Digital CitizenshipAdventure
Start
Σήμερα θα γίνετε 'Digital Citizens'. Θα αντιμετωπίσετε πραγματικές καταστάσεις στο διαδίκτυο. Θα παίξετε ένα διαδραστικό παιχνίδι όπου ΕΣΕΙΣ θα αποφασίζετε τι είναι σωστό και τι όχι. Κάθε επιλογή σας έχει συνέπειες - όπως στην πραγματική ζωή!
Συνέχεια
Start
Δομή του Παιχνιδιού • Θα διαβάσετε ρεαλιστικά σενάρια
• Θα απαντάτε: ΝΑΙ, ΌΧΙ, ή ΊΣΩΣ αν δεν είστε σίγουροι • Κάθε απάντηση σας οδηγεί σε διαφορετικό επόμενο βήμα
• Κερδίζετε ή χάνετε πόντους ανάλογα με τις επιλογές σας
Δεν υπάρχουν "λάθος" απαντήσεις - υπάρχουν μαθήματα!
🎮 Κανόνες Βαθμολόγησης
• Για κάθε σωστή απάντηση σε βασικό σενάριο: +10 πόντοι • Για κάθε λάθος απάντηση: -5 πόντοι • ΊΣΩΣ → Συνέχεια στην ιστορία • Για κάθε σωστή απάντηση εκτός βασικού σεναρίου: +6 πόντοι
Start
Συνέχεια
Start
Διαδικτυακή Φήμη & Προσωπικά Δεδομένα
Πρέπει η Μαρία να ανεβάσει τη φωτογραφία χωρίς να ρωτήσει τον Κώστα;
Η Μαρία, 14 ετών, επιστρέφει από ένα πάρτι γενεθλίων και θέλει να ανεβάσει φωτογραφίες στο Instagram. Σε μία από αυτές φαίνεται ο καλύτερός της φίλος, ο Κώστας, σε μια αστεία στιγμή με σοκολατόπιτα στο πρόσωπο. Η φωτογραφία είναι πολύ αστεία και θα πάρει σίγουρα πολλά likes. Ο Κώστας δεν της έχει πει τίποτα για το αν μπορεί να την ανεβάσει, αλλά η Μαρία σκέφτεται ότι μάλλον δεν θα τον πειράξει γιατί είναι καλοί φίλοι.
Ναι
Όχι
Ίσως
Σενάριο 1
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Κάντε κλικ στο κουμπί ⬇ για να ενημερωθεί το σκορ σας.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε περισσότερο στο επόμενο σενάριο.
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Την επόμενη μέρα ο Κώστας βλέπει τη φωτογραφία. Στην αρχή γελάει, αλλά μετά παρατηρεί ότι κάποιοι συμμαθητές που δεν τον συμπαθούν έχουν αρχίσει να κάνουν κοροϊδευτικά σχόλια κάτω από τη φωτογραφία. Ο Κώστας στενοχωρήθηκε πολύ και ζήτησε από τη Μαρία να διαγράψει τη φωτογραφία. Η Μαρία δεν καταλαβαίνει γιατί πειράχτηκε ο φίλος της: όλοι έχουμε τις αστείες στιγμές μας!
Έπρεπε η Μαρία να είχε ζητήσει άδεια από τον Κώστα πριν ανεβάσει τη φωτογραφία;
Ναι
Όχι
Σενάριο 1
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η ομαδική φωτογραφία από το πάρτι
Πρέπει η Ελένη να ζητήσει άδεια από ΟΛΕΣ τις φίλες που φαίνονται στη φωτογραφία;
Η Μαρία ανέβασε τη φωτογραφία χωρίς να ρωτήσει. Την επόμενη μέρα, η δασκάλα Πληροφορικής κάνει μάθημα για την ψηφιακή ιθαγένεια. Εξηγεί ότι πριν ανεβάσουμε φωτογραφία κάποιου άλλου, πρέπει πάντα να ζητάμε την άδειά του, ακόμα κι αν είναι καλός μας φίλος. Η Μαρία καταλαβαίνει το λάθος της. Μετά το μάθημα, η Ελένη, φίλη της, της ζητάει να ανεβάσει μια ομαδική φωτογραφία από το πάρτι όπου φαίνονται και οι δύο με άλλα 3 κορίτσια. Η Ελένη λέει: "Είναι πολύ ωραία η φωτογραφία! Μπορώ να την ανεβάσω στο TikTok;"
Όχι
Ναι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Δημοσίευση Φωτογραφιών & Διαδικτυακή Φήμη
✅ Τι πρέπει να κάνεις:
• Ζήτα ΠΑΝΤΑ άδεια πριν ανεβάσεις φωτογραφία που απεικονίζει άλλους ανθρώπους
• Σεβάσου το δικαίωμα των άλλων να αποφασίζουν για τη δική τους εικόνα online
• Αν κάποιος σου ζητήσει να διαγράψεις μια φωτογραφία του, κάνε το αμέσως
• Προτίμησε ομαδικές φωτογραφίες όπου όλοι φαίνονται καλά και είναι χαρούμενοι Σκέψου: "Θα ήθελα εγώ να ανέβει αυτή η φωτογραφία χωρίς να με ρωτήσουν;"
Next
Δημοσίευση Φωτογραφιών & Διαδικτυακή Φήμη
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να ανεβάζεις φωτογραφίες άλλων χωρίς την άδειά τους, έστω κι αν είναι φίλοι σου • Να υποθέτεις ότι "δεν πειράζει" επειδή η φωτογραφία είναι αστεία • Να κάνεις tag άτομα σε φωτογραφίες χωρίς να τους ρωτήσεις • Να ανεβάζεις φωτογραφίες όπου κάποιος φαίνεται σε αμήχανη ή προσβλητική κατάσταση • Να ξεχνάς ότι οι άλλοι έχουν τα ίδια δικαιώματα με εσένα στην ψηφιακή τους εικόνα 💡 Θυμήσου: Μία φωτογραφία μπορεί να μείνει για πάντα online, ακόμα κι αν τη διαγράψεις.
Next
Ισχυροί Κωδικοί & Ασφάλεια Λογαριασμών
Θα έπρεπε να διαλέξει έναν πιο ισχυρό κωδικό ο Αλέξης (ή είναι εντάξει κι αυτός που έχει);
Ο Αλέξης δημιουργεί νέο λογαριασμό στο Discord για να παίξει με τους φίλους του. Η πλατφόρμα του ζητάει να φτιάξει κωδικό. Σκέφτεται να βάλει τον κωδικό "alexis2010" (το όνομά του και η χρονιά γέννησής του) γιατί έτσι δεν θα τον ξεχάσει. Η πλατφόρμα του λέει ότι ο κωδικός είναι "αδύναμος" αλλά του επιτρέπει να συνεχίσει. Ο Αλέξης σκέφτεται: "Ε και; Είναι μόνο για παιχνίδια, δεν έχω εκεί κάρτες ή χρήματα."
Ναι
Όχι
Ίσως
Σενάριο 2
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Πρέπει ο Αλέξης να χρησιμοποιήσει στο Discord αυτόν τον "αδύναμο" κωδικό, αφού τον χρησιμοποιεί παντού και δεν έχει συμβεί κάτι μέχρι τώρα;
Ο Αλέξης αποφασίζει να σκεφτεί λίγο περισσότερο. Θυμάται ότι στο Discord έχει συνδέσει το email του και έχει φίλους από το σχολείο. Επίσης, στα μηνύματα μοιράζεται συχνά προσωπικές πληροφορίες με τους φίλους του για το πού θα βρεθούν, τι κάνουν, κ.λπ. Σκέφτεται: "Μάλλον δεν είναι και τόσο αθώος ο λογαριασμός. Από την άλλη, έχω βάλει το ίδιο password σε πολλά άλλα μέρη (YouTube, Instagram, email) και δεν έχω πάθει ποτέ τίποτα. Γιατί να αλλάξω τώρα;"
Ναι
Όχι
Σενάριο 2
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Ο κωδικός της Σοφίας
Ο Αλέξης χρησιμοποίησε τον αδύναμο κωδικό και 2 μήνες μετά όλα δείχνουν μια χαρά. Τώρα, η αδελφή του, η Σοφία, δημιουργεί κι αυτή λογαριασμό σε ένα online παιχνίδι. Τον ρωτάει: "Τι κωδικό να βάλω; Δεν θέλω να τον ξεχάσω. Έχω ξεχάσει τον κωδικό μου για την eclass και δεν μπορώ να μπω να δω τι εργασίες μου αναθέτουν οι καθηγητές μου." Ο Αλέξης της λέει: "Βάλε το όνομά σου και τη χρονιά που γεννήθηκες, εγώ έτσι κάνω." Η Σοφία είναι έτοιμη να ακολουθήσει τη συμβουλή του.
Είναι καλή η συμβουλή του Αλέξη;
Ναι
Όχι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Ισχυροί Κωδικοί & Ασφάλεια Λογαριασμών
✅ Τι πρέπει να κάνεις:
• Δημιούργησε ισχυρούς κωδικούς: τουλάχιστον 12 χαρακτήρες (συνδύασε γράμματα, αριθμούς και σύμβολα)
• Χρησιμοποίησε διαφορετικό κωδικό για κάθε λογαριασμό σου
• Ενεργοποίησε τον έλεγχο ταυτότητας δύο βημάτων (2FA) όπου είναι διαθέσιμος
• Χρησιμοποίησε έναν password manager για να θυμάσαι τους κωδικούς σου
• Άλλαξε τους κωδικούς σου κάθε 6 μήνες ή αμέσως αν υποψιάζεσαι παραβίαση
• Σκέψου φράσεις που θυμάσαι εύκολα π.χ. "FIL0I_gia_P@nda!" (αντί για "giannis2010")
Next
Ισχυροί Κωδικοί & Ασφάλεια Λογαριασμών
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να χρησιμοποιείς το όνομά σου, την ημερομηνία γέννησής σου ή εύκολες λέξεις (π.χ. "password123")
• Να βάζεις τον ΙΔΙΟ κωδικό παντού - αν παραβιαστεί ένας λογαριασμός, παραβιάζονται όλοι
• Να μοιράζεσαι τους κωδικούς σου με φίλους - ούτε καν με τον καλύτερό σου φίλο
• Να αποθηκεύεις κωδικούς σε σημειώσεις στο κινητό χωρίς προστασία
• Να αγνοείς τις προειδοποιήσεις "αδύναμος κωδικός" - υπάρχουν για κάποιο λόγο!
💡 Θυμήσου: Οι κωδικοί σου είναι σαν τα κλειδιά του σπιτιού σου. Δεν θα έδινες τα κλειδιά σου σε όλους, ούτε θα χρησιμοποιούσες το ίδιο κλειδί για το σπίτι, το αυτοκίνητο και τη δουλειά σου!
Next
Η φίλη της μαμάς από τα παλιά
Ο Κώστας έχει λάβει ένα μήνυμα στο κινητό του από άγνωστο αριθμό: «Γεια σου Κώστα! Είμαι η Μαρία, στενή φίλη της μαμάς σου όταν ήμασταν παιδιά. Στην πορεία χαθήκαμε. Προχθές συνάντησα τυχαία μια κοινή φίλη η οποία μου έδωσε το τηλέφωνό σου. Ελπίζω να μην σε ενοχλώ! Θέλω να κάνω μια επίσκεψη-έκπληξη στη μαμά σου. Τι λες για το επόμενο σαββατοκύριακο; Θα χρειαστώ τη διεύθυνσή σας. Είμαι σίγουρη πως θα ξετρελαθεί όταν με δει. Έχουμε τόσα πολλά να πούμε! Σε ευχαριστώ πολύ για τη βοήθειά σου!»
Πρέπει ο Κώστας να εμπιστευτεί το περιεχόμενο του μηνύματος;
Ναι
Όχι
Ίσως
Σενάριο 3
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Ο Κώστας διστάζει. Το μήνυμα φαίνεται φιλικό και η Μαρία ξέρει το όνομά του. Σκέφτεται: "Μάλλον είναι αλήθεια. Η μαμά μου έχει μιλήσει για παλιές φίλες από το σχολείο που χάθηκαν". Ο Κώστας αποφασίζει να ρωτήσει λίγα πράγματα πρώτα. Απαντάει: "Γεια σου! Πώς βρήκες το τηλέφωνό μου; Ποια κοινή φίλη σου το έδωσε;"
Η Μαρία απαντάει γρήγορα: "Η Ελένη! Ήμασταν και οι τρεις πολύ κολλητές στο σχολείο. Μου είπε ότι η μαμά σου έχει έναν γιο και μου έδωσε το νούμερό σου. Ελπίζω να μην σε ενόχλησα!"
Ο Κώστας δεν είναι σίγουρος αν η μητέρα του έχει πράγματι φίλη που λέγεται Ελένη. Από την άλλη, αυτή η Μαρία φαίνεται να ξέρει λεπτομέρειες.
Πρέπει ο Κώστας να ρωτήσει τη μητέρα του αν είχε κάποια στενή παιδική φίλη Μαρία, με την οποία έχουν «χαθεί», πριν δώσει οποιαδήποτε πληροφορία; Ή όχι, γιατί έτσι θα χαλάσει την όμορφη έκπληξη ;
Όχι
Ναι
Σενάριο 3
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Το δέμα που δεν παραδόθηκε
Ο Κώστας έδωσε τη διεύθυνση του σπιτιού τους στην παλιά φίλη της μαμάς του. Δύο μέρες μετά, δέχεται τηλεφώνημα από έναν άνδρα που συστήνεται ως υπάλληλος από γνωστή εταιρία courier. Ο άνδρας λέει ότι υπάρχει ένα δέμα για τον Κώστα που δεν μπόρεσαν να παραδώσουν στη διεύθυνσή του και πως το πακέτο θα επιστραφεί στον αποστολέα αν δεν πληρώσει ένα μικρό "πρόστιμο 5 ευρώ» για τις ανεπιτυχείς προσπάθειες παράδοσης. Ο υπάλληλος τονίζει ότι η χρέωση πρέπει να γίνει άμεσα για να μην επιστραφεί το πακέτο και ζητά από τον Κώστα τα στοιχεία της πιστωτικής του κάρτας για να περάσει το ποσό των 5 ευρώ.
