3.MODUŁ MOBIUS 3

Numer projektu: 2023-2-PL01-KA220-YOU-000171409

MOBIUS: MODUŁ 3

Ścieżki rozwoju innowacji społecznych

Projekt Mobius został sfinansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(ów) i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy Unii Europejskiej ani Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (FRSE). Ani Unia Europejska ani FRSE nie mogą być za nie odpowiedzialne.

Cel modułu

Empatia dla wyzwań społecznych

Rozpoznawanie okazji

Myślenie krytyczne

Ciekawość i eksploracja

Zrozumienie modeli innowacji społecznych

Zawartość

• Teoria transformacyjnej innowacji społecznej (TSI
• Teoria przedsiębiorczości społecznej
• Teoria dyfuzji innowacji Rogera w różnych kontekstach kulturowych i instytucjonalnych

• Podejście systemów ekologicznych
• Myślenie systemowe Meadows
• Ścieżki innowacji społecznych: od dołu do góry & od góry do dołu
• Ścieżki innowacji społecznych: kolaboracyjne i inkrementalne
• Ścieżki innowacji społecznych: transformacyjne i oparte na technologii
• Cykl życia innowacji społecznych
• Studium przypadku: mikrofinansowanie
• Praktyczne zastosowanie

Czego się nauczysz

Ten moduł został zaprojektowany, aby:

• zbadać różne ścieżki, przez które pojawia się i rozwija innowacja społeczna,
• zrozumieć kluczowe teorie, aktorów i systemy zaangażowane w napędzanie zmian społecznych,
• krytycznie analizować, w jaki sposób różne podejścia mogą rozwiązywać złożone wyzwania społeczne,
• wprowadzić podejście oparte na myśleniu projektowym.

Teoria transformacyjnej innowacji społecznej (TSI)

Teoria transformacyjnej innowacji społecznej (TSI) bada, w jaki sposób innowacje społeczne napędzają zmiany systemowe poprzez przekształcanie relacji władzy, norm i instytucji. Podkreśla: koewolucję innowacji i struktur społecznych, powiązania z transformacją w kierunku zrównoważonego rozwoju, procesy wzmacniania, które kwestionują istniejące paradygmaty. TSI zakłada, że znaczące zmiany społeczne wymagają nie tylko rozwiązywania objawów problemów, ale przede wszystkim ich przyczyn oraz transformacji systemów, które te problemy utrzymują.

Teoria przedsiębiorczości społecznej

Przedsiębiorczość społeczna polega na wykorzystywaniu umiejętności przedsiębiorczych do rozwiązywania problemów społecznych i tworzenia pozytywnych zmian. Spopularyzowana w latach 80. przez Billa Draytona oraz pionierów takich jak Michael Young, łączy innowacyjność z wpływem społecznym. Teoria ta koncentruje się na osobach lub organizacjach, które wprowadzają innowacje w celu rozwiązywania problemów społecznych, wykorzystując zasady przedsiębiorczości. Łączy tworzenie wartości ekonomicznej i społecznej, skupiając się na:

• Przywództwo oparte na misji

• Zrównoważone modele biznesowe

• Skalowanie wpływu na różnych sektorach

Rozgrzewka!

Przeciągnij każde słowo do odpowiedniego pojęcia: TRANSFORMACYJNE INNOWACJE SPOŁECZNE lub PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SPOŁECZNA

Przeciągnij każde słowo do odpowiedniego pojęcia:

Szablony

Wzmocnienie

Zaangażowanie

Współpraca

INNOWACJE SPOŁECZNE

Zrównoważony rozwój

Animacja

Równość

Użyteczność

Zmiana

Wpływ

Innowacja

Odporność

Społeczność

Doświadczenie

Wizualizacja

Prototypowanie projektu

Innowacja

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SPOŁECZNA

Narracja

Rozwiązanie

Zastanówmy się!

Jaką jedną kluczową rzecz wyniosłeś, która zmieniła Twój sposób myślenia o rozpoczynaniu lub prowadzeniu działalności? Co wykorzystasz w przyszłości?

