14. Jakie relacje nawiązuję?

Jakie relacje nawiązuję?

przyrodniczeecho.pl

Kryteria sukcesu do działu „Moje zdrowie społeczne”

• wyjaśniam pojęcia: koleżeństwo, przyjaźń, zauroczenie, zakochanie, miłość, a także rozpoznaję niewłaściwe zachowania w tych relacjach;
• wymieniam i omawiam funkcje rodziny;
• opisuję przejawy jej prawidłowego funkcjonowania;
• omawiam wartość rodziny w życiu osobistym człowieka;
• omawiam czynniki wpływające na atmosferę w rodzinie, zna prawa i obowiązki dziecka oraz rodziców;
• omawiam sposoby dbania o więzi rodzinne (relacje z matką, ojcem, rodzeństwem, dziadkami i dalszą rodziną);
• opisuję zmiany mogące występować w rodzinach, w tym separację, rozwód, wejście rodziców w nowe związki, adopcję, rodzicielstwo zastępcze, pojawienie się rodzeństwa, chorobę i śmierć, a także wymienia sposoby radzenia sobie w takich sytuacjach.

Czy wiesz, że:

• Pierwszy uśmiech działa jak zaproszenie. Ludzie chętniej podchodzą do tych, którzy się uśmiechają. Uśmiech mówi: „Możesz do mnie zagadać.”

• Nie trzeba być najgłośniejszym, żeby mieć przyjaciół. Czasem wystarczy słuchać, być życzliwym i obecnym. Przyjaźń zaczyna się często od wspólnego śmiechu albo jednego pytania: „Chcesz pograć?”

• Zgoda nie znaczy, że trzeba myśleć tak samo. Można się różnić (np. lubić inne gry), a i tak się przyjaźnić - ważne, by szanować to, co mówi druga osoba.

• Relacje rosną, kiedy się je pielęgnuje – jak roślinki. Czas, rozmowy, wspólne przeżycia, pomaganie sobie - to wszystko buduje więź.

• Nie trzeba mieć 100 znajomych - wystarczy kilku prawdziwych. Liczy się jakość, nie ilość. Czasem jedna dobra osoba wystarczy, by dzień był lepszy.

Wstęp do zajeć.

Pomysł na lekcję. Zabawy.

This page is password protected

Enter the password

Czym są koleżeństwo i przyjaźń? Jak rozumiecie te terminy? Kolega to osoba, z którą utrzymujemy miłe, lecz bardziej powierzchowne kontakty (np. kolega z klasy), a przyjaciel to ktoś bliski, komu ufamy, zwierzamy się i spędzamy z nim więcej czasu. Kolega chętnie z nami porozmawia i pobawi się na przerwie, ale przyjaciel to ktoś, kto dodatkowo wesprze nas w trudnej chwili, dochowa tajemnicy, możemy na niego liczyć.

Jakie są cechy dobrej przyjaźni? Fundamentem przyjaźni jest zaufanie, szczerość, lojalność, życzliwość, wzajemny szacunek i zrozumienie. Dobra relacja polega na wzajemnej trosce, wsparciu i akceptacji - obie strony powinny czuć się w niej bezpiecznie i być sobą. Cechy dobrego przyjaciela, np. uczciwy, pomocny, umie słuchać, dotrzymuje słowa.

Czym są pierwsze uczucia (zauroczenie/zakochanie)? W wieku okołodojrzewaniowym naturalnie mogą pojawiać się pierwsze zauroczenia - uczniowie mogą zacząć odczuwać “motyle w brzuchu” w stosunku do kolegi lub koleżanki. Co to znaczy być zauroczonym? Podoba nam się ktoś w szczególny sposób, częściej o nim myślimy, odczuwamy ekscytację i nieśmiałość, ale to różni się od dojrzałej miłości. Pierwsze sympatie są normalną częścią dorastania i nie należy się ich wstydzić. Co czuje wtedy serce, a co głowa? - np. serce bije szybciej na widok tej osoby, mamy emocje radości, ale w głowie pojawia się niepewność czy trema. Ważne jest okazywanie szacunku - zarówno wobec osoby, która nam się podoba, jak i wobec siebie nawzajem (np. nie wyśmiewamy czyichś zauroczeń).

