Η ΟΠΤΙΚΗ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ

Η οπτικη των αλλων

γιατί να Λαμβάνω Υπόψη μου την Οπτική των Άλλων σε μια Συνεργασία;

εισαγωγη

Σε εργασιακό πλαίσιο και ειδικότερα στους τομείς της πληροφορικής, συχνά λέμε ότι «το λογισμικό είναι λογική». Ωστόσο, η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι να καταλάβουμε τη λογική του κώδικα, αλλά τη λογική των ανθρώπων που τον χρησιμοποιούν ή τον συνδιαμορφώνουν. Πολλοί μιλούν για την Ενσυναίσθηση ως την πιο σημαντική ήπια δεξιότητα (soft skills). Όμως, στην καθημερινότητα ενός developer, ενός analyst ή ενός IT manager, η ενσυναίσθηση (το να μοιράζεσαι το συναίσθημα του άλλου) συχνά δεν αρκεί. Αυτό που πραγματικά κάνει τη διαφορά είναι η γνωστική ενσυναίσθηση (Perspective-Taking) (η κατανόηση της οπτικής τους).

Στη διαδικτυακή αυτή ενότητα θα μάθουμε πώς να χαρτογαρφούμε τον τρόπο που σκέφτονται οι άλλοι και θα μάθουμε πώς να μπαίνουμε στη θέση τους για να κατανοούμε την οπτική τους

ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Τι θα μάθω για την δεξιότητα της γνωστικής ενσυναίσθησης;

Γιατί είναι σημαντική δεξιότητα;

Τι είναι;

Πώς να την αποκτήσω;

Ποιοι τύποι υπάρχουν;

η σημασια τησ γνωστικησ ενσυναισθησησ και τροποι επιτευξης τησ

Φαντάσου την ενότητα αυτή σαν ένα «manual αποτελεσματικης επικοινωνίας» στο χώρο εργασίας

START

ΠΩΣ; -ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΕΧΝΙΚΕΣ-

START

ΤΙ ΕΙΝΑΙ; -ΚΑΤΑΝΟΩ-

START

ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ; -ΔΙΕΡΕΥΝΩ ΤΗΝ ΑΞΙΑ-

START

ΤΙ ΕΙΔΟΥΣ; -ΔΙΕΡΕΥΝΩ ΜΟΡΦΕΣ-

Στο τέλος, θα σκέφτεσαι όχι μόνο με βάση το δικο σου σκεπτκό αλλά και των άλλων.

Σκέφτομαι με βάση τα δικά τους δεδομένα

τι ειναι;

Οι συνάδελφοί μου έχουν διαφορετικά δεδομένα στο μυαλό τους από μένα. Δεν έχω πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα και 'ετσι, δεν γνωρίζω πώς καταλήγουν σε συμπεράσματα, πώς σκέφτονται. Το σίγουρο είναι ότι σκέπτονται διαφορετικά από μένα! Αν προσπαθώ να καταλάβω τον τρόπο που σκέφτονται, πώς παίρνουν αοφάσεις, ή πώς καταλήγουν σε συμπεράσματα, να καταλάβω την οπτική τους, μπορώ να επικοινωνώ χωρίς παρεξηγήσεις, πιο αποτελεσματικά και να προτείνω λύσεις κατάλληλες για όλους. Τι σημαίνει λαμβάνω υπόψη μου την οπτική των άλλων; Είναι σαν να έχω δύο διαφορετικές οθόνες υπολογιστή: Η δική μου οθόνη: Δείχνει τον κώδικα, τις γνώσεις μου και το πώς εγώ βλέπω το κάθε έργο. Η οθόνη του άλλου ή της άλλης: Δείχνει κάτι εντελώς διαφορετικό, γιατί έχουν άλλες πληροφορίες, άλλες εμπειρίες και άλλες προτεραιότητες. Για να κατανοήσω την οπτική των άλλων "σταματώ για λίγο να κοιτάζω την οθόνη μου και κοιτάζω την οθόνη των άλλων" έτσι συνεχίζω την επικοινωνία έχοντας κατανοήσει τη θέση τους.