Ο Κώστας αρχίζει να ανησυχεί. Η αλήθεια είναι πως περιμένει ένα δέμα, αλλά αναρωτιέται:«Γιατί να χρειάζεται να δώσω στοιχεία κάρτας για μια παράδοση; Είναι αυτό φυσιολογικό;» Από την άλλη, αυτός που τηλεφώνησε ήξερε το ονομά του και τη διεύθυνσή του. Μήπως γίνεται υπερβολικά καχύποπτος; Να δώσει τα στοιχεία της πιστωτικής του (έτσι κι αλλιώς τα 5 ευρώ είναι πολύ μικρό ποσό);
Όχι
Ναι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Smishing - Vishing
✅ Τι πρέπει να κάνεις:
• Σκέψου πριν πατήσεις οποιονδήποτε σύνδεσμο σε email ή μήνυμα
• Πήγαινε απευθείας στην επίσημη ιστοσελίδα αντί να πατάς συνδέσμους • Αν λάβεις ύποπτο μήνυμα ή τηλεφώνημα από τράπεζα, εταιρία κλπ, τηλεφώνησε για να επιβεβαιώσεις
• Κοίταξε για red flags: αίσθηση επείγοντος ("τώρα!", "σήμερα!"), ορθογραφικά λάθη, αόριστη προσφώνηση
• Αναφέρε ύποπτα μηνύματα στους γονείς ή σε ενήλικα που εμπιστεύεσαι
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να δίνεις προσωπικά στοιχεία (διεύθυνση, τηλέφωνο, σχολείο) σε email ή μηνύματα
• Να πιστεύεις ότι "αν ξέρει πράγματα για μένα, τότε είναι αληθινός"
• Να κανονίζεις συναντήσεις με αγνώστους online, ακόμα κι αν λένε ότι γνωρίζουν τους γονείς σου
• Να πανικοβάλλεσαι και να απαντάς βιαστικά σε "επείγοντα" μηνύματα ή τηλεφωνήματα
💡 Θυμήσου: Οι απατεώνες είναι ΠΟΛΥ καλοί στο να μοιάζουν αληθινοί. Καμία νόμιμη εταιρία ή άτομο δεν θα σου ζητήσει ποτέ ευαίσθητα στοιχεία μέσω email ή τηλεφώνου. Σε περίπτωση αμφιβολίας, ΠΑΝΤΑ ρώτα έναν ενήλικα.
Next
Κοροϊδευτικά σχόλια
Η Νιόβη παρατηρεί ότι ένας συμμαθητής της, ο Πέτρος, δέχεται συνέχεια κοροϊδευτικά σχόλια στο Instagram. Κάποιοι αφήνουν προσβλητικά σχόλια για την εμφάνισή του κάτω από κάθε φωτογραφία του. Η Νιόβη δεν είναι φίλη του, αλλά τον λυπάται. Ξέρει πως δεν είναι σωστό να τον κοροϊδεύουν, αλλά δεν ξέρει και τι να κάνει. Σκέφτεται: "Δεν είναι δική μου δουλειά. Οι γονείς μου μου λένε συνέχεια να μην ανακατεύομαι σε θέματα που δεν με αφορούν. Αν πω κάτι, μπορεί να γίνω κι εγώ στόχος. Καλύτερα να μην ανακατευτώ. Στο κάτω-κάτω ο Πέτρος έχει γονείς. Ας μιλήσει μαζί τους ή ας κλείσει τον λογαριασμό του."
Πρέπει να κάνει κάτι η Νιόβη (ή σωστά πράττει και μένει αμέτοχη);
Όχι
Ναι
Ίσως
Σενάριο 4
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Η Νιόβη αποφασίζει να σκεφτεί τι μπορεί να κάνει. Βλέπει ότι ο Πέτρος έχει αρχίσει να λείπει όλο και πιο συχνά από το σχολείο και όταν έρχεται φαίνεται πολύ λυπημένος. Η Νιόβη θυμάται πως πέρυσι η δασκάλα τους είχε πει ότι το cyberbullying είναι πολύ σοβαρό θέμα και πρέπει να το αναφέρουμε. Όμως δεν ξέρει αν πρέπει να πει κάτι στον Πέτρο ή να μιλήσει κατευθείαν σε κάποιον καθηγητή. Φοβάται μήπως ο Πέτρος θυμώσει μαζί της αν μιλήσει χωρίς να τον ρωτήσει. Ίσως θεωρήσει ότι ανακατεύεται σε κάτι που είναι προσωπικό ζήτημα του Πέτρου. Από την άλλη, ο Πέτρος μπορεί να είναι φοβισμένος και να μην δεχθεί να ζητήσει βοήθεια.
Πρέπει η Νιόβη να μιλήσει πρώτα με τον Πέτρο και να τον ρωτήσει αν θέλει βοήθεια (ή όχι καλύτερα να πάρει την πρωτοβουλία και να μην περιμένει άλλο);
Όχι
Ναι
Σενάριο 4
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
ΠΑΝΤΑ μιλάμε ΠΡΩΤΑ με το θύμα:
1. Σεβασμός & Ενδυνάμωση Το θύμα έχει χάσει τον έλεγχο της κατάστασης. Αν πας απευθείας σε ενήλικα χωρίς άδεια, του παίρνεις και τον τελευταίο έλεγχο που του έμεινε. 2. Εμπιστοσύνη Αν το αναφέρεις χωρίς να τον ρωτήσεις, μπορεί να χάσεις την εμπιστοσύνη του. Μπορεί να νιώσει προδομένος. Στο μέλλον δεν θα έρθει ποτέ ξανά σε σένα για βοήθεια.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
ΠΑΝΤΑ μιλάμε ΠΡΩΤΑ με το θύμα:
1. Σεβασμός & Ενδυνάμωση Το θύμα έχει χάσει τον έλεγχο της κατάστασης. Αν πας απευθείας σε ενήλικα χωρίς άδεια, του παίρνεις και τον τελευταίο έλεγχο που του έμεινε. 2. Εμπιστοσύνη Αν το αναφέρεις χωρίς να τον ρωτήσεις, μπορεί να χάσεις την εμπιστοσύνη του. Μπορεί να νιώσει προδομένος. Στο μέλλον δεν θα έρθει ποτέ ξανά σε σένα για βοήθεια.
Next
Η φωτογραφία
Η Μαρίνα ανεβάζει στο προφίλ της μια φωτογραφία από την προπόνηση μπάσκετ. Λίγο αργότερα, αρχίζει να λαμβάνει ειδοποιήσεις για σχόλια κάτω από τη φωτογραφία της. Στην αρχή είναι απλά πειράγματα, αλλά πολύ γρήγορα κάποιοι συμμαθητές της γράφουν προσβλητικά σχόλια όπως: "Χαχα, έτσι παίζουν οι άσχετοι;" "Αφού δεν το'χεις, τι ασχολείσαι;" Η Μαρίνα νιώθει άσχημα και διαγράφει τη φωτογραφία, αλλά τώρα αρχίζει να δέχεται κοροϊδευτικά DMs. Αναρωτιέται τι να κάνει: «Να μην ασχοληθώ; Ίσως σε λίγο σταματήσουν να με κοροϊδεύουν. Να το πω σε κάποιον; Μπορεί να στοχοποιηθώ περισσότερο ή να με λένε καρφί.»
Πρέπει η Μαρίνα ν'αγνοήσει τα κοροϊδευτικά σχόλια και μηνύματα, με την ελπίδα πως θα σταματήσουν σε λίγο;
Όχι
Ναι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Η Μαρίνα ΠΡΕΠΕΙ να το πει σε κάποιον γιατί: Το cyberbullying σπάνια σταματά μόνο του - συνήθως κλιμακώνεται . Η Μαρίνα δεν φταίει σε τίποτα - δεν πρέπει να το σηκώσει μόνη της . Υπάρχουν τρόποι να το χειριστεί χωρίς να γίνει "καρφί".
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Η Μαρίνα ΠΡΕΠΕΙ να το πει σε κάποιον γιατί: Το cyberbullying σπάνια σταματά μόνο του - συνήθως κλιμακώνεται . Η Μαρίνα δεν φταίει σε τίποτα - δεν πρέπει να το σηκώσει μόνη της . Υπάρχουν τρόποι να το χειριστεί χωρίς να γίνει "καρφί".
Next
Cyberbullying & Υποστήριξη Θυμάτων
✅ Τι πρέπει να κάνεις:
Αν είσαι θύμα:
• ΜΙΛΗΣΕ σε κάποιον που εμπιστεύεσαι - ΔΕΝ είσαι μόνος/η
• Κάνε screenshot τα προσβλητικά μηνύματα ως αποδεικτικό στοιχείο
• Μπλόκαρε και ανάφερε τους επιτιθέμενους στην πλατφόρμα
• Μην απαντάς στους bullies - συνήθως αυτό τους ενθαρρύνει
Υποστήριξε τα θύματα: • Ένα απλό "Είμαι εδώ αν θέλεις να μιλήσεις" κάνει τεράστια διαφορά
• Μίλησε σε καθηγητή, γονέα ή σύμβουλο σχολείου
• Θυμήσου: Το να παρακολουθείς χωρίς να κάνεις τίποτα σε κάνει μέρος του προβλήματος
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να προωθείς ή να γελάς με προσβλητικό περιεχόμενο - αυτό είναι συμμετοχή στο bullying
• Να θεωρείς ότι "δεν είναι δική μου δουλειά" - η συλλογική σιωπή ενισχύει τους bullies
• Να υποτιμάς την επίδραση του cyberbullying - είναι εξίσου σοβαρό με το φυσικό bullying
• Να φοβάσαι μήπως γίνεις κι εσύ στόχος - η υποστήριξη θυμάτων δείχνει δύναμη
💡 Θυμήσου: Το cyberbullying μπορεί να προκαλέσει σοβαρά ψυχολογικά προβλή- ματα στα θύματα. Η δική σου φωνή και υποστήριξη μπορεί να σώσει κάποιον από βαθιά δυστυχία. Είσαι πιο δυνατός/ή από όσο νομίζεις.
Next
Ανάρτηση ομαδικής φωτογραφίας
Ο Νίκος, 13 ετών, έχει λογαριασμό στο Instagram με ρυθμίσεις απορρήτου "ιδιωτικό προφίλ". Μόνο 45 φίλοι του (όλοι από το σχολείο ή από την ομάδα ποδοσφαίρου) μπορούν να δουν τις φωτογραφίες του. Σήμερα το πρωί ανέβασε μια φωτογραφία από μια σχολική εκδρομή με τους συμμαθητές του μπροστά από ένα μνημείο. Στο κινητό του δεν έχει ενεργοποιημένη την τοποθεσία και απλά έγραψε: "Τέλεια μέρα με την παρέα! 🏛️"
Είναι όλα καλά με την ανάρτηση του Νίκου;
Όχι
Ναι
Ίσως
κάνε κλικ στη φωτογραφία για να την μεγεθύνεις
Σενάριο 5
(photo by Canva AI)
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Ας δούμε γιατί η ανάρτηση του Νίκου θεωρείται ασφαλής:
✔️ Έχει ιδιωτικό προφίλ (μόνο 45 άτομα που γνωρίζει προσωπικά μπορούν να δουν τη φωτογραφία.)✔️ Δεν εμφανίζει τοποθεσία (Δεν υπάρχει γεωσήμανση (location tag), ούτε όνομα πόλης.) ✔️ Δεν δείχνει σπίτι, διεύθυνση ή προσωπικά στοιχεία (είναι μια ομαδική σχολική φωτογραφία σε δημόσιο χώρο). ✔️ Δεν υπάρχει ευαίσθητο περιεχόμενο (Δεν φαίνεται σχολείο, διεύθυνση, ονόματα παιδιών κ.λπ.) ✔️ Πρόκειται για φυσιολογικό κοινωνικό περιεχόμενο (Μια χαρούμενη σχολική στιγμή με φίλους — απολύτως φυσιολογική για την ηλικία.)
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Ο Νίκος σκέφτεται: "Μήπως έπρεπε να ρωτήσω τους φίλους μου αν μπορώ να ανεβάσω τη φωτογραφία; Στην αρχή είχα σκεφτεί να βάλω και geotag για να δείξω πού είμαστε, αλλά αποφάσισα να μην το κάνω. Επίσης, έχω μόνο πραγματικούς φίλους μου στους followers, όχι αγνώστους. Μήπως, όμως, έπρεπε να είναι ακόμα πιο ιδιωτικό το προφίλ μου;"
Έκανε λάθος ο Νίκος που ανέβασε τη φωτογραφία;
Όχι
Ναι
Σενάριο 5
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Ας δούμε γιατί η ανάρτηση του Νίκου θεωρείται ασφαλής:
✔️ Έχει ιδιωτικό προφίλ (μόνο 45 άτομα που γνωρίζει προσωπικά μπορούν να δουν τη φωτογραφία.)✔️ Δεν εμφανίζει τοποθεσία (Δεν υπάρχει γεωσήμανση (location tag), ούτε όνομα πόλης.) ✔️ Δεν δείχνει σπίτι, διεύθυνση ή προσωπικά στοιχεία (είναι μια ομαδική σχολική φωτογραφία σε δημόσιο χώρο). ✔️ Δεν υπάρχει ευαίσθητο περιεχόμενο (Δεν φαίνεται σχολείο, διεύθυνση, ονόματα παιδιών κ.λπ.) ✔️ Πρόκειται για φυσιολογικό κοινωνικό περιεχόμενο (Μια χαρούμενη σχολική στιγμή με φίλους — απολύτως φυσιολογική για την ηλικία.)
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Ας δούμε γιατί η ανάρτηση του Νίκου θεωρείται ασφαλής:
✔️ Έχει ιδιωτικό προφίλ (μόνο 45 άτομα που γνωρίζει προσωπικά μπορούν να δουν τη φωτογραφία.)✔️ Δεν εμφανίζει τοποθεσία (Δεν υπάρχει γεωσήμανση (location tag), ούτε όνομα πόλης.) ✔️ Δεν δείχνει σπίτι, διεύθυνση ή προσωπικά στοιχεία (είναι μια ομαδική σχολική φωτογραφία σε δημόσιο χώρο). ✔️ Δεν υπάρχει ευαίσθητο περιεχόμενο (Δεν φαίνεται σχολείο, διεύθυνση, ονόματα παιδιών κ.λπ.) ✔️ Πρόκειται για φυσιολογικό κοινωνικό περιεχόμενο (Μια χαρούμενη σχολική στιγμή με φίλους — απολύτως φυσιολογική για την ηλικία.)
Next
Στο Φεστιβάλ
Η Μελίνα 13 ετών, έχει ιδιωτικό προφίλ στο Instagram με περίπου 150 followers — ανάμεσά τους συμμαθητές, φίλοι από camp, αλλά και μερικά άτομα που έχει δεχτεί επειδή είχαν πολλούς κοινούς φίλους. Η Μελίνα είναι στην Καρδίτσα με τη χορωδία του σχολείου της για το Φεστιβάλ Σχολικών Χορωδιών. Σήμερα ανέβασε μια φωτογραφία στην οποία φαίνεται η ίδια και η κολλητή της δίπλα στην αφίσα του Φεστιβάλ.. Η Μελίνα έγραψε στη λεζάντα: «Επιτέλους μια βδομάδα με την κολλητή μου χωρίς σχολείο και γονείς! 🤩»
Είναι όλα ΟΚ με την ανάρτηση της Μελίνας;
Όχι
Ναι
κάνε κλικ στην αφίσα για να την μεγεθύνεις
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Η φωτογραφία μοιάζει απόλυτα αθώα — όμως αποκαλύπτει πού βρίσκεται, για πόσο καιρό κι ότι δεν είναι με τους γονείς της.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Η φωτογραφία μοιάζει απόλυτα αθώα — όμως αποκαλύπτει πού βρίσκεται, για πόσο καιρό κι ότι δεν είναι με τους γονείς της.