Teoria dyfuzji innowacji Rogera

Teoria dyfuzji innowacji Rogera wyjaśnia, jak nowe pomysły i technologie rozprzestrzeniają się w społeczeństwach na przestrzeni czasu.

Innowatorzy (2,5%)

Ryzykanci, którzy jako pierwsi przyjmują innowacje, często z wyższym statusem społeczno-ekonomicznym i dostępem do źródeł naukowych.

Wczesni naśladowcy (13,5%)

Liderzy opinii, którzy starannie oceniają innowacje i wpływają na decyzje innych o przyjęciu.

Wczesna większość (34%)

Celowi adopci, którzy akceptują zmiany przed przeciętną osobą, ale rzadko sami wymyślają czy prowadzą innowacyjne projekty.

Późna większość (34%)

Sceptyczni adopci, którzy przyjmują innowacje po większości innych, często z powodów ekonomicznych lub presji rówieśniczej.

Spóźnieni (16%)

Tradycyjni adopci, którzy są ostatnimi, którzy przyjmują innowacje, często podejrzliwi wobec zmian.

Podejście Design Thinking

Design thinking to podejście skoncentrowane na człowieku i innowacjach, skupiające się na zrozumieniu potrzeb użytkownika, redefinicji problemów i opracowywaniu kreatywnych rozwiązań.

2. Definiuj

1. Empatia

Jasno określ problem na podstawie uzyskanych wniosków podczas pracy nad empatią.

Zrozum potrzeby, doświadczenia i perspektywy osób dotkniętych problemem.

3. Generuj pomysły

Generuj szeroki zakres kreatywnych rozwiązań bez oceniania.

5. Testuj

4. Prototypuj

Zbierz opinie na temat prototypów, aby iteracyjnie udoskonalać rozwiązania.

Twórz proste wersje potencjalnych rozwiązań, aby szybko testować pomysły.

Podejście systemów ekologicznych

Teoria systemów ekologicznych Bronfenbrennera wyjaśnia rozwój człowieka poprzez pięć systemów, które wpływają na kontekst innowacji społecznych:

Mezosystem

Mikrosystem

Połączenia między mikrosystemami, takie jak relacje rodzina-szkoła.

Bezpośrednie środowiska, takie jak rodzina, szkoła, miejsce pracy i grupy rówieśnicze.

Ekosystem

Środowiska zewnętrzne, które pośrednio wpływają na rozwój, takie jak lokalne polityki.

Chronosystem

Makrosystem

Zmiany w czasie zarówno w osobie, jak i w jej środowisku.

Kulturowe konteksty, w tym wartości społeczne, prawo i zwyczaje.

Myślenie systemowe Meadows

Myślenie systemowe według Donelli Meadows skupia się na zrozumieniu złożonych struktur poprzez analizę powiązanych ze sobą elementów, pętli sprzężenia zwrotnego oraz tzw. punktów dźwigni. Podejście to kładzie nacisk na postrzeganie całości, a nie jedynie jej izolowanych części. Dzięki temu umożliwia ono skuteczną interwencję w systemy społeczne, środowiskowe czy organizacyjne, pozwalając na wprowadzanie trwałych zmian poprzez identyfikację:

• wzajemnych zależności i ukrytych relacji między elementami systemu,
• pętli sprzężeń zwrotnych (wzmacniających i równoważących), które napędzają zachowanie systemu,
• punktów dźwigni (leverage points), czyli miejsc w systemie, w których niewielka zmiana może wywołać duży i trwały efekt w całej strukturze.

Ścieżki innowacji społecznej: Oddolna (Bottom-up) vs Odgórna (Top-down)

Oddolna

Odgórna

Rozpoczyna się na poziomie lokalnym, gdy osoby, społeczności lub lokalne organizacje identyfikują i rozwiązują konkretne lokalne wyzwania, korzystając z własnych doświadczeń życiowych.

Napędzana przez rządy, duże instytucje lub korporacje poprzez zmiany polityki, regulacje lub reformy na poziomie systemowym.

Przykłady: reformy opieki zdrowotnej na poziomie krajowym, testy uniwersalnego dochodu podstawowego, inicjatywy edukacyjne na dużą skalę

Przykłady: programy recyklingu oparte na społecznościach lokalnych, nieformalne centra edukacyjne w obszarach o ograniczonym dostępie do usług oraz sieci wzajemnej pomocy sąsiedzkiej.