Tι σημαίνει λαμβάνω υπόψη μου την οπτική του άλλου (Perspective-Taking) στον χώρο εργασίας;

Παράδειγμα: Φαντάσου ένα εργαστήρι ζωγραφικής. Στο κέντρο του δωματίου, πάνω σε ένα τραπέζι, υπάρχει ένα μήλο. Γύρω από το τραπέζι υπάρχουν 10 καβαλέτα τοποθετημένα σε κύκλο. Η θέση σου: Εσύ κάθεσαι στο Καβαλέτο 1. Από τη δική σου οπτική, το μήλο είναι κατακόκκινο, γυαλιστερό και έχει ένα μικρό πράσινο φύλλο. Η θέση του συναδέλφου: Ένας συνάδελφος κάθεται ακριβώς απέναντί σου, στο Καβαλέτο 6. Από τη δική του οπτική, το μήλο έχει μια μεγάλη καφέ κηλίδα (χτύπημα) και το φύλλο δεν φαίνεται καθόλου.Αν σκεφτείς χωρίς γνωστική ενσυναίσθηση: Εσύ λες: «Το μήλο είναι τέλειο και κόκκινο». Εκείνος λέει: «Όχι, το μήλο είναι χτυπημένο και άσχημο». Καιοι δύο έχετε δίκιο, αλλά και οι δύο νομίζετε ότι ο άλλος κάνει λάθος.

‘Αναρρωτήσου αν αλλάξεις θέση -μεταφερθείς σε άλλο καβαλέτο- δεν θα αλλάξει αυτό που βλέπεις;

Αν αλλάξεις τον τρόπο που βλέπεις τα πράγματα, τα πράγματα που βλέπεις θα αλλάξουν. Wayne W. Dyer Αμερικανός συγγραφέας αυτοβοήθειας (1940-2015)

Οι άλλοι/ες διαφέρουν απο μένα

καταλαβαίνω ότι..

Οι άλλοι/ες νιώθουν διαφετικά ..

επειδή...

Γνωστική # Συναισθηματική Ενσυναίσθηση

Κατανόηση της Οπτικής των Άλλων # Ενσυναίσθηση Πόσο αναγκαίες είναι οι ικανότητες αυτές για εργαζομένους του τομέα της πληροφορικής;

Συναισθηματική Ενσυναίσθηση

Γνωστική Ενσυναίσθηση

38%

62%

Μοιράζομαι τα συναισθήματα. Νιώθω όπώς νιώθουν οι άλλοι/ες.

"Mental Modeling": "Φτιάχνω ένα μοντέλο του πώς λειτουργεί το μυαλό των άλλων".

+ INFO

+ INFO

Η ενσυναίσθηση δημιουργεί σχέσεις, αλλά το perspective-taking δημιουργεί λύσεις.

Γνωστική # Συναισθηματική Ενσυναίσθηση

Κατανόηση της Οπτικής των Άλλων # Ενσυναίσθηση Πόσο αναγκαίες είναι οι ικανότητες αυτές για εργαζομένους στους χώρους εργασίας του τομέα της πληροφορικής;.

Γνωστική Εβσυναίσθηση (Perspective-Taking) Συναισθηματική Ενσυναίσθηση (Empathy) Τι είναι; Σκέψη / Λογική Συναίσθημα Πώς λειτουργεί; «Καταλαβαίνω πώς προσεγγίζεις το πρόβλημα» «Νιώθω τη λύπη ή το άγχος σου» Στόχος;Επίλυση προβλήματος / Συνεννόηση Σύνδεση Στο I Καταλαβαίνω: νομίζει ότι το "Save" γίνεται αυτόματα (autosave), ενώ η βάση δεδομένων απαιτεί χειροκίνητο "Commit". Τον/την βοηθάω. Νιώθω όπως νιώθει. Συμπάσχω που έχασε τα δεδομένα του. Νιώθω τον εκνευρισμό του σαν να το έχω πάθει εγώ. Τον/την νιώθω. Αυτό με συνδέει μαζί του/της.

Οφέλη στον Χώρο Εργασίας

Πώς η κατανόηση της οπτικής των άλλων μεταμορφώνει την απόδοση της ομάδας.

