Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

Historiaurrearen etapak

Juan

Created on January 28, 2026

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Practical Timeline

History Timeline

Education Timeline

Timeline video mobile

Timeline Lines Mobile

Major Religions Timeline

Timeline Flipcard

Transcript

Historiaurrearen etapak

PALEOLITOA

NEOLITOA

MATAL AROA

K.a.5 milioi urte- K.a.11.000 urte

K.a.11.000 urte- K.a.7.000 urte

K.a.7.000 urte-K.a.5.000 urte

Paleolitoa

K.a. 5milioi urte-K.a 11.000 urte

GIZAKIAREN SORRERA

BIPEDISMOA

BIZIMODUA

PAleolitoa

K.a. 5 milioi urte- K.a. 11.000 urte

LANABESAK

SINISMEN ERLIJIOSOAK

ARTEA

Neolitoa

K.a. 11.000 urte-K.a.7.000 urte

IRAULTZA NEOLITIKOA

IRAULTZA NEOLITIKOA

IRAULTZA NEOLITIKOA

IRAULTZA NEOLITIKOA

BIZIMODUA

Sorrera

Abeltzaintza

Nekazaritza

Sedentarismoa

NEolitoa

K.a.11.000 urte-K.a.7.000 urte

LANABESAK

LANABESAK

LANABESAK

Harri leundua

Ehunak

Zeramika

neolitoa

K.a.11.000 urte-K.a.7.000

SINESMEN ERLIJIOSOAK

ARTEA

ARTEA

Labar artea

Megalitismoa

Metal aroa

K.a.7.000 urte-K.a.5.000 urte

ASMAKIZUNEN AROA

ASMAKIZUNEN AROA

ASMAKIZUNEN AROA

METAL AROAREN SORRERA

BIZIMODUA

Haize-oihalak

Goldea

Gurpila

METal aroa

K.a.7.000 urte-K.a.5.000 urte

SINESMEN ERLIJIOSOAK

ARTEA

MEGALITISMOA

MEGALITISMOA

MEGALITISMOA

Menhir

Trikuharria

Harrespila

Megalitismoa

Sinismen erlijiosoak

Venus jainkosaren figuratxoak lantzen zituzten. Ama natura irudikatzen zuen. Horrez gain, historiako lehen ehorzketak (hildakoen lurperaketak) burutu ziren.

Bizimodua

Metal Aroan gizakiaren bizimodua guztiz aldatu zen. Asmakizunek bizitza erraztu zuten. Garai honetan, merkataritzan izugarrizko gorakada eman zen. Merkataritza bideetan zeuden herrixkak aberastu eta haunditu egin ziren, hiri bihurtu arte. Hirietan lanbide berriak sortu ziren: - Merkatariak - Apaizak - Gerlariak —> Hiriak babesteko eginkizuna zuten Hala ere, aurrerapen hauek bestelako ondorioak izan zituzten: Gizarte aldaketa sakonak eman ziren. Pribilegiatuak (aberatsak) sortu ziren.

Paleolitoa

K.a. 5 milioi urte - K.a. 11.000 urte: Lehen gizakia sortu zenetik abeltzaintza eta nekazaritza sortu zen

Lanabesak

Neolitoan zeramika asmatu zen. Egunerokotasunean beharrezkoak ziren ontziak eta goporrak (plater antzekoak) sortu zituzten. 3 aldaketa hauek eta Iraultza Neolitikoak lanaren espezializazioa ekarri zuten: Herrixketan batzuk soroak lantzen zituzten, beste batzuk azienda zaintzeaz (ukuiluak eta animaliak) eta gainontzekoak eskulangileak ziren.

Artea

K.a. 30.000 urtetik aurrera, labar artea garatu zuten, kobazuloetan haien egunerokotasuna irudikatuz (esku markak, bisonteak, zaldiak, ehizak…).

Sinismen Erlijiosoak

Venus jainkosa gurtzen zuten. Ama natura irudikatzen zuen. Horrez gain, Neolitoan asko garatu zen hildakoen gurtza. Hildakoak zeramikazko hileta-kutxetan sartzen zituzten, hatuez (bitxiak, janaria, zeramika ontziak…) inguratuta. Nekropoliak garatu zituzten eta herrixketatik kanpo kokatzen ziren. Nekropoliak = hildakoen hiriak = hilerriak

Artea:Labar artea

Gizakien irudiak nagusitzen hasi ziren, egunerokotasuneko eszenak irudikatuz. Adibidez: Taldeak ehizan, landare-bilketan edo dantzan. Irudi eskematikoak eta kolore bakarrekoak ziren.

