PL - 5. Moduł GAMEY 5 Przedsiębiorczość - zrecenzowany

Współfinansowany przez Program Erasmus+ Unii Europejskiej Numer projektu: 2024-1-PL01-KA220-YOU-000251498

Projekt GAMEY: Grywalizowane podejście do edukacji finansowej dla młodzieży

MODUŁ 5: Przedsiębiorczość i podstawy biznesu

Chodźmy!

Zawartość

• Wprowadzenie
• Czego się nauczysz
• Czym jest przedsiębiorczość?
• Podstawowe planowanie biznesowe
• Podstawy finansów biznesowych
• Ryzyko i rozwiązywanie problemów

• Podsumowanie
• Słownik
• Bibliografia

Kontynuuj

Cele modułu

Moduł wprowadza uczniów w świat przedsiębiorczości. Używając historii Roba, który zakłada firmę, uczniowie odkrywają, jak prosta idea może zostać przekształcona w realny plan poprzez kreatywność, krytyczne myślenie i strategiczne decyzje finansowe. Moduł ma na celu nie tylko poszerzenie wiedzy o tym, czym jest przedsiębiorczość, ale także rozwijanie pewności siebie i umiejętności inicjowania działań, rozwiązywania problemów i współpracy z innymi.

Kontynuuj

Czego się nauczysz?

Wiedza:

• Zdefiniuj kluczowe pojęcia związane z przedsiębiorczością i planowaniem biznesowym(przedsiębiorca, model biznesowy, strumienie przychodów, analiza rynku)
• Rozpoznaj cechy i sposób myślenia odnoszących sukces przedsiębiorców
• Zarysuj główne elementy prostego planu biznesowego(cele, zasoby, marketing, finansowanie)

Kontynuuj

Czego się nauczysz?

Postawy:Przechodzenie przez ten moduł pomoże uczącym się:

• Rozwinąć pewność siebie w myśleniu przedsiębiorczym.
• Docenić wartość pracy zespołowej i planowania przy uruchamianiu działalności gospodarczej.
• Rozwijać ciekawość i chęć podejmowania obliczonych ryzyk finansowych.

Kontynuuj

Czego się nauczysz?

Umiejętności:

• Zidentyfikuj kluczowe kroki w rozwoju pomysłu na biznes i przekształceniu go w plan
• Zastosuj rozwiązywanie problemów w realistycznych scenariuszach biznesowych(decyzje finansowe i strategiczne)
• Oceń ryzyko i możliwości podczas uruchamiania małej firmy poprzez symulację

Kontynuuj

Rozgrzewka: „Wyobraź sobie, że…”

01:00

Kontynuuj

Czym jest przedsiębiorczość?

Kontynuuj

Kontynuuj

Czym jest przedsiębiorczość?

Przedsiębiorczość to proces zamiany pomysłów na działanie. Oznacza zauważenie problemu lub okazji, wymyślenie kreatywnego rozwiązania i zbudowanie czegoś, co pomaga innym — jak produkt, usługa lub mała firma. Przedsiębiorcy to osoby, które inicjują działania, planują starannie i są gotowe podjąć pewne ryzyko, aby urzeczywistnić swoje pomysły.

Kontynuuj

Rodzaje przedsiębiorczości

Przedsiębiorczość nie jest uniwersalna. Ludzie zakładają firmy z różnych powodów — niektórzy chcą zarabiać pieniądze, inni chcą pomagać innym, a jeszcze inni chcą tworzyć coś oryginalnego.Przyjrzyjmy się czterem typom przedsiębiorców, z którymi możesz się utożsamiać.

Kluczowe cechy:• Ich celem jest wywołanie pozytywnego wpływu (nie tylko zarabianie pieniędzy)• Często współpracują z lokalnymi społecznościami lub organizacjami pozarządowymi• Mogą reinwestować zyski w swoją misjęPrzykłady:Kawiarnia, która przekazuje posiłki potrzebującym; Marka używająca materiałów z recyklingu do opakowań; Warsztaty uczące cyfrowych umiejętności młodych ludzi.

