12. Jak bardzo szkodliwe są wyroby tytoniowe?

Jak bardzo szkodliwe są wyroby tytoniowe?

przyrodniczeecho.pl

Po dzisiejszych zajęciach:

• omawiam sposoby reagowania w sytuacjach występowania zagrożeń związanych z korzystaniem z Internetu i zażywaniem substancji psychoaktywnych, w tym ze spożywaniem alkoholu, używaniem wyrobów tytoniowych, spożywaniem napojów energetyzujących, a także wymienia sposoby uzyskania pomocy specjalistycznej w tym zakresie,
• formułuję argumenty dotyczące korzyści wynikających z niezażywania substancji psychoaktywnych, w tym niespożywania alkoholu, nieużywania wyrobów tytoniowych, niespożywania napojów energetyzujących.

Czy wiesz, że:

• 🧪 W dymie papierosowym jest ponad 7 000 różnych substancji. Ponad 70 z nich to substancje rakotwórcze - czyli takie, które mogą powodować raka.

• 💨 Palenie szkodzi nie tylko palaczowi. Osoby w pobliżu też wdychają trujący dym - nazywa się to biernym paleniem. Dzieci oddychające tym dymem częściej chorują na astmę i infekcje.

• ❤️ Nikotyna to substancja silnie uzależniająca - tak jak kokaina czy heroina. Mózg szybko się do niej przyzwyczaja i coraz trudniej przestać palić.

• 😷 Palenie może sprawić, że szybciej się męczysz - nawet podczas zabawy czy biegu. Dym uszkadza płuca, a przez to organizm dostaje mniej tlenu.

• 🦷 Papierosy psują zęby i brzydko pachną. Żółte zęby, nieświeży oddech, poplamione palce i włosy przesiąknięte zapachem - to tylko „efekty uboczne”.

Wstęp do zajeć.

Pomysł na lekcję. Zabawy.

This page is password protected

Enter the password

Jak palenie wpływa na zdrowie?

Palenie tytoniu jest główną przyczyną wielu chorób i przedwczesnych zgonów, której można uniknąć. Około 90% przypadków raka płuc jest spowodowanych paleniem - zwiększa ono też ryzyko nowotworów gardła, krtani, jamy ustnej i wielu innych organów. Co drugi palacz umiera z powodu chorób odtytoniowych, a życie palacza jest średnio o ok. 10 lat krótsze niż osoby niepalącej. Dym tytoniowy uszkadza układ oddechowy (przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozedma, astma), układ krążenia (miażdżyca, zawał serca, nadciśnienie) oraz osłabia odporność. U palaczy pogarsza się kondycja fizyczna, zmysł smaku i węchu, pojawia się kaszel, mogą wystąpić problemy z zębami i cerą (szara skóra, szybsze zmarszczki).

Nauczyciel może pokazaće diagram sylwetki człowieka albo serię obrazków: płuca palacza (zaciemnione smołą) vs zdrowe płuca, zdjęcie serca itd. „Palenie prowadzi do raka płuc (9 na 10 przypadków raka płuc dotyczy palaczy!) oraz nowotworów gardła, krtani, jamy ustnej, powoduje choroby serca i naczyń (zawały, nadciśnienie), ciężkie choroby płuc (POChP - rozedma), wrzody żołądka, a nawet szkodzi oczom i zębom.” Ale pamiętajcie, że unikając palenia możemy tych chorób w dużej mierze się ustrzec.

Palenie a dzieci i młodzież:

Młody organizm jest szczególnie narażony - im wcześniej zacznie się palić, tym silniejsze i groźniejsze skutki nałogu. Dzieci palaczy częściej chorują, a nastolatki palące papierosy mają często gorszą wydolność i słabsze wyniki w nauce. Bierne palenie (wdychanie cudzego dymu) również szkodzi: tzw. boczny strumień dymu zawiera nawet więcej nikotyny i tlenku węgla niż dym wdychany przez palacza. Dzieci przebywające w otoczeniu palaczy częściej cierpią na infekcje dróg oddechowych, astmę.

