Manual de
Usodos espazos
EOI PONTEVEDRA
Índice
Introducción
O modelo de David Thornburg
A aula do futuro
Aplicación na aula
Mobiliario para a inclusión
Impacto na aprendizaxe: Beneficios
Fontes e referencias bibliográficas
Introducción
Neste manual exploramos estratexias para repensar os espazos co obxectivo de evolucionar cara a unha arquitectura pedagóxica máis sensible coa sociedade na que vivimos. Baseándonos nos modelos de aulas interactivas e multifuncionais, amosamos pautas para adaptar os nosos centros ás novas necesidades didácticas e ambientais. Acompáñasnos nesta viaxe arredor de contornas eficientes, que facilitan as metodoloxías activas, a inclusión e o respecto á contorna?
Espazos que inspiran
Cara a un centro inclusivo e sostible
Os espazos educativos desempeñan un papel fundamental no desenvolvemento da aprendizaxe. Alén da súa función estrutural, a disposición, a accesibilidade e o deseño dos centros inflúen na concentración, na creatividade e no benestar de toda a comunidade escolar. Un centro innovador non só debe garantir un uso responsable dos seus recursos, senón tamén crear contornas flexibles, inclusivas e dinámicas, que favorezan unha educación máis activa, participativa e igualitaria.
+ Info
Modelo David Thornburg
Os catro espazos de aprendizaxe propostos por David Thornburg representan contextos fundamentais que deben reflectirse nos espazos, as ferramentas e o currículo da aula.
A vida
O Lavadoiro
A Cova
A fogueira
Espazo de reflexión e introspección. Representa o lugar onde se produce a construción cognitiva do coñecemento, a través do pensamento profundo, a análise e a interiorización das aprendizaxes.
Espazo dinámico, caótico e vital, onde o coñecemento se pon en práctica no mundo real, dando sentido e propósito ás accións e interaccións diarias.
O espazo onde se compartían historias e saberes. Era arredor do lume onde o coñecemento se transmitía oralmente, da man de persoas expertas, xeración tras xeración.
Espazo social e informal, onde as persoas se reunían para conversar, intercambiar ideas e resolver dúbidas colectivamente, nun clima de confianza e colaboración entre iguais.
na aula
na aula
na aula
na aula
A aula do futuro
Investiga
A aula do futuro
Explora
Para que?
A aula do futuro é un espazo de aprendizaxe zonificado e reconfigurable, dividido en seis zonas: (Investiga, Explora, Interactúa, Desarrolla, Crea e Presenta) co obxectivo de favorecer as metodoloxías activas.A iniciativa iniciuse en 2015 e ten a súa orixe no proxecto Future Classroom Lab, desenvolvido polo consorcio de Ministerios de Educación europeos, European Schoolnet (EUN).
Interactúa
Desenvolve
Crea
Presenta
+ Info
Aplicación na aula
Secuencia didáctica: "O mundo nas túas mans"
3- Interactúa
5- Presenta
1- Investiga
4-Crea
2- Explora
Aplicación na aula
Secuencia didáctica: "LOGOS ICÓNICOS"
3- Interactúa
5- Presenta
1- Investiga
4-Crea
2- Explora
Aplicación na aula
Espazos e agrupamentos
Jig-saw (puzle)
Think - Pair - Share
OBXECTIVO: Promover a interdependencia positiva e co-responsabilidade. FONTE: Deseñado por Elliot Aronson para fomentar a cooperación e reducir o conflito na aula.
OBXECTIVO: Activar coñecementos previos, e realizar tormentas de ideas. FONTE: baseado na teoría da andamiaxe e na interacción social de Vygotsky.
Aplicación na aula
Espazos e agrupamentos
World Café (café mundial)
Fish-Bowl (acuario)
OBXECTIVO: Xerar ideas e fomentar o diálogo informal pero estructurado. Ideal para a exploración profunda de temas complexos.
OBXECTIVO: Observar, analizar e reflexionar sobre unha discusión en profundidade. Moi útil para temas controvertidos, debates éticos ou análise do discurso.
Aplicación na aula
Espazos e agrupamentos
Rotating Stations (estacións rotativas))
Gallery Walk (paseo na galería)
OBXECTIVO: Explorar distintos contidos ou habilidades en tarefas diferenciadas. Metodoloxía activa; apto para aprendizaxe por proxectos.
