21. Dlaczego należy ograniczyć hałas?

Dlaczego należy ograniczyć hałas?

Po zajęciach związanych z działem "Moje zdrowie środowiskowe":

Uczeń:

• omawia wpływ jakości środowiska naturalnego na zdrowie człowieka, w tym zanieczyszczenia powietrza i wód, zmniejszenie ilości terenów zielonych, zmiany klimatu;
• wyjaśnia, jak wzrost średniej globalnej temperatury wpływa na zdrowie i warunki życia człowieka;
• sprawdza aktualny stan zanieczyszczenia powietrza przy użyciu technologii informacyjno-komunikacyjnych (np. specjalistycznych aplikacji mobilnych) oraz podaje przykłady ograniczania jego poziomu w swoim otoczeniu;
• wyjaśnia, dlaczego kontakt z naturą jest istotny dla zdrowia;
• wyjaśnia, czym jest odpowiedzialność za zwierzęta domowe, jak również za dziką przyrodę i ekosystemy;
• sprawdza natężenie hałasu przy użyciu technologii informacyjno - komunikacyjnych (np. specjalistycznych aplikacji mobilnych) oraz podaje przykłady ograniczania jego poziomu w swoim otoczeniu;
• wyjaśnia zasady profilaktyki niedosłuchu;
• podejmuje działania proekologiczne, aby poprawić stan środowiska naturalnego i własne zdrowie.

Czy wiesz, że:

• Hałas to nie tylko głośna muzyka. Hałasem nazywamy każdy dźwięk, który przeszkadza - może to być wiertarka, klakson auta, krzyk czy nawet zbyt głośna rozmowa.
• Hałas może szkodzić zdrowiu. Długie przebywanie w głośnym otoczeniu może powodować: bóle głowy, zmęczenie, trudności w koncentracji, a nawet pogorszenie słuchu.
• Nawet w nocy hałas nas budzi... choć o tym nie wiemy! Gdy słyszymy głośne dźwięki podczas snu, nasz mózg się budzi, nawet jeśli my tego nie pamiętamy rano. Przez to czujemy się zmęczeni.
• W zbyt hałaśliwych miastach ptaki… śpiewają głośniej! Ptaki próbują przekrzyczeć miejski hałas. Niektóre gatunki zmieniają ton swojego śpiewu, żeby się usłyszeć.
• 120 decybeli (np. silnik odrzutowca) może uszkodzić słuch po kilku minutach! Już 85 dB (np. głośna muzyka ze słuchawek) może być szkodliwe, jeśli słuchamy zbyt długo.
• Hałas może wpływać na nasze emocje. Zbyt duży hałas sprawia, że jesteśmy bardziej rozdrażnieni, łatwiej się złościmy, a nawet uczymy się wolniej.
• Słuch nie potrafi "mrugać„. Oczy możemy zamknąć, ale uszy - nie. Nawet podczas snu słyszymy dźwięki, więc hałas działa na nas cały czas.
• Cisza pomaga się skupić i odpocząć. W cichym miejscu łatwiej się uczymy, szybciej rozwiązujemy zadania i czujemy się spokojniejsi.
• Zbyt głośne słuchawki - zniszczony słuch. Jeśli słuchasz muzyki z telefonu przy pełnej głośności, możesz trwale uszkodzić słuch - nawet nie zauważysz, kiedy!
• Są miejsca, gdzie hałas mierzy się jak… zanieczyszczenie. W niektórych miastach hałas traktuje się jak „smog dźwiękowy” - bo szkodzi zdrowiu tak samo jak brudne powietrze.

This page is password protected

Enter the password

Czym są Decybele (dB)?

Decybel (dB) to jednostka, w której mierzymy głośność dźwięku. Można to porównać do linijki dla uszu - tak jak centymetry mierzą długość, decybele mierzą, jak głośno coś słychać. Powyżej 85 dB długotrwałe słuchanie może uszkadzać słuch.

• szept - 30 dB,
• rozmowa - 60 dB,
• ruch uliczny - 80-90 dB,
• suszarka - 80,
• płacz dziecka - 110 dB
• słuchawki na największej głośności - nawet do 100 dB,
• wiertarka udarowa - 130 dB,
• start odrzutowca - 150 dB.