Kluczowe cechy:• Skupiają się na innowacjach i rozwiązywaniu problemów• Często potrzebują umiejętności kodowania, oprogramowania lub projektowania• Zazwyczaj zaczynają od prototypu lub pomysłu, który testują onlinePrzykłady:Tworzenie aplikacji do planowania zadań szkolnych; Uruchomienie strony internetowej z rynkiem używanych rzeczy; Tworzenie narzędzia pomagającego nauce języków

Kluczowe cechy:• Ich produkt to często ich sztuka lub umiejętność• Używają platform cyfrowych do promowania lub sprzedaży swojej pracy• Mogą pracować na własny rachunek lub budować pełne firmy kreatywnePrzykłady:Projektowanie grafik lub stron internetowych; Tworzenie filmów, muzyki lub zamówień artystycznych; Prowadzenie kanału na YouTube lub podcastu.

Kluczowe cechy:• Zazwyczaj zaczynają od własnych oszczędności lub małych inwestycji• Skupiają się na dostarczaniu dobrych produktów lub usług lojalnym klientom• Często pracują bezpośrednio w firmiePrzykłady:Otwarcie piekarni lub kawiarni; Sprzedaż ręcznie robionej odzieży lub akcesoriów; Rozpoczęcie usługi korepetycji

Przedsiębiorcy technologiczni

Kreatywni przedsiębiorcy

Małe przedsiębiorstwa

Przedsiębiorcy społeczni

Prowadzą lokalne firmy, takie jak kawiarnie, sklepy lub usługi zaspokajające codzienne potrzeby w ich społecznościach.

Używają technologii do tworzenia rozwiązań cyfrowych - takich jak aplikacje, platformy lub narzędzia, które mogą szybko się rozwijać i docierać do wielu ludzi.

Używają swoich talentów — takich jak muzyka, projektowanie, fotografia lub tworzenie treści — aby rozpocząć działalność lub zbudować markę.

Budują firmy rozwiązujące problemy społeczne lub środowiskowe — łącząc cel z zyskiem.

Kontynuuj

Cechy odnoszącego sukcesy przedsiębiorcy

Kontynuuj

Czym jest przedsiębiorczość?

Przypomnijmy, czego do tej pory nauczyliśmy się o odnoszących sukcesy przedsiębiorcach.

Kontynuuj

Czym jest przedsiębiorczość?

Przypomnijmy, czego do tej pory nauczyliśmy się o odnoszących sukcesy przedsiębiorcach.

Kontynuuj

Od pomysłu do planu

Nie musisz mieć wszystkiego dopracowanego, aby rozpocząć działalność. Każdy udany biznes zaczyna się od prostego pomysłu. To, co naprawdę się liczy, to jak rozwijasz ten pomysł. Oto cztery jasne kroki , które możesz podjąć, aby zamienić fajny pomysł w działający plan.

Zidentyfikuj problem lub okazję

Stwórz prosty model biznesowy

Zrób swoje badania

Stwórz produkt lub usługę

Kontynuuj

Teraz przejdźmy do ćwiczenia procesu rozwijania pomysłu na biznes.Spróbuj znaleźć, które opis odpowiada któremu nagłówkowi.

Kontynuuj

Teraz przećwiczmy proces opracowywania pomysłu na biznes.Spróbuj znaleźć, które opisy odpowiadają którym nagłówkom.

Kontynuuj

Podstawowe planowanie biznesowe

Kontynuuj

Czym jest plan biznesowy?

Plan biznesowy jest jak mapa drogowa twojego pomysłu. Pokazuje, dokąd chcesz się udać i jak tam dotrzesz. Niezależnie od tego, czy chodzi o uzyskanie wsparcia, utrzymanie porządku czy przemyślenie wszystkiego, plan biznesowy pomaga ożywić twój pomysł w inteligentny sposób.

Kontynuuj

Elementy planu biznesowego

Teraz przeanalizujemy pięć kluczowych sekcji tworzących podstawowy plan biznesowy, korzystając z pomysłu Roba na otwarcie food trucka. Pomożesz mu zaplanować kluczowe części jego biznesu food truck, tak jak zrobiłby to prawdziwy przedsiębiorca. Na końcu zrozumiesz, co wchodzi w skład planu biznesowego i jak poszczególne elementy do siebie pasują.

Podsumowanie wykonawcze Biznes w pigułce

Rynek docelowy (Kto to kupi?)

