Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

24. Czym jest menstruacja?

Iza Kleinszmidt

Created on April 16, 2026

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Urban Illustrated Presentation

3D Corporate Reporting

Discover Your AI Assistant

Vision Board

SWOT Challenge: Classify Key Factors

Explainer Video: Keys to Effective Communication

Explainer Video: AI for Companies

Transcript

Czym jest menstruacja?

przyrodniczeecho.pl

Po zajęciach związanych z działem "Moja płciowość":

Uczeń:

  • wymienia stereotypy płciowe oraz wyjaśnia ich wpływ na funkcjonowanie człowieka;
  • charakteryzuje pojęcia: zdrowie seksualne, seksualność i omawia ich rolę w życiu człowieka;
  • omawia budowę i podstawowe funkcje narządów płciowych wewnętrznych i zewnętrznych;
  • omawia etapy cyklu miesiączkowego i jego wpływ na codzienne funkcjonowanie i samopoczucie.
  • wymienia zasady użycia podpasek i tamponów;
  • wyjaśnia proces zapłodnienia;
  • wymienia najważniejsze fakty dotyczące przebiegu ciąży, porodu oraz opieki nad noworodkiem;
  • omawia zagadnienie autonomii cielesnej oraz to, w jaki sposób asertywnie o nią dbać;
  • wymienia rodzaje zachowań dorosłego lub rówieśnika, które są przekroczeniem granic intymnych;
  • wyszukuje przepisy prawne dotyczące ochrony seksualności osób poniżej 15 roku życia, w tym art. 200 i art. 202 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17, 1228, 1907 i 1965); omawia możliwości uzyskania pomocy w sytuacji zagrożenia.

Czy wiesz, że:

  • Cykl miesiączkowy to naturalna część dorastania. Zaczyna się zazwyczaj między 10 a 15 rokiem życia - to znak, że ciało dziewczyny dojrzewa i przygotowuje się do bycia dorosłą kobietą.
  • Zazwyczaj trwa około 28 dni - jak pełnia księżyca! U niektórych dziewczyn jest krótszy lub dłuższy - to całkowicie normalne.
  • Krew miesiączkowa to nie „coś brudnego”. To naturalny wypływ krwi i śluzu z macicy - nie ma w tym nic wstydliwego ani dziwnego.
  • Każdy cykl to "próba generalna" dla ciała. Organizm co miesiąc przygotowuje się do ewentualnej ciąży - jeśli nie dochodzi do zapłodnienia, pojawia się miesiączka.
  • Niektóre dziewczyny odczuwają „sygnały ciała”. Przed miesiączką mogą pojawić się bóle brzucha, zmienny humor, uczucie zmęczenia - to tzw. PMS, czyli napięcie przedmiesiączkowe.
  • Prowadzenie kalendarzyka to superpomoc. Dzięki temu łatwiej przewidzieć, kiedy może się pojawić kolejna miesiączka i lepiej zaplanować np. wycieczki, zajęcia sportowe itp.
  • W czasie miesiączki można ćwiczyć i pływać. Jeśli dziewczyna czuje się dobrze i używa odpowiednich środków higienicznych, nie musi rezygnować z aktywności!
  • To nie jest choroba! Miesiączka nie oznacza, że jesteś chora - to po prostu część bycia dziewczyną i dorastania.

Wstęp do zajeć.

Pomysł na lekcję. Zabawy.

This page is password protected

Enter the password

Wiele procesów zachodzących w organizmie człowieka powtarza się regularnie w ustalonym rytmie biologicznym.

Dzieje się tak dlatego, że są one regulowane przez hormony, których stężenie cyklicznie się zmienia.

Przykładem takiego procesu są zmiany zachodzące regularnie w ciele kobiety.

W żeńskim układzie rozrodczym są wytwarzane hormony płciowe: ESTROGENY ORAZ PROGESTERON.

Ilość estrogenów i progesteronu we krwi cyklicznie się zmienia Powoduje to regularne przemiany w JAJNIKACH oraz BŁONIE ŚLUZOWEJ MACICY, nazywane CYKLEM MIESIĄCZKOWYM.

Twój indywidualny zegar.

Każdy z nas jest inny. Pierwszy okres pojawia się zazwyczaj między 11 a 15 rokiem życia. Na początku okresy mogą być nieregularne - to normalne. Twoje hormony dopiero się uczą współpracy!

Długość cyklu: Za podręcznikową normę przyjmuje się 28 dni, jednak u nastolatek cykle trwające od 21 do 35 dni są uznawane za prawidłowe.Menarche (pierwszą miesiączkę) poprzedza ją wzrost piersi, pojawienie się owłosienia oraz biała wydzielina z pochwy.

Niezbędnik higieniczny.

Masz wybór: podpaski, tampony, a może ekologiczne majtki menstruacyjne? Pamiętaj: zawsze myj ręce przed i po zmianie środka higienicznego. Dzięki temu będziesz czuć się świeżo i bezpiecznie.

Środki higieniczne: Powinniście znać zasady stosowania podpasek i tamponów, w tym konieczność ich regularnej zmiany (co 3-6 godzin) niezależnie od stopnia nasiąknięcia, aby zapobiegać namnażaniu się bakterii.Krwawienie: Trwa zazwyczaj 3 -7 dni. Średnia utrata krwi to tylko 15 - 80 ml (ok. 2-5 łyżek stołowych).

Ból? Można sobie z nim radzić!.

Skurcze brzucha to sprawka hormonów. Pomagają: ciepła kąpiel (nie gorąca!), termofor, lekki spacer lub po prostu chwila z ulubioną książką. Jeśli ból jest bardzo silny - powiedz o tym rodzicom lub pielęgniarce.

