Projekt GAMEY

Współfinansowany przez Program Erasmus+ Unii Europejskiej Numer projektu: 2024-1-PL01-KA220-YOU-000251498

Projekt GAMEY

MODUŁ 2: Zrozumieć gospodarkę

Chodźmy!

Zrozumieć gospodarkę

Rob jest młodym uczniem poruszającym się po dzisiejszym krajobrazie finansowym. W tym module dowiesz się, jak duże siły gospodarcze, takie jak inflacja, stopy procentowe i polityka publiczna, wpływają na Twoje codzienne decyzje finansowe.

Kontynuuj

Spis treści

• Cele modułu
• Czego się nauczysz
• Rozłóżmy gospodarkę na czynniki pierwsze
• Jak inflacja kurczy Twoje pieniądze
• Pożyczki na przyszłość
• Jak polityka kształtuje Twój portfel
• Jak świat wpływa na Twoje finanse
• Sprawdzanie wiedzy
• Słownik

• Bibliografia

Kontynuuj

Cel modułu

• Zrozumieć podstawy koncepcji makroekonomicznych.

• Zbadać, jak inflacja wpływa na siłę nabywczą.

• Przeanalizować wpływ stóp procentowych i pożyczek studenckich.

• Zrozumieć wpływ polityki rządowej i globalizacji na finanse osobiste.

Kontynuuj

Czego się nauczysz?

Pod koniec tego modułu będziesz potrafił:

• zdefiniować inflację, PKB oraz stopy procentowe,
• ocenić, jak inflacja wpływa na Twój budżet,
• analizować odsetki od pożyczek studenckich,
• wyjaśnić politykę fiskalną i monetarną,
• interpretować, w jaki sposób gospodarka globalna wpływa na lokalny rynek pracy.

Kontynuuj

Rozłóżmy gospodarkę na czynniki pierwsze

Kontynuuj

Kluczowe terminy

Stopy procentowe to koszt pożyczania kapitału lub wskaźnik zysku z posiadanych oszczędności. Decydują one o tym, jak drogi jest kredyt i jak bardzo opłaca się odkładać pieniądze w banku. Praktyczna zasada: Gdy stopy procentowe na rynku są wysokie, koszty kredytów i pożyczek gwałtownie rosną. W takim okresie należy dwa razy przemyśleć zaciąganie długoterminowych zobowiązań, takich jak kredyt studencki czy pożyczka na samochód. Z drugiej strony – wysokie stopy to świetny moment na zakładanie lokat i trzymanie środków na kontach oszczędnościowych, ponieważ banki płacą wtedy większe odsetki.

Reprezentuje łączną wartość wszystkich dóbr i usług wyprodukowanych w kraju. Przykład: Jeśli PKB kraju rośnie, często oznacza to, że firmy produkują więcej, dostępność miejsc pracy się zwiększa, a płace mogą rosnąć.

Pokazuje procent osób aktywnie poszukujących pracy, ale nie mogących jej znaleźć. Przykład: Wysoka stopa bezrobocia zwykle wskazuje na kryzys w gospodarce.

Odnosi się do ogólnego wzrostu cen z upływem czasu. Przykład: Jeśli karton mleka kosztował 1,00 € pięć lat temu, a teraz kosztuje 1,30 €, to jest to inflacja.

Produkt Krajowy Brutto (PKB)

Inflacja

Stopa bezrobocia

Stopa procentowa

Kontynuuj

Wskaźniki gospodarcze, które naprawdę powinieneś obserwować

Ustala minimalny poziom zarobków. Nawet jeśli pracujesz na własny rachunek lub nieformalnie, minimalne wynagrodzenie kształtuje to, co uważane jest za „uczciwą płacę”. Dowiedz się, ile wynosi minimalne wynagrodzenie w twoim kraju i czy nadąża za inflacją.

Informuje, jak bardzo rośnie koszt życia. Jeśli inflacja jest wysoka, a twoje dochody nie rosną, możesz sobie pozwolić na mniej. Poziom inflacji prawdzisz na stronie krajowego urzędu statystycznego lub ec.europa.eu

Zjawisko to obrazuje, jak dużym wyzwaniem dla młodych ludzi – zwłaszcza studentów, świeżo upieczonych absolwentów oraz osób pracujących w niepełnym wymiarze godzin – jest znalezienie stabilnego zatrudnienia. Sytuacja ta bezpośrednio ogranicza dostępność atrakcyjnych ofert, wywiera silną presję na obniżanie wynagrodzeń (zarobków na start) oraz drastycznie utrudnia długoterminowe planowanie ścieżki kariery.

