IN PROGRESS
Miasto gwiazda
Powrót do przyszłości
Dalej
Dobrze, że jesteś! W czasie wycieczki po Iwano-Frankiwsku, dawnym stanisławowie
Historia miast ukryta w języku, seria materiałów do nauki języka polskiego jako obcego opracowana w ramach projektu Polonistyczna podróż przez miasta: Bydgoszcz, Zagrzeb, Iwano-Frankiwsk finansowanego ze środków NAWA w ramach programu Promocja języka polskiego (2026)
Witaj!
Jesteś w Iwano-Frankiwsku, dawnym Stanisławowie. Na terenie Pałacu Potockich odbywają się Dni Kultury Polskiej. Właśnie zwiedzasz dawną oficynę, przymierzasz kapelusz z epoki, robisz sobie zdjęcie. Nagle oślepia Cię blask flesza lampy błyskowej. Gdy otwierasz oczy, nikogo nie ma. Jesteś sam i nie wiesz, jak wrócić do przyszłości. Przypomina Ci się legenda, którą opowiadał przewodnik o magicznym pierścieniu. Znajduje się w szkatułce na stoliku w sypialni. Musisz jednak złamać szyfr do zamka. By go złamać, znajdź pięć kluczowych słów ukrytych w komnatach. Rozwiąż serię zgadek i odnajdź szyfr. Znajdź szkatułkę z pierścieniem. Załóż pierścień. Wtedy wrócisz do przyszłości!
Dalej!
Legenda
Szyfr
Odkrycie
Nawigacja
Zadanie
Strona główna
Informacja
Graj!
W sypilani Andrzeja Potockiego na ścianie widoczne są dwa portrety - króla Jana III Sobieskiego i protoplatsy rodu, Stanisława Rewery Potockiego (1589-1667). XVII wiek przypadł na trudny okres historii Rzeczypospiltej Obojga Narodów. Rewera Potocki w swoim życiu wziął udział w ponad 46 bitwach. U boku Jana Kazimierza walczył ze Szwedami i oddziałami rosyjskimi. Przydomek Rewera został nadany Stanisławowi Potockiemu z powodu częstego używania przez niego łacińskich słów 're vera' (w rzeczy samej). Każdy ród szlachecki miał swój herb. Rozwiąż zadanie i poznaj symbolikę herbu. Zapisz nazwę herbu. Przyda Ci się do szyfru.
Polski herb szlachecki, wzmiankowany w najstarszym zachowanym do dziś polskim herbarzu, Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae z XVI wieku. Krzyż heraldyczny znajdujący się w godle herbowym to tzw. półtrzeciakrzyż. Półtrzecia to dawne określenie liczby 2,5. Symbolicznie odnosi się do przejścia z pogaństwa na chrześcijaństwo i walki w obronie wiary.
Brawo! Znalazłeś plan Bitwy pod Wiedniem z 1683 r., w której brał udział Andrzej Potocki pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego. Jest to jedna z największych bitew w XVII-wiecznej Europie, która pozwoliła pokonać dynastię Osmanów i zahamować inwazję Turków na Europę. To zwycięstwo było możliwe dzięki oddziałom jazdy konnej, w której rycerze mieli na plecach doczepione skrzydła. Rozwiąż zadanie i dowiedz się, jak się nazywały te oddziały. Nazwę zachowaj do szyfru.
Jak nazywa się oddział jazdy konnej, w której rycerze wykorzystwali skrzydła?
Zapisz rozwiązanie, wykorzystasz je do szyfru.
husaria
muszkieterowie
krzyżacy
Czy masz już 5 słów potrzebnych do szyfru? Gratulacje!
Jeśli jeszcze ich nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
0 / 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 / 9
Czy masz już 5 słów potrzebnych do szyfru? Gratulacje!
Jeśli jeszcze ich nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
0 / 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 / 9
Czy masz już 5 słów potrzebnych do szyfru? Gratulacje!
Jeśli jeszcze ich nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
0 / 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 / 9
Czy masz już 5 słów potrzebnych do szyfru? Gratulacje!
Jeśli jeszcze ich nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
0 / 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 / 9
Czy masz już 5 słów potrzebnych do szyfru? Gratulacje!
Jeśli jeszcze ich nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
0 / 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 / 9
Gratulacje!