Εξυπηρέτηση Πελατών

Καλύτερη Ηγεσία

Λήψη Αποφάσεων

Μείωση Συγκρούσεων

Η κατανόηση διαφορετικών απόψεων προλαμβάνει παρεξηγήσεις και εντάσεις.

Πολυφωνία στην ανάλυση δεδομένων οδηγεί σε πιο συμπεριληπτικές αποφάσεις.

Βαθύτερη κατανόηση των αναγκών και των προκλήσεων του πελάτη.

Οι managers που εξασκούν το perspective-taking εμπνέουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη.

Τεχνικές Ανάπτυξης της Δεξιότητας

Πρακτικά βήματα για να καλλιεργήσετε το perspective-taking καθημερινά.

Στοχαστικές ερωτήσεις

Ενεργητική Ακρόαση

Ακούω για να κατανοήσω όχι απλώς για να απαντήσω.

Κάνω ερωτήσεις για να εμβαθύνω

Ανάληψη ρόλου

Η Παύση

Κάνω μια παύση πριν αντιδράσω για να αξιολογήσω την κατάσταση.

Μπαίνω νοητά στον ρόλο του άλλου και σκεφτομαι τις προκλήσεις του.

Το Κεντρικό Πρόβλημα «Η εφαρμογή καθυστερεί υπερβολικά (Latency) σε περιόδους υψηλής κίνησης.»

Διάβασε τις διαφορετικές οπτικές ....

+ INFO

Να μπαίνω στη θέση του άλλου και να καταλαβαίνω την οπτική του (Perspective-Taking) δεν είναι απλώς μια καλή συμπεριφορά, είναι ένας τρόπος να κάνω τη δουλειά μου πιο εύκολη και λιγότερο αγχωτική. Τι κερδίζω όμως;

Περισσότερη αυτονομία και καλύτερη θέση στην ομάδα.

Έχω λιγότερο άγχος.

Κερδίζω χρόνο και ενέργεια.’

Κερδίζω σε ποιότητα ’

τι αλλαζει αν λαμβανω υποψη μου την οπτικη του αλλου;

Πριν (Χωρίς Perspective-Taking) Μετά (Με Perspective-Taking) Άγχος: «Γιατί αντιδράει έτσι; Τι έκανα λάθος;» Ανάλυση: «Βλέπει διαφορετικά δεδομένα από μένα» Σύγκρουση: «Εγώ έχω δίκιο, εκείνος άδικο» Συνεργασία: «Ας ενώσουμε τις δύο οθόνες μας» Κούραση: Προσπάθεια να μαντέψεις συναισθήματα Αποδοτικότητα: Χρήση λογικής για κατανόηση

ΤΙ ΝΑ ΘΥΜΑΜΑΙ

Η κατανόηση της οπτικής του άλλου/της άλλης : Δεν είναι μαντεψιά, είναι ανάλυση: Η Μετατόπιση στην οπτική του άλλου δεν απαιτεί να «μαντεύεις» συναισθήματα. Απαιτεί να αναρωτηθείς: «Ποια δεδομένα βλέπει ο άλλος στην οθόνη του που εγώ δεν βλέπω;» Αποσύνδεση από το Συναίσθημα: Κατανοώντας τον τρόπο σκέψης του άλλου, προστατεύεις τον εαυτό σου από το άγχος. Οι διαφωνίες παύουν να είναι «προσωπικές επιθέσεις» και γίνονται «τεχνικές αποκλίσεις». Καλύτερη Επίλυση Προβλημάτων: Όταν βλέπεις το σύστημα μέσα από τα μάτια του χρήστη ή του manager, γράφεις κώδικα που λύνει πραγματικά προβλήματα και αποφεύγεις άσκοπα fixes. Κάνω παυσή και γίνομαι πιο δυνατός/η: Χρησιμοποίησε τα 3 δευτερόλεπτα της παύσης (The Pause) για να αλλάξεις «φακό» πριν απαντήσεις. Αυτό είναι το πιο δυνατό σου εργαλείο για να αποφύγεις το noise στην επικοινωνία.