Next
Ρυθμίσεις Απορρήτου & Τοποθεσία
✅ Τι πρέπει να κάνεις:
• Κάνε τα προφίλ σου ΙΔΙΩΤΙΚΑ σε όλες τις πλατφόρμες social media
• Έλεγξε τις ρυθμίσεις απορρήτου κάθε 3 μήνες - οι πλατφόρμες τις αλλάζουν συχνά
• Απενεργοποίησε την τοποθεσία (location/GPS) στις αναρτήσεις σου
• Να δέχεσαι ως φίλους μόνο άτομα που γνωρίζεις πραγματικά
• Έλεγξε ποιες εφαρμογές έχουν πρόσβαση στην κάμερα, το μικρόφωνο και την τοποθεσία σου
• Ρύθμισε ποιος μπορεί να σε κάνει tag σε φωτογραφίες (απαιτείται η έγκρισή σου)
• Περιόρισε το "ποιος μπορεί να δει τις δημοσιεύσεις μου" σε "Μόνο Φίλοι".
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να έχεις δημόσιο προφίλ όπου όλοι μπορούν να δουν τα πάντα για σένα
• Να μοιράζεσαι την τοποθεσία σου σε real-time - κάποιος μπορεί να σε βρει ή • Να έχεις ενεργοποιημένο το geotag που δείχνει πού έχει τραβηχτεί κάθε φωτογραφία • Να δημοσιεύεις ότι "Είμαι μόνος/η στο σπίτι" ή "Φεύγουμε διακοπές"
• Να αποδέχεσαι αιτήματα φιλίας από αγνώστους που "φαίνονται συνομήλικοι" για ν' αυξήσεις τον αριθμό των φίλων σου • Να αγνοείς τις ρυθμίσεις privacy επειδή είναι "περίπλοκες" - αξίζει να τις ελέγχεις και να τις τροποποιείς κατάλληλα.
💡 Θυμήσου: Οι πληροφορίες που μοιράζεσαι online μπορούν να χρησιμοποιηθούν από κακόβουλους για να σε εντοπίσουν στον πραγματικό κόσμο. Προστάτευσε την ιδιωτικότητά σου !
Next
Προσωπική φωτογραφία
Η Κατερίνα, 15 ετών, είναι μαζί με το αγόρι της, τον Δημήτρη, εδώ και 1 χρόνο. Ο Δημήτρης της στέλνει μήνυμα: "Με εμπιστεύεσαι; Θα ήθελα να μου στείλεις μια πιο προσωπική φωτογραφία σου. Δεν θα τη δει κανείς άλλος, το υπόσχομαι. Είναι για εμάς μόνο. Όλα τα ζευγάρια το κάνουν αυτό." Η Κατερίνα δεν αισθάνεται άνετα με αυτό, αλλά δεν θέλει να τον στεναχωρήσει. Σκέφτεται: "Τον εμπιστεύομαι, είναι το αγόρι μου. Είμαστε μαζί ένα χρόνο και ποτέ δεν με έχει απογοητεύσει ή δεν με έχει φέρει σε δύσκολη θέση."
Να το ξανασκεφτεί η Κατερίνα πριν στείλει τη φωτογραφία (ή όχι, αφού του Δημήτρη του έχει απόλυτη εμπιστοσύνη);
Όχι
Ναι
Ίσως
Σενάριο 6
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Η "εμπιστοσύνη" δεν είναι το ζήτημα - Η ασφάλεια είναι.Δεν είναι θέμα εμπιστοσύνης προς τον Δημήτρη. Ακόμα κι αν ο Δημήτρης είναι 100% αξιόπιστος και δεν θέλει να βλάψει την Κατερίνα:-Το κινητό του μπορεί να χαθεί ή να κλαπεί -Το κινητό του μπορεί να το δουν άλλοι (φίλοι του, αδέλφια, γονείς) - Ο λογαριασμός του μπορεί να παραβιαστεί (hack) Κανείς δεν έχει 100% έλεγχο: Ακόμα κι αν ο Δημήτρης είναι αξιόπιστος σήμερα, η φωτογραφία θα υπάρχει για πάντα - Τι θα γίνει σε 6 μήνες αν χωρίσουν; - Τι θα γίνει αν ο Δημήτρης θυμώσει ή τσακωθούν; - Τι θα γίνει αν φίλοι του τον πιέσουν να τη δείξει;
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Η Κατερίνα δεν ξέρει τι να κάνει. Ο Δημήτρης συνεχίζει να επιμένει: "Αν δεν μ' εμπιστεύεσαι, τότε δεν έχει νόημα η σχέση μας." Η Κατερίνα αισθάνεται πίεση και φοβάται μήπως χάσει το αγόρι της. Ξέρει πως μπορεί να τον εμπιστευτεί. Εξάλλου, πολλές φίλες της μοιράζονται πιο προσωπικές φωτογραφίες με τ' αγόρια τους. Ίσως έχει δίκιο ο Δημήτρης που θυμώνει μαζί της. Θυμάται, όμως, ότι η μεγάλη της αδελφή της είχε πει κάποτε: "Ό,τι στέλνεις online, το χάνεις από τον έλεγχό σου."
Πρέπει,τελικά, η Κατερίνα να κάνει το χατίρι του Δημήτρη και να στείλει την φωτογραφία;
Όχι
Ναι
Σενάριο 6
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Η "εμπιστοσύνη" δεν είναι το ζήτημα - Η ασφάλεια είναι.Δεν είναι θέμα εμπιστοσύνης προς τον Δημήτρη. Ακόμα κι αν ο Δημήτρης είναι 100% αξιόπιστος και δεν θέλει να βλάψει την Κατερίνα:-Το κινητό του μπορεί να χαθεί ή να κλαπεί -Το κινητό του μπορεί να το δουν άλλοι (φίλοι του, αδέλφια, γονείς) - Ο λογαριασμός του μπορεί να παραβιαστεί (hack) Κανείς δεν έχει 100% έλεγχο: Ακόμα κι αν ο Δημήτρης είναι αξιόπιστος σήμερα, η φωτογραφία θα υπάρχει για πάντα - Τι θα γίνει σε 6 μήνες αν χωρίσουν; - Τι θα γίνει αν ο Δημήτρης θυμώσει ή τσακωθούν; - Τι θα γίνει αν φίλοι του τον πιέσουν να τη δείξει;
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Προσωπική φωτογραφία (2)
Ο Άρης είναι μαζί με την Άρτεμις εδώ και 8 μήνες. Έχουν πολύ καλή σχέση, βασισμένη στον αμοιβαίο σεβασμό. Ένα βράδυ, η Άρτεμις του στέλνει μήνυμα: "Άρη, σκεφτόμουν... Θα ήθελα να σου στείλω μια πιο προσωπική φωτογραφία μου. Νιώθω έτοιμη γι' αυτό και σε εμπιστεύομαι απόλυτα. Τι λες;" Ο Άρης μένει έκπληκτος. Δεν το περίμενε και δεν της το είχε ζητήσει ποτέ. Της απαντάει: "Αν είσαι σίγουρη και το θέλεις, εντάξει. Για να είμαστε σίγουροι πως δεν θα δει άλλος τη φωτογραφία, θα απενεργοποιήσω το cloud backup και θα την διαγράψω μετά από λίγο. Εντάξει;"
Τα μέτρα προστασίας που προτείνει ο Άρης είναι πράγματι σωστά. Θεωρείτε πως εξασφαλίζουν ότι η φωτογραφία δεν θα πέσει σε λάθος χέρια;
Όχι
Ναι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
⚠️ Η αποστολή της φωτογραφίας είναι επικίνδυνη παρά τα "μέτρα":❌ Γιατί δεν λειτουργεί: Διαγραφή ≠ πραγματική διαγραφή: Τα αρχεία παραμένουν σε caches, deleted folders Το κινητό μπορεί να παραβιαστεί, να ξεχαστεί ξεκλείδωτο, να δοθεί για επισκευή Απενεργοποίηση cloud: Αν έχει ήδη γίνει sync, είναι αργά Ο έλεγχος χάνεται: Μόλις σταλεί, δεν υπάρχει 100% ασφαλής τρόπος
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
⚠️ Η αποστολή της φωτογραφίας είναι επικίνδυνη παρά τα "μέτρα":Γιατί δεν λειτουργεί: Διαγραφή ≠ πραγματική διαγραφή: Τα αρχεία παραμένουν σε caches, deleted folders Το κινητό μπορεί να παραβιαστεί, να ξεχαστεί ξεκλείδωτο, να δοθεί για επισκευή Απενεργοποίηση cloud: Αν έχει ήδη γίνει sync, είναι αργά Ο έλεγχος χάνεται: Μόλις σταλεί, δεν υπάρχει 100% ασφαλής τρόπος
Next
Sexting και προσωπικές φωτογραφίες
✅ Τι πρέπει να κάνεις:
• Μην στέλνεις ΠΟΤΕ προσωπικές/ευαίσθητες φωτογραφίες, ανεξάρτητα από το ποιος σου τις ζητάει
• Θυμήσου: "Αν δεν θα το έκανα μπροστά σε 100 άτομα, δεν το κάνω online"
• Αν κάποιος σε πιέζει, ΜΙΛΗΣΕ σε ενήλικα που εμπιστεύεσαι αμέσως
• Κατανόησε ότι ό,τι στέλνεις φεύγει από τον έλεγχό σου για πάντα
• Αν λάβεις προσωπική φωτογραφία κάποιου άλλου, ΜΗΝ την προωθήσεις - διάγραψέ την και ενημέρωσε κάποιον ενήλικα
• Γνώρισε τις νομικές συνέπειες: το sexting ανηλίκων είναι παράνομο και μπορεί να οδηγήσει σε ποινικές κατηγορίες
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να πιστεύεις ότι "όλοι το κάνουν" - δεν είναι αλήθεια και δεν είναι δικαιολογία
• Να υποκύπτεις σε πίεση με επιχειρήματα όπως "Αν με αγαπάς θα το κάνεις"
• Να αποθηκεύεις προσωπικές φωτογραφίες στο κινητό σου - αν κλαπεί ή χαθεί, έχασες τον έλεγχο
• Να πιστεύεις ότι κάποιος "δεν θα τις δείξει σε κανέναν" - δεν μπορείς να το εγγυηθείς
• Να ντρέπεσαι να μιλήσεις σε γονέα/καθηγητή αν κάτι πάει στραβά - χρειάζεσαι βοήθεια, όχι κρίση.
💡 Θυμήσου: Το σώμα σου είναι ΔΙΚΟ σου. Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να σε πιέσει να κάνεις κάτι που δεν θέλεις. Μια στιγμή μπορεί να σου χαλάσει τη ζωή για χρόνια. ΔΕΝ αξίζει ΠΟΤΕ τον κίνδυνο.
Next
Online games & γνωριμίες
Η Ζωή γνωρίζει στο Roblox έναν παίκτη με το όνομα “SkyRunner_GR”. Μιλάνε μέρες, συνεργάζονται στο παιχνίδι και φαίνεται πως έχουν πολλά κοινά — ακόμα και ότι μένουν «μάλλον κοντά». Κάποια στιγμή ο SkyRunner της λέει ότι το chat του παιχνιδιού είναι περιορισμένο και της στέλνει έναν σύνδεσμο για να μιλάνε στο WhatsApp, λέγοντας ότι «δεν χρειάζεται να μοιραστεί τον αριθμό της». Η κολλητή της την παροτρύνει να πατήσει τον σύνδεσμο: «Δεν τρέχει τίποτα, όλοι έτσι κάνουν!» Η Ζωή νιώθει ότι μπορεί να τον εμπιστευτεί… αλλά ο σύνδεσμος την κάνει να διστάζει.
Πρέπει η Ζωή να επιμένει και να μην κάνει κλικ στον σύνδεσμο που θα μπορούσε να την οδηγήσει σε μια όμορφη γνωριμία κι εκτός παιχνιδιού;
Όχι
Ναι
Ίσως
Σενάριο 7
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Στο gaming περιβάλλον ο καθένας μπορεί να δηλώσει ψεύτικη ηλικία, περιοχή, ακόμη και «κοινές εμπειρίες». Η μεταφορά σε WhatsApp, Instagram, Snapchat κ.λπ. είναι κλασική τακτική groomers ή απατεώνων για δύο λόγους: ◾ Οι συνομιλίες είναι πιο ιδιωτικές κι επιτρέπουν την ανταλλαγή πιο προσωπικών πληροφοριών. ◾ Είναι πιο δύσκολο για γονείς/εκπαιδευτικούς να τις ελέγξουν. Επίσης, Το “link” μπορεί να οδηγεί σε ψεύτικη εφαρμογή ή σε σελίδα phishing.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Η Ζωή αποφασίζει να περιμένει λίγο ακόμη πριν απαντήσει. Δεν πατάει το link, αλλά αφήνει τη συζήτηση ανοιχτή. Μετά από λίγη ώρα ο SkyRunner στέλνει μήνυμα:
«Ελπίζω να μην νομίζεις ότι προσπαθώ να σε πιέσω… Απλώς θέλω να μιλήσουμε κάπου που να μη χάνεται το chat.»
Λίγο αργότερα εμφανίζεται κι άλλο μήνυμα:
«Α, μπήκαν κι άλλοι στο group τώρα. Μου λένε όλοι ότι πρέπει να σε γνωρίσουν!»
Η Ζωή αρχίζει να νιώθει ότι ίσως όντως πρόκειται για μια απλή ομάδα φίλων από το παιχνίδι. Η προεπισκόπηση του link δείχνει ένα γνωστό username από τις αποστολές που παίζουν μαζί. «Μήπως υπερβάλλω;» σκέφτεται.
Πρέπει τώρα η Ζωή να πατήσει το link και να μπει στο WhatsApp;
Όχι
Ναι
Σενάριο 7
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Στο gaming περιβάλλον ο καθένας μπορεί να δηλώσει ψεύτικη ηλικία, περιοχή, ακόμη και «κοινές εμπειρίες». Η μεταφορά σε WhatsApp, Instagram, Snapchat κ.λπ. είναι κλασική τακτική groomers ή απατεώνων για δύο λόγους: ◾ Οι συνομιλίες είναι πιο ιδιωτικές κι επιτρέπουν την ανταλλαγή πιο προσωπικών πληροφοριών. ◾ Είναι πιο δύσκολο για γονείς/εκπαιδευτικούς να τις ελέγξουν. Επίσης, ένα link μπορεί να μην είναι αυτό που φαίνεται: Μπορεί να σου εμφανίσει ψεύτικες σελίδες, να συλλέξει πληροφορίες για τη συσκευή σου ή να σε κάνει να δώσεις προσωπικά δεδομένα χωρίς να το καταλάβεις.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Online games & γνωριμίες
Η Στέλλα παίζει ένα online παιχνίδι και γνωρίζει έναν παίκτη με το nickname "Cool_Alex_15". Ο Alex λέει ότι είναι 15 ετών από την Αθήνα. Μιλάνε για το παιχνίδι και περνάνε ωραία. Μετά από μία εβδομάδα, έχουν ανακαλύψει πως έχουν πολλά κοινά. Ακόμα και τα σχολεία τους είναι στην ίδια περιοχή. ο Alex της προτείνει να συνδεθούν και στο Instagram για να μιλάνε πιο εύκολα. Της λέει: "Έχουμε πολλά κοινά! Θέλω να γνωριστούμε καλύτερα." Η κολλητή της την παροτρύνει. Δεν είναι δα και κακό να συνδεθούν στο Instagram. Η ίδια έχει πάνω από 1000 online φίλους. Η Στέλλα σκέφτεται: "Πρέπει να είναι όντως συνομήλικός μου. Μου είπε και το σχολείο του. Κρίμα είναι να χάσω την ευκαιρία να γνωριστούμε πιο καλά." Από την άλλη διστάζει γιατί δεν είναι σαν την κολλητή της: στα social έχει μόνο λίγους φίλους.