Artea

Noiz? Neolitoaren azken aldian (eta Metal Aroan zehar) eman zen fenomenoa. Zer da? Harrizko bloke handiz osatutako monumentuak eraikitzea. 3 motatako megalitoak gailendu ziren: Menhirrak: Lurrean zutik sartutako harri luze eta handiak. Eguzkia gurtzeko erabiltzen zen. Trikuharriak: Eraikuntza konplexuak. Harri haundi bertikalez eta horizontalez osatuak zeuden. Pertsona talde batzuentzat hilobiak ziren. Harrespilak: Menhir askoz osatutako barruti zirkular handiak ziren. Jainkotegiak ziren.

Gurpila

Erabilitako lehen materiala kobrea izan zen, baina ez zen oso gogorra. Hori dela eta, brontzea eta burdina erabiltzen hasi ziren. Material horiekin mota guztietako tresnak garatu zituzten, adibidez: bitxiak, armak, lanabesak etab. Duela 5.000 urte (Metal Aro bukaeran) 3 asmakizun garrantzitsu izan ziren: GURPILA Gurpilari esker garraioak hobetu ahal izan ziren. Salagaiak gurdietan kargatzeko eta distantzia luzeagoak egiteko aukera eman zuen.

¿Tienes una idea?

Duela 11.000 urte nekazaritza eta abeltzaintza sortzearen ondorioz, gizakiak lantzen zituzten lurren ondoan bizi behar izan zuten. Hori dela eta, herrixkak eraikitzen hasi ziren, nomadak izateari hutsiz. Hau da, sedentarioak bilakatu ziren = leku finko batean bizitzen hasi ziren. Iraultza Neolitikoaren lehen aztarnak gaur egun Egipto iparraldeko eta Tigris eta Eufrates ibaien inguruko zonaldeetan agertu ziren, Ilgora Emankorra izeneko eremuan (Mesopotamian). Denborarekin, Iraultza Neolitikoa Indiara, Txinara, Afrikara eta Amerikara zabaldu zen.

Neolitoa

K.a. 11.000 urte - K.a. 7.000 urte: Nekazaritza eta abeltzaintza sortu zirenetik metalezko lehen objetuak sortu

Bizimodua

Herrixkak ibaietatik gertu kokatzen zituzten, ura eskura izateko. Horrela, lurrak ureztatzeko eta animaliak zein jendea hornitzeko. Herrixkak harresi sinpleen bitartez inguratzen zituzten. Helburua: beste gizaki taldeengandik edota animaliengandik babestea. Herrixketan etxeak, ukuiluak (animalientzako) eta biltegiak (uztak gordetzeko) zeuden.

Lanabesak

Ehunak egiten hasi ziren. Animaliak etxekotu zituztenez, animalien larruak eta ileak erabiltzen zituzten haria egiteko. ZERAMIKA Neolitoan zeramika asmatu zen. Egunerokotasunean beharrezkoak ziren ontziak eta goporrak (plater antzekoak) sortu zituzten. 3 aldaketa hauek eta Iraultza Neolitikoak lanaren espezializazioa ekarri zuten: Herrixketan batzuk soroak lantzen zituzten, beste batzuk azienda zaintzeaz (ukuiluak eta animaliak) eta gainontzekoak eskulangileak ziren.

Haize-Ohilak

Itsasontziei haizearen indarraz aprobetxatzeko aukera eman zuen. Horri esker, itsasontzi handiagoak egin ahal izan ziren, salgai zein pertsona gehiago garraiatuz.

Harrespila

Menhir askoz osatutako barruti zirkular handiak ziren. Jainkotegiak ziren.

Metal Aroa

K.a. 7.000 urte - K.a. 5.000 urte: Metalezko lehen objetuak sortu zirenetik idazkera sortu zen arte.

Trikuharriak

Eraikuntza konplexuak. Harri haundi bertikalez eta horizontalez osatuak zeuden. Pertsona talde batzuentzat hilobiak ziren.

Bipedismoa

Bi hanken gainean ibiltzeko gaitasuna. Horri esker, gizakia ehiztari harrapatzailea izatera igaro zen.

Lanabesak

Harrizko eta hezurrezko tresnak garatu zituzten. Denborarekin lanabes detailatuak sortu zituzten. Paleolito hasieran aurpegi bakarreko harriak lantzen zituzten, asko landu gabe. Denborarekin aurpegi bikoak landu zituzten, baita hezurrezko tresna detailatuak.

