Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

25. Jak przebiega ciąża?

Iza Kleinszmidt

Created on April 17, 2026

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Urban Illustrated Presentation

3D Corporate Reporting

Discover Your AI Assistant

Vision Board

SWOT Challenge: Classify Key Factors

Explainer Video: Keys to Effective Communication

Explainer Video: AI for Companies

Transcript

Jak przebiega ciąża?

przyrodniczeecho.pl

Po zajęciach związanych z działem "Moja płciowość":

Uczeń:

  • wymienia stereotypy płciowe oraz wyjaśnia ich wpływ na funkcjonowanie człowieka;
  • charakteryzuje pojęcia: zdrowie seksualne, seksualność i omawia ich rolę w życiu człowieka;
  • omawia budowę i podstawowe funkcje narządów płciowych wewnętrznych i zewnętrznych;
  • omawia etapy cyklu miesiączkowego i jego wpływ na codzienne funkcjonowanie i samopoczucie.
  • wymienia zasady użycia podpasek i tamponów;
  • wyjaśnia proces zapłodnienia;
  • wymienia najważniejsze fakty dotyczące przebiegu ciąży, porodu oraz opieki nad noworodkiem;
  • omawia zagadnienie autonomii cielesnej oraz to, w jaki sposób asertywnie o nią dbać;
  • wymienia rodzaje zachowań dorosłego lub rówieśnika, które są przekroczeniem granic intymnych;
  • wyszukuje przepisy prawne dotyczące ochrony seksualności osób poniżej 15 roku życia, w tym art. 200 i art. 202 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17, 1228, 1907 i 1965); omawia możliwości uzyskania pomocy w sytuacji zagrożenia.

Czy wiesz, że:

  • Cykl miesiączkowy to naturalna część dorastania. Zaczyna się zazwyczaj między 10 a 15 rokiem życia - to znak, że ciało dziewczyny dojrzewa i przygotowuje się do bycia dorosłą kobietą.
  • Zazwyczaj trwa około 28 dni - jak pełnia księżyca! U niektórych dziewczyn jest krótszy lub dłuższy - to całkowicie normalne.
  • Krew miesiączkowa to nie „coś brudnego”. To naturalny wypływ krwi i śluzu z macicy - nie ma w tym nic wstydliwego ani dziwnego.
  • Każdy cykl to "próba generalna" dla ciała. Organizm co miesiąc przygotowuje się do ewentualnej ciąży - jeśli nie dochodzi do zapłodnienia, pojawia się miesiączka.
  • Niektóre dziewczyny odczuwają „sygnały ciała”. Przed miesiączką mogą pojawić się bóle brzucha, zmienny humor, uczucie zmęczenia - to tzw. PMS, czyli napięcie przedmiesiączkowe.
  • Prowadzenie kalendarzyka to superpomoc. Dzięki temu łatwiej przewidzieć, kiedy może się pojawić kolejna miesiączka i lepiej zaplanować np. wycieczki, zajęcia sportowe itp.
  • W czasie miesiączki można ćwiczyć i pływać. Jeśli dziewczyna czuje się dobrze i używa odpowiednich środków higienicznych, nie musi rezygnować z aktywności!
  • To nie jest choroba! Miesiączka nie oznacza, że jesteś chora - to po prostu część bycia dziewczyną i dorastania.

Wstęp do zajeć.

Pomysł na lekcję. Zabawy.

This page is password protected

Enter the password

ZAPŁODNIENIE. Zapłodnienie to połączenie plemnika z komórką jajową. Dochodzi do niego w początkowej części jajowodu. Chociaż do komórki jajowej dociera około stu plemników, tylko jeden się z nią łączy.

Po zapłodnieniu struktura błony komórki jajowej zmienia się, co zapobiega wnikaniu kolejnych plemników. Następnie jądro komórkowe plemnika zlewa się z jądrem komórki jajowej (w obu tych jądrach znajduje się materiał genetyczny, który zawiera informacje o tym, jakie cechy rodzic przekaże dziecku). W ten sposób powstaje ZYGOTA, czyli komórka z pojedynczym jądrem, która daje początek nowemu organizmowi.

