PL - 4. Projekt GAMEY - zrecenzowany

Współfinansowane przez Program Erasmus+ Unii Europejskiej Numer projektu: 2024-1-PL01-KA220-YOU-000251498

Projekt GAMEY: Podejście grywalizacyjne do edukacji finansowej młodzieży

MODUŁ 4: RODZAJE DOCHODÓW I EDUKACJA PODATKOWA

Chodźmy!

Agenda

• Cel modułu
• Rodzaje dochodów
• Jak zarządzać dochodem
• Zrozumienie podatków

• Podsumowanie – Czego się nauczyliśmy?

• Zasoby

Kontynuuj

Czego się nauczysz?

Wiedza:

• Elementy finansów osobistych, w tym dochody, wydatki, oszczędności
• Podstawowe pojęcia podatków i ich rola w społeczeństwie
• Różne rodzaje dochodów i związane z nimi podatki
• Różne instrumenty finansowe i ich związek z generowaniem dochodu
• Podstawy psychologii finansowej (aspekty behawioralne zarabiania, wydawania, oszczędzania)

Kontynuuj

Czego się nauczysz?

Postawy:

• Empatia dla innych i odpowiedzialność społeczna
• Etyka i uczciwość w decyzjach finansowych
• Cierpliwość, ciekawość i chęć aktualizacji wiedzy finansowej
• Jasna komunikacja na temat spraw finansowych
• Aktywne zaangażowanie w naukę i eksplorację nowych narzędzi finansowych

Kontynuuj

Czego się nauczysz?

Umiejętności:

• Zrozumieć kluczowe przepisy podatkowe i mechanizmy wpływające na osoby i gospodarstwa domowe
• Zidentyfikować swoje obowiązki jako podatnika i jak podatki są pobierane i wykorzystywane przez państwo
• Zrozumieć ryzyko unikania opodatkowania i różnicę między legalnym unikaniem opodatkowania a nielegalnym uchylaniem się od opodatkowania
• Śledzić i zarządzać swoimi dochodami, oddzielać potrzeby, zachcianki i oszczędności oraz monitorować wydatki

Kontynuuj

Cel modułu

Celem modułu 4: Rodzaje dochodów i edukacja podatkowa jest pomoc uczniom zrozumieć, jak pieniądze poruszają się w rzeczywistości — jak są zarabiane, zarządzane i dzielone przez podatki dla dobra wspólnego. Poprzez historię Roba i interaktywne aktywności, uczniowie będą:

• Rozpoznawać różne rodzaje dochodów — zarobione, portfelowe i pasywne — oraz rozumieć, jak każdy z nich przyczynia się do osobistej stabilności finansowej.

• Nauczyć się zarządzać dochodami mądrze, rozróżniając potrzeby, zachcianki i oszczędności, oraz śledzić osobiste wydatki, aby podejmować odpowiedzialne decyzje zakupowe.

• Zbadać cel podatków — dlaczego obywatele je płacą, jak są pobierane i jak finansują podstawowe usługi publiczne, takie jak edukacja, opieka zdrowotna i infrastruktura.

• Zidentyfikować różne formy opodatkowania, w tym podatki bezpośrednie i pośrednie, oraz rozumieć ich związek z sprawiedliwością, równością i odpowiedzialnym obywatelstwem.

• Zastanowić się nad etycznymi i społecznymi aspektami finansów, uznając, że odpowiedzialne zarabianie i uczciwy wkład podatkowy budują silniejsze, bardziej sprawiedliwe społeczności.

Kontynuuj

Rodzaje dochodów

Kontynuuj

Rob właśnie rozpoczął swoją pierwszą pracę na pół etatu. Zarabia pieniądze — ale teraz słyszy o „rodzajach dochodu” i „podatkach.” Pomóż Robowi zrozumieć, jak przepływa pieniądze i dlaczego to jest ważne!

Dochód to pieniądze, które zarabiasz lub otrzymujesz z pracy, inwestycji lub innych źródeł. To pozwala Ci wydawać, oszczędzać i planować swoje cele.

Podatki to część Twojego dochodu, którą wkładasz do społeczeństwa. Rządy używają podatków do budowy szkół, szpitali, dróg i usług dla wszystkich.

Użyj tej strony karty, aby podać więcej informacji na temat wybranego zagadnienia. Skup się na jednym pojęciu. Ułatwiaj naukę i komunikację.

Podatek

Tytuł

Dochód

Napisz tutaj króki opis

Kontynuuj

Rodzaje dochodów

Nie wszystkie dochody są takie same — czy potrafisz powiedzieć, który to jest?