Wskaźnik bezrobocia wśród młodzieży (% młodych bez pracy)

Wskaźnik inflacji (% zmiana poziomu cen)

Minimalne wynagrodzenie (€/godz.)

Kontynuuj

Jak inflacja zmniejsza Twoje pieniądze

Kontynuuj

Inflacja, a siła nabywcza

Inflacja bezpośrednio obniża Twoją siłę nabywczą. Oznacza to, że za tę samą kwotę możesz dziś kupić znacznie mniej niż w przeszłości. Zjawisko to dotyka każdej sfery życia – od codziennych zakupów spożywczych, przez opłaty za czynsz, aż po koszty podróży. Jeśli Twoje wynagrodzenie stoi w miejscu, podczas gdy ceny na rynku rosną, utrzymanie dotychczasowego stylu życia staje się po prostu droższe. Co więcej, inflacja potrafi bezlitośnie „pochłaniać” Twoje oszczędności, o ile nie są one pomnażane w tempie szybszym niż wzrost cen.

Kontynuuj

Zobaczmy, co można było kupić za 100 € na przestrzeni lat:

2010

2020

2030

2015

2025

Pełny koszyk spożywczy

60 litrów paliwa

Para butów

10 kaw

Bilet do kina

Kontynuuj

Pożyczanie pieniędzy

Kontynuuj

Porady dotyczące mądrego pożyczania

✔ Pożyczaj tylko tyle, ile potrzebujesz ✔ Zrozum swój harmonogram spłat ✔ Porównuj pożyczkodawców i stopy procentowe ✔ Znaj swoje prawa (okresy karencji, umorzenia, odroczenia) Pożyczanie nie jest złe... nieplanowane pożyczanie jest złe.

Kontynuuj

Rob chce studiować za granicą i ma cztery opcje:

Opcja 1

Opcja 3

Opcja 2

Opcja 4

Kontynuuj

Opcja 1: Pożyczka rządowa (stałe oprocentowanie)

Bezpieczne i przewidywalne płatności Oprocentowanie pozostaje takie samo niezależnie od gospodarki Niższe ryzyko, ale czasami wolniejsza akceptacja pożyczki.

ZOBACZ INNE OPCJE

Opcja 2: Pożyczka prywatna (O zmiennym oprocentowaniu)

Może zacząć od niższego oprocentowania Ryzyko: płatności mogą wzrosnąć, jeśli stawki rynkowe się zwiększą Mniej przewidywalne = potencjalne zagrożenie dla budżetu

ZOBACZ INNE OPCJE

Opcja 3: Praca na pół etatu + Pożyczać mniej

Rob zarabia pieniądze podczas nauki. Zmniejsza kwotę pożyczki oraz łączną wysokość odsetek. Może to jednak wpłynąć na czas nauki (wydłużyć studia) i wyniki w nauce.

ZOBACZ INNE OPCJE

Opcja 4: Stypendium (konkurencyjne i ograniczone)

Pokrywa część lub całość kosztów nauki Brak wymogu spłaty. Dostajesz te Są to wysoce konkurencyjne formy wsparcia, z ograniczoną liczbą miejsc i rygorystycznymi zasadami aplikacji.

ZOBACZ INNE OPCJE

Jak Polityka Kształtuje Twój Portfel

Kontynuuj

Rola rządu w gospodarce

Rządy odgrywają kluczową rolę w gospodarce, wykorzystując do tego dwa główne narzędzia:

• Polityka fiskalna: polega na zarządzaniu podatkami oraz wydatkami publicznymi.
• Polityka monetarna: opiera się na kontroli stóp procentowych oraz podaży pieniądza w obiegu.

Oba te instrumenty pomagają stabilizować gospodarkę zarówno w czasach kryzysu, jak i dobrobytu. Mają one również ogromny wpływ na Twoje codzienne finanse – od wysokości rat pożyczek studenckich, przez dostępność miejsc pracy, aż po zakres ulg i odliczeń podatkowych, z których możesz skorzystać.