OBXECTIVO: Reflexionar sobre o traballo en grupo. Fomenta a autorregulación e a aprendizaxe entre iguais.
Mobiliario para a inclusión
Fomento da autonomía
Mobiliario modular para o traballo en equipo
Mobiliario ergonómico e adaptable
Cartelaria identificativa
Espazos para descansos activos
Mobiliario sensorial
Impacto na aprendizaxe: Beneficios
- Favorece a motivación e implicación do alumnado.
- Promove a práctica real da lingua en contextos comunicativos.
- Permite adaptar o ensino a diferentes estilos de aprendizaxe.
- Facilita a experimentación con novas metodoloxías.
- Fomenta a interacción e o traballo colaborativo.
- Optimiza os recursos materiais e espaciais dispoñibles.
- Contribúe ao benestar e confort na aula.
- Crea un entorno máis aberto e flexible para a aprendizaxe autónoma.
Beneficios dun uso innovador dos espazos
Referencias bibliográficas
Montessori, M. (2000).
Jaques, D., & Salmon, G. (2007).
El método Montessori. Editorial Diana.
Learning in Groups: A Handbook for Face-to-Face and Online Environments (4ª ed.). Routledge.
Barrett, P., Zhang, Y., Davies, D., & Barrett, L. (2015).
Oblinger, D. (Ed.) (2006).
Learning Spaces. EDUCAUSE.
“Clever classrooms: Summary report of the HEAD project.” University of Salford.
Mariana Morales Lobo (2023).
Imbernon, F. (Coord.) (2017).
La observación de aula: Un instrumento para la mejora educativa a través de la mirada y la escucha.
La transformación de los espacios educativos. Propuestas, experiencias y reflexiones. Graó.
!Moitas Grazas!
EOI PONTEVEDRA
Traballo en equipo
Este é o espazo da aprendizaxe social, onde o alumnado intercambia ideas, formula preguntas e colabora de maneira activa.Na práctica docente, isto concrétase a través de metodoloxías como a aprendizaxe cooperativa ou a aprendizaxe baseada en proxectos, que promoven o traballo en grupo e o diálogo entre iguais, mentres o profesorado exerce un papel de guía e acompañante. Contar cun mobiliario flexible é chave para fomentar unha dinámica participativa, inclusiva e centrada no alumnado.
Aprender do docente
Hai momentos nos que o alumnado precisa explicacións e instruccións directas; a fogueira simboliza ese espazo de transmisión de saber.Nas aulas actuais, o lume substitúese por unha pantalla interactiva, mais o concepto de aprender da man dunha persoa experta permanece inalterado. Ao mesmo tempo, as novas tecnoloxías abren múltiples vías para a aprendizaxe autónoma e significativa, ampliando as posibilidades de acceso ao coñecemento.
Investiga
A persoa docente presenta varios problemas medioambientais coa axuda dunha breve presentación visual.
Presenta o teu produto final
Fai unha presentación de 2–3 minutos explicando:
- O que investigaches e por que.
- A orixe e o significado do deseño.
- Un dato interesante sobre a marca.
Tamén podes gravar un podcast ou artellar un mural para compartir os coñecementos adquiridos.
Explora: 100 logos inspiradores
En grupos de 3-4, explora os distintos logos e a súa historia. Fíxate nas mensaxes agochadas en cada logo e escolle o teu favorito:
- Extrae datos importantes.
- Anota novo vocabulario ou expresións interesantes.
Crea
- Lema: Crea un título impactante e un eslogan curto e memorable.
- Obxectivo e mensaxe: Que queredes cambiar? A quen vai dirixida?
- Estratexias e acción: Que accións propoñedes para lograr o obxectivo?
- Canles de difusión: Como ides dar a coñecer a campaña?
- Produto final: elixir un formato de entrega:
• Un cartel dixital • Un vídeo curto• Un folleto ou tríptico• Un guión de podcast
Investiga: logos icónicos
- Que significan as letras A e Z e a frecha no logotipo de Amazon?
- Que representa o oso no logotipo de Toblerone?
- Que lugar famoso simboliza o logotipo de Cisco?
- En que industria comezou BMW?
- Que tres elementos inclúe o logotipo de Northwest?
- Cantas cores tiña o logotipo orixinal do pavo real?”
Presenta
Os grupos presentan as súas campañas ao resto da clase. Feedback entre compañeiros mediante rúbrica:
- Organización.