Menhir

Lurrean zutik sartutako harri luze eta handiak. Eguzkia gurtzeko erabiltzen zen.

Artea:Megalitismoa

Noiz? Neolitoaren azken aldian (eta Metal Aroan zehar) eman zen fenomenoa. Zer da? Harrizko bloke handiz osatutako monumentuak eraikitzea. 3 motatako megalitoak gailendu ziren: Menhirrak: Lurrean zutik sartutako harri luze eta handiak. Eguzkia gurtzeko erabiltzen zen. Trikuharriak: Eraikuntza konplexuak. Harri haundi bertikalez eta horizontalez osatuak zeuden. Pertsona talde batzuentzat hilobiak ziren. Harrespilak: Menhir askoz osatutako barruti zirkular handiak ziren. Jainkotegiak ziren.

Iraultza Neolitikoa:Abeltzintza

Klima hotzera egokituta zegoen faunak beste lurralde batzuetara emigratu behar izan zuen, edota desagertu egin ziren. Animalia falta zela eta, gizakiak elikagaiak ekoizten ikasi behar izan zuten, ehiztari-harrapatzaileak izateari utziz. Animalia batzuk itxian gordetzen hasi ziren, haragia eta esnea eskuratzeko. Hala sortu zen abeltzaintza. Etxekotutako lehenengo espezieak: ahuntza, ardia, zaldia, idia eta txakurra.

Sinismen Erlijiosoak

Venus jainkosa gurtzen zuten. Ama natura irudikatzen zuen. Horrez gain, Neolitoan antzera, asko garatu zen hildakoen gurtza. Hildakoak zeramikazko hileta-kutxetan sartzen zituzten, hatuez (bitxiak, janaria, zeramika ontziak…) inguratuta. Nekropoliak garatu zituzten eta herrixketatik kanpo kokatzen ziren. Nekropoliak = hildakoen hiriak = hilerriak Bestalde, hildakoak errausten hasi ziren. Hau da, hileta kutxak erretzen hasi ziren.

Lanabesak

Lanabes denak harri leunduz egiten zituzten, esaterako: - Aitzurrak (lurra goldatzeko) - Igitaiak (landareetatik aleak eskuratzeko) - Morteroak (aleak txikitzeko) Hezurrezko tresneria ia alde batera utzi zuten.

Gizakiaren sorrera

Lehen gizakiak Afrikan sortu ziren. Bertatik hedatu ziren mundura. Paleolitoa glaziazioan garatu zen. Glaziazioa lurraren historiaren aldia da. Garai hartako tenperaturak oso baxuak ziren eta paisaia ez zen gaur egungoa, izan ere, eremu asko glaziarrez beteta zeuden. Gainontzeko eremuekin alderatuta, Afrika eremu “beroa” zen.

Bizimodua

Nomadak ziren —> Animali taldeei jarraituz zein fruituak bilduz bizi ziren. Bizileku desberdinak zituzten —> Ibaietatik hurbil kokatutako kobazuloetan bizi ziren. Tribuetan antolatzen ziren —> Lotura indartsuak sortzen ziren kideen artean. Suaren kontrola izan zuten. Honi esker, elikagaiak berotu zituzten edota animaliak uxatu kobazuloetatik.

Iraultza Neolitikoa:Nekazaritza

Gizakiak laborantzan interesatzen hasi ziren. Ohartarazi ziren haziak lurrera eroritakoan landareak sortzen zirela. Hala sortu zen nekazaritza. Hauek dira gizakiek ekoiztutako lehen espezieak: Ekialde Hurbilean eta Europan: Garia Asian: Arroza Amerikan: Artoa

Metal Aroaren Sorrera

K.a. 7.000 urte - K.a. 5.000 urte: Metalezko lehen objetuak sortu zirenetik idazkera sortu zen arte. Anatolian eta Ekialde Hurbilean landu ziren metalezko lehen tresnak.

Goldea

Aitzurrez baino lur gehiago eta arinago lantzeko aukera eman zuen, izan ere, goldeari animaliek tiratzen zioten. Dena dela, garapen garrantzitsuenak 2 izan ziren: - Soroak ureztatzea - Kanalak eraikitzea —> Ura hirietaraino eramateko

Iraultza Neolitikoa

Duela 13.000 urte inguru, gaur egungo aro postglaziarra hasi zen. Lurreko tenperaturak gora egin zuen eta leku askotan, izotza desagertu zen. Hiru faktore eman ziren Iraultza Neolitikoa posible izateko: abeltzaintza, nekazaritza eta sedentarismoa.