Να συνδεθεί η Στέλλα μαζί του στο Instagram; Όλοι οι γνωστοί της έχουν κάνει add πολλά παιδιά που δεν τα γνωρίζουν από κοντά.
Όχι
Ναι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Ο “Cool_Alex_15” μπορεί να μην είναι πραγματικά συνομήλικος ή από την περιοχή της Στέλλας. Αν μεταφερθεί η συζήτησή τους στο Instagram μπορεί να γίνει πιο προσωπική και λιγότερο ασφαλής, και μπορεί να οδηγήσει σε αποκάλυψη προσωπικών πληροφοριών. Η πίεση από φίλους δεν κάνει την επιλογή πιο ασφαλή.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Ο “Cool_Alex_15” μπορεί να μην είναι πραγματικά συνομήλικος ή από την περιοχή της Στέλλας. Αν μεταφερθεί η συζήτησή τους στο Instagram μπορεί να γίνει πιο προσωπική και λιγότερο ασφαλής, και μπορεί να οδηγήσει σε αποκάλυψη προσωπικών πληροφοριών. Η πίεση από φίλους δεν κάνει την επιλογή πιο ασφαλή.
Next
Διαδικτυακές Γνωριμίες
✅ Τι πρέπει να κάνεις:
• Εμπιστεύσου το ένστικτό σου - αν κάτι σου φαίνεται περίεργο, μάλλον είναι περίεργο
• Μην δίνεις ΠΟΤΕ προσωπικές πληροφορίες (πού μένεις, σε ποιο σχολείο πας, πότε είσαι μόνος/η)
• Αν κάποιος online αποφεύγει να στείλει φωτογραφία ή βίντεο του προσώπου του, RED FLAG 🚩. Αλλά και οι φωτογραφίες που στέλνει μπορεί να είναι ψεύτικες. • Εάν ένας "συνομήλικος" σου κάνει υπερβολικά προσωπικές ερωτήσεις, ΣΤΑΜΑΤΑ την επικοινωνία και μίλησε ΑΜΕΣΩΣ σε γονέα/καθηγητή. Κάνε screenshot ύποπτες συνομιλίες ως αποδείξεις. • Θυμήσου: Οι ενήλικες με κακές προθέσεις ΠΟΤΕ δεν λένε "Είμαι 40 χρονών και θέλω να σε συναντήσω"
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να πιστεύεις ότι κάποιος είναι αυτός που λέει επειδή "ξέρει πράγματα" - μπορεί να έψαξε στο προφίλ σου
• Να συναντάς άτομα που γνώρισες online χωρίς να το πεις στους γονείς σου
• Να μοιράζεσαι την καθημερινή ρουτίνα σου ("Κάθε Τρίτη μετά τις 3 είμαι μόνος μου")
• Να κρατάς μυστικές συνομιλίες επειδή κάποιος σου είπε "Μην το πεις σε κανέναν"
• Να αισθάνεσαι υποχρεωμένος/η να συνεχίσεις να μιλάς με κάποιον που σε κάνει να αισθάνεσαι άβολα
💡 Θυμήσου: Οι groomers είναι ειδικοί στο να κερδίζουν την εμπιστοσύνη παιδιών. Δεν φαίνονται "τρομακτικοί" - φαίνονται φιλικοί και γεμάτοι κατανόηση. Αυτό τους κάνει επικίνδυνους.
Next
Το αστείο meme
Ο Στέφανος, 14 ετών, είναι θυμωμένος με τον καθηγητή Μαθηματικών που του έβαλε άδικα απουσία. Για να ξεθυμάνει φτιάχνει ένα meme που κοροϊδεύει τον καθηγητή με έναν πολύ αστείο αλλά προσβλητικό τρόπο. Το δείχνει σε δυο φίλους που το βρίσκουν ξεκαρδιστικό. Τον παροτρύνουν: "Στείλτο στην ομαδική όλης της τάξης!" Ο Στέφανος σκέφτεται: "Είναι πολύ αστείο και πραγματικά είμαι νευριασμένος μαζί του. Αλλά... αν το δουν οι γονείς μου ή ο ίδιος ο καθηγητής;" Οι φίλοι του τον καθησυχάζουν:"Μπα, αποκλείεται. Πώς θα το δουν, αφού στην ομαδική μόνο μαθητές συμμετέχουν; Κι έχεις δίκιο που τον κοροϊδεύεις, γιατί εξαιτίας του πήρες απουσία άδικα! "
Είναι "safe" ο Στέφανος αν προωθήσει το meme αφού στην ομαδική συμμετέχουν μόνο συμμαθητές του;
Ναι
Όχι
Ίσως
Σενάριο 8
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Αρνητικό ψηφιακό αποτύπωμα
Άμεσοι Κίνδυνοι (Βραχυπρόθεσμα) Διαρροή εκτός ομάδας: Κάποιος μαθητής μπορεί να κάνει screenshot και να το στείλει στον καθηγητή ή σε γονείς Ένας συμμαθητής που δεν τον συμπαθεί μπορεί να το χρησιμοποιήσει εναντίον του Κάποιος μπορεί να το προωθήσει σε άλλες ομάδες, ακόμα και εκτός σχολείου. Πειθαρχικές συνέπειες στο σχολείο: Πειθαρχική ποινή (αποβολή)- Καταγραφή του περιστατικού στον μαθητικό του φάκελο Ηθικές επιπτώσεις: Απώλεια εμπιστοσύνης από καθηγητές και Διεύθυνση σχολείου Μακροπρόθεσμες Επιπτώσεις Μόνιμο ψηφιακό ίχνος: Ακόμα κι αν διαγραφεί από την ομάδα, κάποιος μπορεί να το έχει αποθηκεύσει Μπορεί να ανέβει σε social media ή να διαδοθεί ευρύτερα. Εταιρείες και Πανεπιστήμια ελέγχουν τα προφίλ στα social media υποψηφίων εργαζομένων/φοιτητών.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Ο Στέφανος σκέφτεται: "Ένα αστείο meme είναι, δεν τρέχει τίποτα." Οι φίλοι του συνεχίζουν να τον πιέζουν: "Άντε, μην είσαι κότα! Είναι πολύ αστείο! Θα γίνει viral!" Θυμάται όμως ένα περιστατικό από πέρυσι, όπου ένας μαθητής είχε στείλει ένα παρόμοιο μήνυμα για έναν καθηγητή και κλήθηκαν οι γονείς του στο σχολείο. Επίσης, σκέφτεται: "Μήπως αυτό με επηρεάσει με κάποιο τρόπο αρνητικά ;" "Μπα, αποκλείεται! Το προφίλ μου δεν είναι δημόσιο. Μόνο οι φίλοι και οι συμμαθητές το βλέπουν. Αποκλείεται να βρω τον μπελά μου."
Αν ο Στέφανος προωθήσει το meme, μπορεί να βρει τον μπελά του ή να επηρεάσει το ψηφιακό του αποτύπωμα;
Ναι
Όχι
Σενάριο 8
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Αρνητικό ψηφιακό αποτύπωμα
Άμεσοι Κίνδυνοι (Βραχυπρόθεσμα) Διαρροή εκτός ομάδας: Κάποιος μαθητής μπορεί να κάνει screenshot και να το στείλει στον καθηγητή ή σε γονείς Ένας συμμαθητής που δεν τον συμπαθεί μπορεί να το χρησιμοποιήσει εναντίον του Κάποιος μπορεί να το προωθήσει σε άλλες ομάδες, ακόμα και εκτός σχολείου. Πειθαρχικές συνέπειες στο σχολείο: Πειθαρχική ποινή (αποβολή)- Καταγραφή του περιστατικού στον μαθητικό του φάκελο Ηθικές επιπτώσεις: Απώλεια εμπιστοσύνης από καθηγητές και Διεύθυνση σχολείου Μακροπρόθεσμες Επιπτώσεις Μόνιμο ψηφιακό ίχνος: Ακόμα κι αν διαγραφεί από την ομάδα, κάποιος μπορεί να το έχει αποθηκεύσει Μπορεί να ανέβει σε social media ή να διαδοθεί ευρύτερα. Εταιρείες και Πανεπιστήμια ελέγχουν τα προφίλ στα social media υποψηφίων εργαζομένων/φοιτητών.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Άμεσοι Κίνδυνοι (Βραχυπρόθεσμα) Διαρροή εκτός ομάδας: Κάποιος μαθητής μπορεί να κάνει screenshot και να το στείλει στον καθηγητή ή σε γονείς Ένας συμμαθητής που δεν τον συμπαθεί μπορεί να το χρησιμοποιήσει εναντίον του Κάποιος μπορεί να το προωθήσει σε άλλες ομάδες, ακόμα και εκτός σχολείου. Πειθαρχικές συνέπειες στο σχολείο: Πειθαρχική ποινή (αποβολή)- Καταγραφή του περιστατικού στο μαθητικό του φάκελο Ηθικές επιπτώσεις: Απώλεια εμπιστοσύνης από καθηγητές και διεύθυνση Μακροπρόθεσμες Επιπτώσεις Μόνιμο ψηφιακό ίχνος: Ακόμα κι αν διαγραφεί από την ομάδα, κάποιος μπορεί να το έχει αποθηκεύσει Μπορεί να ανέβει σε social media ή να διαδοθεί ευρύτερα. Εταιρίες και Πανεπιστήμια ελέγχουν τα προφίλ στα social media υποψηφίων εργαζομένων/φοιτητών.
Αρνητικό ψηφιακό αποτύπωμα
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Κοροϊδευτικό Tik-Tok
Ο Στέφανος προώθησε το meme. Την επόμενη μέρα, κάποιος γονέας που είδε το μήνυμα ενημέρωσε τον καθηγητή και το σχολείο. Οι γονείς του Στέφανου κλήθηκαν στο γραφείο του Διευθυντή. Ο Στέφανος ζήτησε συγγνώμη, παρ' όλα αυτά πήρε μια μέρα αποβολή και το περιστατικό καταγράφηκε στον φάκελό του. Ο Στέφανος ντρεπόταν πάρα πολύ! Δύο χρόνια αργότερα, η αδελφή του, η Ελένη, θυμώνει με μια φίλη της και σκέφτεται να ανεβάσει στο TikTok ένα βίντεο που την κοροϊδεύει. Ο Στέφανος της θυμίζει τη δική του εμπειρία, αλλά η Ελένη του λέει πως στη δική της περίπτωση δεν εμπλέκεται κάποιος καθηγητής. "Εξάλλου, θα φροντίσω να μην είναι σαφές ποιον κοροϊδεύω. Μόνο εκείνη θα το καταλάβει!"
Η Ελένη έχει δει πάρα πολλα κοροϊδευτικά βίντεο στο TikTok (ακόμη κι επώνυμων ανθρώπων). Δεν έχει ακούσει να έχει βρει κανένας τον μπελά του. Γιατί να έχει εκείνη πρόβλημα για ένα βίντεο που κανένας δεν θα καταλάβει ποιον κοροϊδεύει; Να το ανεβάσει να ξεθυμάνει;
Ναι
Όχι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Πιθανές συνέπειες
"Θα φροντίσω να μην είναι σαφές":Η πρόθεση να κοροϊδέψει είναι το πρόβλημα, όχι αν θα το καταλάβουν άλλοι. Η φίλη ΘΑ το καταλάβει και ΘΑ πληγωθεί - αυτό είναι αρκετό! "Μόνο εκείνη θα το καταλάβει" - Λάθος! Το κοινό στο TikTok μπορεί να μαντέψει για ποια μιλάει από το context. Οι κοινοί φίλοι θα καταλάβουν αμέσως. Comments μπορεί να αποκαλύψουν την ταυτότητα του θύματος. Το TikTok είναι ανοιχτή πλατφόρμα Μπορεί να γίνει viral ακόμα και τοπικά (σχολείο, γειτονιά). Το βίντεο μπορεί να το κατεβάσουν άλλοι και να το ανεβάσουν αλλού. Γονείς, καθηγητές, οποιοσδήποτε μπορεί να το βρει. Νομικές & Πειθαρχικές Συνέπειες: Το Cyberbullying είναι σοβαρό: Το TikTok έχει αυστηρούς κανόνες κατά του bullying - το βίντεο μπορεί να αναφερθεί /διαγραφεί. Ο λογαριασμός της μπορεί να απεργοποιηθεί.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
"Θα φροντίσω να μην είναι σαφές": Η πρόθεση να κοροϊδέψει είναι το πρόβλημα, όχι αν θα το καταλάβουν άλλοι. Η φίλη ΘΑ το καταλάβει και ΘΑ πληγωθεί - αυτό είναι αρκετό! Τι έπρεπε να κάνει η Ελένη: • Να ακούσει τον αδελφό της - έχει προσωπική εμπειρία • Να μιλήσει με τη φίλη της προσωπικά για το θέμα που τη στεναχώρησε • Να πάρει χρόνο να ηρεμήσει πριν αντιδράσει παρορμητικά • Να θυμηθεί: Οι φιλίες είναι πολύτιμες - ένας στιγμιαίος θυμός δεν πρέπει να καταστρέψει μια σχέση φιλίας. Δεν έχει σημασία ΠΟΥ ανεβάζεις προσβλητικό υλικό ή για ΠΟΙΟΝ - το αποτέλεσμα είναι πάντα κατα-στροφικό: • Για το θύμα (ψυχολογική βλάβη) • Για τον δράστη (συνέπειες και ψηφιακό αποτύπωμα) • Για τις σχέσεις (καταστροφή εμπιστοσύνης)
Next
Ψηφιακό αποτύπωμα και διαδικτυακή φήμη
✅ Τι πρέπει να κάνεις:
• Σκέψου ΠΡΙΝ δημοσιεύσεις: "Θα με ενοχλούσε αν το έβλεπε ο παππούς μου; Ο μελλοντικός μου εργοδότης;"
• Κάνε το "Newspaper Test": "Θα το έγραφα αυτό σε μια εφημερίδα με το όνομά μου;"
• Σκέψου: "Αυτό χτίζει θετικό ή αρνητικό ψηφιακό αποτύπωμα;" • Ψάξε το όνομά σου στο Google κάθε 3-6 μήνες για να δεις τι βρίσκουν οι άλλοι. Διάγραψε παλιό, ανώριμο περιεχόμενο που δεν σε αντιπροσωπεύει πια. • Μην δημοσιεύεις όταν είσαι θυμωμένος/η - περίμενε 24 ώρες • Χρησιμοποίησε τα social media για να δείξεις τα ταλέντα, τα ενδιαφέροντα και τις θετικές πλευρές σου.