Powstaje maleńka drobinka, która zawiera cały „przepis” na to, jak będziesz wyglądać - jaki będziesz mieć kolor oczu, wzrost czy talent do sportu.

ROZWÓJ ZARODKOWY - OD ZAPŁODNIENIA DO UKOŃCZENIA 9 TYGODNIA. Po około 30 godzinach zygota dzieli się na 2 komórki, które podlegają kolejnym podziałom. W ten sposób powstaje wielokomórkowy zarodek, który odżywia się substancjami zgromadzonymi w komórce jajowej.

DWA DNI PO ZAPŁODNIENIU NASTĘPUJE KOLEJNY PODZIAŁ-ZARODEK SKŁADA SIĘ Z 4 KOMÓREK.

PO 3 DNIACH KOMÓRKA ZBUDOWANA JEST Z 8 - 16 KOMÓREK.

W ciągu 4 dni zarodek dostaje się do jamy macicy, a po około 7 dniach od zapłodnienia rozpoczyna się proces jego zagnieżdżania w ścianie tego narządu.

PO 11 DNIACH JEST JUŻ ZAGNIEŻDŻONY W BŁONIE ŚLUZOWEJ MACICY I SKŁADA SIĘ JUŻ Z 200 KOMÓREK

Po zagnieżdżeniu zarodek odżywia się substancjami dostarczanymi mu przez matkę. Rozpoczyna się również jego intensywny wzrost. Komórki zarodka zaczynają się różnicować, czyli nabierać odmiennych właściwości. Powstają zawiązki tkanek i narządów.

Stopniowo rozwija się głowa i wykształcają się kończyny. Zarodek potrzebuje odpowiednich warunków rozwoju, dlatego około 13 dnia od zapłodnienia wytwarza błony płodowe. Są to owodnia, omocznia i kosmówka.

Dzidziuś rośnie w macicy, w specjalnym worku wypełnionym wodami płodowymi. Wyobraź sobie, że to taki najbezpieczniejszy basen na świecie - jest tam ciepło, miękko i cicho.

OMOCZNIA. Omocznia uczestniczy w tworzeniu naczyń krwionośnych pępowiny oraz gromadzi zbędne produkty przemiany materii zarodka.

OWODNIA. Owodnia tworzy jamę otaczającą zarodek. Jest ona wypełniona wodami płodowymi, które chronią zarodek i pomagają w utrzymaniu stałej temperatury.

KOSMÓWKA. Kosmówka pośredniczy w wymianie substancji między matką a dzieckiem. Tworzą ją wypustki, zwane kosmkami, które wrastają w błonę śluzową macicy.

W tym samym czasie co błony płodowe rozwija się również łożysko, które jest wspólnym narządem matki i dziecka.

Łożysko jest połączone z płodem za pomocą pępowiny – krew mamy nie miesza się z krwią dziecka. Jest ono potrzebne tylko w czasie ciąży, dlatego podczas porodu jest usuwane. Łożysko tworzą kosmówka oraz część błony śluzowej macicy.

Za pomocą tego narządu rozwijający się organizm pobiera od matki tlen i substancje odżywcze, a przekazuje jej zbędne produkty przemiany materii Tą drogą docierają do niego również przeciwciała zapewniające odporność na niektóre choroby

Łożysko to niesamowity łącznik między mamą a dzieckiem. Działa jak firma cateringowa (dostarcza jedzenie i tlen) oraz firma sprzątająca (zabiera to, co niepotrzebne). Wszystko to płynie przez „sznur”, czyli pępowinę.

PO 4 TYGODNIACH PRACUJE SERDUSZKO, ZARODEK MA ZAWIĄZKI RĄK I NÓG. PO 6 TYGODNIACH POJAWIAJĄ SIĘ OCZY, W KOŃCZYNACH DŁONIE I STOPY ORAZ PALCE.