Ścieżki innowacji społecznej: Wspólne i inkrementalne

Wspólna innowacja

Innowacja inkrementalna

Łączy podejścia odgórne i oddolne, w których rządy, organizacje pozarządowe, przedsiębiorstwa i obywatele wspólnie projektują i wdrażają rozwiązania złożonych problemów.

Obejmuje małe, ciągłe ulepszenia istniejących systemów lub usług, które są wykonalne i zarządzalne.

Przykłady: optymalizacja harmonogramów wizyt w szpitalach, stopniowe ulepszenia systemów transportu publicznego, iteracyjne aktualizacje świadczenia usług społecznych

Przykłady: partnerstwa publiczno-prywatne, budżetowanie partycypacyjne, inicjatywy wielostronne zajmujące się zmianami klimatycznymi

Ścieżki innowacji społecznej: transformacyjne i napędzane technologią

Transformacyjna

Napędzana technologią

Wprowadza głębokie, systemowe zmiany poprzez kwestionowanie podstawowych struktur i założeń obecnych systemów.

Wykorzystuje pojawiające się technologie, takie jak AI, blockchain czy odnawialne źródła energii, do rozwiązywania problemów społecznych, w połączeniu z rozumieniem kontekstów społecznych.

Przykłady: Przejście na gospodarkę obiegową, przebudowa przestrzeni miejskich na całkowicie neutralne pod względem emisji dwutlenku węgla, fundamentalne zmiany w paradygmatach edukacyjnych

Przykłady: bankowość mobilna na obszarach wiejskich, usługi telezdrowia dla odległych społeczności, blockchain dla przejrzystych łańcuchów dostaw

Cykl życia innowacji społecznych

Pojawienie się

Zidentyfikowano problem i opracowano wstępne pomysły lub prototypy. Ta faza charakteryzuje się eksperymentowaniem i testowaniem. Wsparcie od inkubatorów lub laboratoriów innowacji jest często kluczowe.

Rozwój

Obiecujące pomysły są udoskonalane, wspierane przez początkowe finansowanie i testowane w rzeczywistych warunkach. Interesują się nimi interesariusze, a wpływ staje się bardziej mierzalny.

Rozszerzanie

Innowacja jest rozszerzana na nowe regiony lub populacje. Wymaga to dodatkowych zasobów, partnerstw i często dostosowań do różnych kontekstów. Pomiar wpływu staje się kluczowy.

Instytucjonalizacja

Innowacja zostaje wbudowana w istniejące systemy lub polityki. Może być przyjęta przez instytucje publiczne, finansowana konsekwentnie lub nawet narzucona przez prawo.

Transformacja lub upadek

Niektóre innowacje ewoluują, aby przekształcać szersze systemy (transformacja). Inne mogą stracić na znaczeniu lub nie utrzymać impetu, co prowadzi do upadku.

Studium przypadku: Mikrofinansowanie

Mikrofinansowanie doskonale ilustruje cykl innowacji społecznych. Wszystko zaczęło się od eksperymentów Muhammada Yunusa w Bangladeszu (Pojawienie się), które rozwinęły się w model Grameen Banku (Rozwój). Następnie koncept ten zyskał globalny zasięg dzięki różnorodnym adaptacjom (Skalowanie), by ostatecznie wejść na stałe do formalnych systemów bankowych (Instytucjonalizacja) i trwale zmienić dostęp do finansowania dla milionów ludzi na całym świecie (Transformacja). Innowacja ta połączyła oddolne wnioski z podejściem opartym na współpracy, co w konsekwencji wpłynęło na odgórne polityki finansowe. Pokazuje to, jak wiele różnych ścieżek może zbiegać się w procesie udanych zmian społecznych.

Przeciągnij i uzupełnij tekst

Uzupełnij luki poprawnymi odpowiedziami

Start

Uzupełnij zdanie

Uzupełnij zdanie

Uzupełnij zdanie

Praktyczne zastosowanie

Projektuj strategiczne interwencje

Wybierz odpowiednie ścieżki w zależności od kontekstu, zasobów i celów.

