7.28 wyd. Jedność e

Moje obowiązki wobec Ojczyzny

01

Szukam tego, co ważne

Modlitwa

„Wielka Boga-Człowieka Matko! Bogarodzico Dziewico, Bogiem sławiona Maryjo! Królowo świata i Polski Królowo! (…) Oto my, Dzieci Narodu Polskiego i Twoje Dzieci, krew z krwi Przodków naszych, stajemy znów przed Tobą, pełni tych samych uczuć miłości, wierności i nadziei, jakie ożywiały ongiś Ojców naszych. (…) Przynosimy do stóp Twoich niepokalanych całe wieki naszej wierności Bogu i Kościołowi Chrystusowemu – wieki wierności szczytnemu posłannictwu Narodu, omytego w wodach Chrztu świętego”.

(Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego, fragment)

Czym jest Ojczyzna?

Do kraju tego, gdzie kruszynę chleba Podnoszą z ziemi przez uszanowanie Dla darów Nieba… Tęskno mi, Panie… * Do kraju tego, gdzie winą jest dużą Popsować gniazdo na gruszy bocianie, Bo wszystkim służą… Tęskno mi, Panie… * Do kraju tego, gdzie pierwsze ukłony Są – jak odwieczne Chrystusa wyznanie: „Bądź pochwalony!” Tęskno mi, Panie… *

Tęskno mi jeszcze i do rzeczy innej, Której już nie wiem, gdzie leży mieszkanie, Równie niewinnej… Tęskno mi, Panie… * Do bez-tęsknoty i do bez-myślenia, Do tych, co mają tak za tak – nie za nie, Bez światło-cienia… Tęskno mi, Panie… * Tęskno mi owdzie, gdzie któż o mnie stoi? I tak być musi, choć się tak nie stanie Przyjaźni mojej… Tęskno mi, Panie…

Czym jest Ojczyzna?

– Dlaczego utożsamiamy się z Ojczyzną? – Dlaczego ludzie oddają życie za własną Ojczyznę?

02

ROZWAŻAMI ZDOBYWAM

Obowiązek miłości Ojczyzny

czytanie Pisma Świętego (Wj 20,12)

– Które przykazanie Dekalogu odnosi się do miłości Ojczyzny?

kliknij w księgę, by wyświetlić tekst biblijny

Obowiązek miłości Ojczyzny

By wyjaśnić, jak IV przykazanie odnosi się do miłości Ojczyzny, sięgniemy do „Katechizmu Kościoła katolickiego”. Otwórzcie podręczniki na str. 129-130. Przeczytajcie zaznaczony tekst.

Obowiązek miłości Ojczyzny

ćwiczenia zad. 1. str. 58.

Kościół polski w czasach totalitaryzmu bolszewickiego

– Kiedy rozpoczęła się napaść Związku Radzieckiego na Polskę? – Co zostało ustalone podczas paktu Ribbentrop–Mołotow?

Kościół polski w czasach totalitaryzmu bolszewickiego

Niemcy rozpoczęli wojnę, napadając na Polskę 1 września 1939 r., a 17 września 1939 r. na wschodnie ziemie naszej Ojczyzny wkroczyła Armia Czerwona. Najeźdźcy zrealizowali w ten sposób ustalenia, które zapisali w tajnym załączniku do paktu o nieagresji zawartego 23 sierpnia 1939 r., zwanego paktem Ribbentrop–Mołotow.

Kościół polski w czasach totalitaryzmu bolszewickiego

Żołnierze Armii Czerwonej na wschodnich rubieżach Polski rabowali dobytek i palili domy. Policja polityczna (NKWD) przeprowadzała aresztowania polskich patriotów i masowe deportacje Polaków w głąb Rosji. Bardzo szybko po formalnym wcieleniu polskich województw do ZSRR zastąpiono język polski białoruskim lub ukraińskim. Ze szkół pousuwano krzyże i wprowadzono zakaz nauki religii. Zawłaszczono majątek kościelny, profanowano i niszczono świątynie oraz przedmioty związane z kultem. Wielu księży i zakonników zgładzono już we wrześniu 1939 r., a budynki kościelne przemieniły się w magazyny, kina lub kluby. Działo się tak, ponieważ celem ZSRR było wynarodowienie Polaków, a Kościół i religia katolicka spajały nasz naród.

