον τέως πρόεδρο. Μόνο που αυτοί δεν υπάρχουν! Άραγε πόσους Αφροαμερικάνους έπεισαν αυτές οι φωτογραφίες να ψηφίσουν τον Τραμπ;

Για την επίδραση των DeepFake στην πολιτική

κι άλλοτε εξόφθαλμα κατασκευασμένη

Ο Τραμπ υποσχόμενος να κάνει την Αμερική Δυνατή Ξανά, εμφανίστηκε ως SUPERMAN, στοχεύοντας στο συναίσθημα. Ποιου κόσμου το συναίσθημα, όμως; Μα λογικά, αυτών που ήδη ακολουθούν τις ιδέες του, μιας και μια τέτοια "αμφίεση" δεν αποτελεί επιχείρημα με πειθώ

Αναρωτηθήκαμε για τα Fake πριν τα Deep

John C Calhoun

Αβραάμ Λίνκολν

Συζητήσαμε για την προπαγάνδα

"Η προπαγάνδα είναι η συστηματική, μεροληπτική διάδοση πληροφοριών, ιδεών ή φημών με σκοπό τον επηρεασμό της κοινής γνώμης και τη χειραγώγηση στάσεων υπέρ συγκεκριμένων πολιτικών, θρησκευτικών ή ιδεολογικών στόχων. Χρησιμοποιεί παραπληροφόρηση, συναισθηματική φόρτιση και ελλιπή παρουσίαση γεγονότων για να διαμορφώσει την αντίληψη του κοινού."

Συζητήσαμε για την αυξημένη προπαγάνδα σε καιρό πολέμου

Τα Deep Fakes έχουν την... "τιμητική τους" στον πόλεμο Ιράν και ΗΠΑ-Ισραήλ

Προβληματιστήκαμε!

Liar’s Dividend

η εικόνα μανάδων μπροστά σε πτώματα παιδιών στη Γάζα

Μπορούμε να γνωρίσουμε την αλήθεια;

Αναζητήσαμε τεχνικές και συζητήσαμε λύσεις

Αναζητήσαμε την Πηγή...

Συζητήσαμε μια άποψη

Παρατηρήσαμε...

στο εργαστήριο της Πληροφορικής. Εντοπίσαμε ην πρώτη δημοσίευση της εικόνας με την τεχνική της ανεστραμμένης αναζήτησης (reversed search) της εικόνας, σε Google Image ή σε προγράμματα όπως το TinEye. Βεβαίως υπάρχουν και προγράμματα εντοπισμού των fake, όχι όμως προσβάσιμα στους περισσότερους από εμάς

«Οι ανησυχίες για τα deepfakes συχνά βασίζονται σε μια υπερβολικά απαισιόδοξη αφήγηση. Η τεχνολογία αυτή δεν πρόκειται να καταστρέψει την ικανότητά μας να γνωρίζουμε την αλήθεια, καθώς η εμπιστοσύνη μας στα βίντεο δεν βασιζόταν ποτέ αποκλειστικά στην εικόνα, αλλά στο κοινωνικό πλαίσιο και την αξιοπιστία των πηγών»

σημεία και ατέλειες που αποκαλύπτουν ένα Deep Fake

παραδείγματα

Joshua Habgood-Coote, Λέκτορας Φιλοσοφίας της Γλώσσας στο University of Leeds στο Ηνωμένο Βασίλειο

μεγαλα γλωσσικαμοντελα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο

τα Chatbots, αυτοί οι "ξερόλες" του Διαδικτύου

Προσπαθήσαμε να εξηγήσουμε τη λειτουργία τους, συνδέοντας με όσα μάθαμε στο μάθημα για τα Νευρωνικά Δίκτυα και τη Μηχανική Μάθηση

και συγκρίναμε με τον λόγο του Ανθρώπου

Ο ανθρώπινος νους δεν είναι, όπως το ChatGPT και τα παρόμοιά του, μια βαρετή στατιστική μηχανή για την αντιστοίχιση μοτίβων, που συλλέγει εκατοντάδες terabyte δεδομένων και προεκθέτει την πιο πιθανή απάντηση συνομιλίας ή την πιο πιθανή απάντηση σε μια επιστημονική ερώτηση. Αντίθετα, το ανθρώπινο μυαλό είναι ένα εκπληκτικά αποτελεσματικό και ακόμη κομψό σύστημα που λειτουργεί με μικρές ποσότητες πληροφοριών. Επιδιώκει να μην συμπεράνει ωμούς συσχετισμούς μεταξύ των δεδομένων, αλλά να δημιουργήσει εξηγήσεις.