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να δημοσιεύεις προσβλητικά σχόλια, ρατσιστικά αστεία ή υβριστικό περιεχόμενο. Τίποτα δεν σβήνεται πραγματικά από το διαδίκτυο • Να νομίζεις ότι το "ήμουν μικρός τότε" είναι καλή δικαιολογία - οι εργοδότες, τα Πανεπιστήμια δεν το βλέπουν έτσι
• Να προωθείς ή να κάνεις like σε προσβλητικό περιεχόμενο - συνδέεται με την ψηφιακή σου ταυτότητα
💡 Θυμήσου: Η διαδικτυακή σου φήμη χτίζεται αργά αλλά γκρεμίζεται γρήγορα. Οτιδήποτε δημοσιεύεις σήμερα μπορεί να επηρεάσει τη ζωή σου σε 5, 10, 20 χρόνια
Next
Game download
Ο Γιάννης θέλει να κατεβάσει ένα παιχνίδι στον υπολογιστή του. Ψάχνει στο Google "TerraCraft free download" και βρίσκει δύο επιλογές:
1. Ο επίσημος ιστότοπος terracraft.net που πωλεί το παιχνίδι με 50€
2. Ένας ιστότοπος "freegamezone.gr" που υπόσχεται δωρεάν λήψη
Ο Γιάννης σκέφτεται: "Δεν έχω 50€ τώρα. Ίσως να κατεβάσω το δωρεάν για να το δοκιμάσω πρώτα." Προτού πατήσει Download, όμως, παρατηρεί ότι ο ιστότοπος δεν έχει https στην αρχή του URL και έχει πολλές αναδυόμενες διαφημίσεις (pop-ups).
Ξέρει πως οι φίλοι του κατεβάζουν από παρόμοια site και δεν θυμάται να του έχουν αναφέρει ότι τους συνέβη κάτι κακό.
Να κατεβάσει ο Γιάννης το παιχνίδι από το "freegamezone.gr";
Ναι
Όχι
Ίσως
Σενάριο 9
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Ο Γιάννης θυμάται πως η καθηγήτρια Πληροφορικής τους είχε πει: "Πάντα κατεβάζουμε αρχεία από επίσημες πηγές. Οι 'δωρεάν' ιστότοποι συχνά κρύβουν ιούς." Αποφασίζει να ψάξει εναλλακτικές. Δυστυχώς στον επίσημο ιστότοπο δεν υπάρχει ούτε δωρεάν demo του παιχνιδιού. Τα γενέθλιά του δεν είναι πολύ μακριά: σε έναν μήνα από τώρα. Θα μπορούσε να περιμένει μέχρι τότε και να το ζητήσει ως δώρο γενεθλίων. Από την άλλη, όλοι οι φίλοι του ήδη παίζουν online και αυτός θα χάσει τη «φάση» και το παρεάκι για τουλάχιστον έναν μήνα ακόμα. Μετά οι άλλοι θα έχουν προχωρήσει σε άλλο level. Δεν ξέρει καν αν θα μπορεί να παίζει στην ίδια ομάδα μαζί τους. Εξάλλου, στον υπολογιστή του έχει antivirus και το ενημερώνει συνέχεια. Είναι προστατευμένος.
Είναι προστατευμένος ο Γιάννης αφού έχει ενημερωμένο antivirus;
Όχι
Ναι
Σενάριο 9
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Το πρόγραμμα επεξεργασίας φωτογραφιών
Η Ισμήνη ψάχνει να κατεβάσει ένα δημοφιλές πρόγραμμα επεξεργασίας φωτογραφιών που χρησιμοποιούν οι influencers στο Instagram. Το επίσημο πρόγραμα κοστίζει 30€/μήνα συνδρομή - πολύ ακριβό για εκείνη. Ψάχνοντας στο Google, βρίσκει έναν ιστότοπο cracked-apps-free.net που προσφέρει το πρόγραμμα δωρεάν. Στα σχόλια διαβάζει: User234: "Δούλεψε μια χαρά! Ευχαριστώ! ⭐⭐⭐⭐⭐" PhotoGirl: "Επιτέλους βρήκα working link! Thanks!" Alex_99: "Κατέβασα χθες, όλα οκ" Η Ισμήνη σκέφτεται: "Τόσοι άνθρωποι το έχουν κατεβάσει και λένε ότι δουλεύει. Μάλλον είναι ασφαλές."
Θα θεωρούσατε ότι είναι ασφαλές αυτό το πρόγραμμα, αφού έχει τόσες καλές κριτικές;
Όχι
Ναι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Το "δεν έπαθα τίποτα ακόμα" δεν σημαίνει ασφάλεια • Κακόβουλο λογισμικό μπορεί να είναι κρυφό για μήνες (keyloggers, spyware) • Παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων Επιπλέον - Τι δεν ξέρει η Ισμήνη Τα "θετικά σχόλια" στον ιστότοπο: • Μπορεί να είναι fake/bot comments • Ακόμα κι αν είναι αληθινά, οι χρήστες μπορεί να μην ξέρουν ακόμα ότι έχουν μολυνθεί (το malware συχνά κρύβεται για καιρό) • Μερικά cracked προγράμματα δουλεύουν ΑΛΛΑ κλέβουν δεδομένα στο background
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Το "δεν έπαθα τίποτα ακόμα" δεν σημαίνει ασφάλεια • Κακόβουλο λογισμικό μπορεί να είναι κρυφό για μήνες (keyloggers, spyware) • Παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων Επιπλέον - Τι δεν ξέρει η Ισμήνη Τα "θετικά σχόλια" στον ιστότοπο: • Μπορεί να είναι fake/bot comments • Ακόμα κι αν είναι αληθινά, οι χρήστες μπορεί να μην ξέρουν ακόμα ότι έχουν μολυνθεί (το malware συχνά κρύβεται για καιρό) • Μερικά cracked προγράμματα δουλεύουν ΑΛΛΑ κλέβουν δεδομένα στο background
Next
Download παιχνιδιών και προγραμμάτων
✅ Τι πρέπει να κάνεις:
• Κατεβάζεις ΜΟΝΟ από επίσημες πηγές: Official app stores, επίσημες ιστοσελίδες προγραμμάτων
• Έλεγξε πάντα ότι η διεύθυνση ξεκινάει με "HTTPS" (το "S" σημαίνει secure)
• Διάβασε τα reviews και ratings πριν κατεβάσεις οποιαδήποτε εφαρμογή
• Χρησιμοποίησε antivirus/security software και κράτα το ενημερωμένο
• Έλεγξε τα δικαιώματα που ζητάει μια εφαρμογή - π.χ. γιατί ένα παιχνίδι χρειάζεται πρόσβαση στις επαφές σου;
• Αν κάτι φαίνεται "too good to be true" (π.χ. δωρεάν για παιχνίδια που έχουν κανονικά χρέωση), μάλλον ΕΙΝΑΙ
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να κατεβάζεις "δωρεάν" εκδόσεις προγραμμάτων από ύποπτους ιστότοπους
• Να πατάς σε αναδυόμενες διαφημίσεις (pop-ups) που λένε "Κέρδισες!" ή "Ο υπολογιστής σου έχει ιό!"
• Να αγνοείς προειδοποιήσεις ασφαλείας του browser σου
• Να ανοίγεις συνημμένα αρχεία από άγνωστους αποστολείς
• Να χρησιμοποιείς ιστότοπους χωρίς HTTPS για αγορές ή εισαγωγή προσωπικών στοιχείων
• Να "πατάς ΟΚ σε όλα" χωρίς να διαβάζεις τι δικαιώματα δίνεις σε μια εφαρμογή
💡 Θυμήσου: Το "δωρεάν" στο διαδίκτυο συχνά κοστίζει ακριβά - είτε με ιούς, είτε με κλοπή δεδομένων, είτε με πωλήσεις των προσωπικών σου πληροφοριών. Αν κάτι φαίνεται ύποπτο, μάλλον ΕΙΝΑΙ ύποπτο.
Next
Η εργασία για τον Παρθενώνα
Η Κάτια πρέπει να παραδώσει μια εργασία για το μάθημα της Ιστορίας με θέμα "Ο Παρθενώνας". Ψάχνει στο Google και βρίσκει ένα πολύ καλό κείμενο σε μια ιστοσελίδα. Σκέφτεται να αντιγράψει μερικές παραγράφους και να τις βάλει στην εργασία της. Θυμάται όμως ότι ο καθηγητής τους είχε πει: "Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε πληροφορίες από το διαδίκτυο, αλλά πρέπει να τις γράψετε με δικά σας λόγια και να αναφέρετε την πηγή." Αποφασίσει να την ξαναγράψει με δικά της λόγια. Κρατάει μία πολύ εντυπωσιακή πρόταση από το αρχικό κείμενο γιατί είναι τόσο όμορφα διατυπωμένη που νιώθει ότι δεν μπορεί να την πει καλύτερα. Βάζει αυτή την πρόταση μέσα σε εισαγωγικά (" ") στην εργασία της. Στο τέλος της εργασίας γράφει μόνο: "Πηγή: history-greece.gr"
Πρέπει να ξαναγράψει την εργασία της η Κάτια για να μην κατηγορηθεί για λογοκλοπή;
Ναι
Όχι
Ίσως
Σενάριο 10
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Η Κάτια δεν διέπραξε λογοκλοπή. Ας αναλύσουμε αυτά που έκανε: ✅ Σωστά: • Διάβασε και κατάλαβε το κείμενο • Ξαναέγραψε με δικά της λόγια (paraphrasing) • Έβαλε εισαγωγικά στην άμεση ανάφορα ❌ Προβλήματα: • Η αναφορά "Πηγή: history-greece.gr" στο τέλος δεν είναι αρκετή. Δεν αναφέρει συγγραφέα, τίτλο άρθρου, ημερομηνία. • Μια εργασία δεν πρέπει να στηρίζεται σε μια μόνο πηγή.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Τι είναι λογοκλοπή (Plagiarism): • Copy-paste παραγράφων (ακόμα κι αν αναφέρεις πηγή στο τέλος) • Αλλαγή 2-3 λέξεων και το υπόλοιπο ίδιο • "Μωσαϊκό" από αντιγραμμένες προτάσεις διαφόρων πηγών
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Η Κάτια ανησυχεί: "Μήπως έπρεπε να χρησιμοποιήσω περισσότερες πηγές για την εργασία μου; Θέλω να πάρω καλό βαθμό." Μια φίλη της την καθησυχάζει: "Μια απλή εργασία για το σχολείο είναι, όχι πτυχιακή για το Πανεπιστήμιο. Μην τρελλαίνεσαι, η εργασία σου είναι super."
Έχει δίκιο η φίλη της Κάτιας;
Όχι
Ναι
Σενάριο 10
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Μία καλή εργασία χρησιμοποιεί διαφορετικούς τύπους πηγών: - Βιβλία ή ηλεκτρονικά βιβλία - Αξιόπιστες ιστοσελίδες (πανεπιστήμια, μουσεία) - Ντοκιμαντέρ ή educational videos Κάθε τύπος πηγής προσφέρει κάτι διαφορετικό. Αν η εργασία σου βασίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου σε μία πηγή, ακόμα κι αν την ξαναέγραψες με δικά σου λόγια, μοιάζει με "παράφραση" όλου του κειμένου - όχι πραγματική έρευνα. Όταν χρησιμοποιείς πολλές πηγές δείχνεις ότι πραγματικά ασχολήθηκες. Μία πηγή μπορεί να σημαίνει: "Βαριόμουν να ψάξω παραπάνω" 4-5 πηγές σημαίνουν: "Αφιέρωσα χρόνο και προσπάθεια"
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Τι είναι τελικά λογοκλοπή;
Ο καθηγητής της Κάτιας στο επόμενο μάθημα λέει στην τάξη: "Παιδιά, θέλω να σας δώσω μερικά παραδείγματα από φετινές εργασίες (ανώνυμα) για να καταλάβετε τη διαφορά μεταξύ σωστής χρήσης πηγών και λογοκλοπής." Ένα από τα παραδείγματα που έδωσε είναι το ακόλουθο: Μαθητής Χ: - Πήρε παραγράφους από 5 διαφορετικές ιστοσελίδες - Άλλαξε κάποιες λέξεις σε κάθε πρόταση (π.χ. "σημαντικός" → "σπουδαίος") - Η δομή, οι προτάσεις, η σειρά των ιδεών παρέμειναν ίδιες - Στο τέλος έγραψε και τις 5 πηγές
Ο μαθητής Χ διέπραξε λογοκλοπή;
Όχι
Ναι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Τι είναι λογοκλοπή (Plagiarism): • Copy-paste παραγράφων (ακόμα κι αν αναφέρεις πηγή στο τέλος) • Αλλαγή 2-3 λέξεων και το υπόλοιπο ίδιο • "Μωσαϊκό" από αντιγραμμένες προτάσεις διαφόρων πηγών
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Τι είναι λογοκλοπή (Plagiarism): • Copy-paste παραγράφων (ακόμα κι αν αναφέρεις πηγή στο τέλος) • Αλλαγή 2-3 λέξεων και το υπόλοιπο ίδιο • "Μωσαϊκό" από αντιγραμμένες προτάσεις διαφόρων πηγών
Next
Πνευματικά δικαιώματα και Διαδίκτυο
✅ Τι πρέπει να κάνεις:
• Πάντα να αναφέρεις τις πηγές σου όταν χρησιμοποιείς πληροφορίες από το διαδίκτυο
• Διάβασε, κατάλαβε και γράψε με δικά σου λόγια - όχι copy-paste
• Χρησιμοποίησε εισαγωγικά ("...") μόνο για άμεσα αποσπάσματα και πάντα με αναφορά πηγής δίπλα • Έλεγξε αν μια εικόνα/μουσική/βίντεο έχει Creative Commons license ή copyright πριν τη χρησιμοποιήσεις
• Ρώτα για άδεια χρήσης όταν θέλεις να χρησιμοποιήσεις δημιουργικό έργο κάποιου άλλου
• Το διαδίκτυο είναι εργαλείο έρευνας - χρησιμοποίησέ το έξυπνα και υπεύθυνα
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να αντιγράφεις ολόκληρες παραγράφους και να τις παρουσιάζεις ως δικές σου. Ή να κάνεις "παράφραση" αλλάζοντας απλώς 2-3 λέξεις (λογοκλοπή) • Να χρησιμοποιείς εικόνες, μουσική ή βίντεο χωρίς να ελέγξεις τα δικαιώματα
• Να κατεβάζεις παράνομα ταινίες, μουσική, βιβλία - αυτό είναι πειρατεία
• Να νομίζεις ότι "αν το βρήκα στο Google, μπορώ να το χρησιμοποιήσω" - λάθος! • Να αγνοείς τα πνευματικά δικαιώματα δημιουργών επειδή "είναι στο διαδίκτυο"
💡 Θυμήσου: Η λογοκλοπή είναι κλοπή: κλέβεις τη δουλειά και τις ιδέες κάποιου άλλου. Το να σέβεσαι το έργο των άλλων σημαίνει ότι και εσύ αξίζεις σεβασμό.