Już możesz wrócić do XXI wieku. Zabierasz ze sobą atmosferę pałacu Potockich.
0 / 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 / 9
To nie jest dobra cyfra.
Przeczytaj dobrze wskazówki. Spróbuj jeszcze raz.
Czy masz już 5 słów potrzebnych do szyfru? Gratulacje!
Jeśli jeszcze ich nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
A / B / C / D / E / F / G / H / I / J / K / L / Ł / M / N / O / P / R / S / T / U / W / Z / Ż / Ź
Czy znasz już hasło? Gratulacje! Wpisz je poniżej, a wrócisz do XXI wieku!
Jeśli jeszcze go nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
A / B / C / D / E / F / G / H / I / J / K / L / Ł / M / N / O / P / R / S / T / U / W / Z / Ż / Ź
Czy znasz już hasło? Gratulacje! Wpisz je poniżej, a wrócisz do XXI wieku!
Jeśli jeszcze go nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
A / B / C / D / E / F / G / H / I / J / K / L / Ł / M / N / O / P / R / S / T / U / W / Z / Ż / Ź
Czy znasz już hasło? Gratulacje! Wpisz je poniżej, a wrócisz do XXI wieku!
Jeśli jeszcze go nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
A / B / C / D / E / F / G / H / I / J / K / L / Ł / M / N / O / P / R / S / T / U / W / Z / Ż / Ź
Czy znasz już hasło? Gratulacje! Wpisz je poniżej, a wrócisz do XXI wieku!
Jeśli jeszcze go nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
A / B / C / D / E / F / G / H / I / J / K / L / Ł / M / N / O / P / R / S / T / U / W / Z / Ż / Ź
Czy znasz już hasło? Gratulacje! Wpisz je poniżej, a wrócisz do XXI wieku!
Jeśli jeszcze go nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
A / B / C / D / E / F / G / H / I / J / K / L / Ł / M / N / O / P / R / S / T / U / W / Z / Ż / Ź
Czy znasz już hasło? Gratulacje! Wpisz je poniżej, a wrócisz do XXI wieku!
Jeśli jeszcze go nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
A / B / C / D / E / F / G / H / I / J / K / L / Ł / M / N / O / P / R / S / T / U / W / Z / Ż / Ź
Brawo!
Jesteś już w XXI wieku. Możesz wracać do swoich kolegów. Zabierasz ze sobą atmosferę XVII-wiecznego pałacu.
Historia miast ukryta w języku, seria materiałów do nauki języka polskiego jako obcego opracowana w ramach projektu Polonistyczna podróż przez miasta: Bydgoszcz, Zagrzeb, Iwano-Frankiwsk finansowanego ze środków NAWA w ramach programu Promocja języka polskiego (2026)
To nie jest dobra litera. Wybieraj litery uważnie.
Spróbuj jeszcze raz!
Czy znasz już hasło? Policz w nim litery. Policz też litery w kluczowych słowach, które cię do niego doprowadziły. Wybierz wybierz je po kolei, a wrócisz do XXI wieku!
Pałac Potockich, który należał do hetmana koronnego. W swoich murach gościł nie tylko polskich królów, Jana Kazimierza, Jana III Sobieskiego czy Stanisława Augusta Poniatowskiego, ale także przedstawicieli rodzin magnackich z rodu Potockich, oficerów armi koronnej i litewskiej, dyplomatów oraz duchownych. Podobno po Bitwie pod Połtawą stał się schronieniem dla Anny Hrycak, żony hetmana wojsk kozackich, Pyłypa Orłyka.Ważnym elementem gościnności były pałacowe uczty, w czasie których nie mogło na stole zabraknąć tradycyjnego szlacheckiego trunku. Wiesz, jak się nazywał? Rozwiąż zadanie, a zdobędziesz część szyfru.
Jak nazywa się tradycyjny staropolski alkohol?
Zapisz nazwę trunku, wykorzystasz do szyfru.
poncz
nalewka
miód
Jak się okazało, jesteś w pałacu w czasie, gdy gości w nim Jan III Sobieski, król Polski. Przyjechał na dowód wdzięczności Andrzejowi Potockiemu za jego udział w Bitwie pod Wiedniem w 1683 roku. Król jest znany z wielkiego uczucia do żony i romantycznej natury. Pisze pełne namiętności listy. Jeden z nich, którego jeszcze nie wysłał, nie wiadomo dlaczego, znalazł się za ramą obrazu w biliotece. Przeczytaj początek listu! Jak król zwraca sie do swojej żony? Zapisz na kartce. Odpowiedź przyda Ci się do szyfru.