ROZWÓJ PŁODOWY. Po upływie 8 tygodni od zapłodnienia zarodek ma już ludzkie kształty. Od tego momentu nazywamy go PŁODEM. Zmiany, które w nim zachodzą, to rozwój płodowy. W tym czasie u płodu ostatecznie wykształcają się narządy, jego długość zwiększa się około 30 razy, a jego ciężar - około 120 razy.

W 3 MIESIĄCU PŁÓD MA WYKSZTAŁCONE MIĘŚNIE I DZIAŁA UKŁAD NERWOWY, ZACZYNA FUNKCJONOWAĆ UKŁAD ODPORNOŚCIOWY - MA 6 CM-20G. W 6 MIESIĄCU PŁÓD MA JUŻ WYKSZTAŁCONE NARZĄDY ZMYSŁÓW. W 9 MIESIĄCU JEST JUŻ GOTOWY FUNKCJONOWAĆ SAMODZIELNIE-MA OKOŁO 50 CM I 4KG.

Co robi dzidziuś w brzuchu? On tam wcale się nie nudzi! Już w 3 miesiącu potrafi ssać palec, a w 6 miesiącu słyszy bicie serca mamy, muzykę i głosy bliskich. Czasem ma nawet czkawkę, którą mama czuje jako rytmiczne pukanie.

CIĄŻA A ORGANIZM KOBIETY. Ciąża to czas od zapłodnienia do wydania dziecka na świat. Jest to okres szczególny w życiu kobiety.

SKĄD KOBIETA WIE, ŻE JEST W CIĄŻY? Przede wszystkim następuje u niej zatrzymanie cyklu miesiączkowego. Kilka tygodni po zapłodnieniu mogą pojawić się nudności, zmiany nastroju i rozdrażnienie. Rosnący płód, łożysko oraz przybywające wody płodowe sprawiają, że kobieta przybiera na wadze.

Krew dodatkowo przepływa przez łożysko, więc serce matki musi pracować szybciej, aby zachować odpowiednio wysokie ciśnienie.

Przemiany wewnętrzne powodują, że przyszła matka musi prowadzić odpowiedni tryb życia. Przede wszystkim powinna: ODPOWIEDNIO SIĘ GIMNASTYKOWAĆ I CHODZIĆ CODZIENNIE NA SPACERY. UNIKAĆ NADMIERNEGO WYSIŁKU FIZYCZNEGO.

PROWADZIĆ SPOKOJNY TRYB ŻYCIA, UNIKAĆ POŚPIECHU I STRESU. REGULARNIE I PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ - SPOŻYWAĆ WIĘCEJ BIAŁKA, ŻELAZA I WITAMIN. Ważna jest też dieta bogata w kwas foliowy

ZWIĘKSZYĆ ILOŚĆ SNU - Z 8 DO 10 GODZIN NA DOBĘ. UNIKAĆ STOSOWANIA UŻYWEK. W OKRESIE CIĄŻY KOBIECIE NIE WOLNO PALIĆ PAPIEROSÓW I PIĆ ALKOHOLU, PONADTO POWINNA ONA OGRANICZYĆ SPOŻYCIE KAWY I HERBATY, PONIEWAŻ W PRZECIWNYM RAZIE SZKODLIWE SUBSTANCJE ZAWARTE W TYCH UŻYWKACH DOSTANĄ SIĘ POPRZEZ ŁOŻYSKO DO ROZWIJAJĄCEGO SIĘ PŁODU I MOGĄ GO USZKODZIĆ.Alkohol może prowadzić do FAS (Alkoholowego Zespołu Płodowego), a palenie tytoniu ogranicza dopływ tlenu.

REGULARNIE BADAĆ SIĘ U GINEKOLOGA, KTÓRY OCENI STAN NIE TYLKO MATKI, LECZ TAKŻE DZIECKA.

PORÓD. Po około 9 miesiącach od zapłodnienia następuje poród, w czasie którego płód opuszcza organizm matki.

