HAUSTURAK, luxazioak, bihurdurak eta bendaiak

HAUSTURAK, luxazioak, bihurdurak eta bendaiak

HAUSTURAK

Secciones como esta te ayudarán a poner orden

HAUSTURAK

ZER DA?

Hezur baten jarraitutasuna apurtzen den lesioa da, kolpe, erorketa edo istripu baten ondorioz.

Hausturak hainbat irizpideren arabera sailka daitezke, hezurraren kalte-mailaren eta azalaren egoeraren arabera.

HAUSTURA MOTAK:

1. Hezurraren haustura-mailaren arabera:

• Haustura osatugabeak (fisurak): hezurra pitzatuta dago, baina ez da guztiz apurtzen. Ohikoak dira haurretan.
• Haustura osatuak: hezurra guztiz apurtzen da, eta hezur-zatiak bereizten dira.

2. Azalaren egoeraren arabera:

• Haustura itxiak: azala ez da apurtzen; infekzio-arriskua txikiagoa da.
• Haustura irekiak: azala apurtzen da eta hezurra kanpokoarekin kontaktuan jartzen da; larria da infekzio- eta hemorragia-arriskuagatik

HAUSTURAK

SINTOMAK

JARRAITU BEHARREKO JOKABIDEA

• Mina (batez ere mugimenduan)
• Hantura eta inflamazioa
• Ubeldurak edo kolore-aldaketak
• Mugitzeko zailtasuna edo ezintasuna
• Deformazioa edo jarrera ez-naturala
• Sentikortasun handia ukitzean

Haustura irekietan gainera:

• Hemorragia
• Hezurra ikusgai egon daiteke
• Infekzio-arrisku handia

1. Ez mugitu biktima beharrezkoa ez bada; mugimenduak haustura larriagotu dezake eta mina areagotu.
2. Eskumuturrekoak, eraztunak eta erlojuak kendu, batez ere goiko gorputz-adarretan. Hantura dela eta gero eta zailagoa izan daiteke.
3. Haustura irekietan, hemorragia kontrolatzen saiatu.
4. Laguntzarik ez badago, haustura immobilizatu, inguruko artikulazioak barne, mugimendu zakarrik egin gabe.

luxazioak

Secciones como esta te ayudarán a poner orden

luxazioak

ZER DA?

Artikulazioa osatzen duten hezurrak bere lekutik irteten direnean gertatzen den lesioa da, normalean kolpe edo indar baten ondorioz.

JARRAITU BEHARREKO JOKABIDEA

SINTOMAK

• Mina sakon eta bat-batekoa artikulazioan
• Deformazioa edo artikulazioa desbideratuta ikustea
• Mugimendu ezintasuna artikulazioan
• Hantura eta kolore-aldaketak (ubeldurak, gorritasuna)
• Batzuetan entumecimiento edo tingling inguruko nerbioetan

• Ez mugitu artikulazioa, egoera horretan immobilizatu.
• Ez saiatu artikulazioa lekuan jartzen.
• Osasun-zentrora eraman edo arreta medikua eskatu.

bihurdurak

Secciones como esta te ayudarán a poner orden

bihurdurak

ZER DA?

Artikulazioa lekuan mantentzen den bitartean, ligamentoak luzatu edo apurtzen direnean gertatzen den lesioa.

JARRAITU BEHARREKO JOKABIDEAK

SINTOMAK

• Mina artikulazioan, batez ere mugimenduan
• Hantura eta kolore-aldaketak (ubeldurak, gorritasuna)
• Mugimendu-zailtasuna edo ezintasuna artikulazioan
• Kasu batzuetan soinu klik edo apurtu bezalakoak senti daitezke

• Artikulazioa geldiarazi eta ez mugitu
• Hotza aplikatu hantura murrizteko
• Esku, belaun edo beste gorputz-adar batean, behar izanez gero benda erabiliz immobilizatu
• Mina eta hantura kontrolatu; behar izanez gero larrialdi-zerbitzuei deitu
• Ez saiatu artikulazioa berriro jartzen

bendaiak

Secciones como esta te ayudarán a poner orden

zer da bendaje bat?

• Benda bat edo gehiago erabiltzen dituen osasun-teknika da, gorputzeko atal bati aplikatzen zaiona. Ehunak babesteko, egiturak eusteko edo egonkortzeko, konpresioa egiteko edo kaltetutako eremuaren mugimendua erregulatzeko erabiltzen da.

• Helburu nagusiak:
• Mina arindu.
• Berreskuratze funtzionala sustatu.
• Lesioaren eboluzio egokian lagundu.

bendaien oinarri orokorrak

• Bendatuko den zatia posizio erosoan jarri.
• Bendaje egokia aukeratu (kasuaren eta gorputz atalaren arabera).
• Presio egokia
• Hasiera 2–3 bira zirkularrekin finkatu.
• Benda ezkerretik eskuinera jarri (salbuespenetan izan ezik).
• Bendajea zati distaletik proximalera egin.
• Birak eta gurutzaketak eskualdearen formara egokitu.
• 10 minuturo hatzak berrikusi: kolorea, tenperatura eta sentikortasuna.
• Artikulazioaren alineazio egokia

benda motak

MATERIALAREN ARABERA:

• Gasa-bendak: arinak eta transpiragarriak.

• Benda elastikoak: luzagarriak, artikulazioetarako egokiak.

• Benda kohesiboak (autoitsaskorrak): bere buruari itsasten zaizkio, ez azalari.

• Benda itsaskorrak: zuzenean azalari itsasten zaizkio.

• Kotoizko bendak: leunak, babesa eta erosotasuna emateko.

ERABILERAREN ARABERA:

• Krepe-benda: elastiko arina, oso erabilia.

• Benda tubularra: hodi-formakoa, beso edo hanketarako.

• Igeltsuzko benda: immobilizazio zurrunerako (hausturak).

• Benda neuromuskularra (kinesiotape): koloretako zintak, kirolean ohikoak.

MOTAK ETA FUNTZIOAK

ZIRKULARRA

ZORTZIKOA

ESPIGA

KAPELINA

MUNOIA

Apositoak finkatu edo bendaiak hasi/amaitu

Munoia babestu edo estali

Garezurra babestu edo estali

Euskarri funtzionala eman

Artikulazioaren mugimendua murriztu

ARAZO OROKORRAK

• Konpresio sindromea: Parestesia, sentsibilitate alterazioak, zurbiltasuna…
• Eskarak: Bendaje zurrunetan ematen da.
• Mazerazioa higadurengatik.
• Alineazio desegokia: Molestiak, min muskularrak.
• Bendaiaren materialari alergiak.

egoera desberdinetarako 8 bendaje mota

El vídeo explica 8 tipos de vendajes básicos que pueden usarse en distintas situaciones de primeros auxilios o cuidados. Cada vendaje se muestra con su forma de aplicación y para qué tipo de lesión o necesidad sirve.