Przewiduj wyzwania

Przygotuj się na przeszkody typowe dla każdego etapu cyklu życia.

Buduj skuteczne partnerstwa

Zidentyfikuj i zaangażuj kluczowych interesariuszy w różnych systemach.

Odpowiednio mierzyć wpływ

Opracuj miary odpowiednie dla każdego etapu rozwoju.

Kluczowe punkty

Szerokie Ramy Teoretyczne

Innowacje społeczne czerpią z różnych teorii, w tym TSI, przedsiębiorczości społecznej i dyfuzji innowacji Rogersa, z których każda oferuje unikalne perspektywy na to, jak zachodzi zmiana.

Różnorodne ścieżki

Podejścia od dołu do góry, od góry do dołu, kolaboracyjne, inkrementalne, transformacyjne i oparte na technologii, każde oferuje odmienne korzyści i wyzwania dla różnych kontekstów.

Przewidywalny cykl życia

Zrozumienie postępu od pojawienia się przez rozwój, skalowanie i instytucjonalizację pomaga innowatorom nawigować zmiany społeczne.

Perspektywa systemowa

Skuteczna innowacja społeczna wymaga zrozumienia złożonej interakcji interesariuszy, instytucji i czynników środowiskowych na wielu poziomach.

Zastanówmy się!

Odpowiedz na następujące pytania

Pytanie 1/3

Pytanie 2/3

Pytanie 3/3

Źródła i zasoby

• Aldea-Partanen, A. (2011). Innowacje społeczne w świadczeniu usług dla młodzieży w odległych i wiejskich obszarach. Międzynarodowy Dziennik Innowacji i Rozwoju Regionalnego, 3(1), 63-81.

• Bastien, S., & Holmarsdottir, H. B. (red.). (2017). Młodzież jako architekci zmian społecznych: Bronfenbrenner, U. (1979). Ekologia rozwoju człowieka.
• Globalne wysiłki na rzecz promowania innowacji kierowanych przez młodzież. Springer.
• Interaction Design Foundation, Dam, R. F., & Siang, T. Y. (grudzień 2021). Czym jest myślenie projektowe i dlaczego jest tak popularne?.
• Meadows, D. H. (2008). Myślenie w systemach: Podręcznik.
• Miller, R. L. (2015). Teoria rozprzestrzeniania innowacji Rogersa (1962, 1995). W Behavior i trendy w poszukiwaniu informacji i adopcji technologii (s. 261-274). IGI Global Scientific Publishing.

• Mulgan, G. (2006). Proces innowacji społecznych. Innowacje: Technologia, Zarządzanie, Globalizacja, 1(2), 145–162
• Nteere, K. K. (2021). Teorie przedsiębiorczości społecznej: Przegląd empiryczny. Strategic Journal of Business & Change Management, 8(2), 459-465.

• Pel, B., Haxeltine, A., Avelino, F., Dumitru, A., Kemp, R., Bauler, T., ... & Jørgensen, M. S. (2020). W kierunku teorii transformacyjnych innowacji społecznych: Ramy relacyjne i 12 propozycji. Research Policy, 49(8), 104080.

Interaktywność; Animacja; Kreatywność; Efekt WOW; Magia; Projektowanie; Estetyka; Doświadczenie immersyjne; Narracja.

Innowacja; Zaangażowanie; Multimedia; Grywalizacja; Wizualizacja; Szablony;Użyteczność; Prototypowanie; Interfejs.

Tutaj możesz umieścić wyróżniony tytuł

Potrzebujesz więcej powodów, aby tworzyć dynamiczne treści? Cóż: 90% informacji, które przyswajamy, pochodzi z naszego wzroku, a zapamiętujemy o 42% więcej informacji, gdy treść się porusza. To, co czytasz: interaktywność i animacja mogą uczynić najbardziej nudne treści zabawnymi. W Genially używamy AI (Niesamowita Interaktywność) we wszystkich naszych projektach, abyś mógł podnieść poziom interaktywności i zamienić swoje treści w coś, co dodaje wartości i angażuje.