Jedyna duszy i serca pociecho, najśliczniejsza i najukochańsza Marysieńku! Bóg i Pan nasz na wieki błogosławiony dał zwycięstwo i sławę narodowi naszemu, o jakiej wieki przeszłe nigdy nie słyszały. Działa wszystkie, obóz wszystek, dostatki nieoszacowane dostały się w ręce nasze. Nieprzyjaciel, zasławszy trupem aprosze, pola i obóz, ucieka w konfuzji. Wielbłądy, muły, bydle, owce, które to miał po bokach, dopiero dziś wojska nasze brać poczynają, przy których Turków trzodami tu przed sobą pędzą; drudzy zaś, osobliwie des renegats, na dobrych koniach i pięknie ubrani od nich tu do nas uciekają. Taka się to rzecz niepodobna stała, że dziś już między pospólstwem tu w mieście i u nas w obozie była trwoga, rozumiejąc i nie mogąc sobie inaczej perswadować, jeno że nieprzyjaciel nazad się wróci, Prochów samych i amunicyj porzucił więcej niżeli na milion. Widziałem też nocy przeszłej rzecz tę, którejm sobie zawsze widzieć pragnął. Kanalia nasza w kilku miejscach zapaliła tu prochy, które cale Sądny Dzień reprezentowały, bez szkody cale ludzkiej: pokazały na niebie, jako się obłoki rodzą. Ale to nieszczęście wielkie, bo pewnie na milion w nich uczyniło szkody. [...]
W namiotach wezyrskich 13 IX [l683] w nocy
Dopasuj nazwy części tradycyjnego stroju szlacheckiego do ilustracji. Wtym zewnętrzy paradny płaszcz, codzienna suknia pod płaszczem, lekka szabla przy boku, a także specjalny pas na biodrach. Zapisz nazwę szabli, przyda Ci się do szyfru.
pas kontuszowy
kontusz
karabela
żupan
Nieodłącznym elementem tradycji szlacheckich obecnych również w pałacu Potockich był polonez. Ten polski taniec narodowy o uroczystym, dostojnym charakterze wywodzi się z XVI wieku. Nazywany był „tańcem chodzonym” i pełnił funkcję reprezentacyjną na dworach szlacheckich. Największą popularność zdobył w XVII i XVIII wieku, gdy rozpoczynał bale i ważne uroczystości. Tańczony w parach, podkreślał hierarchię społeczną oraz elegancję uczestników. Charakterystyczny jest spokojny rytm i płynne, posuwiste kroki. Polonez stał się symbolem polskiej tradycji i kultury narodowej. Do dziś otwiera studniówki i ważne wydarzenia. Obejrzyj scenę z filmu Andrzeja Wajdy pt. Pan Tadeusz, ekranizacji słynnej epopei Adama Mickiewicza. Zobacz, jak wyglądał męski strój szlachecki, następnie rozwiąż zadanie, które będzie Ci potrzebne do szyfru.
Opracowała
Samanta Busiło
Fotografie
Shutterstock Muzeum Pałacu w Wilanowie Samanta Busiło wikimedia Canva AI
Music by Kimy F. from Pixabay
Music by <a href="https://pixabay.com/pl/users/land_of_books_youtube-7733644/?utm_source=link-attribution&utm_medium=referral&utm_campaign=music&utm_content=432859">Kimy F.</a> from <a href="https://pixabay.com/music//?utm_source=link-attribution&utm_medium=referral&utm_campaign=music&utm_content=432859">Pixabay</a>
Opracowano w ramach projektu Polonistyczna podróż przez miasta: Bydgoszcz, Zagrzeb, Iwano-Frankiwsk finansowanego ze środków NAWA w ramach programu Promocja języka polskiego (2026)
MIASTO GWIAZDA_IN PROGRESS
Samanta
Created on March 21, 2026
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Geographical Challenge: Drag to the map
View
Explainer Video: AI for Companies
View
Explainer Video: Keys to Effective Communication
View
SWOT Challenge: Classify Key Factors
View
Big Data: The Data That Drives the World
View
Mind Map: The 4 Pillars of Success
View
Momentum: Employee Introduction Presentation
Explore all templates
Transcript
IN PROGRESS
Miasto gwiazda
Powrót do przyszłości
Dalej
Dobrze, że jesteś! W czasie wycieczki po Iwano-Frankiwsku, dawnym stanisławowie
Historia miast ukryta w języku, seria materiałów do nauki języka polskiego jako obcego opracowana w ramach projektu Polonistyczna podróż przez miasta: Bydgoszcz, Zagrzeb, Iwano-Frankiwsk finansowanego ze środków NAWA w ramach programu Promocja języka polskiego (2026)
Witaj!
