24. Nie ryzykuj! Przygotowanie kampanii o zrachowaniach ryzykownych

Nie ryzykuj! Przygotowanie kampanii o zachowaniach ryzykownych.

przyrodniczeecho.pl

Po omówieniu działu "Nasze zachowania ryzykowne" uczeń:

• analizuje własną aktywność w Internecie pod kątem potencjalnych zagrożeń (np. cyberprzemocy, hejtu i mowy nienawiści, sekstingu, korzystania z pornografii, uzależnienia od mediów społecznościowych i gier komputerowych);
• wymienia konsekwencje zdrowotne i psychospołeczne zażywania substancji psychoaktywnych (np. spożywania alkoholu, używania wyrobów tytoniowych, zażywania narkotyków, nowych substancji psychoaktywnych, leków przyjmowanych w celach innych niż wskazania medyczne, niezgodnie z zaleceniami lekarza i potrzebami zdrowotnymi) oraz korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych w szkodliwy dla siebie oraz najbliższego otoczenia sposób; - wykorzystuje sposoby chroniące przed szkodliwym korzystaniem z technologii informacyjno-komunikacyjnych i przed zażywaniem substancji psychoaktywnych (np. spożywaniem alkoholu, używaniem wyrobów tytoniowych, zażywaniem narkotyków, nowych substancji psychoaktywnych, leków przyjmowanych w celach innych niż wskazania medyczne, niezgodnie z zaleceniami lekarza i potrzebami zdrowotnymi), a także stosuje postawę asertywną i nie ulega presji otoczenia.

Uczeń fakultatywnie:

• formułuje argumenty zachęcające do unikania ryzykownych zachowań wpływających na rozwój uzależnień; - realizuje działania promujące higienę cyfrową i styl życia wolny od ryzykownych zachowań we współpracy ze środowiskiem rówieśniczym, rodzinnym, szkolnym i lokalnym.

Czy wiesz, że:

• 📺 Niektóre spoty kampanii są tak mocne, że pokazuje się je w kinach i telewizji przed filmami. Mają przyciągać uwagę, poruszać emocje i zmuszać do refleksji, np. o jeździe po alkoholu czy przemocy w sieci.

• 🧠 Kampanie społeczne to nie reklamy produktów - to reklamy... wartości i bezpieczeństwa! Ich celem jest zmiana myślenia i zachowania, np. żeby młodzi ludzie nie sięgali po papierosy, nie wsiadali do auta z pijanym kierowcą, nie brali dopalaczy.

• 🎥 W Polsce głośna była kampania „Dopalacze kradną życie”. Spot z chłopakiem, który trafia do szpitala po zażyciu substancji, miał pokazać skutki eksperymentowania z nieznanymi środkami.

• 📱 Coraz częściej kampanie trafiają do młodzieży przez TikToka, YouTube’a i Instagram. Dobrze zrobiony filmik z przesłaniem potrafi mieć miliony wyświetleń i realnie wpływać na zachowanie.

Wstęp do zajeć.

Pomysł na lekcję. Zabawy.

This page is password protected

Enter the password

Ryzyko vs odwaga - ważne rozróżnienie.

Odwaga to robienie trudnych, ale mądrych rzeczy (np. powiedzenie „nie” presji). Ryzyko to robienie czegoś, co może skończyć się krzywdą albo dużą stratą. Szkoła uczy „odwagi mądrej”, nie „brawury”.

Rozgrzewka „Ryzyko czy odwaga?” - nauczyciel podaje 4-5 krótkich przykładów (np. rezygnuję z challenge, odmawiam substancji, jadę autem bez pasów, wrzucam czyjeś zdjęcie bez zgody). Uczniowie ustawiają się w sali na osi „odwaga - ryzyko” i uzasadniają w 1 zdaniu.

Przykłady zachowań ryzykownych w wieku nastoletnim.

Przykłady (nie po to, by straszyć, tylko by rozpoznawać):

• eksperymentowanie z substancjami psychoaktywnymi (w tym używanie leków „dla efektu”), przemoc i agresja,
• ryzykowne zachowania w internecie: niebezpieczne challenge, udostępnianie treści, które mogą prowadzić do szkody,
• ryzykowne zachowania w relacjach intymnych (np. presja, brak zgody, ignorowanie zdrowia i bezpieczeństwa),
• ryzykowne zachowania komunikacyjne: jazda bez pasów (obowiązek ich używania wynika wprost z przepisów ruchu drogowego), a także lekceważenie ochrony głowy podczas jazdy na rowerze/hulajnodze (w Polsce wprowadzono przepisy zwiększające ochronę dzieci i młodzieży do 16 lat przez obowiązek kasków).