Propozycja wartości (Co czyni ją wyjątkową?)

Źródła przychodów (Jak będziesz zarabiać pieniądze?)

Struktura kosztów (Ile to będzie kosztować?)

Kontynuuj

Podstawowe elementy planu biznesowego

Podsumowanie wykonawcze

Rynek docelowy

To jest Twoje wprowadzenie do biznesu. Wyjaśnia Twoją ideę w kilku zdaniach:• Co oferujesz?• Jakie problem rozwiązuje?• Dlaczego to jest dobry pomysł?Pomyśl o tym jak o krótkim pitchu, który sprawia, że ludzie chcą dowiedzieć się więcej.

Kim są Twoi klienci? Bądź szczegółowy:• Wiek, zainteresowania, lokalizacja• Jakie mają nawyki lub potrzeby?Znając swoją grupę docelową, lepiej im służysz.

💡Przykład Roba

💡Przykład Roba

Kontynuuj

Podstawowe elementy planu biznesowego

Propozycja wartości

Strumienie przychodów

Twoja propozycja wartości to to, co wyróżnia Twoją firmę i czyni ją lepszą od innych. To jest powód, dla którego ludzie wybiorą Ciebie zamiast kogoś innego. Skup się na korzyści dla klienta.

Strumienie przychodów opisują, skąd będą pochodziły Twoje pieniądze. Czy będziesz sprzedawać produkty, pobierać opłaty za usługi, czy oferować subskrypcje? Co będziesz sprzedawać? Inne źródła dochodu?

💡Przykład Roba

💡Przykład Roba

Kontynuuj

Podstawowe elementy planu biznesowego

Struktura kosztów

Struktura kosztów wyjaśnia, na co będziesz musiał wydać pieniądze, aby prowadzić działalność. Obejmuje zarówno koszty początkowe, jak i bieżące. Jakie są Twoje główne koszty? Pomyśl o:• Kosztach jednorazowych – sprzęt, licencje, branding• Kosztach regularnych – składniki, paliwo, personel, opakowaniaZrozumienie swoich kosztów pomaga ustalić odpowiednie ceny i utrzymać zrównoważony rozwój działalności.

💡Przykład Roba

Kontynuuj

Aktywność: Wypełnij plan Roba

Pomóżmy Robowi napisać jego pierwszy plan biznesowy - wybierz odpowiednie terminy z listy słów, aby wypełnić każde puste miejsce.

Kontynuuj

Kontynuuj

Aktywność: Dopasuj opis do sekcji planu

Kontynuuj

Aktywność: Dopasuj opis do sekcji planu

Kontynuuj

Aktywność: Dopasuj opis do sekcji planu

Kontynuuj

Podstawy finansów biznesowych

Kontynuuj

Zrozumienie finansów firmy

Przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, konieczne jest zrozumienie, jak przepływają pieniądze. Firma nie potrzebuje tylko świetnego pomysłu - potrzebuje jasnego planu wydatków i zarobków. Przyjrzyjmy się czterem kluczowym obszarom finansowym, o których musi myśleć każdy młody przedsiębiorca, taki jak Rob.

Kontynuuj

Koszty uruchomienia

To są jednorazowe wydatki potrzebne do uruchomienia działalności, takie jak zakup sprzętu, rejestracje prawne, logo lub projekt strony internetowej. W przypadku Roba są to jednorazowe koszty, które zapłaci zanim otworzy swój food truck. Mogą obejmować:• Zakup food trucka lub sprzętu (grill, lodówka, blender)• Uzyskanie odpowiednich licencji lub zezwoleń na legalną działalność• Projektowanie marki, logo lub druk menu Myśl o tym jako o kosztach przygotowawczych, aby Rob "wjechał na drogę."

Kontynuuj

Koszty stałe

To są regularne, powtarzające się koszty, które nie zmieniają się zbyt wiele miesiąc do miesiąca, takie jak czynsz, wynagrodzenia pracowników, ubezpieczenie. Dla Roba, nawet jeśli Rob nic nie sprzeda, koszty będą istnieć i mogą obejmować: • Parking lub wynajem magazynu• Podstawowe ubezpieczenie• Potencjalne wynagrodzenia na część etatu, jeśli zatrudni pomoc To są koszty tła, które utrzymują działalność.

