Zmiany w ortografii od 1 stycznia 2026 roku

Biblioteka przedstawia

Zmiany w ortografii od 1 stycznia 2026 roku

Rada Języka Polskiego

Wielka litera w nazwach mieszkańców

Pisownia wielką literą nazw mieszkańców miast i ich dzielnic, osiedli i wsi

Przykłady: Warszawianin, Ochocianka, Mokotowianin, Nowohucianin, Łęczyczanin, Chochołowianin

Wielka litera w nazwach pojedynczych firmowych produktów

Pisownia wielką literą nie tylko nazw firm i marek wyrobów przemysłowych, ale także pojedynczych egzemplarzy tych wyrobów

Przykłady: kupiłem Nutellę, samochód marki Ford, pod oknem zaparkował czerwony Ford

Wielka litera w nazwach komet

W nazwach komet wprowadzenie zapisu wszystkich członów wielką literą

Przykłady: Kometa Halleya, Kometa Enckego

Wielka litera w nazwach geograficznych z rzeczownikiem w mianowniku

Pisownia wielką literą wszystkich członów wielowyrazowych nazw geograficznych i miejscowych, których drugi człon jest rzeczownikiem w mianowniku

Przykłady: Morze Marmara, Pustynia Gobi, Półwysep Hel, Wyspa Uznam

Wielka litera w nazwach obiektów

Pisownia wielką literą nazw obiektów zawierających wyraz: aleja, brama, bulwar, osiedle, plac, park, kopiec, kościół, klasztor, pałac, willa, zamek, most, molo, pomnik, cmentarz (z wyjątkiem pisowni małą literą wyrazu ulica)

Przykłady: ulica Józefa Piłsudskiego, Aleja Róż, Brama Warszawska, Plac Zbawiciela, Park Kościuszki, Kopiec Wandy, Kościół Mariacki, Pałac Staszica, Zamek Książ, Most Poniatowskiego, Pomnik Ofiar Getta, Cmentarz Rakowicki

Wielka litera w nazwach lokali

Pisownia wielką literą wszystkich członów (oprócz przyimków i spójników) w wielowyrazowych nazwach lokali usługowych i gastronomicznych

Przykłady: Karczma Słupska, Kawiarnia Literacka, Księgarnia Naukowa, Kino Charlie, Apteka pod Orłem, Bar Flisak, Hotel pod Różą, Hotel Campanile, Restauracja pod Żaglami, Winiarnia Bachus, Zajazd u Kmicica, Pierogarnia Krakowiacy, Pizzeria Napoli, Trattoria Santa Lucia, Restauracja Veganic

Wielkie litery w nazwach orderów i nagród

Pisownia wielką literą wszystkich członów w nazwach orderów, medali, odznaczeń, nagród i tytułów honorowych (oprócz przyimków, spójników i "imienia")

Przykłady: Nagroda im. Jana Karskiego i Poli Nireńskiej, Nagroda Nobla, Nagroda Pulitzera, Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus, Nagroda Newsweeka im. Teresy Torańskiej, Mistrz Mowy Polskiej, Honorowy Obywatel Miasta Krakowa

"By", "bym", "byś" ze spójnikami – zawsze rozdzielnie

Wprowadzenie rozdzielnej pisowni cząstek -bym, -byś, -by, -byśmy, -byście ze spójnikami

Przykłady: Zastanawiam się, czy by nie pojechać w góry; czy byś przyszedł

"Nie" z przymiotnikami i przysłówkami – zawsze łącznie

Łączna pisownia nie- z przymiotnikami i przysłówkami odprzymiotnikowymi bez względu na kategorię stopnia, a więc także w stopniu wyższym i najwyższym

Przykłady: nieadekwatny, nieautorski, niebanalny, nieczęsty, nieżyciowy, niemiły, niemilszy, nienajmilszy, nieadekwatnie, niebanalnie, nieczęsto, nieżyciowo, nielepiej, nieprędzej, nienajlepiej, nienajstaranniej

"Nie" z imiesłowami – zawsze łącznie

Pisownia łączna nie- z imiesłowami odmiennymi (bez względu na interpretację znaczeniową: czasownikową lub przymiotnikową)

Przykłady: nieczytany tekst, niezamknięte drzwi

Przymiotniki od nazw osobowych – mała lub wielka litera

Ujednolicenie zapisu małą literą przymiotników tworzonych od nazw osobowych, zakończonych na -owski Przykłady: dramat szekspirowski, epoka zygmuntowska, koncert chopinowski, koncepcja wittgensteinowska, wiersz miłoszowski Przymiotniki tworzone od imion (rzadziej od nazwisk), zakończone na -owy, -in(-yn), -ów, mające charakter archaiczny, będą mogły być zapisywane małą lub wielką literą Przykłady: jackowe dzieci lub Jackowe dzieci; poezja miłoszowa lub poezja Miłoszowa; zosina lalka lub Zosina lalka

Wyraz "pół" – łącznie lub z łącznikiem

"pół" piszemy: łącznie w wyrazach pospolitych z łącznikiem z nazwami własnymi

Przykłady: półzabawa, półnauka, półżartem, półserio, półspał, pół-Polka, pół-Francuzka

Trzy poprawne zapisy wyrażeń równorzędnych

Dopuszczenie w parach wyrazów równorzędnych, podobnie lub identycznie brzmiących, występujących zwykle razem, trzech wersji pisowni

Przykłady: tuż-tuż / tuż, tuż / tuż tuż trzask-prask / trzask, prask/ trzask prask bij-zabij / bij, zabij / bij zabij

Pisownia prefiksów

Wprowadzenie jednolitej łącznej pisowni cząstek niby-, ­quasi- z wyrazami zapisywanymi małą literą, przy zachowaniu pisowni z łącznikiem przed wyrazami zapisywanymi wielką literą

Przykłady: nibyartysta, nibygotyk, nibyludowy, nibyorientalny, nibyromantycznie, nibyjagoda, nibyliść, nibynóżki, nibytorebka, quasiopiekun, quasinauka, quasipostępowy, quasiromantycznie, niby-Polak, quasi-Anglia

Pisownia prefiksów

W języku polskim przedrostki pisze się łącznie z wyrazami zapisywanymi małą literą. Jeśli wyraz zaczyna się od wielkiej litery, po przedrostku stawia się łącznik lub pisze się rozdzielnie

Przykłady: superbohater, supermodny, superwygląd, super-Europejczyk albo super Europejczyk

Dopuszczenie rozdzielnej pisowni cząstek takich jak super-, ekstra-, eko-, wege- mini-, maksi-, midi-, mega-, makro-, które mogą występować również jako samodzielne wyrazy

Przykłady: miniwieża lub mini wieża, bo wieża (w rozmiarze) mini; superpomysł lub super pomysł, bo pomysł super; ekożywność lub eko żywność, bo żywność eko

Test 2

Test 1

Słownik

Dziękuję za uwagę!

home