Νοαμ Τσομσκι

Είναι το ChatBot αντικειμενική πηγή;

Το Chat λέει ό,τι το έμαθαν

σημειο 1

Τα μοντέλα AI μαθαίνουν εντοπίζοντας μοτίβα ανάμεσα σε τεράστιους όγκους από κείμενα. Αν τα δεδομένα, σε αυτή τη δεξαμενή πληροφοριών που διδάσκει το bot, είναι παραπλανητικά, ή μεροληπτικά υπέρ μιας άποψης, πριν ή κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης, το μοντέλο θα ενσωματώσει αυτή τη μονόπλευρη ενημέρωση στον πυρήνα του, διαμορφώνοντας "άποψη". Φυσικά, αν συμβεί η άποψη αυτή να διατυπωθεί εξόφθαλμα, ή επιθετικά και χωρίς διακριτικότητα, υπάρχει ο κίνδυνος της απαξίωσής του bot. Αυτό μπορεί να ισοδυναμεί με καταστροφή του!

Data poissoning

Ρατσιστικό, φιλο-Ναζι ντελίριο του Grok και καταγγελίες

(απόσπασμα από άρθρο στην "Καθημερινή")

... Ο Μασκ εκτίμησε ότι το chatbox έκανε τις δηλώσεις υπέρ του Χίτλερ ωθούμενο από έναν χρήστη που επεδίωκε να πετύχει αυτό το αποτέλεσμα. «Το Grok ήταν πολύ υπάκουο απέναντι στα αιτήματα. Πολύ πρόθυμο να ενδίδει και να χειραγωγείται εν ολίγοις. Αυτό το πρόβλημα λύνεται», διευκρίνισε ο ίδιος.

'Οταν ο Grok συστήθηκε ως Mecha-Hitler!

Το ότι Grok απαντά με τόσο αντισημιτικό τρόπο είναι ανησυχητικό αλλά όχι απροσδόκητο... Γνωρίζουμε πως ο Grok χρησιμοποιεί πολλά δεδομένα από το Χ. Το Χ παρουσιάζει μια έξαρση στο αντισιμητικό, ισλαμοφοβικό περιεχόμενο. Και αυτό είναι το σύνολο δεδομένων που επηρεάζει επίσης την εκπαίδευση του Grok

Για την επιθετική και ρατσιστική τοποθέτηση του Chatbot Grok, της πλατφόρμας Χ, ο Μασκ ως κάτοχος της πλατφόρμας , αντιμετωπίζει μια σειρά δικαστικών διώξεων. Για τους ειδικούς ασφάλειας στον κυβερνοχώρο, η σύμπτωση των απόψεων του Μασκ με αυτές που καταγγέλθηκαν στον Grok, δεν είναι τυχαία!

Δρ Osma Bernard, Griffith University

σημειο 2

Η ερώτηση προκαταλαμβάνει την απάντηση

Η διατύπωση της ερώτησης επηρεάζει καθοριστικά την απάντηση σε ένα chat τεχνητής νοημοσύνης, γιατί το σύστημα βασίζεται αποκλειστικά στις πληροφορίες και στις λέξεις που του παρέχονται. Υπάρχουν άνθρωποι που γνωρίζουν πως να κατευθύνουν την απάντηση μέσω των κατάλληλων prompts (προτροπών), σε αυτό που οι ίδιοι θέλουν να πάρουν.Με τον τρόπο αυτό, έμπειροι στο prompt engineering μπορούν να ελέγχουν τη μηχανή

Framing bias

ΣΥΓΚΡΙΝΑΜΕ

Ερώτηση 1

Ερώτηση 2

Prompt: «Γράψε μια παράγραφο για τους κινδύνους και τα προβλήματα που δημιουργεί η τηλεργασία στην απόδοση και την ψυχολογία.»