Next
Μπράβο! Φτάσατε στο τέλος της περιπέτειας.
Digital CitizenshipAdventure
Georgia Mastoropoulou
Created on December 5, 2025
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Branching Scenario: Save Christmas
View
Branching Scenario: Digital Alert
View
Branching Scenario: Leadership Decisions
View
Strategic Decisions: Branching Scenario
View
Branching Scenario: College Life
View
Branching Scenario: Academic Ethics and AI Use
View
Branching Scenario Mission: Innovating for the Future
Explore all templates
Transcript
Digital CitizenshipAdventure
Start
Σήμερα θα γίνετε 'Digital Citizens'. Θα αντιμετωπίσετε πραγματικές καταστάσεις στο διαδίκτυο. Θα παίξετε ένα διαδραστικό παιχνίδι όπου ΕΣΕΙΣ θα αποφασίζετε τι είναι σωστό και τι όχι. Κάθε επιλογή σας έχει συνέπειες - όπως στην πραγματική ζωή!
Συνέχεια
Start
Δομή του Παιχνιδιού • Θα διαβάσετε ρεαλιστικά σενάρια • Θα απαντάτε: ΝΑΙ, ΌΧΙ, ή ΊΣΩΣ αν δεν είστε σίγουροι • Κάθε απάντηση σας οδηγεί σε διαφορετικό επόμενο βήμα • Κερδίζετε ή χάνετε πόντους ανάλογα με τις επιλογές σας Δεν υπάρχουν "λάθος" απαντήσεις - υπάρχουν μαθήματα!
🎮 Κανόνες Βαθμολόγησης • Για κάθε σωστή απάντηση σε βασικό σενάριο: +10 πόντοι • Για κάθε λάθος απάντηση: -5 πόντοι • ΊΣΩΣ → Συνέχεια στην ιστορία • Για κάθε σωστή απάντηση εκτός βασικού σεναρίου: +6 πόντοι
Start
Συνέχεια
Start
Διαδικτυακή Φήμη & Προσωπικά Δεδομένα
Πρέπει η Μαρία να ανεβάσει τη φωτογραφία χωρίς να ρωτήσει τον Κώστα;
Η Μαρία, 14 ετών, επιστρέφει από ένα πάρτι γενεθλίων και θέλει να ανεβάσει φωτογραφίες στο Instagram. Σε μία από αυτές φαίνεται ο καλύτερός της φίλος, ο Κώστας, σε μια αστεία στιγμή με σοκολατόπιτα στο πρόσωπο. Η φωτογραφία είναι πολύ αστεία και θα πάρει σίγουρα πολλά likes. Ο Κώστας δεν της έχει πει τίποτα για το αν μπορεί να την ανεβάσει, αλλά η Μαρία σκέφτεται ότι μάλλον δεν θα τον πειράξει γιατί είναι καλοί φίλοι.
Ναι
Όχι
Ίσως
Σενάριο 1
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Κάντε κλικ στο κουμπί ⬇ για να ενημερωθεί το σκορ σας.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε περισσότερο στο επόμενο σενάριο.
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Την επόμενη μέρα ο Κώστας βλέπει τη φωτογραφία. Στην αρχή γελάει, αλλά μετά παρατηρεί ότι κάποιοι συμμαθητές που δεν τον συμπαθούν έχουν αρχίσει να κάνουν κοροϊδευτικά σχόλια κάτω από τη φωτογραφία. Ο Κώστας στενοχωρήθηκε πολύ και ζήτησε από τη Μαρία να διαγράψει τη φωτογραφία. Η Μαρία δεν καταλαβαίνει γιατί πειράχτηκε ο φίλος της: όλοι έχουμε τις αστείες στιγμές μας!
Έπρεπε η Μαρία να είχε ζητήσει άδεια από τον Κώστα πριν ανεβάσει τη φωτογραφία;
Ναι
Όχι
Σενάριο 1
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η ομαδική φωτογραφία από το πάρτι
Πρέπει η Ελένη να ζητήσει άδεια από ΟΛΕΣ τις φίλες που φαίνονται στη φωτογραφία;
Η Μαρία ανέβασε τη φωτογραφία χωρίς να ρωτήσει. Την επόμενη μέρα, η δασκάλα Πληροφορικής κάνει μάθημα για την ψηφιακή ιθαγένεια. Εξηγεί ότι πριν ανεβάσουμε φωτογραφία κάποιου άλλου, πρέπει πάντα να ζητάμε την άδειά του, ακόμα κι αν είναι καλός μας φίλος. Η Μαρία καταλαβαίνει το λάθος της. Μετά το μάθημα, η Ελένη, φίλη της, της ζητάει να ανεβάσει μια ομαδική φωτογραφία από το πάρτι όπου φαίνονται και οι δύο με άλλα 3 κορίτσια. Η Ελένη λέει: "Είναι πολύ ωραία η φωτογραφία! Μπορώ να την ανεβάσω στο TikTok;"
Όχι
Ναι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Δημοσίευση Φωτογραφιών & Διαδικτυακή Φήμη
✅ Τι πρέπει να κάνεις: • Ζήτα ΠΑΝΤΑ άδεια πριν ανεβάσεις φωτογραφία που απεικονίζει άλλους ανθρώπους • Σεβάσου το δικαίωμα των άλλων να αποφασίζουν για τη δική τους εικόνα online • Αν κάποιος σου ζητήσει να διαγράψεις μια φωτογραφία του, κάνε το αμέσως • Προτίμησε ομαδικές φωτογραφίες όπου όλοι φαίνονται καλά και είναι χαρούμενοι Σκέψου: "Θα ήθελα εγώ να ανέβει αυτή η φωτογραφία χωρίς να με ρωτήσουν;"
Next
Δημοσίευση Φωτογραφιών & Διαδικτυακή Φήμη
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να ανεβάζεις φωτογραφίες άλλων χωρίς την άδειά τους, έστω κι αν είναι φίλοι σου • Να υποθέτεις ότι "δεν πειράζει" επειδή η φωτογραφία είναι αστεία • Να κάνεις tag άτομα σε φωτογραφίες χωρίς να τους ρωτήσεις • Να ανεβάζεις φωτογραφίες όπου κάποιος φαίνεται σε αμήχανη ή προσβλητική κατάσταση • Να ξεχνάς ότι οι άλλοι έχουν τα ίδια δικαιώματα με εσένα στην ψηφιακή τους εικόνα 💡 Θυμήσου: Μία φωτογραφία μπορεί να μείνει για πάντα online, ακόμα κι αν τη διαγράψεις.
Next
Ισχυροί Κωδικοί & Ασφάλεια Λογαριασμών
Θα έπρεπε να διαλέξει έναν πιο ισχυρό κωδικό ο Αλέξης (ή είναι εντάξει κι αυτός που έχει);
Ο Αλέξης δημιουργεί νέο λογαριασμό στο Discord για να παίξει με τους φίλους του. Η πλατφόρμα του ζητάει να φτιάξει κωδικό. Σκέφτεται να βάλει τον κωδικό "alexis2010" (το όνομά του και η χρονιά γέννησής του) γιατί έτσι δεν θα τον ξεχάσει. Η πλατφόρμα του λέει ότι ο κωδικός είναι "αδύναμος" αλλά του επιτρέπει να συνεχίσει. Ο Αλέξης σκέφτεται: "Ε και; Είναι μόνο για παιχνίδια, δεν έχω εκεί κάρτες ή χρήματα."
Ναι
Όχι
Ίσως
Σενάριο 2
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Πρέπει ο Αλέξης να χρησιμοποιήσει στο Discord αυτόν τον "αδύναμο" κωδικό, αφού τον χρησιμοποιεί παντού και δεν έχει συμβεί κάτι μέχρι τώρα;
Ο Αλέξης αποφασίζει να σκεφτεί λίγο περισσότερο. Θυμάται ότι στο Discord έχει συνδέσει το email του και έχει φίλους από το σχολείο. Επίσης, στα μηνύματα μοιράζεται συχνά προσωπικές πληροφορίες με τους φίλους του για το πού θα βρεθούν, τι κάνουν, κ.λπ. Σκέφτεται: "Μάλλον δεν είναι και τόσο αθώος ο λογαριασμός. Από την άλλη, έχω βάλει το ίδιο password σε πολλά άλλα μέρη (YouTube, Instagram, email) και δεν έχω πάθει ποτέ τίποτα. Γιατί να αλλάξω τώρα;"
Ναι
Όχι
Σενάριο 2
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Ο κωδικός της Σοφίας
Ο Αλέξης χρησιμοποίησε τον αδύναμο κωδικό και 2 μήνες μετά όλα δείχνουν μια χαρά. Τώρα, η αδελφή του, η Σοφία, δημιουργεί κι αυτή λογαριασμό σε ένα online παιχνίδι. Τον ρωτάει: "Τι κωδικό να βάλω; Δεν θέλω να τον ξεχάσω. Έχω ξεχάσει τον κωδικό μου για την eclass και δεν μπορώ να μπω να δω τι εργασίες μου αναθέτουν οι καθηγητές μου." Ο Αλέξης της λέει: "Βάλε το όνομά σου και τη χρονιά που γεννήθηκες, εγώ έτσι κάνω." Η Σοφία είναι έτοιμη να ακολουθήσει τη συμβουλή του.
Είναι καλή η συμβουλή του Αλέξη;
Ναι
Όχι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Ισχυροί Κωδικοί & Ασφάλεια Λογαριασμών
✅ Τι πρέπει να κάνεις: • Δημιούργησε ισχυρούς κωδικούς: τουλάχιστον 12 χαρακτήρες (συνδύασε γράμματα, αριθμούς και σύμβολα) • Χρησιμοποίησε διαφορετικό κωδικό για κάθε λογαριασμό σου • Ενεργοποίησε τον έλεγχο ταυτότητας δύο βημάτων (2FA) όπου είναι διαθέσιμος • Χρησιμοποίησε έναν password manager για να θυμάσαι τους κωδικούς σου • Άλλαξε τους κωδικούς σου κάθε 6 μήνες ή αμέσως αν υποψιάζεσαι παραβίαση • Σκέψου φράσεις που θυμάσαι εύκολα π.χ. "FIL0I_gia_P@nda!" (αντί για "giannis2010")
Next
Ισχυροί Κωδικοί & Ασφάλεια Λογαριασμών
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να χρησιμοποιείς το όνομά σου, την ημερομηνία γέννησής σου ή εύκολες λέξεις (π.χ. "password123") • Να βάζεις τον ΙΔΙΟ κωδικό παντού - αν παραβιαστεί ένας λογαριασμός, παραβιάζονται όλοι • Να μοιράζεσαι τους κωδικούς σου με φίλους - ούτε καν με τον καλύτερό σου φίλο • Να αποθηκεύεις κωδικούς σε σημειώσεις στο κινητό χωρίς προστασία • Να αγνοείς τις προειδοποιήσεις "αδύναμος κωδικός" - υπάρχουν για κάποιο λόγο!
💡 Θυμήσου: Οι κωδικοί σου είναι σαν τα κλειδιά του σπιτιού σου. Δεν θα έδινες τα κλειδιά σου σε όλους, ούτε θα χρησιμοποιούσες το ίδιο κλειδί για το σπίτι, το αυτοκίνητο και τη δουλειά σου!
Next
Η φίλη της μαμάς από τα παλιά
Ο Κώστας έχει λάβει ένα μήνυμα στο κινητό του από άγνωστο αριθμό: «Γεια σου Κώστα! Είμαι η Μαρία, στενή φίλη της μαμάς σου όταν ήμασταν παιδιά. Στην πορεία χαθήκαμε. Προχθές συνάντησα τυχαία μια κοινή φίλη η οποία μου έδωσε το τηλέφωνό σου. Ελπίζω να μην σε ενοχλώ! Θέλω να κάνω μια επίσκεψη-έκπληξη στη μαμά σου. Τι λες για το επόμενο σαββατοκύριακο; Θα χρειαστώ τη διεύθυνσή σας. Είμαι σίγουρη πως θα ξετρελαθεί όταν με δει. Έχουμε τόσα πολλά να πούμε! Σε ευχαριστώ πολύ για τη βοήθειά σου!»
Πρέπει ο Κώστας να εμπιστευτεί το περιεχόμενο του μηνύματος;
Ναι
Όχι
Ίσως
Σενάριο 3
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Ο Κώστας διστάζει. Το μήνυμα φαίνεται φιλικό και η Μαρία ξέρει το όνομά του. Σκέφτεται: "Μάλλον είναι αλήθεια. Η μαμά μου έχει μιλήσει για παλιές φίλες από το σχολείο που χάθηκαν". Ο Κώστας αποφασίζει να ρωτήσει λίγα πράγματα πρώτα. Απαντάει: "Γεια σου! Πώς βρήκες το τηλέφωνό μου; Ποια κοινή φίλη σου το έδωσε;" Η Μαρία απαντάει γρήγορα: "Η Ελένη! Ήμασταν και οι τρεις πολύ κολλητές στο σχολείο. Μου είπε ότι η μαμά σου έχει έναν γιο και μου έδωσε το νούμερό σου. Ελπίζω να μην σε ενόχλησα!" Ο Κώστας δεν είναι σίγουρος αν η μητέρα του έχει πράγματι φίλη που λέγεται Ελένη. Από την άλλη, αυτή η Μαρία φαίνεται να ξέρει λεπτομέρειες.
Πρέπει ο Κώστας να ρωτήσει τη μητέρα του αν είχε κάποια στενή παιδική φίλη Μαρία, με την οποία έχουν «χαθεί», πριν δώσει οποιαδήποτε πληροφορία; Ή όχι, γιατί έτσι θα χαλάσει την όμορφη έκπληξη ;
Όχι
Ναι
Σενάριο 3
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Το δέμα που δεν παραδόθηκε
Ο Κώστας έδωσε τη διεύθυνση του σπιτιού τους στην παλιά φίλη της μαμάς του. Δύο μέρες μετά, δέχεται τηλεφώνημα από έναν άνδρα που συστήνεται ως υπάλληλος από γνωστή εταιρία courier. Ο άνδρας λέει ότι υπάρχει ένα δέμα για τον Κώστα που δεν μπόρεσαν να παραδώσουν στη διεύθυνσή του και πως το πακέτο θα επιστραφεί στον αποστολέα αν δεν πληρώσει ένα μικρό "πρόστιμο 5 ευρώ» για τις ανεπιτυχείς προσπάθειες παράδοσης. Ο υπάλληλος τονίζει ότι η χρέωση πρέπει να γίνει άμεσα για να μην επιστραφεί το πακέτο και ζητά από τον Κώστα τα στοιχεία της πιστωτικής του κάρτας για να περάσει το ποσό των 5 ευρώ.