Poród zaczyna się łagodnymi skurczami macicy, które stają się coraz silniejsze i dłuższe. Szyjka macicy skraca się i powiększa się jej ujście, co otwiera dziecku drogę. W tym czasie dochodzi też do pęknięcia błon płodowych i wypłynięcia wód otaczających płód. Gdy ujście macicy jest odpowiednio rozwarte, płód zostaje wypchnięty z macicy na skutek skurczów mięśni tego narządu oraz mięśni brzucha. Skurcze powodują przepływ krwi z łożyska do układu krwionośnego noworodka. Po ustaniu tętna w pępowinie zostaje ona przecięta i zawiązana.

Ostatnim etapem porodu jest usunięcie błon płodowych i łożyska. A potem połóg - 6-8 tygodni.

BLIŹNIĘTA.

Najczęściej rodzi się jedno dziecko. Czasem jednak zdarza się tzw. ciąża mnoga. Wtedy na świat przychodzą np. bliźnięta. Jeśli każdy z płodów powstał z osobnej komórki jajowej, to rodzą się bliźnięta dwujajowe. Jeśli dwa zarodki powstają z podziału jednego, mamy do czynienia z bliźniętami jednojajowymi - mają one jednakowy materiał genetyczny - są więc tej samej płci i prawie nie różnią się wyglądem - często mają te same cechy charakteru i upodobania.Bliźnięta dwujajowe zwykle bardzo różnią się od siebie - mogą być nawet różnej płci

This page is password protected

Enter the password

Stacja 2: „Łożysko-Market - Co płynie pępowiną?”

Sens zadania: Uświadomienie sobie roli łożyska jako bariery i kanału transportowego. Instrukcja: Na stole leżą małe karteczki z nazwami różnych substancji (tlen, witaminy, alkohol, nikotyna, kwas foliowy, wirusy). Podzielcie je na dwie grupy: „Dobrzy Goście” (to, co pomaga dziecku rosnąć) oraz „Nieproszeni Goście” (to, co szkodzi). Przyklejcie je na schemat pępowiny łączącej mamę z dzieckiem.

Stacja 3: „Detektyw Faktów - Pogromcy Ciążowych Mitów”

Sens zadania: Krytyczna analiza informacji i walka ze szkodliwymi stereotypami. Instrukcja: Przeczytajcie karty z popularnymi stwierdzeniami (np. „W ciąży trzeba jeść za dwoje”, „Dziecko w brzuchu słyszy głosy”). Zdecydujcie, co jest FAKTEM, a co MITEM. Uzasadnijcie krótko swój wybór na karcie odpowiedzi.

Stacja 4: „Kapsuła Życia - Jak to czuje mama?”

Sens zadania: Budowanie empatii i zrozumienie fizycznych aspektów ciąży.Instrukcja: W koszyku macie przedmioty, które ważą tyle, co dziecko wraz z wodami płodowymi w różnych miesiącach (np. 1 kg, 3 kg, 5 kg). Spróbujcie założyć plecak (przodem!) z odpowiednim obciążeniem i wykonajcie proste czynności: zawiązanie buta, podniesienie długopisu. Zapiszcie na kartce, jakie to uczucie i dlaczego ważne jest, by pomagać kobietom w ciąży np. w autobusie.

Stacja 5: „Sztab Kryzysowy - Misja Bezpieczny Start”

Sens zadania: Edukacja o profilaktyce FAS i zdrowym stylu życia. Instrukcja: Jesteście doradcami ds. zdrowia. Przygotujcie listę „3 Złotych Zasad” dla przyszłych rodziców, aby ich dziecko urodziło się zdrowe. Skupcie się na tym, czego należy unikać i jakie badania warto robić (podpowiedzi znajdziecie w tekście pomocniczym na stole).

Podsumowanie i „Skrzynka pytań” .

Krótki przegląd wniosków ze stacji (np. co najbardziej zaskoczyło uczniów?). Losowanie pytań z „Pudełka trudnych pytań” - anonimowych pytań zapisanych przez uczniów podczas pracy w grupach. Zakończenie akcentem o szacunku dla ludzkiego życia i fascynującej biologii każdego z nas.