- Comunicación.
- Realismo/pertinencia.
- Orixinalidade.
- Impacto visual.
Interactúa
Intercambia información cos outros grupos sobre o logo escollido. Asegurádevos de que cada grupo escolla un logo diferente e no caso de coincidir, negociade e chegade a un acordo: cada grupo debe tratar un logo distinto.
Crea: taboleiro dixital compartido
Crea unha publicación en Padlet con imaxes e explicacións curtas. A túa publicación en Padlet debe incluír:
- Imaxe: engade unha imaxe clara do logotipo.
- Nome da marca: Nike, Apple, Coca-Cola, Starbucks...
- Orixe e significado:
- Que representa o logotipo ou deseño.- Por que foi deseñado así.- Por que é icónico. 4. Breve historia da empresa: - Proporciona algunha información sobre a empresa.
Estudo individual
Este é o espazo da aprendizaxe individual, no que o alumnado traballa de forma autónoma, procurando construír significado a partir do aprendido.Esta etapa debe estar apoiada por recursos externos como libros, materiais dixitais ou plataformas en liña, que faciliten a comprensión e o desenvolvemento do pensamento crítico. Aínda que na aula non sempre se dispoña de moitos momentos para a reflexión silenciosa, é fundamental recoñecer o valor de pensar, analizar e razoar como parte esencial do proceso cognitivo. Por iso, cómpre habilitar tempos e espazos que favorezan esta dimensión introspectiva da aprendizaxe.
Explora
En grupos de 3-4, o alumnado recibe fichas ou enlaces QR a pequenos textos, infografías ou vídeos curtos relacionados cun dos problemas presentados:
- Extraer 3 datos importantes.
- Anotar novo vocabulario ou expresións interesantes.
Interactúa
En grupos , o alumnado conversa sobre varias preguntas guía:
- Que causa o derretemento dos casquetes polares?
- Como está a afectar isto aos osos polares e a outros animais do Ártico?
- Que podería pasar se este proceso continúa?
- Que actividades humanas contribúen ao quecemento global e ao derretemento do xeo?
- Que pequenos cambios poderiamos facer na vida diaria para reducir a nosa pegada de carbono?
Aplicar o coñecemento
Este adoita ser o espazo máis desatendido na práctica educativa: o da aplicación real do aprendido.Non obstante, é unha etapa clave na que o alumnado pode transferir os seus coñecementos a contextos auténticos, construíndo aprendizaxes significativas e funcionales. Metodoloxías como a aprendizaxe baseada en retos, a aprendizaxe-servizo ou as situacións de aprendizaxe competenciais permiten conectar os contidos escolares co mundo real, reforzando así a motivación, o compromiso social e o desenvolvemento de competencias clave.
Genially_copy - Manual uso dos espazos- EOI Pontevedra
Virginia Woolf
Created on March 24, 2026
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Momentum: Employee Introduction Presentation
View
Corporate Fluid Presentation
View
Corporate Culture Presentation
View
Executive Presentation
View
Professional Presentation
View
Creative Presentation
View
Momentum: Onboarding Presentation
Explore all templates
Transcript
Manual de
Usodos espazos
EOI PONTEVEDRA
Índice
Introducción
O modelo de David Thornburg
A aula do futuro
Aplicación na aula
Mobiliario para a inclusión
Impacto na aprendizaxe: Beneficios
Fontes e referencias bibliográficas
Introducción
Neste manual exploramos estratexias para repensar os espazos co obxectivo de evolucionar cara a unha arquitectura pedagóxica máis sensible coa sociedade na que vivimos. Baseándonos nos modelos de aulas interactivas e multifuncionais, amosamos pautas para adaptar os nosos centros ás novas necesidades didácticas e ambientais. Acompáñasnos nesta viaxe arredor de contornas eficientes, que facilitan as metodoloxías activas, a inclusión e o respecto á contorna?
Espazos que inspiran
Cara a un centro inclusivo e sostible
Os espazos educativos desempeñan un papel fundamental no desenvolvemento da aprendizaxe. Alén da súa función estrutural, a disposición, a accesibilidade e o deseño dos centros inflúen na concentración, na creatividade e no benestar de toda a comunidade escolar. Un centro innovador non só debe garantir un uso responsable dos seus recursos, senón tamén crear contornas flexibles, inclusivas e dinámicas, que favorezan unha educación máis activa, participativa e igualitaria.
