Azterketa bereziak

Lagin mota

Proteina nagusiak

Haurdunaldia eta neonatologia

Teknika

Tumore markatailea

Detekzio eta kuantifikazioa

Adibideak

Azterketa bereziak

Jaioberria behaketa

Zertarako?

Proteina nagusiak

ugalketa

Farmakoen monitorizazioa

Helburua

Detekzio eta kuantifikazioa

Ugalkortasun proben testuinigurua

Detekzioa eta kuantifikazioa

• Emakumeetan, aztertzen da:
• Hilekoaren zikloa: Aparatu genitalaren egoera fisikoa eta sistema horrekin erlazionatutako hormonak aztertzea.
• Ekografia: Umetokian anormaltasun anatomikoren bat dagoen detektatzeko.
• Histerosalpingografia:Tronpen iragazkortasuna azterten da eta egiaztatzen da ez dagoela oztoporik umetokira bidean.

• Hormona mailak
• Gizonetan
• Semen analisiak

¿Sabías que...

En Genially encontrarás más de 1.000 plantillas listas para volcar tu contenido y 100% personalizables, que te ayudarán a narrar tus historias?

Proteina nagusiak

Ugalkortasun-probetan, emakume zein gizonetan, hormona hauek neurtzen dira nagusiki:

CA 125

• Lotutako minbizia → Obulutegia (epiteliala, ez mukinosoa)
• Mota
• Glukoproteina pisu molekular handikoa
• Normala → < 35 U / ml
• Erabilera
• Tratamenduaren jarraipena
• Prognostiko-faktorea tumore obulutegian
• Kontuan hartzekoa
• Honen igoera → Endometriosis, hilekoa, haurdunaldi, hanturak eta gibeleko gaixotasunetan ager daiteke.

Proteina nagusiak

Haurdunaldian fetuaren egoera eta anomalia posibleak detektatzeko, amaren serumean hiru proteina/hormona nagusi aztertzen dira, test hirukoitzean:

AFParen ezaugarriak

• Gailurra → 23. astean

• Down sindromean → Proteina honen balioak %50 baino gehiago jaisten da.

• Hodi neuralaren itxiera baloratzeko erabiltzen da.

hCGren ezaugarriak

• AFPren kontrako portaera

• Down sindromean kontzentrazio handiagoa

Estriolen ezaugarriak

• Haurdunaldian estrogeno nagusia

• Hirugarren hiruhilekoan gailurra

• Down sindromean → %25 baxuagoa

• Serumekoa neurtzea komeni da (gernuko baino fidagarriagoa).

Helburua

• Pazienteak hartzen duen farmakoen eraginkortasuna kontrolatzea.

• Toxikotasuna sahiestea.

• Pazientearen egoeraren arabera dosia erregulatzea.

• Farmakoen plasman duen kontzentrazioa neurtuz, tratamendu egokia den ala ez ebaluatzea.

• Horretearako, kontuan hartzen dira farmakoak XBMIT ezaugarriak

• X → Xurgapena

• B → Banaketa

• M → Metabolismoa

• I → Iraizketa

• T → Toxikotasuna

Immunoentzimak

ELISA/Kimio-luminiszentzia/RIA

• Laginen mota → Odola, seruma, plasma eta batzuetan gernua.
• Erabilera
• Hasierako diagnostikorako eta tratamenduaren jarraipena.
• Abantailak
• Sentikorrak, azkarrak, erraz automatizatzen dira.

• Mugak
• Maila altuak ez dira beti espezifikoak, beste gaixotasunek ere handitu ditzakete markatzaileak

CA 15.3

• Lotutako minbizia → Bularra (batez ere aurreratua/metafasikoa)
• Normala → < 35 U / ml
• Erabilera
• Tratamenduaren jarraipena
• Kontuak hartzekoa
• Ez da erabilgarria goiz detektatzeko edo diagnostikorako
• Honen igoera → Obulutegian, birikan edo prostatako minbizian

Masa - espektrometria

Mass Spectromety, MS

• Laginen mota → Gernua, ehunak, plasma/seruma (muga batzuekin)
• Erabilera
• Molekula (proteina, peptido, metabolito) profilen karakterizazio zehatza.
• Ehunetan, molekulan banaketa espaziala ikusteko aukera (profiling regional)
• Abantailak
• Profila xehetasunez aztertzeko aukera ematen du.
• Fisiopatologia mekanismoak lekuko ikuskera ematen du ehunetan

• Mugak
• Plasma/seruma → Proteina ugarien interferentzia, molekula txikiak detektatzea zailtzen du.
• Gernua → Gatz-eduki handia → Ionizazio arazoak eta aduktu bitxiak sor daitezke.
• Ehunak → Heterogeneotasuna eta eskuragarritasun mugatua gizakietan.