Kościół polski w czasach totalitaryzmu bolszewickiego

Również po wojnie, gdy władza w Polsce była całkowicie zależna od Związku Radzieckiego, trwały prześladowania Kościoła. 21 października 1949 r. państwo przejęło szpitale kościelne i zakonne. Na własność państwa przeszły także nieruchomości ziemskie Kościoła katolickiego. W kwietniu 1950 r. władze państwowe utworzyły Urząd do Spraw Wyznań, który miał im zapewnić kontrolowanie działalności Kościoła. Biskupów i całe duchowieństwo zmuszano do ślubowania wierności PRL, a uchylający się od tego księża nie mogli pełnić swych funkcji. Kleryków powoływano do wojska, usunięto nauczanie religii ze szkół, odmawiano zgody na wszelkie nominacje kościelne. W zainscenizowanym procesie politycznym biskupowi kieleckiemu Czesławowi Kaczmarkowi postawiono fikcyjne zarzuty i skazano go na 12 lat więzienia.

Kościół polski w czasach totalitaryzmu bolszewickiego

ćwiczenia zad. 2. str. 58.

Przykład kardynała Stefana Wyszyńskiego

Błogosławiony Stefan Wyszyński

Przykład kardynała Stefana Wyszyńskiego

Młodość i nauka

Błogosławiony Stefan Wyszyński, kardynał, prymas Polski, urodził się w 1901 r. w Zuzeli. Naukę na poziomie gimnazjalnym pobierał w Warszawie, Łomży i we Włocławku. W 1920 r. wstąpił do włocławskiego seminarium i cztery lata później przyjął święcenia kapłańskie. We wrześniu 1925 r. rozpoczął studia prawnicze na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, które ukończył tytułem doktorskim. Pogłębiał swą wiedzę w Austrii, Włoszech, Francji, Belgii, Holandii i Niemczech.

Przykład kardynała Stefana Wyszyńskiego

Czas wojny Stefana Wyszyńskiego

Po wybuchu wojny w 1939 r. przeniósł się do Wrociszewa, a następnie na Lubelszczyznę, do Kozłówki, gdzie zajął się opieką nad dziećmi, które przesiedlono z ośrodka dla ociemniałych w Laskach pod Warszawą. Pod koniec 1942 r. zamieszkał w Laskach, gdzie oficjalnie pełnił funkcję kapelana niewidomych, łącząc te obowiązki z wykładami na tajnym uniwersytecie. W powstaniu warszawskim był kapelanem wojskowym Okręgu „Żoliborz-Kampinos” oraz powstańczego szpitala w Laskach.

Przykład kardynała Stefana Wyszyńskiego

Biskup lubelski

Po wojnie powrócił do Włocławka, gdzie organizował seminarium i reaktywował drukarnię diecezjalną. Papież Pius XII mianował go 4 marca 1946 r. biskupem lubelskim. Jako biskup szczególną troską Wyszyński otoczył Katolicki Uniwersytet Lubelski. Był tam wykładowcą.

Przykład kardynała Stefana Wyszyńskiego

Prymas Polski

W roku 1948 został arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim i warszawskim i jednocześnie prymasem Polski. Jako prymas szukał porozumienia z władzami państwa w nowych warunkach ustrojowych. W leżącej w gruzach Warszawie podjął dzieło odbudowy kościołów i kierował nim.

Przykład kardynała Stefana Wyszyńskiego

Lata 50 XX wieku

Prymas Tysiąclecia odegrał niezwykle ważną rolę w latach pięćdziesiątych (czasy komunizmu), kiedy to władze PRL wypowiedziały wojnę Kościołowi. Władający zniewoloną Polską komuniści chcieli zastraszyć Kościół – ostatnią instytucję opierającą się ich rządom. Dlatego nocą 25 października 1953 r. kardynał Wyszyński został aresztowany i przez trzy lata przetrzymywano go w odosobnieniu, pozbawiając całkowicie władzy kościelnej. Internowano go kolejno w Rywałdzie, Stoczku, Prudniku Śląskim i Komańczy.

Przykład kardynała Stefana Wyszyńskiego

Wytrwałość i nadzieja

Przed uwięzieniem kardynała Wyszyńskiego Episkopat Polski opublikował memoriał, znany w historii pod tytułem „Non possumus” (łac. Nie pozwalamy). Biskupi odmówili respektowania rozporządzeń dotyczących obsadzania stanowisk kościelnych tylko za aprobatą władzy komunistycznej. List kończyły słowa: „Rzeczy Bożych na ołtarzach cesarza składać nam nie wolno. Non possumus”. Władze PRL, dobrze wiedząc, że na stanowisko Kościoła największy wpływ ma prymas Wyszyński, postanowiły zmusić go do uległości. Liczyły przy tym, że uwięziony i upokorzony zgodzi się ustąpić ze wszystkich kościelnych stanowisk. Ale kardynał Wyszyński nie uległ naciskom i szykanom, nie poddał się zwątpieniu, zawierzył swój los Matce Bożej i wytrwał. Po uwolnieniu w 1956 r. starał się ułożyć stosunki Kościoła z państwem w imię narodowego dobra. Nieugięty w sprawach wiary i moralności, przygotował Wielką Nowennę, poprzedzającą jubileusz Tysiąclecia Chrztu Polski.