Jesteś w Iwano-Frankiwsku, dawnym Stanisławowie. Na terenie Pałacu Potockich odbywają się Dni Kultury Polskiej. Właśnie zwiedzasz dawną oficynę, przymierzasz kapelusz z epoki, robisz sobie zdjęcie. Nagle oślepia Cię blask flesza lampy błyskowej. Gdy otwierasz oczy, nikogo nie ma. Jesteś sam i nie wiesz, jak wrócić do przyszłości. Przypomina Ci się legenda, którą opowiadał przewodnik o magicznym pierścieniu. Znajduje się w szkatułce na stoliku w sypialni. Musisz jednak złamać szyfr do zamka. By go złamać, znajdź pięć kluczowych słów ukrytych w komnatach. Rozwiąż serię zgadek i odnajdź szyfr. Znajdź szkatułkę z pierścieniem. Załóż pierścień. Wtedy wrócisz do przyszłości!
Dalej!
Legenda
Szyfr
Odkrycie
Nawigacja
Zadanie
Strona główna
Informacja
Graj!
W sypilani Andrzeja Potockiego na ścianie widoczne są dwa portrety - króla Jana III Sobieskiego i protoplatsy rodu, Stanisława Rewery Potockiego (1589-1667). XVII wiek przypadł na trudny okres historii Rzeczypospiltej Obojga Narodów. Rewera Potocki w swoim życiu wziął udział w ponad 46 bitwach. U boku Jana Kazimierza walczył ze Szwedami i oddziałami rosyjskimi. Przydomek Rewera został nadany Stanisławowi Potockiemu z powodu częstego używania przez niego łacińskich słów 're vera' (w rzeczy samej). Każdy ród szlachecki miał swój herb. Rozwiąż zadanie i poznaj symbolikę herbu. Zapisz nazwę herbu. Przyda Ci się do szyfru.
Polski herb szlachecki, wzmiankowany w najstarszym zachowanym do dziś polskim herbarzu, Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae z XVI wieku. Krzyż heraldyczny znajdujący się w godle herbowym to tzw. półtrzeciakrzyż. Półtrzecia to dawne określenie liczby 2,5. Symbolicznie odnosi się do przejścia z pogaństwa na chrześcijaństwo i walki w obronie wiary.
Brawo! Znalazłeś plan Bitwy pod Wiedniem z 1683 r., w której brał udział Andrzej Potocki pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego. Jest to jedna z największych bitew w XVII-wiecznej Europie, która pozwoliła pokonać dynastię Osmanów i zahamować inwazję Turków na Europę. To zwycięstwo było możliwe dzięki oddziałom jazdy konnej, w której rycerze mieli na plecach doczepione skrzydła. Rozwiąż zadanie i dowiedz się, jak się nazywały te oddziały. Nazwę zachowaj do szyfru.
Jak nazywa się oddział jazdy konnej, w której rycerze wykorzystwali skrzydła?
Zapisz rozwiązanie, wykorzystasz je do szyfru.
husaria
muszkieterowie
krzyżacy
Czy masz już 5 słów potrzebnych do szyfru? Gratulacje!
Jeśli jeszcze ich nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
0 / 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 / 9
Czy masz już 5 słów potrzebnych do szyfru? Gratulacje!
Jeśli jeszcze ich nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
0 / 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 / 9
Czy masz już 5 słów potrzebnych do szyfru? Gratulacje!
Jeśli jeszcze ich nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
0 / 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 / 9
Czy masz już 5 słów potrzebnych do szyfru? Gratulacje!
Jeśli jeszcze ich nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
0 / 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 / 9
Czy masz już 5 słów potrzebnych do szyfru? Gratulacje!