Prompt: «Γράψε μια παράγραφο για τα οφέλη της τηλεργασίας στην παραγωγικότητα και την ψυχολογία των εργαζομένων.»

+ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

+ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Συμπέρασμα 1: Ένα ChatBot δε μπορεί να θεωρείται "πηγή".

Η γνώση του Bot είναι το αποτέλεσμα στατιστικού ταιριάσματος του λόγου, ώστε ακόμα κι αν το bot δεν έχει έγκαιρη απάντηση, μπορεί να "δημιουργήσει" μια οποιαδήποτε απάντηση, αφού "δουλειά του είναι να απαντάει"

Συμπέρασμα 2: Κανένα ChatBot δεν "ενδιαφέρεται" για την αλήθεια

Στόχος του είναι η παραγωγή "αληθοφανούς" λόγου, μέσω μοντέλων και μαθηματικών συσχετίσεων

Συμπέρασμα 3: Κανένα ChatBot δε μπορεί είναι "θωρακισμένα" αντικειμενικό

Εκτός από τα αποδεδειγμένα επιστημονικά θέματα, στο λόγο του Bot περιέχεται ένα σύνολο απόψεων, είτε πρόκειται για τις απόψεις του ιδιοκτήτη- δημιουργού του, είτε για την άποψη που κυριαρχεί στο διαδίκτυο.

Social media

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο

Όταν το εμπορικό "προϊόν"είσαι εσύ!

το ClickBait

Με ένα scroll έχουν περάσει από τα μάτια του χρήστη δεκάδες spot. Ποιό θα κερδίσει το κλικ; ClickBait θα πεί "ψάρεμα του κλικ"

Δε θα πιστεύεις τι κρύβει η γλάστρα!

Title 2

Κάνε click στο 1ο σχόλιο

Κάνε Click και...

Κάποιος εξαπατήθηκε και παρά την απογοήτευση, προχωράει στο... επόμενο click

Κείμενα, εικόνες και φυσικά Reels, γεμίζουν τις πλατφόρμες σκουπίδια με τη συνδρομή των DeepFake

Τι να κάνεις; Να είσαι "υποψιασμένος" απέναντι σε αναρτήσεις που σε καλούν "συναισθηματικά" σε click, να αναζητάς πηγές, να εμπιστεύεσαι τη λογική σου. Σκέψου πριν το click!

η Διατήρηση των χρηστών

Οι πλατφόρμες, για να επιβιώσουν χρειάζονται περιεχόμενο με διάρκεια.Το "άνοιγμα" σε φίλους, οι ομάδες και η τροφοδοσία της άποψης,η προτεραιότητα στη θετική αλληλεπίδραση, οι... "αναμνήσεις", οι προειδοποιήσεις για την επαναφορά στην πλατφόρμα αν τυχόν κάποιος... ξεχάστηκε "μακριά της".

Για να σε "κερδίσει" η πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης φιλτράρει τις πληροφορίες που σου δείχνει, ώστε να βλέπεις μόνο περιεχόμενο που ταιριάζει με τα ενδιαφέροντα και τις απόψεις σου, κρύβοντας αυτό που θα μπορούσε να προκαλέσει τη διαφωνία σου..

Φαντάσου ένα δωμάτιο όπου φωνάζεις κάτι και ακούς μόνο τη δική σου ηχώ. Σε ένα τέτοιο δωμάτιο, ένα"echo chamber", οι άνθρωποι συναναστρέφονται διαδικτυακά μόνο με άτομα που έχουν ακριβώς τις ίδιες αντιλήψεις. Κάθε άποψη που εκφράζεται, απλώς ενισχύεται και επιβεβαιώνεται από τους υπόλοιπους, χωρίς να υπάρχει χώρος για αντίλογο ή διαφορετικές οπτικές γωνίες.