📈 Dochód z portfela

💼 Dochód z pracy

🏠 Dochód pasywny

Kontynuuj

Dochód to więcej niż tylko pieniądze, które zarabiasz — to punkt wyjścia Twojej podróży finansowej. Decyduje o tym, jak żyjesz dzisiaj i ile wolności będziesz mieć jutro. Ekonomiści definiują dochód jako pieniądze lub wartość, którą otrzymujesz w czasie za dostarczanie pracy, posiadanie aktywów lub dokonywanie inwestycji. W praktyce istnieją trzy główne źródła dochodu — każde odgrywa inną rolę w Twoim życiu: 1️⃣ Zarobiony dochód – „Praca dla pieniędzy” 2️⃣ Dochód z portfela – „Pieniądze pracują dla Ciebie” 3️⃣ Dochód pasywny – „Systemy, które nadal płacą” Razem te rodzaje dochodu tworzą odporność finansową — jeśli jedno źródło przestanie działać, inne nadal Cię wspierają. Dywersyfikacja Twojego dochodu jest jak sadzenie różnych nasion: niektóre rosną szybko, inne wolno, ale wszystkie przyczyniają się do Twojego ogrodu bezpieczeństwa finansowego.

Kontynuuj

Rodzaje przychodów szczegółowo

PRZYCHÓD ZAROBKOWY

PRZYCHÓD Z KAPITAŁU

PRZYCHÓD Z DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

OKAZJONALNE LUB INNE PRZYCHODY

PRZYCHÓD Z EMERYTURY

Pochodzi z posiadania kapitału lub inwestycji, takich jak odsetki bankowe, dywidendy z akcji lub otrzymany czynsz.

Przychód otrzymany w zamian za pracę. Może pochodzić z zatrudnienia (pensja) lub samozatrudnienia (opłaty, honoraria, odszkodowania).

Otrzymany przez osoby, które zaprzestały pracy po zgromadzeniu składek na ubezpieczenie społeczne.

Wygenerowany przez działalność gospodarczą, w której ryzyko ekonomiczne ponosi osoba prowadząca działalność.

Odnosi się do nieciągłych przychodów, takich jak wygrane, nagrody lub sprzedaż nie-rutynowych towarów.

Kontynuuj

Od zarabiania do zarządzania: inteligentny sposób na wykorzystanie dochodu

Kontynuuj

Pierwsza wypłata Roba: wydać czy zaplanować?

Rob właśnie otrzymał swoją pierwszą pensję: 1000 € z nowej pracy na pół etatu. Czuje się świetnie! Myśli o: 🧥 Kupowaniu nowych ubrań 🎮 Kupowaniu konsoli do gier 💳 Opłacaniu czynszu i jedzenia 💰 Oszczędzaniu na wycieczkę z przyjaciółmi Ale Rob nie może sobie pozwolić na wszystko.

Kontynuuj

Kontynuuj

Po przemyśleniu, Rob zdecydował się nie wydać wszystkich swoich 1000 € od razu. Zdał sobie sprawę, że niektóre wydatki są niezbędne, inne są opcjonalne, a część jego dochodu powinna być zaoszczędzona na przyszłość. Tak odkrył 3 Złote Zasady Zarządzania Dochodem

Potrzeby

Chęci

Oszczędności

Kontynuuj

Kontynuuj

Jak śledzić swoje wydatki

Rob nauczył się planować swoje dochody — teraz chce zobaczyć, gdzie jego pieniądze faktycznie trafiają każdego miesiąca. Śledzenie wydatków pomaga zachować kontrolę, zauważyć nawyki i szybciej osiągnąć cele.

Kontynuuj

Zrozumienie podatków: Gdzie trafiają nasze pieniądze?

Kontynuuj

Po śledzeniu swoich wydatków przez miesiąc, Rob zauważa coś dziwnego na swojej wypłacie —część jego dochodu jest brakująca!

PODATKI

Kontynuuj

Kontynuuj

Kontynuuj

Rob teraz rozumie, dlaczego płacimy podatki — ale jest ciekawy, jak one działają. Istnieją różne rodzaje podatków, z których każdy służy innemu celowi. Poznajmy je w jego następnej misji!