Czy w okresie dorastania relacje się zmieniają? Relacje mogą się zmieniać, gdy dorastamy. Niektóre koleżeństwa z czasem przeradzają się w przyjaźnie. Możemy też poznawać nowych ludzi, a dawne relacje mogą osłabnąć - to naturalny proces. Ważne, by dbać o relacje: pielęgnować przyjaźnie poprzez rozmowę, wspólne spędzanie czasu, okazywanie wsparcia i zrozumienia. Jak można dbać o relacje? - rozmawiać ze sobą, pomagać sobie nawzajem, być uprzejmym, pamiętać o urodzinach kolegi itp.).

Czy w relacjach należy stawiać granice i dbać o szacunek? Podstawą każdej dobrej relacji jest wzajemny szacunek. Oznacza to m.in. poszanowanie granic drugiej osoby - zarówno fizycznych (np. czy ktoś lubi przytulanie czy nie), jak i psychicznych (uczucia, tajemnice, prywatność). Każdy ma prawo powiedzieć „stop”, gdy czuje dyskomfort, a prawdziwy przyjaciel to uszanuje. W relacji obie strony muszą czuć się bezpiecznie i mieć prawo do własnego zdania.

Czy relacja może stać się niezdrowa? Jeśli w relacji pojawia się krzywda lub brak szacunku, to nie jest ona dobra. Przykładami negatywnych zjawisk są: zazdrość chorobliwa, nadmierna kontrola, wykluczanie kogoś z grupy, wywieranie presji (np. „Nie będę się z tobą przyjaźnić, jeśli nie zrobisz X”) - takie rzeczy nie powinny mieć miejsca w prawdziwej przyjaźni. Nikt nie ma prawa ich zmuszać do robienia czegoś, czego nie chcą, ani manipulować nimi czy przemocowo kontrolować.

Gdzie szukać pomocy? Jeśli ktoś doświadcza niewłaściwego zachowania ze strony rówieśnika (np. jest poniżany, wyśmiewany, czuje się wykorzystywany lub naciskany), powinien koniecznie porozmawiać z zaufaną dorosłą osobą - rodzicem, nauczycielem, pedagogiem szkolnym. Prośba o pomoc to oznaka siły, nie słabości - każdy ma prawo czuć się bezpiecznie w relacjach.

This page is password protected

Enter the password

“Czy uważacie, że każda koleżanka z klasy to przyjaciółka?”, “Jak myślicie, dlaczego zaufanie jest ważne w przyjaźni?”, “Czy można się na kogoś gniewać i nadal go lubić?”. Uczniowie dzielą się swoimi opiniami. Nauczyciel szczególnie podkreśla różnicę między koleżeństwem a przyjaźnią oraz wyjaśnia, że lekcja pomoże im zrozumieć, jak budować dobre relacje. Przy omawianiu pierwszych uczuć nauczyciel może zapytać, czy uczniowie spotkali się z określeniem “mieć motyle w brzuchu” i co ono znaczy - co prowadzi do wyjaśnienia pojęcia zauroczenia. “Jakie relacje nawiązuję i od czego one zależą?”.

Dyskusja klasowa - kiedy kolega staje się przyjacielem?

Nauczyciel zadaje pytanie: „Jak myślicie, kiedy kolega/koleżanka staje się prawdziwym przyjacielem?”. Uczniowie zgłaszają swoje pomysły i przykłady (np. “gdy możemy mu zaufać”, “gdy spędzamy czas także po lekcjach”, “gdy pomaga nam, kiedy mamy kłopot”). Nauczyciel zapisuje niektóre odpowiedzi na tablicy lub podsumowuje: “Czyli przyjaźń rodzi się wtedy, gdy relacja jest mocniejsza – jest więcej zaufania, lojalności i bliskości niż w zwykłej znajomości.” Taka burza mózgów pomaga wyróżnić cechy dobrej przyjaźni i płynnie przejść do aktywności grupowej.