Ο Κώστας αρχίζει να ανησυχεί. Η αλήθεια είναι πως περιμένει ένα δέμα, αλλά αναρωτιέται:«Γιατί να χρειάζεται να δώσω στοιχεία κάρτας για μια παράδοση; Είναι αυτό φυσιολογικό;» Από την άλλη, αυτός που τηλεφώνησε ήξερε το ονομά του και τη διεύθυνσή του. Μήπως γίνεται υπερβολικά καχύποπτος; Να δώσει τα στοιχεία της πιστωτικής του (έτσι κι αλλιώς τα 5 ευρώ είναι πολύ μικρό ποσό);
Όχι
Ναι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Smishing - Vishing
✅ Τι πρέπει να κάνεις: • Σκέψου πριν πατήσεις οποιονδήποτε σύνδεσμο σε email ή μήνυμα • Πήγαινε απευθείας στην επίσημη ιστοσελίδα αντί να πατάς συνδέσμους • Αν λάβεις ύποπτο μήνυμα ή τηλεφώνημα από τράπεζα, εταιρία κλπ, τηλεφώνησε για να επιβεβαιώσεις • Κοίταξε για red flags: αίσθηση επείγοντος ("τώρα!", "σήμερα!"), ορθογραφικά λάθη, αόριστη προσφώνηση • Αναφέρε ύποπτα μηνύματα στους γονείς ή σε ενήλικα που εμπιστεύεσαι
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να δίνεις προσωπικά στοιχεία (διεύθυνση, τηλέφωνο, σχολείο) σε email ή μηνύματα • Να πιστεύεις ότι "αν ξέρει πράγματα για μένα, τότε είναι αληθινός" • Να κανονίζεις συναντήσεις με αγνώστους online, ακόμα κι αν λένε ότι γνωρίζουν τους γονείς σου • Να πανικοβάλλεσαι και να απαντάς βιαστικά σε "επείγοντα" μηνύματα ή τηλεφωνήματα
💡 Θυμήσου: Οι απατεώνες είναι ΠΟΛΥ καλοί στο να μοιάζουν αληθινοί. Καμία νόμιμη εταιρία ή άτομο δεν θα σου ζητήσει ποτέ ευαίσθητα στοιχεία μέσω email ή τηλεφώνου. Σε περίπτωση αμφιβολίας, ΠΑΝΤΑ ρώτα έναν ενήλικα.
Next
Κοροϊδευτικά σχόλια
Η Νιόβη παρατηρεί ότι ένας συμμαθητής της, ο Πέτρος, δέχεται συνέχεια κοροϊδευτικά σχόλια στο Instagram. Κάποιοι αφήνουν προσβλητικά σχόλια για την εμφάνισή του κάτω από κάθε φωτογραφία του. Η Νιόβη δεν είναι φίλη του, αλλά τον λυπάται. Ξέρει πως δεν είναι σωστό να τον κοροϊδεύουν, αλλά δεν ξέρει και τι να κάνει. Σκέφτεται: "Δεν είναι δική μου δουλειά. Οι γονείς μου μου λένε συνέχεια να μην ανακατεύομαι σε θέματα που δεν με αφορούν. Αν πω κάτι, μπορεί να γίνω κι εγώ στόχος. Καλύτερα να μην ανακατευτώ. Στο κάτω-κάτω ο Πέτρος έχει γονείς. Ας μιλήσει μαζί τους ή ας κλείσει τον λογαριασμό του."
Πρέπει να κάνει κάτι η Νιόβη (ή σωστά πράττει και μένει αμέτοχη);
Όχι
Ναι
Ίσως
Σενάριο 4
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Η Νιόβη αποφασίζει να σκεφτεί τι μπορεί να κάνει. Βλέπει ότι ο Πέτρος έχει αρχίσει να λείπει όλο και πιο συχνά από το σχολείο και όταν έρχεται φαίνεται πολύ λυπημένος. Η Νιόβη θυμάται πως πέρυσι η δασκάλα τους είχε πει ότι το cyberbullying είναι πολύ σοβαρό θέμα και πρέπει να το αναφέρουμε. Όμως δεν ξέρει αν πρέπει να πει κάτι στον Πέτρο ή να μιλήσει κατευθείαν σε κάποιον καθηγητή. Φοβάται μήπως ο Πέτρος θυμώσει μαζί της αν μιλήσει χωρίς να τον ρωτήσει. Ίσως θεωρήσει ότι ανακατεύεται σε κάτι που είναι προσωπικό ζήτημα του Πέτρου. Από την άλλη, ο Πέτρος μπορεί να είναι φοβισμένος και να μην δεχθεί να ζητήσει βοήθεια.
Πρέπει η Νιόβη να μιλήσει πρώτα με τον Πέτρο και να τον ρωτήσει αν θέλει βοήθεια (ή όχι καλύτερα να πάρει την πρωτοβουλία και να μην περιμένει άλλο);
Όχι
Ναι
Σενάριο 4
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
ΠΑΝΤΑ μιλάμε ΠΡΩΤΑ με το θύμα:
1. Σεβασμός & Ενδυνάμωση Το θύμα έχει χάσει τον έλεγχο της κατάστασης. Αν πας απευθείας σε ενήλικα χωρίς άδεια, του παίρνεις και τον τελευταίο έλεγχο που του έμεινε. 2. Εμπιστοσύνη Αν το αναφέρεις χωρίς να τον ρωτήσεις, μπορεί να χάσεις την εμπιστοσύνη του. Μπορεί να νιώσει προδομένος. Στο μέλλον δεν θα έρθει ποτέ ξανά σε σένα για βοήθεια.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
ΠΑΝΤΑ μιλάμε ΠΡΩΤΑ με το θύμα:
1. Σεβασμός & Ενδυνάμωση Το θύμα έχει χάσει τον έλεγχο της κατάστασης. Αν πας απευθείας σε ενήλικα χωρίς άδεια, του παίρνεις και τον τελευταίο έλεγχο που του έμεινε. 2. Εμπιστοσύνη Αν το αναφέρεις χωρίς να τον ρωτήσεις, μπορεί να χάσεις την εμπιστοσύνη του. Μπορεί να νιώσει προδομένος. Στο μέλλον δεν θα έρθει ποτέ ξανά σε σένα για βοήθεια.
Next
Η φωτογραφία
Η Μαρίνα ανεβάζει στο προφίλ της μια φωτογραφία από την προπόνηση μπάσκετ. Λίγο αργότερα, αρχίζει να λαμβάνει ειδοποιήσεις για σχόλια κάτω από τη φωτογραφία της. Στην αρχή είναι απλά πειράγματα, αλλά πολύ γρήγορα κάποιοι συμμαθητές της γράφουν προσβλητικά σχόλια όπως: "Χαχα, έτσι παίζουν οι άσχετοι;" "Αφού δεν το'χεις, τι ασχολείσαι;" Η Μαρίνα νιώθει άσχημα και διαγράφει τη φωτογραφία, αλλά τώρα αρχίζει να δέχεται κοροϊδευτικά DMs. Αναρωτιέται τι να κάνει: «Να μην ασχοληθώ; Ίσως σε λίγο σταματήσουν να με κοροϊδεύουν. Να το πω σε κάποιον; Μπορεί να στοχοποιηθώ περισσότερο ή να με λένε καρφί.»
Πρέπει η Μαρίνα ν'αγνοήσει τα κοροϊδευτικά σχόλια και μηνύματα, με την ελπίδα πως θα σταματήσουν σε λίγο;
Όχι
Ναι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Η Μαρίνα ΠΡΕΠΕΙ να το πει σε κάποιον γιατί: Το cyberbullying σπάνια σταματά μόνο του - συνήθως κλιμακώνεται . Η Μαρίνα δεν φταίει σε τίποτα - δεν πρέπει να το σηκώσει μόνη της . Υπάρχουν τρόποι να το χειριστεί χωρίς να γίνει "καρφί".
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Η Μαρίνα ΠΡΕΠΕΙ να το πει σε κάποιον γιατί: Το cyberbullying σπάνια σταματά μόνο του - συνήθως κλιμακώνεται . Η Μαρίνα δεν φταίει σε τίποτα - δεν πρέπει να το σηκώσει μόνη της . Υπάρχουν τρόποι να το χειριστεί χωρίς να γίνει "καρφί".
Next
Cyberbullying & Υποστήριξη Θυμάτων
✅ Τι πρέπει να κάνεις: Αν είσαι θύμα: • ΜΙΛΗΣΕ σε κάποιον που εμπιστεύεσαι - ΔΕΝ είσαι μόνος/η • Κάνε screenshot τα προσβλητικά μηνύματα ως αποδεικτικό στοιχείο • Μπλόκαρε και ανάφερε τους επιτιθέμενους στην πλατφόρμα • Μην απαντάς στους bullies - συνήθως αυτό τους ενθαρρύνει Υποστήριξε τα θύματα: • Ένα απλό "Είμαι εδώ αν θέλεις να μιλήσεις" κάνει τεράστια διαφορά • Μίλησε σε καθηγητή, γονέα ή σύμβουλο σχολείου • Θυμήσου: Το να παρακολουθείς χωρίς να κάνεις τίποτα σε κάνει μέρος του προβλήματος
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να προωθείς ή να γελάς με προσβλητικό περιεχόμενο - αυτό είναι συμμετοχή στο bullying • Να θεωρείς ότι "δεν είναι δική μου δουλειά" - η συλλογική σιωπή ενισχύει τους bullies • Να υποτιμάς την επίδραση του cyberbullying - είναι εξίσου σοβαρό με το φυσικό bullying • Να φοβάσαι μήπως γίνεις κι εσύ στόχος - η υποστήριξη θυμάτων δείχνει δύναμη
💡 Θυμήσου: Το cyberbullying μπορεί να προκαλέσει σοβαρά ψυχολογικά προβλή- ματα στα θύματα. Η δική σου φωνή και υποστήριξη μπορεί να σώσει κάποιον από βαθιά δυστυχία. Είσαι πιο δυνατός/ή από όσο νομίζεις.
Next
Ανάρτηση ομαδικής φωτογραφίας
Ο Νίκος, 13 ετών, έχει λογαριασμό στο Instagram με ρυθμίσεις απορρήτου "ιδιωτικό προφίλ". Μόνο 45 φίλοι του (όλοι από το σχολείο ή από την ομάδα ποδοσφαίρου) μπορούν να δουν τις φωτογραφίες του. Σήμερα το πρωί ανέβασε μια φωτογραφία από μια σχολική εκδρομή με τους συμμαθητές του μπροστά από ένα μνημείο. Στο κινητό του δεν έχει ενεργοποιημένη την τοποθεσία και απλά έγραψε: "Τέλεια μέρα με την παρέα! 🏛️"
Είναι όλα καλά με την ανάρτηση του Νίκου;
Όχι
Ναι
Ίσως
κάνε κλικ στη φωτογραφία για να την μεγεθύνεις
Σενάριο 5
(photo by Canva AI)
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Ας δούμε γιατί η ανάρτηση του Νίκου θεωρείται ασφαλής:
✔️ Έχει ιδιωτικό προφίλ (μόνο 45 άτομα που γνωρίζει προσωπικά μπορούν να δουν τη φωτογραφία.)✔️ Δεν εμφανίζει τοποθεσία (Δεν υπάρχει γεωσήμανση (location tag), ούτε όνομα πόλης.) ✔️ Δεν δείχνει σπίτι, διεύθυνση ή προσωπικά στοιχεία (είναι μια ομαδική σχολική φωτογραφία σε δημόσιο χώρο). ✔️ Δεν υπάρχει ευαίσθητο περιεχόμενο (Δεν φαίνεται σχολείο, διεύθυνση, ονόματα παιδιών κ.λπ.) ✔️ Πρόκειται για φυσιολογικό κοινωνικό περιεχόμενο (Μια χαρούμενη σχολική στιγμή με φίλους — απολύτως φυσιολογική για την ηλικία.)
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Ο Νίκος σκέφτεται: "Μήπως έπρεπε να ρωτήσω τους φίλους μου αν μπορώ να ανεβάσω τη φωτογραφία; Στην αρχή είχα σκεφτεί να βάλω και geotag για να δείξω πού είμαστε, αλλά αποφάσισα να μην το κάνω. Επίσης, έχω μόνο πραγματικούς φίλους μου στους followers, όχι αγνώστους. Μήπως, όμως, έπρεπε να είναι ακόμα πιο ιδιωτικό το προφίλ μου;"
Έκανε λάθος ο Νίκος που ανέβασε τη φωτογραφία;
Όχι
Ναι
Σενάριο 5
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Ας δούμε γιατί η ανάρτηση του Νίκου θεωρείται ασφαλής:
✔️ Έχει ιδιωτικό προφίλ (μόνο 45 άτομα που γνωρίζει προσωπικά μπορούν να δουν τη φωτογραφία.)✔️ Δεν εμφανίζει τοποθεσία (Δεν υπάρχει γεωσήμανση (location tag), ούτε όνομα πόλης.) ✔️ Δεν δείχνει σπίτι, διεύθυνση ή προσωπικά στοιχεία (είναι μια ομαδική σχολική φωτογραφία σε δημόσιο χώρο). ✔️ Δεν υπάρχει ευαίσθητο περιεχόμενο (Δεν φαίνεται σχολείο, διεύθυνση, ονόματα παιδιών κ.λπ.) ✔️ Πρόκειται για φυσιολογικό κοινωνικό περιεχόμενο (Μια χαρούμενη σχολική στιγμή με φίλους — απολύτως φυσιολογική για την ηλικία.)
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Ας δούμε γιατί η ανάρτηση του Νίκου θεωρείται ασφαλής:
✔️ Έχει ιδιωτικό προφίλ (μόνο 45 άτομα που γνωρίζει προσωπικά μπορούν να δουν τη φωτογραφία.)✔️ Δεν εμφανίζει τοποθεσία (Δεν υπάρχει γεωσήμανση (location tag), ούτε όνομα πόλης.) ✔️ Δεν δείχνει σπίτι, διεύθυνση ή προσωπικά στοιχεία (είναι μια ομαδική σχολική φωτογραφία σε δημόσιο χώρο). ✔️ Δεν υπάρχει ευαίσθητο περιεχόμενο (Δεν φαίνεται σχολείο, διεύθυνση, ονόματα παιδιών κ.λπ.) ✔️ Πρόκειται για φυσιολογικό κοινωνικό περιεχόμενο (Μια χαρούμενη σχολική στιγμή με φίλους — απολύτως φυσιολογική για την ηλικία.)
Next
Στο Φεστιβάλ
Η Μελίνα 13 ετών, έχει ιδιωτικό προφίλ στο Instagram με περίπου 150 followers — ανάμεσά τους συμμαθητές, φίλοι από camp, αλλά και μερικά άτομα που έχει δεχτεί επειδή είχαν πολλούς κοινούς φίλους. Η Μελίνα είναι στην Καρδίτσα με τη χορωδία του σχολείου της για το Φεστιβάλ Σχολικών Χορωδιών. Σήμερα ανέβασε μια φωτογραφία στην οποία φαίνεται η ίδια και η κολλητή της δίπλα στην αφίσα του Φεστιβάλ.. Η Μελίνα έγραψε στη λεζάντα: «Επιτέλους μια βδομάδα με την κολλητή μου χωρίς σχολείο και γονείς! 🤩»
Είναι όλα ΟΚ με την ανάρτηση της Μελίνας;
Όχι
Ναι
κάνε κλικ στην αφίσα για να την μεγεθύνεις
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Η φωτογραφία μοιάζει απόλυτα αθώα — όμως αποκαλύπτει πού βρίσκεται, για πόσο καιρό κι ότι δεν είναι με τους γονείς της.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Η φωτογραφία μοιάζει απόλυτα αθώα — όμως αποκαλύπτει πού βρίσκεται, για πόσο καιρό κι ότι δεν είναι με τους γονείς της.