Wstęp do zajęć:

„Czy w tej sali jest głośno?” (prośba o 10 sekund ciszy, potem o normalną rozmowę – nauczyciel zadaje pytanie: „Czy muszę podnosić głos, żeby ktoś na wyciągnięcie ręki mnie usłyszał?” Test: czy musisz podnieść głos na odległość wyciągniętej ręki?

Jakie są skutki hałasu?

Nadmierna ekspozycja organizmu na hałas ma niekorzystny wpływ nie tylko na narząd słuchu (ryzyko ubytku słuchu, szumy uszne), ale także na funkcjonowanie licznych narządów wewnętrznych. Godnym uwagi jest fakt, że dźwięki o częstotliwościach, które nie są słyszalne dla człowieka (infradźwięki i ultradźwięki), również wywierają niekorzystny wpływ na jego organizm. Uszkodzenie słuchu będące wynikiem działania dźwięku o dużym natężeniu określane jest jako uraz akustyczny. W wyniku krótkotrwałego oddziaływania hałasu o wysokim natężeniu (powyżej 130 dB), mówi się o urazie ostrym. Za przewlekły uraz akustyczny odpowiedzialne jest długotrwałe narażenie na umiarkowany hałas (około 80‑85 dB).

Jakie są skutki hałasu?

Niedosłuch to choroba cywilizacyjna - cierpi na nią aż 45% Polaków – to prawie połowa naszego społeczeństwa! Nadmierna ekspozycja organizmu na hałas ma niekorzystny wpływ nie tylko na narząd słuchu, ale także na funkcjonowanie licznych narządów wewnętrznych. Godnym uwagi jest fakt, że dźwięki o częstotliwościach, które nie są słyszalne dla człowieka (infradźwięki i ultradźwięki), również wywierają niekorzystny wpływ na jego organizm. Uszkodzenie słuchu będące wynikiem działania dźwięku o dużym natężeniu określane jest jako uraz akustyczny.

Jakie są pozasłuchowe efekty działania hałasu?

Prowadzi do przyspieszenia akcji serca, pojawienia się skurczów dodatkowych, podniesienia ciśnienia krwi (co sprzyja rozwojowi nadciśnienia tętniczego) oraz zaburzeń przepływu krwi przez niektóre narządy, w tym mózg.

Jakie są pozasłuchowe efekty działania hałasu?

Obserwuje się osłabienie perystaltyki jelit oraz wzmożone wydzielanie soku żołądkowego sprzyjające rozwojowi choroby wrzodowej.

Jakie są pozasłuchowe efekty działania hałasu?

Hałas prowadzi do ogólnego rozdrażnienia, upośledzenia uwagi i zdolności poznawczych, zaburzeń snu, a także rozwoju stanów lękowych i nerwic.

Dodatkowo w przypadku kobiet narażonych w czasie ciąży na hałas odnotowano niską masę urodzeniową potomstwa, a u osób przebywających w środowisku o natężeniu dźwięku powyżej 110 dB zaobserwowano pogorszenie wzroku, które przejawiało się ograniczeniem pola widzenia, osłabieniem widzenia nocnego oraz zmniejszeniem percepcji barw (w szczególności barwy czerwonej). Narażenie dzieci do okresu dojrzewania na hałas, poza ryzykiem uszkodzenia słuchu, może nieść także trwałe, negatywne skutki dla ich neurorozwoju oraz może skutkować pogorszeniem koncentracji i zdolności intelektualnych, nadpobudliwością oraz wieloma reakcjami organizmu pochodzącymi z różnych układów.

Zasady profilaktyki zaburzeń słuchu:

• Nie słuchaj muzyki zbyt głośno przez słuchawki.
• Rób przerwy w hałaśliwym otoczeniu, o ile to możliwe.
• Noś zatyczki do uszu lub słuchawki wyciszające w głośnych miejscach (np. koncerty, budowa).
• Nie przebywaj długo w hałasie.
• Używaj słuchawek nausznych.
• Zgłaszaj problemy ze słuchem rodzicowi, lekarzowi lub pielęgniarce szkolnej.