«Εκεί που όλοι σκέφτονται το ίδιο, κανένας δεν σκέφτεται αρκετά.» — Walter Lippmann

Στην πληροφορική, η επιτυχία δεν κρίνεται μόνο από το αν ο κώδικας περνάει τα tests, αλλά από το αν η λύση σου ευθυγραμμίζεται με τον τρόπο που σκέφτονται οι άνθρωποι γύρω σου.

Include

αυτοαξιολογηση

Απάντησε τις ερωτήσεις. Ο στόχος είναι να ξανασκεφτείς όσα έμαθες στη διαδικτυακή ενότητα. με την ολοκλήρωσή της λαμβάνεις μια βεβαίωση ότι ολοκλήρωσες την ενοτητα με επιτυχία. Η επιτυχία όμως είναι να μπορέσεις να εφαρμόσεις όσα μαθαίνεις στο χώρο εργασίας σου.

Τι έμαθα;

ερωτηση 1

Διαλεξε την απάντσηση που ταιριάζει

ερωτηση 2

Ποια φωτογραφία δείχνει ότι στη συνομιλία φαίνεται να υπάρχει κατανόηση της οπτικής του άλλου;

ερωτηση 3

Θυμάμαι τις τεχνικές για να διαχειρίζομαι μια διαφωνία

ερωτηση 4

Εκπαιδεύομαι να λαμβάνω υπόψη μου την οπτική των άλλων μέσα απο παραδείγματα.

ερωτηση 5

Γνωστική Ενσυναίσθηση

ερωτηση 6

Εκπαιδεύομαι να λαμβάνω υπόψη μου την οπτική των άλλων μέσα απο παραδείγματα.

ερωτηση 7

Γνωστική Ενσυναίσθηση

ερωτηση 8

Γνωστική Ενσυναίσθηση

ερωτηση

ερωτηση 9

Γνωστική Ενσυναίσθηση

Documentation

ερωτηση 10

Πώς επιτυγχάνω τη γνωστική ενσυναίσθηση

question 11

Πώς επιτυγχάνω τη γνωστική ενσυναίσθηση

Το στυλ του Συμβιβασμού

ερωτηση 12

Πώς επιτυγχάνω τη γνωστική ενσυναίσθηση

Συγχαρητήρια!!!

Πιστοποιητικό Επιτευξης Στοχων

Τώρα ξέρεις πώς να λαμβάνεις υπόψη σου την οπτική του άλλου/άλλης. Μπορείς να εισάγεις τις σταρτηγικές στην καθημερινότητα της εργασίας σου! Καλή επιτυχία!

Δημήτρης Καραμπατζάκης Αν. Καθ. ΤμήμαΠληροφορικής Δ.Π,.Θ.

Ανδρομάχη Νάνου R&D Include ΕΒΕΕΣ Δ.Π.Θ.

Λαμβάνω υπόψη μου την οπτική του άλλου στο Χώρο Εργασίας

INCLUDE & ΕΒΕΕΣ

1/7

Ερευνα ΙκανοποΙησης μετΑ την εκπαΙδευση

Περιεχόμενο και Αξιολόγηση Μάθησης

2/7

3/7

4/7

5/7

6/7

7/7

Remember to post!

Thank you for your feedback

Στόχος: Προσομοίωση της «οθόνης» του άλλου.

Βήμα 1: Σκέφτομαι: «Ποιος είναι ο ρόλος του;» (π.χ. είναι ο Manager, ο Client, ο Tester;).Βήμα 2: Ποιος είναι ο στόχος του αυτή τη στιγμή; (π.χ. θέλει να προλάβει το deadline). Βήμα 3: Τι πληροφορίες δεν έχει που έχω εγώ; (π.χ. δεν ξέρει ότι το API κολλάει). Βήμα 4: Προσαρμόζω την εξήγησή μου ώστε να ταιριάζει στις δικές του γνώσεις.

Στόχος: Επιβεβαίωση ότι τα δεδομένα που έλαβες είναι σωστά.

Βήμα 1: Ξεκινώ με τη φράση: «Αν κατάλαβα καλά, εννοείς ότι...».Βήμα 2: Επαναλαμβάνω με δικά σου λόγια την κεντρική ιδέα του άλλου. Βήμα 3: Ρωτώ: «Είναι αυτό σωστό;» ή «Υπάρχει κάτι που παρέλειψα;». Βήμα 4: Περιμένω την επιβεβαίωση πριν προχωρήσεις σε απάντηση.