Część główna – praca w grupach.

Podział na 3 zespoły. Każda grupa otrzymuje inne zadanie związane z relacjami. Nauczyciel przydziela grupom następujące zadania grupowe - trzy.

Zadanie 1: "Kodeks Koleżeński" - stwórzcie zasady bycia dobrym kolegą/koleżanką. Grupa ma za zadanie wypracować krótki kodeks postępowania dobrego kolegi. Uczniowie zastanawiają się wspólnie, jak należy traktować rówieśników, żeby mieć z nimi pozytywne relacje. Na dużym arkuszu papieru zapisują w formie punktów swoje pomysły - czyli zasady koleżeństwa. Mogą to ująć kreatywnie, np. „Dobry kolega zawsze… / nigdy…”. Przykładowe punkty kodeksu: *“Dobry kolega szanuje innych i ich zdanie.”; “Dobry kolega pomaga, gdy ktoś ma problem.”; “Dobry kolega nie wyśmiewa i nie obgaduje koleżanek i kolegów.”; “Dobry kolega dotrzymuje tajemnic.”* itp. Grupa powinna wypisać 5-6 zasad. Forma: hasła lub krótkie zdania (można ozdobić plakat rysunkami symbolizującymi przyjacielskie zachowania - np. uściśnięte dłonie, uśmiechnięte buzie). Celem jest uświadomienie uczniom, jak powinni postępować wobec rówieśników na co dzień, by być lubianym kolegą/koleżanką. (Metoda: burza mózgów w grupie, tworzenie plakatu z zasadami.)

Zadanie 2: "Przepis na przyjaźń" - wyobraźcie sobie, że przyjaźń to potrawa - stwórzcie recepturę! Grupa opracowuje metaforyczny “przepis kulinarny” na dobrą przyjaźń. Uczniowie myślą, z jakich składników składa się przyjaźń i w jakich proporcjach. Na arkuszu papieru rysują np. duży garnek lub książkę kucharską i wpisują swoje pomysły jako “składniki przepisu”. Zachęć uczniów do kreatywności w nazewnictwie składników. Przykładowo “szklanka zaufania”, “dwie łyżki życzliwości”, “szczypta cierpliwości”, “garść wspólnych zainteresowań”, “kilogram lojalności”, “łyżeczka śmiechu” itp. - wedle ich uznania. Następnie mogą dopisać krótką instrukcję przygotowania: np. “Wymieszajcie szacunek z zaufaniem, dodajcie humor i czas spędzany razem…”. Forma może być humorystyczna, byle oddawała istotę rzeczy. Celem zadania jest uświadomienie, co składa się na przyjaźń i jak o nią dbać - poprzez zabawę uczniowie określają najważniejsze cechy dobrej przyjaźni (podobnie jak w ćwiczeniu z “kartami relacji” - co jest ważne w relacjach. (Metoda: metafora, elementy plastyczne, praca twórcza.)

Część główna – praca w grupach.