Jeśli jeszcze ich nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
0 / 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 / 9
Gratulacje!
Już możesz wrócić do XXI wieku. Zabierasz ze sobą atmosferę pałacu Potockich.
0 / 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 / 9
To nie jest dobra cyfra.
Przeczytaj dobrze wskazówki. Spróbuj jeszcze raz.
Czy masz już 5 słów potrzebnych do szyfru? Gratulacje!
Jeśli jeszcze ich nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
A / B / C / D / E / F / G / H / I / J / K / L / Ł / M / N / O / P / R / S / T / U / W / Z / Ż / Ź
Czy znasz już hasło? Gratulacje! Wpisz je poniżej, a wrócisz do XXI wieku!
Jeśli jeszcze go nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
A / B / C / D / E / F / G / H / I / J / K / L / Ł / M / N / O / P / R / S / T / U / W / Z / Ż / Ź
Czy znasz już hasło? Gratulacje! Wpisz je poniżej, a wrócisz do XXI wieku!
Jeśli jeszcze go nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
A / B / C / D / E / F / G / H / I / J / K / L / Ł / M / N / O / P / R / S / T / U / W / Z / Ż / Ź
Czy znasz już hasło? Gratulacje! Wpisz je poniżej, a wrócisz do XXI wieku!
Jeśli jeszcze go nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
A / B / C / D / E / F / G / H / I / J / K / L / Ł / M / N / O / P / R / S / T / U / W / Z / Ż / Ź
Czy znasz już hasło? Gratulacje! Wpisz je poniżej, a wrócisz do XXI wieku!
Jeśli jeszcze go nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
A / B / C / D / E / F / G / H / I / J / K / L / Ł / M / N / O / P / R / S / T / U / W / Z / Ż / Ź
Czy znasz już hasło? Gratulacje! Wpisz je poniżej, a wrócisz do XXI wieku!
Jeśli jeszcze go nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
A / B / C / D / E / F / G / H / I / J / K / L / Ł / M / N / O / P / R / S / T / U / W / Z / Ż / Ź
Czy znasz już hasło? Gratulacje! Wpisz je poniżej, a wrócisz do XXI wieku!
Jeśli jeszcze go nie poznałeś, muszisz wrócić do komnat w pałacu i szukać zadań. Znajdż 5 słów oznaczonych pieczęcią.
A / B / C / D / E / F / G / H / I / J / K / L / Ł / M / N / O / P / R / S / T / U / W / Z / Ż / Ź
Brawo!
Jesteś już w XXI wieku. Możesz wracać do swoich kolegów. Zabierasz ze sobą atmosferę XVII-wiecznego pałacu.
Historia miast ukryta w języku, seria materiałów do nauki języka polskiego jako obcego opracowana w ramach projektu Polonistyczna podróż przez miasta: Bydgoszcz, Zagrzeb, Iwano-Frankiwsk finansowanego ze środków NAWA w ramach programu Promocja języka polskiego (2026)
To nie jest dobra litera. Wybieraj litery uważnie.
Spróbuj jeszcze raz!
Czy znasz już hasło? Policz w nim litery. Policz też litery w kluczowych słowach, które cię do niego doprowadziły. Wybierz wybierz je po kolei, a wrócisz do XXI wieku!
Pałac Potockich, który należał do hetmana koronnego. W swoich murach gościł nie tylko polskich królów, Jana Kazimierza, Jana III Sobieskiego czy Stanisława Augusta Poniatowskiego, ale także przedstawicieli rodzin magnackich z rodu Potockich, oficerów armi koronnej i litewskiej, dyplomatów oraz duchownych. Podobno po Bitwie pod Połtawą stał się schronieniem dla Anny Hrycak, żony hetmana wojsk kozackich, Pyłypa Orłyka.Ważnym elementem gościnności były pałacowe uczty, w czasie których nie mogło na stole zabraknąć tradycyjnego szlacheckiego trunku. Wiesz, jak się nazywał? Rozwiąż zadanie, a zdobędziesz część szyfru.
Jak nazywa się tradycyjny staropolski alkohol?