Dlaczego nastolatki podejmują ryzyko? (to nie tylko „głupota”).

Najczęstsze powody: ciekawość, emocje (np. napięcie, złość, nuda), chęć akceptacji, presja grupy, a czasem brak wiedzy o skutkach. W przypadku internetowych wyzwań presja i „lęk przed wykluczeniem” są szczególnie ważne, dlatego trzeba umieć się wycofać.

Skutki zachowań ryzykownych.

Skutki mogą dotyczyć kilku obszarów naraz:

• zdrowie fizyczne: urazy (np. głowy), zatrucia, konsekwencje wypadków,
• zdrowie psychiczne: stres, lęk, spadek kontroli nad zachowaniem, uzależnienia lub inne problemy,
• konsekwencje społeczne: konflikty, utrata zaufania, przemoc rówieśnicza (często dzieje się przy świadkach; reakcja otoczenia ma znaczenie),
• konsekwencje prawne i szkolne: naruszenie przepisów lub regulaminów, interwencje dorosłych, czasem policji lub innych służb, gdy zagrożone jest zdrowie i bezpieczeństwo.

Co zmniejsza ryzyko? (czynniki chroniące).

Chroni m.in.: dobra relacja z dorosłymi, jasne zasady, wiedza „co robić”, umiejętność mówienia „nie”, wspierająca grupa. Profilaktyka uniwersalna polega na wzmacnianiu czynników chroniących i redukowaniu ryzyka w całej grupie uczniów, zanim pojawią się problemy.

Czerwone flagi - kiedy zapala się lampka ostrzegawcza?

Uwaga, nie „diagnozujemy” ludzi. Ale ostrzegawczo traktujemy sytuacje, gdy: ktoś jest pod silną presją grupy, ktoś ukrywa działania, prosi o „tajemnicę”, pojawiają się nagłe i poważne problemy z zachowaniem lub bezpieczeństwem, ktoś nie potrafi przerwać ryzykownego zachowania mimo szkód.

Bezpieczna reakcja - proste kroki.

1) Zatrzymaj się i oceń: czy jest ryzyko urazu/krzywdy? 2) Nie działaj w pojedynkę, jeśli sytuacja jest niebezpieczna - wołaj dorosłego. 3) Jeśli jest zagrożenie zdrowia/życia: dzwoń 112. Numer 112 jest do nagłych zdarzeń (wypadki, silne krwawienie, przemoc, utrata przytomności i inne realne zagrożenia).

Gdzie szukać pomocy w Polsce?

• 116 111 - telefon zaufania dla dzieci i młodzieży prowadzony przez Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, działa 24/7; kontakt jest poufny, ale przy zagrożeniu życia/zdrowia uruchamiana jest pomoc.
• 800 199 990 - ogólnopolski telefon zaufania „Uzależnienia” (informacje i wsparcie).
• pomoc szkolna: wychowawca, pedagog/psycholog, pielęgniarka szkolna; szukanie pomocy jest oznaką troski, nie słabości.
• źródła wiedzy o profilaktyce i ryzyku: portal Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom i szerzej jego materiały edukacyjne; oraz materiały popularyzatorskie udostępniane przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Kampania „Nie ryzykuj” - prywatność i zgoda.

Jeśli robimy kampanię w szkole lub online:

• nie używamy zdjęć uczniów bez jasnej, konkretnej zgody; szkoła, publikując wizerunek ucznia (np. na stronie), potrzebuje odrębnej, precyzyjnej zgody, a zgodę można wycofać.
• wizerunek dziecka może być wykorzystany do hejtu, memów, deepfake’ów czy kradzieży tożsamości - dlatego kampania może używać rysunków, piktogramów i haseł zamiast zdjęć.

Przykładowe hasła kampanii (bez oceniania ludzi, fokus na wybory)

• „Nie ryzykuj dla lajków - wybierz bezpieczeństwo.”
• „Presja to nie rozkaz. Masz prawo powiedzieć: NIE.”
• „Ryzyko? Zatrzymaj się. Pomyśl. Poproś o pomoc.”
• „Dbam o siebie i o innych - reaguję, nie nagrywam.”
• „Bezpieczeństwo to siła, nie wstyd.”

This page is password protected

Enter the password