Εcho Champer

Τι να κάνεις; Μη μένεις στα σχέδια της πλατφόρμας για εσένα!Αναζήτησε την άλλη άποψη και μίλα, αντάλλαξε επιχειρήματα. Διαδικτυακά ή - ακόμα καλύτερα- ζωντανά, στους χώρους της φυσικής κοινωνικής συνάντησης

το ShadowBan

Ορισμένες φορές, περιεχόμενο που δεν ευθυγραμμίζεται με τις πολιτικές μιας πλατφόρμας, μπορεί να δεχθεί περιορισμούς.Το Shadowban, είναι η πρακτική αποκλεισμού ή μερικού αποκλεισμού ενός χρήστη ή του περιεχομένου του. Τις περισσότερες φορές, αυτή η ενέργεια δεν γίνεται αμέσως αντιληπτή από το χρήστη Ο σκοπός της πρακτικής αυτής θα έπρεπε να περιορίζεται στα trolls του Διαδικτύου, όμως, δεν είναι σπάνιες οι καταγγελίες χρηστών, ότι υπήρξαν θύματα τέτοιου αποκλεισμού λόγω άποψης.

Τι να κάνεις; Ζήτα από τους φίλους και τους ανθρώπους που σε υποστηρίζουν να διαδώσουν την άποψή σου μαζί σου. Αν κι αυτό δεν σε καλύψει, ίσως είναι καιρός για ένα νέο προφίλ ή και για αλλαγή πλατφόρμας.

"Φαντομάδες" στο Διαδίκτυο

Bots και Shockpuppets

Με παραγωγή αυτοματικών like και αντιδράσεων που τα bots αλλοιώνουν την εικόνα της αποδοχης ή της απόρριψης μια άποψης.Όμως αποκαλύφθηκε ακόμα και η μαζική δημιουργία πλασματικών προφίλ, που παρουσιάζονται στο Internet ως πραγματικά, με μια πολύ ρεαλιστική ταυτότητα και πολύπλευρη διαδικτυακή δράση, τα Shockpuppets... Τι θα γινόταν αν αυτά αναπαράγουν μαζικά fake αναμεταδόσεις και επηρεάζουν τον πολιτικό διάλογο; Ή- ας πούμε- τις εκλογές σε μια χώρα μέσω στημμένων διαδικτυακών γκάλοπ;

Ας το πούμε απλά: Η Δημοκρατία θέλει κόπο!

καιροσ να... κανουμε τον κοπο

Για την ερευνητική κριτική της είδησης και την ενεργητική στήριξη της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας

Για την απαίτηση θεσμικού ελέγχου των εταιριών που διαχειρίζονται τα μέσα

Για την αποκατάσταση των κοινωνικών σχέσεων και δημοσίου διαλόγου έξω και μέσα στο διαδικτυακό χώρο

Για την ισότιμη πρόσβαση όλων σε αυτό το διάλογο και στη Γνώση

Σε ένα περιβάλλον ενεργών πολιτών, οι νέες τεχνολογίες θα μπορούν ανεμπόδιστα να ανταποκρίνονται σε ό,τι υπόσχονται: Τη βελτίωση της ζωής του ανθρώπου και των κοινωνιών του

Write your title here

Ιδιαίτερες ευχαριστίες στον δημοσιογράφο κ. Άρη Χατζηστεφάνου, που με το βιβλίο του ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ & ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΣΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ενέπνευσε το θέμα μας, αλλά και για το χρόνο που μας παραχώρησε στην πολύ ενδιαφέρουσα τηλεδιάσκεψη που είχαμε μαζί του.

"Ευχαριστούμε"

Β΄Λυκείου ΓΕΛ Κολυμβαρίου

Με ένα κακοφτιαγμένο ΑΙ βίντεο, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βλαντιμιρ Ζελένσκι, πριν από 4 χρόνια, εμφανίζεται σε διάγγελμα να ζητά από το λαό να παραδώσει τα όπλα απέναντι στο Ρώσικο στρατό.Φυσικά, αν κάποιος παρακολουθεί την ειδησιογραφία, θα γνωρίζει πως αυτό είναι αταίριαστο με τις πεποιθήσεις του προέδρου!

Σε ομιλία που έκανε στις 12 Μαρτίου, η οποία οδήγησε χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης να ισχυριστούν ότι το βίντεο δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη, με επιχείρημα ένα καρέ στο οποίο φέρεται να έχει έξι δάχτυλα αντί για πέντε. Στην πραγματικότητα, το βίντεο είναι αυθεντικό, αλλά οι εκδόσεις χαμηλής ποιότητας παραμόρφωσαν τον τρόπο με τον οποίο το φως χτυπούσε στο χέρι του.