Przykład kardynała Stefana Wyszyńskiego

Dziedzictwo Prymasa Wyszyńskiego

Ostatnie lata upłynęły kardynałowi Wyszyńskiemu w atmosferze wyboru Karola Wojtyły na papieża (1978), jego pierwszej wizyty w Polsce (1979) oraz powstania niezależnych związków zawodowych „Solidarność” (1980). Zmarł w Warszawie 28 maja 1981 r., wkrótce po zamachu na Jana Pawła II. Pochowano go w podziemiach stołecznej archikatedry św. Jana. Słusznie został nazwany Prymasem Tysiąclecia, miał wielki wpływ na wszystkie ważniejsze wydarzenia religijne, kulturalne, społeczne i polityczne w Polsce. Był współinicjatorem pojednania polsko-niemieckiego i autorem odezwy do biskupów niemieckich: „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”.

(oprac. na podst.: Wyszyński Stefan, w: Encyklopedia chrześcijaństwa)

12 września 2021 r. w Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie-Wilanowie odbyła się beatyfikacja kard. Stefana Wyszyńskiego.

Przykład kardynała Stefana Wyszyńskiego

ćwiczenia zad. 4. str. 58-59.

Przykład kardynała Stefana Wyszyńskiego

25 października 2000 r. Sejm RP ogłosił rok 2001 Rokiem Kardynała Stefana Wyszyńskiego, wielkiego patrioty, który ukochał Polskę bardziej niż własną wolność. Posłowie podjęli wówczas uchwałę następującej treści: „W setną rocznicę urodzin kardynała Stefana Wyszyńskiego Sejm Rzeczypospolitej Polskiej pragnie uczcić tego Wielkiego Polaka, kapłana i męża stanu, którego życie i działalność wpisały się na trwałe do historii naszej Ojczyzny. Jego nauka, myśl społeczna i wzór patriotyzmu pozostają aktualne i mają szczególne znaczenie dla odradzającej się Trzeciej Rzeczypospolitej. Oddając hołd i szacunek wybitnemu Polakowi (…), Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ogłasza rok 2001 Rokiem Kardynała Stefana Wyszyńskiego”.

Przykład kardynała Stefana Wyszyńskiego

ćwiczenia zad. 3. str. 58.

Tysiąclecie Chrztu Polski

– W którym roku odbył się chrzest Mieszka I?

Tysiąclecie Chrztu Polski

W roku 1966 naród polski świętował Tysiąclecie Chrztu Polski. Główne uroczystości odbyły się na Jasnej Górze, a zostały poprzedzone dziewięcioletnim przygotowaniem, tzw. Wielką Nowenną, stanowiącą program moralnej i religijnej odnowy narodu. Widocznym znakiem przyjęcia zobowiązań Wielkiej Nowenny było nawiedzenie wszystkich parafii w Polsce przez kopię obrazu Matki Bożej Częstochowskiej.

W przygotowania do obchodów milenijnych włączył się cały Kościół pod przewodnictwem prymasa Stefana Wyszyńskiego, który 3 maja 1966 r. oddał w uroczystym akcie naszą Ojczyznę pod opiekę Matce Najświętszej. Uroczystości milenijne na Jasnej Górze stały się symbolem wielkiego duchowego zwycięstwa Kościoła. Przełamały w społeczeństwie polskim barierę strachu, spowodowaną rządami komunistycznymi. Ludzie poczuli się wewnętrznie wolni, zjednoczeni i odnaleźli swoją tożsamość narodową.

03

Zostaję ubogacony i działam

Sprawy Ojczyzny to też moje sprawy

Nasza Ojczyzna jest wolna, nie musimy przeciwstawiać się zaborcom, okupantom czy komunistycznej władzy. Powinniśmy jednak nadal dbać o jej sprawy jako obywatele i jednocześnie członkowie Kościoła Chrystusowego. Wiele zadań w tej dziedzinie możemy niejako przejąć od kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Spróbujcie określić jakie są wasze zadania wobec Ojczyzny.

Moje zadania wobec Ojczyzny

Jestem odpowiedzialny za Polskę

Każdy z nas jest zobowiązany do troski o Polskę. Za kardynałem Wyszyńskim powierzymy teraz naszą Ojczyznę Matce Bożej i złożymy Jej obietnice. Po słowach każdego przyrzeczenia powiemy głośno „przyrzekamy”.

04

Ćwiczenia

Sprawdź swoją wiedzę!