Kontynuuj

Podatek bezpośredni

Podatek pośredni

Cła

Podatki

Kontynuuj

Rodzaje podatków: jak działa system

Podatek dochodowy

Składki społeczne

Podatek VAT (Podatek od wartości dodanej)

Podatki lokalne i środowiskowe

Kontynuuj

BEZPOŚREDNI PODATEK

PODATEK POŚREDNI

💼 Podatek dochodowy

🏠 Podatek od nieruchomości

🏢 Podatek korporacyjny

🛍️ Podatek od wartości dodanej (VAT)

⛽ Akcyza

🧾 Cło

Kontynuuj

00:10

Kontynuuj

Edukacja finansowa: cele

Rozpoznaj społeczne i etyczne konsekwencje unikania opodatkowania.

Znajomość mechanizmów regulujących pobór i wykorzystanie podatków przez państwo.

Znajomość przepisów podatkowych

Znajomość obowiązków jako podatnika

Kontynuuj

Kontynuuj

Płacenie podatków nie jest ciężarem, lecz inwestycją w przyszłość nas wszystkich'

Kontynuuj

Podsumowanie – Czego się nauczyliśmy?

Kontynuuj

Gratulacje! 🎉 Poprowadziłeś Roba przez jego finansową przygodę i odkryłeś, jak naprawdę działa pieniądz. Po drodze nauczyłeś się: ✅ Rozpoznawać 3 Rodzaje Dochodów — Zarobkowe, Portfelowe i Pasywne. ✅ Zarządzać Pieniędzmi Mądrze — Równoważyć potrzeby, zachcianki i oszczędności. ✅ Rozumieć Podatki — Wiedzieć, dlaczego je płacimy i jak wspierają wszystkich. ✅ Być Odpowiedzialnym Obywatelem — Używać pieniędzy nie tylko dla siebie, ale także, aby wzmacniać swoją społeczność. Teraz rozumiesz, że edukacja finansowa to nie tylko zarabianie — to planowanie, dzielenie się i budowanie sprawiedliwej przyszłości.

Kontynuuj

Zasoby

• OECD – Wiedza finansowa dla młodzieży: Jasne wyjaśnienia i aktywności pomagające młodym ludziom zrozumieć pieniądze, oszczędzanie i odpowiedzialne wybory finansowe.

• Europejski Quiz Finansowy (EBF): Zabawa online, która sprawdza Twoją wiedzę na temat dochodów, wydatków i oszczędzania. Idealne dla uczniów!

• Praktyczne umiejętności finansowe: Gry, filmy i lekcje uczące budżetowania, wydatków i podatków w prosty sposób.

• Junior Achievement Europe – Programy edukacji finansowej: Doświadczenia edukacyjne z zakresu finansów w rzeczywistym świecie dla młodych ludzi w Europie.
• OECD Podatki i Ty – Dla uczniów: Dowiedz się, czym są podatki, dlaczego je płacimy i jak budują nasze społeczeństwa.
• Komisja Europejska – Podatki w UE: Prosty przegląd systemów podatkowych w Europie, w tym podatków bezpośrednich i pośrednich.
• Twoja Europa – Przewodnik po rozpoczęciu pracy: Wszystko, co młodzi obywatele muszą wiedzieć o legalnej pracy, odciskach płac i podatkach.

Kontynuuj

Współfinansowane przez Program Erasmus+ Unii Europejskiej Numer projektu: 2024-1-PL01-KA220-YOU-000251498

Dziękuję!

Start

Pasywny Dochód

Pieniądze, które pojawiają się po wykonaniu początkowej pracy. Zarabiasz nawet wtedy, gdy nie pracujesz aktywnie. Rob wynajmuje swój stary rower za 10 € tygodniowo. Inni zarabiają pasywny dochód z wynajmu nieruchomości lub sprzedaży produktów cyfrowych. Pamiętaj: Pasywny dochód daje wolność i stabilność, ale najpierw wymaga wysiłku.

Dochód z portfela

Gotówka pochodząca z Twoich inwestycji — kiedy Twoje pieniądze pracują dla Ciebie. Obejmuje zyski z akcji, dywidendy lub odsetki od oszczędności. Rob zarabia 50 € odsetek z jego konta oszczędnościowego. Pamiętaj: Dochód z portfela często wymaga wiedzy i cierpliwości, ale może rosnąć z czasem.

Przeglądaj i dostosuj

Pod koniec każdego tygodnia sprawdź swoje wydatki. Czy Twoje potrzeby rosną zbyt mocno? Czy możesz zaoszczędzić więcej w przyszłym miesiącu? Małe zmiany robią wielkie różnice.