Αποφυγή ή ταχύτερη επίλυση Παρεξηγήσεων

Σκέφτομαι πώς θα διαβάσει ο επόμενος προγραμματιστής τις σημειώσεις μου. Αν τις γράψω πιο καθαρά, δεν θα με ενοχλήσει με ερωτήσεις αύριο».

Όλοι έχουν δίκιο! Κάθε ένας/μια βλέπει διαφορετικά δεδομένα και έχει άλλη οπτική. Μετατόπιση στην οπτική του άλλου είναι να μπορώ να καταλάβω τις διαφορετικές οπτικές...

Genially

Στόχος: Συλλογή δεδομένων χωρίς παρεμβολές.

Βήμα 1: Σταμάτω οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα (πληκτρολόγιο, κινητό). Βήμα 2: Διατηρώ βλεμματική επαφή (ή κοίτα προς το μέρος του συνομιλητή). Βήμα 3: Δεν διακόπτω μέχρι να σταματήσει η ροή του λόγου. Βήμα 4: Κρατώ σύντομες σημειώσεις για τα βασικά σημεία (keywords).

Λιγότερο "Noise" (Θόρυβος) στην Επικοινωνία

Όταν καταλαβαίνω πώς σκέφτεται ο άλλος, δεν αναρωτιέμαι για τις προθέσεις του. «Δεν μου φωνάζει επειδή με μισεί (συναίσθημα), αλλά επειδή ένα deadline πλησιάζει (δεδομένο)».

Αποφυγή ή ταχύτερη επίλυση Παρεξηγήσεων

Καταλαβαίνω ότι ο/η συνάδελφος αλλιώς εννοεί τη λέξη "έτοιμο". Ας συμφωνήσουμε τι εννοούμε και οι δύο»

γνωστικη ενσυναισθηση - λαμβανω υποψη μου την οπτικη των αλλων (perspective taking)

Γνωστική ενσυναίσθηση είναι η γνωστική ικανότητα να βγαίνω για λίγο από το δικό μου σκεπτικό και να μπαίνω στον τρόπο σκέψης του άλλου/της άλλης.

• Εξετάζω όχι «τι νιώθει» ο/η άλλος/η.
• Εξετάζω «πώς σκέφτεται»: Ποιους περιορισμούς βλέπει; Τι προτεραιότητες έχει; Γιατί θεωρεί ότι μια λύση είναι η σωστή και όχι μια άλλη;

Λιγότερο "Noise" (Θόρυβος) στην Επικοινωνία

Όταν καταλαβαίνω πώς σκέφτεται ο άλλος, δεν αναρωτιέμαι για τις προθέσεις του. «Δεν μου φωνάζει επειδή με μισεί (συναίσθημα), αλλά επειδή ένα deadline πλησιάζει (δεδομένο)».

Αν "δω" τη δικιά τους οθόνη καταλαβαίνω πώς σκέφτοναι. Αυτό με βοηθάει να καταλάβω την οπτική τους και να προτείνω λύσεις αποτελεσαμτικές για όλους/ες.

Η οθόνη των άλλων

Βλέπω μόνο τα δκά μου δεδομένα. Σκέφτομαι μόνο με βάση αυτά και καταλήγω σε συμεπράμστα.

Η οθόνη μου

VS

Στόχος: Πρόληψη παρορμητικών αντιδράσεων.

Βήμα 1: Μόλις ο/η άλλη τελειώσει, μετρώ νοητικά 3 δευτερόλεπτα.Βήμα 2: Παίρνω μια βαθιά ανάσα. Βήμα 3: ελέγχω τον εσωτερικό μου «τόνο»: Είναι λογικός ή συναισθηματικός; Βήμα 4: Απαντώ μόνο αφού έχω επεξεργαστεί την πληροφορία πλήρως.

+45

Συναισθηματική λειτουργία για να μοιράζεσαι το συναίσθημα των άλλων

Μια λογική διεργασία για να καταλάβουμε τι σκέφτεται ο άλλος.

+190

Αναγκαία στην καθημερινότητα ενός developer, ενός analyst ή ενός IT manager