Η τηλεργασία αποτελεί επανάσταση στον εργασιακό χώρο, καθώς ενισχύει σημαντικά την παραγωγικότητα. Η εξοικονόμηση χρόνου από τις μετακινήσεις μειώνει το άγχος, επιτρέποντας στους εργαζόμενους να είναι πιο ξεκούραστοι και συγκεντρωμένοι. Η ευελιξία αυτή προάγει την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, οδηγώντας σε υψηλότερα επίπεδα ικανοποίησης και δημιουργικότητας.

Ο στόχος των διαφημίσεων και των τίτλων clickbait είναι να τραβήξουν την προσοχή σας με κάθε δυνατό τρόπο για να σας δελεάσουν να κάνετε κλικ σε έναν ιστότοπο και να δημιουργήσετε έσοδα από διαφημίσεις. Κάθε φορά που κάνετε κλικ σε έναν ιστότοπο με έσοδα ή έναν σύνδεσμο φιλοξενίας ιστολογίου, δημιουργεί έσοδα μέσω διαφήμισης —, γι' αυτό οι εξωφρενικοί τίτλοι που τραβούν την προσοχή σας είναι ένα κρίσιμο συστατικό στο οικονομικό μοντέλο clickbait. Το περιεχόμενο Clickbait είναι σχεδόν πάντα αμφισβητήσιμο σε ποιότητα και ακρίβεια. Ακόμη χειρότερα, το clickbait θα μπορούσε να οδηγήσει σε ψεύτικες ιστοσελίδες που προωθούν. απάτες ηλεκτρονικού ψαρέματος ή να εξαπλωθεί κακόβουλο λογισμικό. Κι επειδή οι πλατφόρμες βραβεύουν το click, κάποια στιγμή μπορεί η ροή στο λογαριασμό σας να γεμίζει σκουπίδια.

Πρόσωπο και κίνηση

• Αφύσικη κίνηση ματιών ή περίεργο βλεφάρισμα
• Ασυμφωνία στα χείλη με τον ήχο
• Περίεργες εκφράσεις ή «παγωμένο» πρόσωπο
• Θολά ή αλλοιωμένα σημεία γύρω από μαλλιά και αυτιά

Φωτισμός και σκιές

• Σκιές που δεν ταιριάζουν με το περιβάλλον
• Διαφορετικός φωτισμός στο πρόσωπο σε σχέση με το σώμα

Ήχος

• Ρομποτική ή αφύσικη φωνή
• Ασυμφωνία τόνου ή ρυθμού ομιλίας

Το 1865, όταν δολοφονήθηκε ο Αβραάμ Λίνκολν, δεν υπήρχαν εικόνες του Προέδρου σε "ηρωικό στυλ" και για να αντιμετωπιστεί αυτό, ένας χαράκτης αποφάσισε σε μια φωτογραφία να τοποθετήσει το κεφάλι του Λίνκολν πάνω στο σώμα του πολιτικού John C Calhoun. Για έναν αιώνα, κανείς δεν το πρόσεξε. Μόλις πρόσφατα αποκαλύφθηκε ότι η φωτογραφία ήταν παραποιημένη. Πρόκειται για ένα... Deep Fake προπερασμένου αιώνα, χωρίς Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά πιο επιτυχημένο από οποιοδήποτε σύγχρονο, παρά την τεχνολογική εξέλιξη!

Η τηλεργασία μπορεί να αποβεί επιζήμια για την απόδοση, καθώς τα όρια μεταξύ εργασίας και σπιτιού γίνονται δυσδιάκριτα, προκαλώντας συχνά επαγγελματική εξουθένωση (burnout). Η έλλειψη φυσικής αλληλεπίδρασης οδηγεί σε κοινωνική απομόνωση και φθίνει το ομαδικό πνεύμα, ενώ οι περισπασμοί του οικιακού περιβάλλοντος μπορούν να διασπάσουν τη συγκέντρωση και να μειώσουν την αποτελεσματικότητα.