Składki społeczne

To są podatki, które trafiają bezpośrednio do systemów ubezpieczeń społecznych — emerytur, zasiłków dla bezrobotnych i opieki zdrowotnej. Gdy rodzice Roba chodzą do lekarza lub otrzymują wsparcie rodzinne, finansowane jest to z tych składek. Ich opłacanie pomaga chronić ludzi, gdy są chorzy, bezrobotni lub na emeryturze.

Podatki lokalne i środowiskowe

Te podatki są pobierane przez lokalne władze, aby utrzymać miasta w dobrym stanie — takie jak zbiórka odpadów, transport publiczny i tereny zielone. Może to również obejmować podatki od zanieczyszczeń lub paliwa, aby zachęcać do ekologicznych zachowań. Rob płaci je pośrednio, korzystając z transportu publicznego lub ciesząc się czystym parkiem.

Podatek dochodowy

To jest podatek od pieniędzy, które zarabiasz na pracy lub innych źródłach. Im więcej zarabiasz, tym więcej się dokładasz — to nazywa się system progresywny. Na przykład, Rob płaci niewielki procent swojego wynagrodzenia, aby pomóc finansować szkoły i opiekę zdrowotną. Osoby z wyższymi dochodami płacą większy procent, aby każdy mógł mieć dostęp do podstawowych usług.

Potrzeby – To, co jest konieczne

To są rzeczy, bez których nie możesz się obejść. Czynsz, jedzenie, transport, podstawowe rachunki, materiały szkolne. One utrzymują Twoje życie stabilne i bezpieczne.

Dlaczego Ich Płacimy?

Podatki służą do finansowania wspólnych potrzeb społeczeństwa — edukacji, opieki zdrowotnej, infrastruktury i ochrony społecznej. Za każdym razem, gdy chodzisz po drodze, odwiedzasz park publiczny, uczęszczasz do szkoły publicznej lub odwiedzasz lekarza, podatki są w akcji. Płacenie podatków to sposób, w jaki obywatele dzielą się odpowiedzialnością za dobro swojej społeczności.

Oszczędności – Twoja Przyszłość

Pieniądze, które odkładasz na przyszłe cele lub nagłe wypadki. Wycieczka, kurs lub nawet nieprzewidziane wydatki. Regularne oszczędzanie pomaga zbudować wolność i spokój ducha.

Jak to działa?

Ludzie dokładają się w zależności od tego, ile zarabiają — nazywa się to progresywnym opodatkowaniem. Ci, którzy mają więcej, dokładają więcej, zapewniając sprawiedliwość i równowagę społeczną. Rządy następnie rozdzielają te środki, aby zapewnić usługi dla wszystkich. Gdy podatki są wykorzystywane mądrze i przejrzyście, pomagają tworzyć równość i zaufanie między obywatelami a instytucjami.

Przychód z pracy

Pieniądze, które otrzymujesz w zamian za swoją pracę lub czas. To twoja pensja, stawka godzinowa lub wynagrodzenie za freelancing. Rob zarabia 1000 € miesięcznie, pracując w kawiarni.

Użyj prostej aplikacji

Darmowe aplikacje, takie jak Menedżer pieniędzy, Portfel czy nawet Google Sheets, pomagają automatycznie śledzić i sumować Twoje wydatki.

Chce – To, co jest miłe, ale nie jest konieczne

Rzeczy, które sprawiają, że życie jest bardziej przyjemne, ale nie są niezbędne. Nowe ubrania, przekąski, koncerty, gry. W porządku jest wydać na zachcianki :)

Zapisz to

Użyj małego notesu lub aplikacji do notatek. Zapisz za każdym razem, gdy wydajesz — nawet małe kwoty. Widząc swoje wydatki, czynią je rzeczywistymi.

Podatek VAT (Podatek od wartości dodanej)

Za każdym razem, gdy kupujesz produkt lub usługę, część ceny idzie na podatki. Nazywa się to podatkiem VAT (Podatek od wartości dodanej). Jest on wliczony w większość cen — od przekąski po bilet na koncert. Pomaga finansować infrastrukturę publiczną i projekty społecznościowe. Rob płaci VAT, gdy kupuje nowy kask rowerowy lub je w restauracji.

Czym są podatki?

Podatki to obowiązkowe opłaty, które obywatele i przedsiębiorstwa dokonują na rzecz rządu. Są częścią umowy społecznej: wszyscy dokładają się odrobinę, aby każdy mógł korzystać z podstawowych usług publicznych. Bez podatków rządy nie mogłyby finansować szkół, szpitali ani systemów bezpieczeństwa. Podatki to sposób przekształcania prywatnych dochodów w dobro publiczne.