Kontynuuj

Koszty zmienne

Koszty, które zmieniają się w zależności od tego, ile sprzedajesz lub produkujesz - składniki, opakowania, paliwo do dostawy. W przypadku Roba - im więcej klientów, tym więcej tych kosztów będzie potrzebował.Przykłady obejmują:• Świeże składniki (owoce, jogurt, wrapy)• Paliwo do ciężarówki• Opakowania (kubki, serwetki, biodegradowalne pojemniki)Więcej sprzedaży = wyższe koszty zmienne.

Kontynuuj

Nieprzewidziane koszty (Rezerwa)

To są koszty, na które nie planujesz, ale musisz być na nie gotowy. Mogą się one znacznie różnić, a w przypadku Roba mogą to być: uszkodzone urządzenia, wolny tydzień sprzedaży, szkody spowodowane przez pogodę, braki personelu. Tego typu koszty pomagają przedsiębiorcom tworzyć mądrzejsze budżety, ustalać ceny poprawnie i unikać niespodzianek, które mogłyby zagrozić ich działalności.

Kontynuuj

Ryzyko i rozwiązywanie problemów

Kontynuuj

Co może pójść nie tak w biznesie?

Każdy przedsiębiorca, niezależnie od tego, jak dobrze się przygotował, napotka nieoczekiwane wyzwania. Nauka przewidywania, reagowania i przygotowania się na ryzyko jest kluczową umiejętnością. Ryzyko w małych firmach może być wewnętrzne (rzeczy, które firma może kontrolować) lub zewnętrzne (rzeczy poza kontrolą firmy).

Kontynuuj

Typowe ryzyko w małym biznesie

Niska sprzedaż

Nieoczekiwane koszty

Zmiany pogodowe lub sezonowe spadki

Silna konkurencja

Awaria sprzętu

Sytuacje zdrowotne/awaryjne

Kontynuuj

Elastyczne planowanie: Posiadanie więcej niż jednej metody sprzedaży lub dostarczenia produktu.

Ubezpieczenie: Chroni przed stratami finansowymi (np. uszkodzony sprzęt).

Zróżnicowana oferta: Sprzedaż więcej niż jednego produktu lub usługi.

Typowe strategie zarządzania ryzykiem

Udani przedsiębiorcy przygotowują się na ryzyko zanim się ono pojawi — nie tylko reagują, gdy coś pójdzie nie tak.

Plan awaryjny: „Plan B” jeśli Plan A nie zadziała.

Fundusz awaryjny: Oszczędności na niespodziewane koszty.

Kontynuuj

Pomóż Robowi rozwiązać problem!Musisz działać jako doradca biznesowy Roba i pomóc mu radzić sobie z typowymi problemami, z jakimi może się spotkać prowadząc swój food truck.

Kontynuuj

Pomóż Robowi rozwiązać problem!Musisz działać jako doradca biznesowy Roba i pomóc mu radzić sobie z typowymi problemami, które może napotkać prowadząc swój food truck.

Kontynuuj

Pomóż Robowi rozwiązać problem!Musisz działać jako doradca biznesowy Roba i pomóc mu radzić sobie z typowymi problemami, z jakimi może się spotkać prowadząc swój food truck.

Kontynuuj

Podsumowanie – czego się nauczyliśmy?

Kontynuuj

Czego się nauczyliśmy?

Teraz poznałeś, co oznacza bycie przedsiębiorcą i jak prosty pomysł, taki jak food truck Roba, może rozwinąć się w prawdziwy biznes. Zróbmy chwilę, aby przypomnieć sobie najważniejsze rzeczy, których się nauczyłeś.

• Przedsiębiorczość zaczyna się od pomysłu, który rozwiązuje realny problem.
• Istnieją różne typy przedsiębiorców — od artystów po twórców aplikacji i zmieniaczy społecznych.
• Prosty plan biznesowy zawiera jasne kroki: pomysł, rynek, produkt, finanse.
• Każdy biznes ma koszty i potrzebuje mądrego budżetowania.
• Ryzyko jest normalne — a bycie przygotowanym pomaga sobie z nim poradzić.
• Pasja, planowanie i wytrwałość są tak samo ważne jak pieniądze!