„Nikotyna uzależnia szybciej młodych! Co drugi nastolatek próbuje palić.” Dlaczego młodzi sięgają po papierosy? (presja grupy, moda, chęć bycia „dorosłym”, ciekawość. Palenie dla młodych to pułapka - „pierwszy papieros może wydawać się nieszkodliwy, ale nikotyna szybko sprawia, że chce się palić dalej”. W Polsce co roku ok. 180 tys. nieletnich zaczyna palić.

Profilaktyka i uzależnienie.

Nikotyna działa na mózg szybko - już po kilku papierosach może rozwinąć się przymus palenia. Uzależnienie od nikotyny jest chorobą, którą trudno pokonać, dlatego najlepiej w ogóle nie zaczynać palić. U nastolatków presja rówieśników, moda czy chęć bycia „dorosłym” często skłaniają do sięgnięcia po papierosa. Ważne jest, aby młodzież umiała powiedzieć „nie” i miała świadomość korzyści życia bez papierosów (lepsze zdrowie, kondycja, wygląd, oszczędność pieniędzy (Obliczają, np. koszt 1 paczki 20 zł.x 365 dni w roku= 7300 zł.), świeży oddech, dobry przykład dla innych itp.).

Czy e-papierosy są bezpieczniejsze?

One też zawierają nikotynę i inne chemikalia - nowe formy, ale stare pułapki.

Jak walczyć z nałogiem?

Sposoby walki z nałogiem: plastry, tabletki, aplikacje mobilne.

This page is password protected

Enter the password

Grupa 2 – „Teatr Asertywności”.

Wy będziecie odgrywać scenkę. Przygotujcie krótkie przedstawienie pt. „Nie, dziękuję - nie palę!”. Uczniowie mają wymyślić sytuację, w której rówieśnicy namawiają do zapalenia papierosa (np. starszy kolega częstuje podczas przerwy, grupa znajomych po szkole itp.). Ich zadaniem jest wspólnie opracować dialog i podział ról, aby pokazać, jak można asertywnie odmówić. Scenka powinna zawierać przykłady słów odmowy (np. „Nie, dzięki, nie chcę spróbować”, „Wolę być zdrowy i uprawiać sport zamiast palić”, „Obiecałem sobie/rodzicom, że nie będę palić”). Grupa może też pokazać alternatywne zachowanie (np. bohater odchodzi, proponuje inną aktywność). Celem scenki jest zaprezentowanie sposobu właściwego reagowania w sytuacji zagrożenia - odmowy zapalenia. Nauczyciel przypomina, że scenka powinna trwać 1– minuty, więc ma być prosta (kilka kwestii) i zachęca, by wszyscy członkowie grupy wzięli w niej udział (jako postacie lub narrator).

Grupa 3 – „Życie bez papierosa”.

Wasza grupa przygotuje plakat lub prezentację pod hasłem „Dlaczego warto nie palić?”. Uczniowie robią burzę mózgów i wypisują na arkuszu wszystkie korzyści niepalenia, jakie przyjdą im do głowy. Nauczyciel poleca, by pomyśleli o różnych aspektach: zdrowie (np. lepsza kondycja, brak kaszlu, mniejsze ryzyko chorób), wygląd (zdrowsze zęby, ładniejsza cera, brak nieprzyjemnego zapachu ubrań), finanse (oszczędność pieniędzy - papierosy są drogie), relacje (nie narażam rodziny i przyjaciół na bierne palenie, daję dobry przykład młodszym). Uczniowie zapisują te argumenty hasłowo na plakacie - kolorowo, kreatywnie, dodając np. rysunki przekreślonego papierosa, uśmiechniętej buzi, serca itp. Celem jest przygotowanie listy pozytywów życia wolnego od nałogu, czyli argumentów za niepaleniem.

Prezentacja wyników i podsumowanie.