Tumore - testa (biopsia)

• Zuzeneko tumore-laginak aztertzen dira, normalean inmunohistokimika bidez.
• Lagina mota
• Biopsia solidoa → Tumorearen zati bat
• Zitologia → Hari-fin batekin aspiratutako zelulak
• Abantailak
• Zelula tumoraletan markatzailea lokalizatzeko aukera.
• Odol edo gernuarekiko zehatzagoa
• Mugak
• Inbasiboa
• Kontserbazio zehatza behar du (formol edo medio bereziak)
• Markatzaile tipikoak → HER2/neu (bularra), Ki-67 (proliferazioa), p53.

Zer dira?

• Tumore-markatzaileak molekula biologikoak dira
• proteinak, lipidoak, metabolikoak…
• Patologia jakin baten bereizgarri izan daitezkeenak
• Patologia hori gertatzen ari dela adieraz dezaketenak.
• Banako osasuntsuetan ere egon daitezke, baina prozesu patologikoetan haien kontzentrazio-maila handitu edo txikiagotu egiten da.

• Jaio eta 48 ordura, orpoan ziztada eginez lagina hartzen da.
• Aztertzen diren gaixotasun nagusiak:
• Fenilzetonuria
• Hipotiroidismo
• Sortzetiko hiperplasia adrenala
• Drepanozitosia
• Fibrosi kistikoa
• Aminoazidoen, gantz azidoen eta azido organikoen metabolismo-akatsak
• Helburua → Gaixotasun endokrino-metabolikoak goiz detektatzea.

CEA

Antigeno Carcinoembrionario

• Lotutako minbizia → Kolorrektala, pankrea, bularram birika, gibela, bularra, obulutegia
• Mota
• Glukoproteina onkofetal

• Normala
• < 2,5 ng / ml ez-erretzaileetan
• < 5 ng / ml erretzaileetan

• Erabilera
• Kirurgia ondoko jarraipena detektatzeki
• 20 mg/dl balioak aurreratua den gaixotasuna adieraz dezake.

• Kontuan hartzekoa
• Balioak handitu daitezke gaixotasun benignoetan edo inflamazioetan, baita tabakoa kontsumitzean ere.

Detekzio eta kuantifikazioa

• Farmakoen jarraipena egiteko ohikoena da:
• Plasman duten kontzentrazioa kuantifikatzea.
• Batzuetan, gernuan ere azter daiteke, metabolitoak ondo ezagutzen badira.
• Farmakoen metabolismoa xenobiotikoen bidetik gertatzen da eta bi fase ditu:
• Oxidazio edo erredukzioa
• Konjugazio-erreakzioa (alkilazioa ohikoena)
• Erabiltzen diren teknika analitikoak molekula organikoak aztertzeko teknikak dira:
• Kromatografia likidoa
• Gas-kromatografia
• Masa-espektrometria
• Immunoteknikak proteina edo hormona motako substantzietan

Aquí puedes poner un título destacado, algo que cautive a tu audiencia

Contextualiza tu tema con un subtítulo

¡Recuerda añadirle animación! Capta la atención de tu público con tus contenidos y elige el efecto ideal seleccionando el elemento y haciendo clic en el icono de Animación, que aparece justo encima. La interactividad y la animación pueden ser tus mejores aliadas a la hora de crear tablas, infografías o gráficos que ayuden a dar contexto a la información y simplificar los datos para traducirlos ante tu público. Somos seres visuales y nos resulta más sencillo 'leer' imágenes, que leer un texto escrito.

Con las plantillas de Genially podrás incluir recursos visuales para dejar a tu audiencia con la boca abierta. También destacar alguna frase o dato concreto que se quede grabado a fuego en la memoria de tu público e incluso embeber contenido externo que sorprenda: vídeos, fotos, audios... ¡Lo que tú quieras! ¿Necesitas más motivos para crear contenidos dinámicos? Bien: el 90% de la información que asimilamos nos llega a través de la vista y, además, retenemos un 42% más de información cuando el contenido se mueve.

Bibliografia

• Revisión científica sobre marcadores tumorales durante el embarazo — análisis de cómo ciertos marcadores tumorales como CA-125, CA 15-3 y otros pueden elevarse en gestación y qué significa esto clínicamente. Physiologic variations of serum tumor markers in pregnancy (PMC)

• Guía clínica sobre los principales marcadores tumorales — lista y descripción de marcadores tumorales importantes (CA-125, β-hCG, AFP, inhibinas, etc.) y su utilidad en práctica clínica. Gynecologic Tumor Markers: Overview (Medscape)

• Información sobre monitorización de fármacos en sangre — qué es la monitorización terapéutica, cómo se realiza y por qué es importante ajustar dosis según niveles séricos. Monitorización de fármacos — MedlinePlus (español)

• Unidad de análisis clínicos con marcadores y hormonas — descripción general de análisis de hormonas, marcadores tumorales y parámetros bioquímicos que se determinan en laboratorio clínico. Análisis de hormonas y marcadores — IMQ Análisis

PSA

Antigno Prostatico Especifico

• Lotutako minbizia → Prostata
• Mota
• Glukoproteina, total eta libre neurtzen da

• Normala → 0,1 - 4 ng / ml.
• Erabilera
• Prostatako minbiziaren detekzioa eta jarraipena
• PSA libre <25% malignitatea adieraz dezake.
• Urteko igoera >0,75 ng/ml adierazgarria da.