+ Info
Modelo David Thornburg
Os catro espazos de aprendizaxe propostos por David Thornburg representan contextos fundamentais que deben reflectirse nos espazos, as ferramentas e o currículo da aula.
A vida
O Lavadoiro
A Cova
A fogueira
Espazo de reflexión e introspección. Representa o lugar onde se produce a construción cognitiva do coñecemento, a través do pensamento profundo, a análise e a interiorización das aprendizaxes.
Espazo dinámico, caótico e vital, onde o coñecemento se pon en práctica no mundo real, dando sentido e propósito ás accións e interaccións diarias.
O espazo onde se compartían historias e saberes. Era arredor do lume onde o coñecemento se transmitía oralmente, da man de persoas expertas, xeración tras xeración.
Espazo social e informal, onde as persoas se reunían para conversar, intercambiar ideas e resolver dúbidas colectivamente, nun clima de confianza e colaboración entre iguais.
na aula
na aula
na aula
na aula
A aula do futuro
Investiga
A aula do futuro
Explora
Para que?
A aula do futuro é un espazo de aprendizaxe zonificado e reconfigurable, dividido en seis zonas: (Investiga, Explora, Interactúa, Desarrolla, Crea e Presenta) co obxectivo de favorecer as metodoloxías activas.A iniciativa iniciuse en 2015 e ten a súa orixe no proxecto Future Classroom Lab, desenvolvido polo consorcio de Ministerios de Educación europeos, European Schoolnet (EUN).
Interactúa
Desenvolve
Crea
Presenta
+ Info
Aplicación na aula
Secuencia didáctica: "O mundo nas túas mans"
3- Interactúa
5- Presenta
1- Investiga
4-Crea
2- Explora
Aplicación na aula
Secuencia didáctica: "LOGOS ICÓNICOS"
3- Interactúa
5- Presenta
1- Investiga
4-Crea
2- Explora
Aplicación na aula
Espazos e agrupamentos
Jig-saw (puzle)
Think - Pair - Share
OBXECTIVO: Promover a interdependencia positiva e co-responsabilidade. FONTE: Deseñado por Elliot Aronson para fomentar a cooperación e reducir o conflito na aula.
OBXECTIVO: Activar coñecementos previos, e realizar tormentas de ideas. FONTE: baseado na teoría da andamiaxe e na interacción social de Vygotsky.
Aplicación na aula
Espazos e agrupamentos
World Café (café mundial)
Fish-Bowl (acuario)
OBXECTIVO: Xerar ideas e fomentar o diálogo informal pero estructurado. Ideal para a exploración profunda de temas complexos.
OBXECTIVO: Observar, analizar e reflexionar sobre unha discusión en profundidade. Moi útil para temas controvertidos, debates éticos ou análise do discurso.
Aplicación na aula
Espazos e agrupamentos
Rotating Stations (estacións rotativas))
Gallery Walk (paseo na galería)
OBXECTIVO: Explorar distintos contidos ou habilidades en tarefas diferenciadas. Metodoloxía activa; apto para aprendizaxe por proxectos.
OBXECTIVO: Reflexionar sobre o traballo en grupo. Fomenta a autorregulación e a aprendizaxe entre iguais.
Mobiliario para a inclusión
Fomento da autonomía
Mobiliario modular para o traballo en equipo
Mobiliario ergonómico e adaptable
Cartelaria identificativa
Espazos para descansos activos
Mobiliario sensorial
Impacto na aprendizaxe: Beneficios
Beneficios dun uso innovador dos espazos
Referencias bibliográficas
Montessori, M. (2000).
Jaques, D., & Salmon, G. (2007).
El método Montessori. Editorial Diana.
Learning in Groups: A Handbook for Face-to-Face and Online Environments (4ª ed.). Routledge.
Barrett, P., Zhang, Y., Davies, D., & Barrett, L. (2015).
Oblinger, D. (Ed.) (2006).
Learning Spaces. EDUCAUSE.
“Clever classrooms: Summary report of the HEAD project.” University of Salford.
Mariana Morales Lobo (2023).
Imbernon, F. (Coord.) (2017).
La observación de aula: Un instrumento para la mejora educativa a través de la mirada y la escucha.
La transformación de los espacios educativos. Propuestas, experiencias y reflexiones. Graó.
!Moitas Grazas!