Kontynuuj

Osobista refleksja

Jaki jest jeden pomysł na biznes, który chciałbyś uruchomić, i dlaczego?Jak byś zaczął?Co uczyniłoby Twój pomysł wyjątkowym?Jaki byłby Twój pierwszy problem?Jakie umiejętności już posiadasz, które potrzebuje przedsiębiorca?

Kontynuuj

Słownik

Kontynuuj

Karty słownictwa

Kliknij lub odwróć każdą kartę, aby ocenić swoją wiedzę.

Przekształcanie pomysłów w działanie, tworzenie czegoś nowego, takiego jak produkt, usługa lub firma, które rozwiązują problem lub dodają wartość innym.

Osoba, która zakłada i prowadzi firmę. Podejmuje inicjatywę, planuje starannie i jest gotowa podjąć pewne ryzyko, aby osiągnąć swoje cele.

Pisany plan, który wyjaśnia, co Twoja firma będzie robić, komu będzie służyć, jak będzie zarabiać pieniądze i jakie będą jej koszty.

Co sprawia, że Twój produkt lub usługa jest wyjątkowa, główny powód, dla którego klienci powinni wybrać Ciebie zamiast innych.

Propozycja wartości

Plan biznesowy

Przedsiębiorca

Przedsiębiorczość

Wszystkie pieniądze, które Twoja firma wydaje na działalność, na przykład na zakup materiałów, opłaty za wynajem lub reklamy.

Specyficzna grupa osób najbardziej skłonnych do zakupu Twojego produktu lub usługi, na podstawie ich wieku, zainteresowań lub potrzeb.

Pieniądze, które Twoja firma zarabia ze sprzedaży produktów lub usług, zanim odliczone zostaną wszelkie koszty.

Koszty

Rynek docelowy

Przychód

Kontynuuj

Karty słownictwa

Kliknij lub odwróć każdą kartę, aby ocenić swoją wiedzę.

Szansa, że coś pójdzie nie tak (np. niska sprzedaż lub nieoczekiwane koszty), ale także okazja do nauki lub poprawy.

Pozostała kwota po odjęciu wszystkich kosztów od przychodu. Pokazuje, ile Twoja firma faktycznie zarabia.

Wymyślanie nowych pomysłów lub kreatywnych sposobów na ulepszenie istniejących produktów, usług lub metod pracy.

Zbieranie informacji o klientach i konkurentach, aby zrozumieć, czego ludzie potrzebują i jak do nich dotrzeć.

Badania rynku

Innowacja

Ryzyko

Zysk

Pieniądze lub zasoby zainwestowane w firmę, aby pomóc jej się rozwijać, zwykle z celem osiągnięcia zysku w przyszłości.

Regularne, stałe wydatki, które pozostają w dużej mierze takie same co miesiąc, np. czynsz, ubezpieczenie lub pensje

Strategia zapasowa, która pomaga firmie przygotować się na nieprzewidziane problemy lub ryzyko.

Plan awaryjny

Koszty stałe

Inwestycja

Kontynuuj

Zasoby

• Barringer, B. R., & Ireland, R. D. (2016). Przedsiębiorczość: skuteczne uruchamianie nowych przedsięwzięć (wydanie 5.). Pearson.
• Burns, P. (2016). Przedsiębiorczość i małe firmy (wydanie 4.). Palgrave Macmillan.
• Hisrich, R. D., Peters, M. P., & Shepherd, D. A. (2017). Przedsiębiorczość (wydanie 10.). McGraw-Hill Education.
• Kuratko, D. F. (2017). Przedsiębiorczość: teoria, proces, praktyka (wydanie 10.). Cengage Learning.
• Lussier, R. N., & Halabi, C. E. (2019). Zarządzanie biznesem: perspektywa globalna (wydanie 7.). SAGE Publications.McKeever, M. (2017). Jak napisać plan biznesowy (wydanie 12.). Nolo.
• Morris, M., Kuratko, D., & Schindehutte, M. (2012). W kierunku integracji: zrozumienie przedsiębiorczości przez ramy. Międzynarodowy Dziennik Zachowań i Badań Przedsiębiorczych, 18(2), 123–145. https://doi.org/10.1108/13552551211208927
• Robinson, P., & Stubberud, H. A. (2019). Zarządzanie ryzykiem w małych firmach: podejście strategiczne. Dziennik Małych Firm i Rozwoju Przedsiębiorstw, 26(6), 865-880. https://doi.org/10.1108/JSBED-04-2019-0114
• Rogoff, E. G., & Heck, R. K. (2003). Ewoluujące badania nad przedsiębiorczością, małymi firmami i zarządzaniem strategicznym. Dziennik Zarządzania, 29(3), 285-294. https://doi.org/10.1016/S0149-2063(03)00012-9
• Stokes, D., & Wilson, N. (2017). Zarządzanie małymi firmami i przedsiębiorczość (wydanie 8.). Cengage Learning.
• Amerykańska Mała Agencja Rozwoju Biznesu. (brak daty). Napisz swój plan biznesowy. Pobrano 28 lipca 2025, z https://www.sba.gov/business-guide/plan-your-business/write-your-business-plan