Zadanie 3: "Misja: Motyle w brzuchu" - jak radzić sobie z pierwszym zauroczeniem? Ta grupa zajmuje się scenką/problemem z życia wziętym: pierwszą sympatią. Nauczyciel wręcza grupie kartkę z krótkim opisem sytuacji (lub opisuje ustnie): np. “Ania z Vb zauważyła, że podoba jej się jej kolega z klasy, Tomek. Zaczęła się przy nim bardzo wstydzić i denerwować, nie wie jak się zachować. Koledzy zaczynają się z niej podśmiewać, bo zauważyli, że Ania rumieni się, gdy Tomek jest w pobliżu…”. Zadaniem grupy jest wspólnie zastanowić się, co poradzić Ani. Uczniowie dyskutują: Jak Ania mogłaby poradzić sobie z tymi “motylami w brzuchu”? Czy powinna komuś o tym powiedzieć (np. przyjaciółce, mamie)? Jak reagować, gdy inni się śmieją? Czy Tomek powinien się dowiedzieć? Grupa ma wypisać 3-4 rady lub rozwiązania dla Ani na plakacie pt. “Porady sercowe”. Mogą też odegrać krótką scenkę, pokazującą np. rozmowę Ani z zaufaną osobą albo reakcję, gdy ktoś ją przezywa. Celem jest oswojenie tematu pierwszego zauroczenia - uczniowie uczą się, że to normalne uczucie i zastanawiają się, jak reagować z szacunkiem (zarówno wobec siebie, jak i innych). Nauczyciel nadzoruje, by przekaz był odpowiedni: np. proponowane rady mogą brzmieć: “Porozmawiaj z kimś, komu ufasz, o swoich uczuciach”, “Nie przejmuj się żartami innych - każdy może się w kimś podkochiwać”, “Zachowajcie się wobec Ani życzliwie - nie dokuczajcie jej”, “Jeśli Ania chce, może okazać Tomkowi sympatię przez koleżeńskie gesty (np. pomoc w lekcjach), ale szanując swoje granice”. (Metoda: elementy dramy - odgrywanie scenek, dyskusja problemowa.)

Prezentacja wyników pracy grup.

Po upływie wyznaczonego czasu przedstawiciele każdej grupy prezentują na forum klasy efekty swojej pracy: Grupa 1 odczytuje „Kodeks Koleżeński” - poszczególne zasady bycia dobrym kolegą. Nauczyciel chwali dobre pomysły, dopytuje o ewentualne przykłady do zasad. Można zapytać całą klasę, czy wszyscy zgadzają się z tymi punktami i czy chcieliby coś dodać. Grupa 2 przedstawia „Przepis na przyjaźń” - pokazuje swój plakat z wypisanymi składnikami. Uczniowie objaśniają, dlaczego wybrali akurat takie składniki i co one znaczą (np. “łyżka humoru - bo lubimy się śmiać z przyjaciółmi”). Nauczyciel może dodać jakieś składniki od siebie lub zwrócić uwagę, że każda przyjaźń może mieć nieco inny “smak”, ale pewne składniki - jak zaufanie czy szacunek - są zawsze ważne. Grupa 3 prezentuje swoje porady dla Ani z zadania “Misja: Motyle w brzuchu”. Uczniowie mogą odczytać zapisane rady albo krótko odegrać scenkę, jeśli przygotowali. Nauczyciel uzupełnia ich wypowiedzi, podkreślając najważniejsze wnioski: że pierwsze zauroczenia nie są niczym złym, że ważne jest wsparcie koleżanek i kolegów (nie należy nikogo wyśmiewać), a jeśli ktoś czuje się zawstydzony lub ma kłopot z emocjami - powinien porozmawiać z kimś dorosłym, komu ufa.

Podsumowanie i zakończenie.

Nauczyciel podsumowuje zajęcia, wyróżniając najważniejsze punkty: “Dziś ustaliliśmy, jak być dobrym kolegą i przyjacielem. Wiemy już, że przyjaźń opiera się na zaufaniu, szczerości i szacunku. Rozmawialiśmy też o pierwszych uczuciach - pamiętajcie, że każdy może kiedyś się w kimś zauroczyć i to jest normalne. Ważne, żeby traktować się wtedy nawzajem z życzliwością i zrozumieniem.” Następnie proponuje uczniom krótką refleksję indywidualną: rozdaje każdemu małą karteczkę (np. samoprzylepną) i prosi, by dopisał zdanie kończące myśl: “Dobra relacja to…”. Uczniowie przez chwilę samodzielnie zastanawiają się i uzupełniają zdanie według własnego rozumienia (np. “Dobra relacja to taka, w której czuję się sobą”, “...to zaufanie i szacunek”, “... to kiedy pomagamy sobie nawzajem”). Chętne dzieci odczytują swoje dokończenia zdań. Nauczyciel podkreśla, że dobre relacje zaczynają się od szacunku - do siebie i innych. “Szanujmy się nawzajem na co dzień - wtedy łatwiej o prawdziwą przyjaźń!”.