Kontynuuj

Przeciągnij pojęcia odpowiedniej kategorii

Rozwiązanie

Zwiększyć wydatki rządowe

Polityka fiskalna

Polityka monetarna

Obniżyć stawki podatku dochodowego

Podnieść stopy procentowe

Kupić obligacje rządowe od banków

Wprowadźać nowe projekty infrastruktury publicznej

Zmniejszać podaż pieniądza poprzez sprzedaż obligacji

Kontynuuj

Jak Świat Wpływa na Twoje Finanse

Kontynuuj

Myśl globalnie, działaj lokalnie

Żyjemy w globalnej gospodarce, co oznacza, że wydarzenia gospodarcze lub polityczne w jednym kraju często wywołują efekt domina na całym świecie, bezpośrednio wpływając na Twój domowy budżet. Zjawisko to kształtuje m.in. ceny paliw na stacjach, koszty importowanych produktów, stopy procentowe, a nawet stabilność Twojego miejsca pracy.

Kontynuuj

Interaktywna mapa świata

Zmiany kursów walut wpływają na twoją zdolność do podróżowania lub zamawiania produktów online. Rynki pracy mogą się również zmieniać z powodu outsourcingu lub inwestycji zagranicznych.

W ramach UE decyzje gospodarcze Niemiec wpływają na stopy procentowe i inflację w całej Unii.

Jeśli główna amerykańska firma technologiczna zwolni pracowników, może to wpłynąć na europejskich dostawców — w tym na możliwości stażu Roba.

Spowolnienie w chińskim przemyśle może podnieść globalne ceny z powodu mniejszej dostępności towarów — twoja elektronika stanie się droższa.

Kontynuuj

QUIZ

Kontynuuj

Kontynuuj

Kontynuuj

Kontynuuj

Kontynuuj

Kontynuuj

Słownik

Całkowita wartość wszystkich dóbr i usług wyprodukowanych przez kraj.Dlaczego to jest ważne: Rosnące PKB często oznacza więcej miejsc pracy i wyższe zarobki; kurczące się PKB = trudniejsze czasy.

Koszt pożyczania pieniędzy lub nagroda za oszczędzanie.Dlaczego to jest ważne: Wpływa na to, ile spłacasz pożyczki studenckie i jak rosną twoje oszczędności.

Ogólny wzrost cen w czasie.Dlaczego to jest ważne: Jeśli twoje dochody nie rosną tak szybko jak ceny, możesz kupić mniej, twoja siła nabywcza maleje.

PKB (Produkt Krajowy Brutto)

Stopa procentowa

Tytuł

Tytuł

Tytuł

Użyj tej strony, aby podać więcej informacji na temat.

Użyj tej strony, aby podać więcej informacji na temat.

Użyj tej strony, aby podać więcej informacji na temat.

Inflacja

Podtytuł

Podtytuł

Podtytuł

Decyzje rządu dotyczące wydatków i opodatkowania.Dlaczego to jest ważne: Wpływa na usługi publiczne, podatki i pomoc dla studentów. Wszystko, co bezpośrednio wpływa na twoje życie.

Sposób, w jaki lokalne i międzynarodowe gospodarki są połączone.Dlaczego to jest ważne: Wpływa na rynek pracy, ceny i dostępność towarów i usług w twoim kraju.

Polityka fiskalna

Tytuł

Tytuł

Użyj tej strony, aby podać więcej informacji na temat.

Użyj tej strony, aby podać więcej informacji na temat.

Globalizacja

Podtytuł

Podtytuł

Kontynuuj

Zasoby

• Lusardi, A. & Mitchell, O. S. (2014). Znaczenie ekonomiczne wiedzy finansowej. Journal of Economic Literature, 52(1)
• Xiao, J. J. (2016). Ramy teoretyczne dla wiedzy finansowej i edukacji finansowej. Międzynarodowy Dziennik Badań Konsumenckich
• OECD (2018). Wytyczne polityki G20/OECD dotyczące edukacji finansowej w erze cyfrowej

🔗 Opcjonalne zasoby:

• Investopedia – Podstawy ekonomii

• OECD – Edukacja finansowa dla młodzieży

Kontynuuj

Współfinansowane przez Program Erasmus+ Unii Europejskiej Numer projektu: 2024-1-PL01-KA220-YOU-000251498

Dziękuję!

Start

Polityka fiskalna

Zwiększ wydatki rządowe Obniż stawki podatku dochodowego Wprowadź nowe projekty infrastruktury publicznej

Polityka monetarna

Podnieś stopy procentowe Kupuj obligacje rządowe od banków Zmniejsz podaż pieniądza poprzez sprzedaż obligacji