EOI PONTEVEDRA
Traballo en equipo
Este é o espazo da aprendizaxe social, onde o alumnado intercambia ideas, formula preguntas e colabora de maneira activa.Na práctica docente, isto concrétase a través de metodoloxías como a aprendizaxe cooperativa ou a aprendizaxe baseada en proxectos, que promoven o traballo en grupo e o diálogo entre iguais, mentres o profesorado exerce un papel de guía e acompañante. Contar cun mobiliario flexible é chave para fomentar unha dinámica participativa, inclusiva e centrada no alumnado.
Aprender do docente
Hai momentos nos que o alumnado precisa explicacións e instruccións directas; a fogueira simboliza ese espazo de transmisión de saber.Nas aulas actuais, o lume substitúese por unha pantalla interactiva, mais o concepto de aprender da man dunha persoa experta permanece inalterado. Ao mesmo tempo, as novas tecnoloxías abren múltiples vías para a aprendizaxe autónoma e significativa, ampliando as posibilidades de acceso ao coñecemento.
Investiga
A persoa docente presenta varios problemas medioambientais coa axuda dunha breve presentación visual.
Presenta o teu produto final
Fai unha presentación de 2–3 minutos explicando:
- O que investigaches e por que.
- A orixe e o significado do deseño.
- Un dato interesante sobre a marca.
Tamén podes gravar un podcast ou artellar un mural para compartir os coñecementos adquiridos.Explora: 100 logos inspiradores
En grupos de 3-4, explora os distintos logos e a súa historia. Fíxate nas mensaxes agochadas en cada logo e escolle o teu favorito:
Crea
- Lema: Crea un título impactante e un eslogan curto e memorable.
- Obxectivo e mensaxe: Que queredes cambiar? A quen vai dirixida?
- Estratexias e acción: Que accións propoñedes para lograr o obxectivo?
- Canles de difusión: Como ides dar a coñecer a campaña?
- Produto final: elixir un formato de entrega:
• Un cartel dixital • Un vídeo curto• Un folleto ou tríptico• Un guión de podcastInvestiga: logos icónicos
Presenta
Os grupos presentan as súas campañas ao resto da clase. Feedback entre compañeiros mediante rúbrica:
Interactúa
Intercambia información cos outros grupos sobre o logo escollido. Asegurádevos de que cada grupo escolla un logo diferente e no caso de coincidir, negociade e chegade a un acordo: cada grupo debe tratar un logo distinto.
Crea: taboleiro dixital compartido
Crea unha publicación en Padlet con imaxes e explicacións curtas. A túa publicación en Padlet debe incluír:
- Imaxe: engade unha imaxe clara do logotipo.
- Nome da marca: Nike, Apple, Coca-Cola, Starbucks...
- Orixe e significado:
- Que representa o logotipo ou deseño.- Por que foi deseñado así.- Por que é icónico. 4. Breve historia da empresa: - Proporciona algunha información sobre a empresa.Estudo individual
Este é o espazo da aprendizaxe individual, no que o alumnado traballa de forma autónoma, procurando construír significado a partir do aprendido.Esta etapa debe estar apoiada por recursos externos como libros, materiais dixitais ou plataformas en liña, que faciliten a comprensión e o desenvolvemento do pensamento crítico. Aínda que na aula non sempre se dispoña de moitos momentos para a reflexión silenciosa, é fundamental recoñecer o valor de pensar, analizar e razoar como parte esencial do proceso cognitivo. Por iso, cómpre habilitar tempos e espazos que favorezan esta dimensión introspectiva da aprendizaxe.
Explora
En grupos de 3-4, o alumnado recibe fichas ou enlaces QR a pequenos textos, infografías ou vídeos curtos relacionados cun dos problemas presentados:
Interactúa
En grupos , o alumnado conversa sobre varias preguntas guía:
Aplicar o coñecemento
Este adoita ser o espazo máis desatendido na práctica educativa: o da aplicación real do aprendido.Non obstante, é unha etapa clave na que o alumnado pode transferir os seus coñecementos a contextos auténticos, construíndo aprendizaxes significativas e funcionales. Metodoloxías como a aprendizaxe baseada en retos, a aprendizaxe-servizo ou as situacións de aprendizaxe competenciais permiten conectar os contidos escolares co mundo real, reforzando así a motivación, o compromiso social e o desenvolvemento de competencias clave.