Uczniowie pracują w zespołach nad powyższymi zadaniami ok. 15 minut. Nauczyciel krąży między grupami, służy radą i dba o czas. Przypomina po upływie np. 10 minut, ile czasu zostało, mobilizuje do kończenia prac (np. „Jeszcze 5 minut, proszę powoli podsumować pomysły”). Zapewnia, że każda grupa zaprezentuje wyniki przed klasą. Prezentacje grup: Po zakończeniu pracy zespoły kolejno prezentują swoje zadania.

Nauczyciel proponuje błyskawiczną ewaluację - rozdaje uczniom karteczki samoprzylepne w dwóch kolorach - zielone i czerwone (lub uczniowie rysują na kartce uśmiechniętą i smutną buźkę). Prosi: „Jeśli uważasz, że dużo się dziś nauczyłeś/łaś o zdrowiu i podobały ci się zajęcia - naklej zieloną kartkę na tablicy (lub pokaż uśmiechniętą buźkę). Jeśli niewiele zrozumiałeś/aś lub lekcja ci się nie podobała - użyj czerwonej (smutnej buźki).”

Grupa 1 („Laboratorium Dymu”) wiesza lub pokazuje narysowaną sylwetkę i omawia, co zaznaczyła. Uczniowie opowiadają np.: „Tu są płuca - od papierosów robią się czarne, może być rak płuc, tu serce - palenie je osłabia, prowadzi do zawału, to zęby - robią się żółte…” itp. Nauczyciel dopytuje: „Co się dzieje z kondycją palacza? (szybciej się męczy.) Dlaczego palacze kaszlą? (bo dym podrażnia oskrzela, zalega smoła w płucach.)” Uczniowie z klasy mogą uzupełnić, jeśli czegoś brakuje. Nauczyciel chwali grupę za wykonaną pracę i podkreśla: „Jak widzicie, dym papierosowy atakuje wiele narządów - od płuc i serca po skórę i zęby. Świetnie to zilustrowaliście.”

Grupa 2 („Teatr Asertywności”) prezentuje swoją scenkę dramatyczną. Uczniowie odgrywają przed klasą krótki dialog - np. jedna osoba udaje namawiającego kolegę: „Chodź, spróbujesz, zobaczysz, to fajne...”, a druga odpowiada stanowczo: „Nie, dzięki, nie chcę. W ogóle nie palę - to nie dla mnie”. Możliwe, że włączają się inne postacie (druga osoba namawia lub popiera bohatera, itp.). Po zakończonej scenie nauczyciel klaszcze razem z uczniami i omawia krótko: „Brawo! Jakie sposoby odmowy zauważyliście?” - uczniowie wymieniają np.: stanowcze powiedzenie „nie”, podanie powodu (np. „gram w piłkę, nie będę palić”), propozycja alternatywy („chodźmy na boisko zamiast tego”). Nauczyciel podsumowuje: „Dokładnie tak należy reagować. Macie prawo odmówić i nie musicie się wstydzić dbać o zdrowie!”.

Grupa 3 („Życie bez papierosa”) przedstawia przygotowany plakat/hasła. Reprezentant grupy (lub kilka osób) odczytuje argumenty za niepaleniem wypisane na arkuszu, np.: „Nie palę, więc: mam lepszą kondycję, szybciej biegam na WF-ie, ładniej pachnę, nie śmierdzę dymem, oszczędzam pieniądze - mogę kupić sobie grę zamiast paczki papierosów, mam zdrowe zęby i skórę, nie truję przyjaciół i rodziny, jestem niezależny - nałóg mną nie rządzi.” Klasa słucha, nauczyciel może dodać, jeśli czegoś brakuje (np. „Paląc, tracisz zdrowie i czas - nałóg wymusza przerwy na papierosa. Gdy nie palisz, masz więcej czasu na hobby.”). Chwali pomysły grupy i dopytuje: „Która z tych korzyści jest dla was najważniejsza? Które argumenty przemawiają do was najbardziej?” - kilka osób z klasy może krótko odpowiedzieć (np. sport, wygląd, pieniądze). Nauczyciel zaznacza, że wszystkie te korzyści razem wzięte pokazują, iż życie bez papierosa naprawdę się opłaca.