Kontynuuj

Współfinansowane przez Program Erasmus+ Unii Europejskiej Numer projektu: 2024-1-PL01-KA220-YOU-000251498

Dziękuję!

Start

💡Przykład Roba:

Rob będzie zarabiał głównie na sprzedaży smoothie, wrapów, sałatek i napojów bezpośrednio z food trucka. Aby zwiększyć dochody, będzie tworzył oferty zestawów posiłków i karty lojalnościowe dla powracających klientów. Eksploruje również partnerstwa z lokalnymi siłowniami i uniwersytetami, oferując zniżki lub catering na wydarzenia na kampusie. Ten mix bezpośredniej sprzedaży i partnerstw pomaga FreshBite osiągać stabilne dochody przez cały rok.

💡Przykład Roba:

Aby uruchomić FreshBite, Rob najpierw musi zainwestować w koszty startowe, takie jak zakup i dostosowanie swojego food trucka, narzędzi kuchennych oraz uzyskanie niezbędnych zezwoleń. Wyda również pieniądze na branding i marketing, aby uczynić FreshBite widocznym dla uczniów, na przykład reklamy w mediach społecznościowych, logo i ulotki.Gdy biznes będzie działał, Rob będzie miał stałe miesięczne koszty, takie jak świeże składniki, paliwo do trucka, ekologiczne opakowania oraz ewentualną pomoc na część etatu w godzinach szczytu. Planuje również mieć mały fundusz awaryjny na nieprzewidziane naprawy lub słabe tygodnie sprzedaży.

💡Przykład Roba:

Rob chce uruchomić mobilny food truck sprzedający zdrowe przekąski. Aby uzyskać wsparcie lub finansowanie, potrzebuje jasnego planu biznesowego, który pokaże, jak odniesie sukces. Chciałby otworzyć mobilny food truck sprzedający przystępne, zdrowe jedzenie dla studentów w pobliżu uniwersytetów. „FreshBite” to mobilny food truck oferujący szybkie, zdrowe przekąski (takie jak smoothies, wraps i miski owocowe) w pobliżu kampusów uniwersyteckich.

💡Przykład Roba:

FreshBite wyróżnia się, ponieważ łączy szybkość, jakość i zdrowie w jednym miejscu. W przeciwieństwie do typowych fast foodów, wszystko jest przygotowywane ze świeżych, lokalnych składników, a klienci mogą obserwować, jak ich jedzenie jest przygotowywane. Rob planuje również używać ekologicznych opakowań i oferować zniżki dla studentów. To sprawia, że FreshBite jest mądrym, zrównoważonym i oszczędnym wyborem dla osób w ruchu.

💡Przykład Roba:

Głównymi klientami Roba są studenci i młodzi profesjonaliści w wieku od 18 do 30 lat, którzy spędzają długie dni na nauce lub pracy. Często pomijają posiłki lub sięgają po fast food, ponieważ jest szybki, ale chcą czegoś zdrowszego. Większość z nich mieszka lub studiuje w pobliżu centrów miast, gdzie ceny są wysokie. FreshBite wypełnia tę lukę, oferując przystępną, szybką i odżywczą opcję, która pasuje do ich zapracowanego stylu życia.