Silny ból uniemożliwiający normalne funkcjonowanie wymaga konsultacji lekarskiej.

Razem przeciw tabu.

Okres to normalna sprawa. Nie musisz chować podpaski w rękawie! W szkole coraz częściej pojawiają się „Różowe Skrzyneczki” z darmowymi środkami - to dowód na to, że dbamy o siebie nawzajem.

Podział na 5 grup i wyjaśnienie metody stacji zadaniowych. Grupy zmieniają się co około kilka na sygnał dźwiękowy.

This page is password protected

Enter the password

Stacja 2: Laboratorium Chłonności - „Wielki Test Niebieskiej Wody”.

Sens: Przełamanie lęku przed krwią i środkami higienicznymi. Instrukcja: Macie przed sobą podpaskę i tampon. Używając pipety z niebieską wodą, sprawdźcie, ile mililitrów płynu wchłonie każdy środek. Zadanie: Czy wiecie, że średnio traci się tylko około 15 ml krwi dziennie? To zaledwie 3 łyżeczki! Spróbujcie odmierzyć taką ilość płynu na łyżeczki.

Stacja 3: Pogromcy Mitów - „Prawda czy bzdura?”.

Sens: Walka ze stereotypami i błędnymi informacjami z Internetu. Instrukcja: Rozdzielcie karty na dwie grupy: FAKTY i MITY. Karty - umieszczone pod kropką. Wybierzcie jeden mit i wymyślcie hasło, które go ośmiesza.

Stacja 4: Hormonalny Przewodnik -„Mapa Twojego Ciała”.

Sens: Rozpoznawanie sygnałów wysyłanych przez organizm. Instrukcja: Na dużym arkuszu obrysujcie sylwetkę koleżanki/kolegi (lub użyjcie gotowego konturu). Zadanie: Wypiszcie wokół postaci sygnały, które mogą zapowiadać okres (np. ból brzucha, zmiana nastroju, tkliwość piersi, biała wydzielina). Dorysujcie uśmiechniętą buźkę przy sposobach na lepsze samopoczucie (np. sen, spacer, herbata).

Stacja 5: Sztab Wsparcia -„Projekt: Różowa Skrzyneczka”.

Sens: Budowanie empatii i walka z ubóstwem menstruacyjnym. Instrukcja: Wyobraźcie sobie, że Wasza szkoła chce wprowadzić „Różowe Skrzyneczki” w toaletach. Zadanie: Zróbcie listę produktów, które powinny się tam znaleźć (nie tylko podpaski!).Napiszcie krótką instrukcję: „Jak pomóc koleżance, która niespodziewanie dostała okres i nie ma przy sobie środków?”.

Podsumowanie.

Przegląd wniosków: Każda grupa podaje jedną najciekawszą rzecz, której się dowiedziała. „Pudełko Trudnych Pytań”: Nauczyciel odpowiada na anonimowe pytania wrzucone przez uczniów do pudełka w trakcie lekcji. Zakończenie: Podkreślenie, że wiedza o ciele to podstawa pewności siebie i szacunku do innych.

Cykl miesiączkowy składa się z 3 faz: Pierwszy dzień cyklu to PIERWSZY DZIEŃ KRWAWIENIA MIESIĄCZKOWEGO, czyli MIESIĄCZKI.

FAZA PIERWSZA

Dochodzi do niej, kiedy NIEZAPŁODNIONA KOMÓRKA JAJOWA zostaje usunięta z macicy. Niski poziom hormonów sprawia, że błona śluzowa macicy, która wcześniej zwiększyła grubość, by przyjąć zapłodnioną komórkę jajową, teraz się złuszcza. Jej fragmenty są wydalane przez pochwę wraz z niewielką ilością krwi. Macica wykonuje w tym czasie skurcze, które pomagają w usunięciu złuszczonego nabłonka - czasami powodują one ból.

FAZA PIERWSZA

Po ustaniu krwawienia przysadka uwalnia hormon, który powoduje, że w jednym z jajników zaczyna dojrzewać. PĘCHERZYK JAJNIKOWY - wydziela on ESTROGENY, które wpływają na odnowę błony śluzowej macicy. Mniej więcej w połowie cyklu pęcherzyk pęka i uwalnia komórkę jajową - proces ten nazywamy OWULACJĄ LUB JAJECZKOWANIEM.

FAZA DRUGA

KOMÓRKA JAJOWA TRAFIA DO JAJOWODU. Opróżniony pęcherzyk jajnikowy przekształca się w tzw. CIAŁKO ŻÓŁTE. Wytwarza ono PROGESTERON, który wywołuje zmiany w budowie ściany macicy - staje się ona grubsza i zwiększa się w niej ilość naczyń krwionośnych włosowatych - macica jest gotowa do przyjęcia nowego zarodka.

FAZA TRZECIA

Jeśli NIE DOJDZIE DO ZAPŁODNIENIA, CIAŁKO ŻÓŁTE przestaje wydzielać PROGESTERON i STOPNIOWO ZANIKA, a KOMÓRKA JAJOWA OBUMIERA. Poziom hormonów płciowych u kobiety jest wtedy niski, co przyczynia się do powstawania zespołu napięcia przedmiesiączkowego, który może się objawiać bólem brzucha, obrzmieniem nóg oraz wahaniami nastroju. Niski poziom hormonów powoduje, że błona śluzowa macicy ulega złuszczeniu i dochodzi do kolejnej miesiączki i cykl się powtarza.

ALE JEŚLI DOJDZIE DO ZAPŁODNIENIA, CIAŁKO ŻÓŁTE przez cały czas WYDZIELA PROGESTERON. Dzięki temu nie dojrzewają kolejne pęcherzyki jajnikowe, a błona śluzowa się nie złuszcza.