• Kontuan hartzekoa
• PSA handitu daiteke hiperplasia benigna, prostatikoko eta urinarioko manipulazioetan.
• Bakarrik ez du diagnostikorako balioa, biopsio beharrezkoa.

Proteina hauek laborategian aztertzen badira:Teknika immunokimikoen bidez

• Saiakuntza immunoentzimatikoa (SIE):
• Antigeno edo antigorputza entzima batekin markatzen da. Gero espezifikotasuna dela eta, harekin erreakzionatuko duen entzimaren substratua gehitzen zaio. Hortik aurrera, immunokimikako saiakuntzetan bezala jarraitu behar da: kolorimetria bidez.

• Erradioimmunoanalisia (EIA):
• Antigenoa edo antigorputza isotioo erradioaktibo batekin markatzen da. Desintegrazioa neurtzen da, izarniadura neurtuta.

• Fluoroimmunoanalisia (FIA):
• Anigorputza edo antigenoa agente fluoreszenteekin markatzen da. Gero, fluorimetria bidez aztertzen dira.

Zertarako balio du?

Farmakoen monotirozizazioa batez ere dosi finkorik ez duten farmakoetan erabiltzen da, hau da, paziente bakoitzaren arabera dosia egokitu behar denean.

Hormonak hauek:

• Serumean edo gernuan neurtzen dira.
• Proteina izaera dutenez → immunosaiakuntzak erabiltzen dira.
• Saiakuntza immunoentzimatikoa (SIE): Antigeno edo antigorputza entzima batekin markatzen da. Gero espezifikotasuna dela eta, harekin erreakzionatuko duen entzimaren substratua gehitzen zaio. Hortik aurrera, immunokimikako saiakuntzetan bezala jarraitu behar da: kolorimetria bidez.

• Erradioimmunoanalisia (EIA): Antigenoa edo antigorputza isotioo erradioaktibo batekin markatzen da. Desintegrazioa neurtzen da, izarniadura neurtuta.
• Fluoroimmunoanalisia (FIA): Anigorputza edo antigenoa agente fluoreszenteekin markatzen da. Gero, fluorimetria bidez aztertzen dira.

AFParen ezaugarriak

• Gailurra → 23. astean

• Down sindromean → Proteina honen balioak %50 baino gehiago jaisten da.

• Hodi neuralaren itxiera baloratzeko erabiltzen da.

hCGren ezaugarriak

• AFPren kontrako portaera

• Down sindromean kontzentrazio handiagoa

Estriolen ezaugarriak

• Haurdunaldian estrogeno nagusia

• Hirugarren hiruhilekoan gailurra

• Down sindromean → %25 baxuagoa

• Serumekoa neurtzea komeni da (gernuko baino fidagarriagoa).

Gernua

• Aurretratamendurik gabe aztertzen da, galerak minimizatzen dira.
• Lagin mota:
• Lagin puntuala → Kopuru txiki bat hartzen
• 24 orduko lagina → Egunean guztira ekoitzitako gernua jasotzen da kuantifikatzeko.
• Abantailak
• Inbertsiorik gabea.
• Giltzurruneko tumoreei jarraitzeko egokia.
• Mugak
• Odolarekiko ez da hain zehatza.
• Kontserbazio egokia behar du.
• Markatzaile tipikoak → Urikonasa, NMP22

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/

¿Sabías que...

En Genially encontrarás más de 1.000 plantillas listas para volcar tu contenido y 100% personalizables, que te ayudarán a narrar tus historias?

Plasma eta seruma

Odola

• Tumore-zelulek molekula batzuk askatzen dituzte odolera, eta horrek jarraipen klinikoa ahalbidetzen du.
• Lagin mota
• Seruma → Odola koagulatzen utzi eta zati likidoa bereizten da zentrifugatuz.
• Plasma → Odola antikoagulante batekin (adibidez EDTA) hartu eta zentrifugatuz, proteina batzuk hobeto mantentzen dira.
• Abantailak
• Erraz lortzen da.
• Denboran zehar behin eta berriz hartu daiteke.
• Mugak:
• Markatzaile batzuk hanturaren edo gaixotasun benignoen ondorioz igotzen dira.
• Markatzaile tipikoak → PSA, CA 125, CEA, AFP

Immunohistokimika

IHC

• Laginen mota → Biopsiak
• Tumore edo organo susmagarria
• Erabilera
• Diagnostikoaren bermea eta terapia espezifikoak aukeratzea.
• Abantailak
• Markatzailearen kokapena eta kantitate ehunaren barruan ikus daitezke.

• Mugak
• Inbaditzailea (biopsia behar), garestia eta laboretgi espezialuzatua behar du