Co możemy zrobić w szkole?

• W szkole: „bardziej ciche przerwy”,
• tłumienie (np. filc pod krzesła),
• uważne zamykanie drzwi,
• kultura rozmowy.

Warto zainstalować aplikację „sound level meter” (miernik dB) → i odczytać dB.

This page is password protected

Enter the password

Stacja „Decybelowe CSI: zmierz, nie zgaduj!” Zadanie: użyj aplikacji „sound level meter” (miernik dB) i sprawdź natężenie hałasu w 3 punktach klasy lub korytarza (np. przy drzwiach, przy oknie, w środku). Instrukcja dla uczniów:

• uruchom aplikację i ustaw tryb pomiaru,
• mierz 10 sekund w punkcie A, zanotuj wynik,
• powtórz dla punktów B i C,
• odpowiedz: gdzie jest najgłośniej i co może być przyczyną?

CSA - Crime Scene Investigation - badanie miejsca zbrodni.

Stacja „Słuchowa Tarcza: anty‑niedosłuch w praktyce” Zadanie: ułóż 6 zasad profilaktyki słuchu, które da się zastosować w życiu nastolatka (szkoła, słuchawki, koncert, petardy). Materiały (proste do przygotowania): 12 karteczek „sytuacja” i 12 karteczek „działanie ochronne” . Pytanie kończące stację: „Która zasada jest najłatwiejsza do wdrożenia od jutra i dlaczego?”

Im głośniej, tym krócej można przebywać bezpiecznie:

• 80 dB – ok. 40 godzin tygodniowo
• 90 dB – ok. 4 godziny tygodniowo
• 100 dB – tylko 15 minut dziennie!

Stacja „Łowcy Hałasu: mapa źródeł w szkole i okolicy” Zadanie: wypisz lub narysuj mapę „hot‑spotów” hałasu w szkole (np. korytarz, stołówka, szatnia, sala gimnastyczna) i w okolicy (droga, przystanek, boisko), a potem dopasuj do nich pomysły ograniczania.

Stacja „Cichy Hackathon: 3 zmiany, które realnie zrobimy” Zadanie: wybierzcie 3 najbardziej realne rozwiązania „na tydzień” (jedno dla klasy, jedno dla przerwy, jedno dla domu) i sformułujcie je jako krótkie komunikaty. Przykładowe kategorie rozwiązań (żeby ułatwić uczniom wybór): „zmieniam zachowanie” (np. kultura rozmowy, nie krzyczę przez korytarz), „zmieniam organizację” (np. strefa ciszy, dyżur ciszy na przerwie), „chronię słuch” (np. przerwy od słuchawek, ściszam).

Hackathon - to intensywne wydarzenie (kilkugodzinne lub kilkudniowe), podczas którego uczestnicy pracują w zespołach nad stworzeniem konkretnego rozwiązania problemu – najczęściej technologicznego.

• hack – programować/tworzyć sprytne rozwiązania,
• marathon – maraton (czyli długi, intensywny wysiłek).

Prezentacja grup. Podsumowanie i wnioski. Hałas to nie tylko głośna muzyka - to każdy dźwięk, który przeszkadza lub szkodzi. Długotrwały hałas szkodzi zdrowiu - może powodować bóle głowy, zmęczenie, problemy z koncentracją, a nawet uszkodzenie słuchu. Uszy nie potrafią się „wyłączyć” - nawet gdy śpimy, hałas działa na nasz mózg. Im głośniej - tym krócej możesz słuchać bezpiecznie. Chronimy słuch: ściszając dźwięki, robiąc przerwy, nosząc ochronniki słuchu, używając słuchawek nausznych, a nie dousznych.

• Co zaskoczyło Cię dzisiaj najbardziej?
• Jak możesz zadbać o swój słuch już dziś?
• Co powiesz komuś, kto słucha muzyki na full w słuchawkach?

https://www.youtube.com/watch?v=VdL5_ISY5-w https://www.youtube.com/watch?v=g_UBKYVUya0 https://www.youtube.com/watch?v=-EW1NeD1avU https://www.youtube.com/watch?v=-WOKgWYUIMA