05

zadanie modlitwa

Zadanie

1. Napisz, jak rozumiesz słowa błogosławionego prymasa Stefana Wyszyńskiego: „Kocham Ojczyznę więcej niż własne serce, i wszystko, co czynię dla Kościoła, czynię dla niej”. 2. Napisz, jakim zjawiskom współczesnego świata należy powiedzieć „non possumus” (nie pozwalamy). 3. Ułóż modlitwę, w której poprosisz Boga o rozwiązanie aktualnych problemów Ojczyzny.

Modlitwa końcowa

Nie zdejmę Krzyża z mojej ściany za żadne skarby świata, bo na nim Jezus ukochany grzeszników z niebem brata. Nie zdejmę Krzyża z mego serca, choćby mi umrzeć trzeba, choćby mi groził kat, morderca, bo Krzyż to klucz do nieba. Nie zdejmę Krzyża z mojej duszy, nie wyrwę go z sumienia, bo Krzyż szatana wniwecz kruszy, bo Krzyż to znak zbawienia. A gdy zobaczę w poniewierce Jezusa Krzyż i ranę, która otwiera Jego Serce, w obronie Krzyża stanę.

kliknij w ikonkę, by włączyć dźwięk

Użyte grafiki zastrzeżone są prawem autorskim.Kopiowanie i rozpowszechnianie za zgodą autora lub właściciela

przygotowanie prezentacji

ekatecheta.pl

2026

Źródło grafiki:

grafika wygenerowana przez AI

Canva

bank zdjęć własnych wydawnictwa

„Czcij twego ojca i twoją matkę, abyś długo żył na ziemi, którą Pan, Bóg twój, ci daje”. (Wj 20,12)

– Dlaczego obowiązki wobec Ojczyzny porównujemy do obowiązków wobec rodziców? – Co to znaczy, że Bóg daje nam Ojczyznę?

Ojczyzna jest też „moja”, a skoro tak, to jej sprawy powinienem traktować jak swoje własne!

– Kto jest kompozytorem muzyki, która rozpoczęła nasze spotkanie? – Kto jest autorem wiersza? – Co Norwid przekazuje słowami wiersza? – Dlaczego możemy być dumni z Chopina i Norwida?

Norwid wyraża miłość i tęsknotę za krajem ojczystym. Ukazuje jego piękno i niezwykłość. Polacy według niego to osoby religijne, żyjące według wartości moralnych, są wobec siebie życzliwi, pomocni, mają piękne tradycje i obyczaje… Chopin i Norwid sławili imię Polski w świecie, opowiadali o niej w swoich dziełach, do dziś ich nazwiska są kojarzone z naszym krajem…

– Co zobowiązuje nas do miłości do Ojczyzny? – W czym wyraża się miłość do Ojczyzny? – Z kim mamy współpracować jako obywatele? – Jakimi zasadami powinniśmy się kierować w budowaniu społeczeństwa? – Co dobrego niesie ze sobą życie w prawdzie, sprawiedliwości, solidarności i wolności?

Owocem prawdy, sprawiedliwości, solidarności i wolności w naszej Ojczyźnie są pokój, bezpieczeństwo, braterstwo, tolerancja, życzliwość, pomoc, poszanowanie godności człowieka, troska o wzajemne dobro… Jesteśmy obywatelami naszego państwa, ale przede wszystkim należymy do Chrystusa i Jego Kościoła. W związku z tym, jeżeli władza nie przestrzega zasad Ewangelii, musimy się temu przeciwstawiać i bronić praw Bożych. Słowa św. Pawła przypominają: „Nasza bowiem ojczyzna jest w niebie. Stamtąd też jako Zbawcy wyczekujemy Pana Jezusa Chrystusa” (Flp 3,20). Troska o doczesną Ojczyznę prowadzi do ojczyzny w niebie.

– Co postawa bł. kard. Wyszyńskiego dała Ojczyźnie, Polakom? – Dlaczego to, co robił bł. kard. Wyszyński, było ważne i potrzebne?

Kościół prowadzony w okresie komunizmu przez kardynała Wyszyńskiego przede wszystkim podtrzymywał Polaków na duchu, prezentował niezafałszowany obraz historii Polski, pomagał osobom więzionym i prześladowanym przez władzę oraz ich rodzinom, wspierał robotników, którzy walczyli o swoje podstawowe prawa, organizował nauczanie religii w salkach przy kościołach lub prywatnych domach… Wielu kapłanów, którzy upominali się o deptaną przez komunistów godność człowieka, doświadczyło szykan ze strony ówczesnych władz. Byli tacy, którzy za swoją dzielną postawę zapłacili życiem, np. bł. ks. Jerzy Popiełuszko.