Zapisz nazwę trunku, wykorzystasz do szyfru.
poncz
nalewka
miód
Jak się okazało, jesteś w pałacu w czasie, gdy gości w nim Jan III Sobieski, król Polski. Przyjechał na dowód wdzięczności Andrzejowi Potockiemu za jego udział w Bitwie pod Wiedniem w 1683 roku. Król jest znany z wielkiego uczucia do żony i romantycznej natury. Pisze pełne namiętności listy. Jeden z nich, którego jeszcze nie wysłał, nie wiadomo dlaczego, znalazł się za ramą obrazu w biliotece. Przeczytaj początek listu! Jak król zwraca sie do swojej żony? Zapisz na kartce. Odpowiedź przyda Ci się do szyfru.
Jedyna duszy i serca pociecho, najśliczniejsza i najukochańsza Marysieńku! Bóg i Pan nasz na wieki błogosławiony dał zwycięstwo i sławę narodowi naszemu, o jakiej wieki przeszłe nigdy nie słyszały. Działa wszystkie, obóz wszystek, dostatki nieoszacowane dostały się w ręce nasze. Nieprzyjaciel, zasławszy trupem aprosze, pola i obóz, ucieka w konfuzji. Wielbłądy, muły, bydle, owce, które to miał po bokach, dopiero dziś wojska nasze brać poczynają, przy których Turków trzodami tu przed sobą pędzą; drudzy zaś, osobliwie des renegats, na dobrych koniach i pięknie ubrani od nich tu do nas uciekają. Taka się to rzecz niepodobna stała, że dziś już między pospólstwem tu w mieście i u nas w obozie była trwoga, rozumiejąc i nie mogąc sobie inaczej perswadować, jeno że nieprzyjaciel nazad się wróci, Prochów samych i amunicyj porzucił więcej niżeli na milion. Widziałem też nocy przeszłej rzecz tę, którejm sobie zawsze widzieć pragnął. Kanalia nasza w kilku miejscach zapaliła tu prochy, które cale Sądny Dzień reprezentowały, bez szkody cale ludzkiej: pokazały na niebie, jako się obłoki rodzą. Ale to nieszczęście wielkie, bo pewnie na milion w nich uczyniło szkody. [...]
W namiotach wezyrskich 13 IX [l683] w nocy
Dopasuj nazwy części tradycyjnego stroju szlacheckiego do ilustracji. Wtym zewnętrzy paradny płaszcz, codzienna suknia pod płaszczem, lekka szabla przy boku, a także specjalny pas na biodrach. Zapisz nazwę szabli, przyda Ci się do szyfru.
pas kontuszowy
kontusz
karabela
żupan
Nieodłącznym elementem tradycji szlacheckich obecnych również w pałacu Potockich był polonez. Ten polski taniec narodowy o uroczystym, dostojnym charakterze wywodzi się z XVI wieku. Nazywany był „tańcem chodzonym” i pełnił funkcję reprezentacyjną na dworach szlacheckich. Największą popularność zdobył w XVII i XVIII wieku, gdy rozpoczynał bale i ważne uroczystości. Tańczony w parach, podkreślał hierarchię społeczną oraz elegancję uczestników. Charakterystyczny jest spokojny rytm i płynne, posuwiste kroki. Polonez stał się symbolem polskiej tradycji i kultury narodowej. Do dziś otwiera studniówki i ważne wydarzenia. Obejrzyj scenę z filmu Andrzeja Wajdy pt. Pan Tadeusz, ekranizacji słynnej epopei Adama Mickiewicza. Zobacz, jak wyglądał męski strój szlachecki, następnie rozwiąż zadanie, które będzie Ci potrzebne do szyfru.
Opracowała
Samanta Busiło
Fotografie
Shutterstock Muzeum Pałacu w Wilanowie Samanta Busiło wikimedia Canva AI
Music by Kimy F. from Pixabay
Music by <a href="https://pixabay.com/pl/users/land_of_books_youtube-7733644/?utm_source=link-attribution&utm_medium=referral&utm_campaign=music&utm_content=432859">Kimy F.</a> from <a href="https://pixabay.com/music//?utm_source=link-attribution&utm_medium=referral&utm_campaign=music&utm_content=432859">Pixabay</a>
Opracowano w ramach projektu Polonistyczna podróż przez miasta: Bydgoszcz, Zagrzeb, Iwano-Frankiwsk finansowanego ze środków NAWA w ramach programu Promocja języka polskiego (2026)