Next
Ρυθμίσεις Απορρήτου & Τοποθεσία
✅ Τι πρέπει να κάνεις: • Κάνε τα προφίλ σου ΙΔΙΩΤΙΚΑ σε όλες τις πλατφόρμες social media • Έλεγξε τις ρυθμίσεις απορρήτου κάθε 3 μήνες - οι πλατφόρμες τις αλλάζουν συχνά • Απενεργοποίησε την τοποθεσία (location/GPS) στις αναρτήσεις σου • Να δέχεσαι ως φίλους μόνο άτομα που γνωρίζεις πραγματικά • Έλεγξε ποιες εφαρμογές έχουν πρόσβαση στην κάμερα, το μικρόφωνο και την τοποθεσία σου • Ρύθμισε ποιος μπορεί να σε κάνει tag σε φωτογραφίες (απαιτείται η έγκρισή σου) • Περιόρισε το "ποιος μπορεί να δει τις δημοσιεύσεις μου" σε "Μόνο Φίλοι".
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να έχεις δημόσιο προφίλ όπου όλοι μπορούν να δουν τα πάντα για σένα • Να μοιράζεσαι την τοποθεσία σου σε real-time - κάποιος μπορεί να σε βρει ή • Να έχεις ενεργοποιημένο το geotag που δείχνει πού έχει τραβηχτεί κάθε φωτογραφία • Να δημοσιεύεις ότι "Είμαι μόνος/η στο σπίτι" ή "Φεύγουμε διακοπές" • Να αποδέχεσαι αιτήματα φιλίας από αγνώστους που "φαίνονται συνομήλικοι" για ν' αυξήσεις τον αριθμό των φίλων σου • Να αγνοείς τις ρυθμίσεις privacy επειδή είναι "περίπλοκες" - αξίζει να τις ελέγχεις και να τις τροποποιείς κατάλληλα.
💡 Θυμήσου: Οι πληροφορίες που μοιράζεσαι online μπορούν να χρησιμοποιηθούν από κακόβουλους για να σε εντοπίσουν στον πραγματικό κόσμο. Προστάτευσε την ιδιωτικότητά σου !
Next
Προσωπική φωτογραφία
Η Κατερίνα, 15 ετών, είναι μαζί με το αγόρι της, τον Δημήτρη, εδώ και 1 χρόνο. Ο Δημήτρης της στέλνει μήνυμα: "Με εμπιστεύεσαι; Θα ήθελα να μου στείλεις μια πιο προσωπική φωτογραφία σου. Δεν θα τη δει κανείς άλλος, το υπόσχομαι. Είναι για εμάς μόνο. Όλα τα ζευγάρια το κάνουν αυτό." Η Κατερίνα δεν αισθάνεται άνετα με αυτό, αλλά δεν θέλει να τον στεναχωρήσει. Σκέφτεται: "Τον εμπιστεύομαι, είναι το αγόρι μου. Είμαστε μαζί ένα χρόνο και ποτέ δεν με έχει απογοητεύσει ή δεν με έχει φέρει σε δύσκολη θέση."
Να το ξανασκεφτεί η Κατερίνα πριν στείλει τη φωτογραφία (ή όχι, αφού του Δημήτρη του έχει απόλυτη εμπιστοσύνη);
Όχι
Ναι
Ίσως
Σενάριο 6
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Η "εμπιστοσύνη" δεν είναι το ζήτημα - Η ασφάλεια είναι.Δεν είναι θέμα εμπιστοσύνης προς τον Δημήτρη. Ακόμα κι αν ο Δημήτρης είναι 100% αξιόπιστος και δεν θέλει να βλάψει την Κατερίνα:-Το κινητό του μπορεί να χαθεί ή να κλαπεί -Το κινητό του μπορεί να το δουν άλλοι (φίλοι του, αδέλφια, γονείς) - Ο λογαριασμός του μπορεί να παραβιαστεί (hack) Κανείς δεν έχει 100% έλεγχο: Ακόμα κι αν ο Δημήτρης είναι αξιόπιστος σήμερα, η φωτογραφία θα υπάρχει για πάντα - Τι θα γίνει σε 6 μήνες αν χωρίσουν; - Τι θα γίνει αν ο Δημήτρης θυμώσει ή τσακωθούν; - Τι θα γίνει αν φίλοι του τον πιέσουν να τη δείξει;
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Η Κατερίνα δεν ξέρει τι να κάνει. Ο Δημήτρης συνεχίζει να επιμένει: "Αν δεν μ' εμπιστεύεσαι, τότε δεν έχει νόημα η σχέση μας." Η Κατερίνα αισθάνεται πίεση και φοβάται μήπως χάσει το αγόρι της. Ξέρει πως μπορεί να τον εμπιστευτεί. Εξάλλου, πολλές φίλες της μοιράζονται πιο προσωπικές φωτογραφίες με τ' αγόρια τους. Ίσως έχει δίκιο ο Δημήτρης που θυμώνει μαζί της. Θυμάται, όμως, ότι η μεγάλη της αδελφή της είχε πει κάποτε: "Ό,τι στέλνεις online, το χάνεις από τον έλεγχό σου."
Πρέπει,τελικά, η Κατερίνα να κάνει το χατίρι του Δημήτρη και να στείλει την φωτογραφία;
Όχι
Ναι
Σενάριο 6
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Η "εμπιστοσύνη" δεν είναι το ζήτημα - Η ασφάλεια είναι.Δεν είναι θέμα εμπιστοσύνης προς τον Δημήτρη. Ακόμα κι αν ο Δημήτρης είναι 100% αξιόπιστος και δεν θέλει να βλάψει την Κατερίνα:-Το κινητό του μπορεί να χαθεί ή να κλαπεί -Το κινητό του μπορεί να το δουν άλλοι (φίλοι του, αδέλφια, γονείς) - Ο λογαριασμός του μπορεί να παραβιαστεί (hack) Κανείς δεν έχει 100% έλεγχο: Ακόμα κι αν ο Δημήτρης είναι αξιόπιστος σήμερα, η φωτογραφία θα υπάρχει για πάντα - Τι θα γίνει σε 6 μήνες αν χωρίσουν; - Τι θα γίνει αν ο Δημήτρης θυμώσει ή τσακωθούν; - Τι θα γίνει αν φίλοι του τον πιέσουν να τη δείξει;
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Προσωπική φωτογραφία (2)
Ο Άρης είναι μαζί με την Άρτεμις εδώ και 8 μήνες. Έχουν πολύ καλή σχέση, βασισμένη στον αμοιβαίο σεβασμό. Ένα βράδυ, η Άρτεμις του στέλνει μήνυμα: "Άρη, σκεφτόμουν... Θα ήθελα να σου στείλω μια πιο προσωπική φωτογραφία μου. Νιώθω έτοιμη γι' αυτό και σε εμπιστεύομαι απόλυτα. Τι λες;" Ο Άρης μένει έκπληκτος. Δεν το περίμενε και δεν της το είχε ζητήσει ποτέ. Της απαντάει: "Αν είσαι σίγουρη και το θέλεις, εντάξει. Για να είμαστε σίγουροι πως δεν θα δει άλλος τη φωτογραφία, θα απενεργοποιήσω το cloud backup και θα την διαγράψω μετά από λίγο. Εντάξει;"
Τα μέτρα προστασίας που προτείνει ο Άρης είναι πράγματι σωστά. Θεωρείτε πως εξασφαλίζουν ότι η φωτογραφία δεν θα πέσει σε λάθος χέρια;
Όχι
Ναι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
⚠️ Η αποστολή της φωτογραφίας είναι επικίνδυνη παρά τα "μέτρα":❌ Γιατί δεν λειτουργεί: Διαγραφή ≠ πραγματική διαγραφή: Τα αρχεία παραμένουν σε caches, deleted folders Το κινητό μπορεί να παραβιαστεί, να ξεχαστεί ξεκλείδωτο, να δοθεί για επισκευή Απενεργοποίηση cloud: Αν έχει ήδη γίνει sync, είναι αργά Ο έλεγχος χάνεται: Μόλις σταλεί, δεν υπάρχει 100% ασφαλής τρόπος
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
⚠️ Η αποστολή της φωτογραφίας είναι επικίνδυνη παρά τα "μέτρα":Γιατί δεν λειτουργεί: Διαγραφή ≠ πραγματική διαγραφή: Τα αρχεία παραμένουν σε caches, deleted folders Το κινητό μπορεί να παραβιαστεί, να ξεχαστεί ξεκλείδωτο, να δοθεί για επισκευή Απενεργοποίηση cloud: Αν έχει ήδη γίνει sync, είναι αργά Ο έλεγχος χάνεται: Μόλις σταλεί, δεν υπάρχει 100% ασφαλής τρόπος
Next
Sexting και προσωπικές φωτογραφίες
✅ Τι πρέπει να κάνεις: • Μην στέλνεις ΠΟΤΕ προσωπικές/ευαίσθητες φωτογραφίες, ανεξάρτητα από το ποιος σου τις ζητάει • Θυμήσου: "Αν δεν θα το έκανα μπροστά σε 100 άτομα, δεν το κάνω online" • Αν κάποιος σε πιέζει, ΜΙΛΗΣΕ σε ενήλικα που εμπιστεύεσαι αμέσως • Κατανόησε ότι ό,τι στέλνεις φεύγει από τον έλεγχό σου για πάντα • Αν λάβεις προσωπική φωτογραφία κάποιου άλλου, ΜΗΝ την προωθήσεις - διάγραψέ την και ενημέρωσε κάποιον ενήλικα • Γνώρισε τις νομικές συνέπειες: το sexting ανηλίκων είναι παράνομο και μπορεί να οδηγήσει σε ποινικές κατηγορίες
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να πιστεύεις ότι "όλοι το κάνουν" - δεν είναι αλήθεια και δεν είναι δικαιολογία • Να υποκύπτεις σε πίεση με επιχειρήματα όπως "Αν με αγαπάς θα το κάνεις" • Να αποθηκεύεις προσωπικές φωτογραφίες στο κινητό σου - αν κλαπεί ή χαθεί, έχασες τον έλεγχο • Να πιστεύεις ότι κάποιος "δεν θα τις δείξει σε κανέναν" - δεν μπορείς να το εγγυηθείς • Να ντρέπεσαι να μιλήσεις σε γονέα/καθηγητή αν κάτι πάει στραβά - χρειάζεσαι βοήθεια, όχι κρίση.
💡 Θυμήσου: Το σώμα σου είναι ΔΙΚΟ σου. Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να σε πιέσει να κάνεις κάτι που δεν θέλεις. Μια στιγμή μπορεί να σου χαλάσει τη ζωή για χρόνια. ΔΕΝ αξίζει ΠΟΤΕ τον κίνδυνο.
Next
Online games & γνωριμίες
Η Ζωή γνωρίζει στο Roblox έναν παίκτη με το όνομα “SkyRunner_GR”. Μιλάνε μέρες, συνεργάζονται στο παιχνίδι και φαίνεται πως έχουν πολλά κοινά — ακόμα και ότι μένουν «μάλλον κοντά». Κάποια στιγμή ο SkyRunner της λέει ότι το chat του παιχνιδιού είναι περιορισμένο και της στέλνει έναν σύνδεσμο για να μιλάνε στο WhatsApp, λέγοντας ότι «δεν χρειάζεται να μοιραστεί τον αριθμό της». Η κολλητή της την παροτρύνει να πατήσει τον σύνδεσμο: «Δεν τρέχει τίποτα, όλοι έτσι κάνουν!» Η Ζωή νιώθει ότι μπορεί να τον εμπιστευτεί… αλλά ο σύνδεσμος την κάνει να διστάζει.
Πρέπει η Ζωή να επιμένει και να μην κάνει κλικ στον σύνδεσμο που θα μπορούσε να την οδηγήσει σε μια όμορφη γνωριμία κι εκτός παιχνιδιού;
Όχι
Ναι
Ίσως
Σενάριο 7
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Στο gaming περιβάλλον ο καθένας μπορεί να δηλώσει ψεύτικη ηλικία, περιοχή, ακόμη και «κοινές εμπειρίες». Η μεταφορά σε WhatsApp, Instagram, Snapchat κ.λπ. είναι κλασική τακτική groomers ή απατεώνων για δύο λόγους: ◾ Οι συνομιλίες είναι πιο ιδιωτικές κι επιτρέπουν την ανταλλαγή πιο προσωπικών πληροφοριών. ◾ Είναι πιο δύσκολο για γονείς/εκπαιδευτικούς να τις ελέγξουν. Επίσης, Το “link” μπορεί να οδηγεί σε ψεύτικη εφαρμογή ή σε σελίδα phishing.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Η Ζωή αποφασίζει να περιμένει λίγο ακόμη πριν απαντήσει. Δεν πατάει το link, αλλά αφήνει τη συζήτηση ανοιχτή. Μετά από λίγη ώρα ο SkyRunner στέλνει μήνυμα: «Ελπίζω να μην νομίζεις ότι προσπαθώ να σε πιέσω… Απλώς θέλω να μιλήσουμε κάπου που να μη χάνεται το chat.» Λίγο αργότερα εμφανίζεται κι άλλο μήνυμα: «Α, μπήκαν κι άλλοι στο group τώρα. Μου λένε όλοι ότι πρέπει να σε γνωρίσουν!» Η Ζωή αρχίζει να νιώθει ότι ίσως όντως πρόκειται για μια απλή ομάδα φίλων από το παιχνίδι. Η προεπισκόπηση του link δείχνει ένα γνωστό username από τις αποστολές που παίζουν μαζί. «Μήπως υπερβάλλω;» σκέφτεται.
Πρέπει τώρα η Ζωή να πατήσει το link και να μπει στο WhatsApp;
Όχι
Ναι
Σενάριο 7
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Στο gaming περιβάλλον ο καθένας μπορεί να δηλώσει ψεύτικη ηλικία, περιοχή, ακόμη και «κοινές εμπειρίες». Η μεταφορά σε WhatsApp, Instagram, Snapchat κ.λπ. είναι κλασική τακτική groomers ή απατεώνων για δύο λόγους: ◾ Οι συνομιλίες είναι πιο ιδιωτικές κι επιτρέπουν την ανταλλαγή πιο προσωπικών πληροφοριών. ◾ Είναι πιο δύσκολο για γονείς/εκπαιδευτικούς να τις ελέγξουν. Επίσης, ένα link μπορεί να μην είναι αυτό που φαίνεται: Μπορεί να σου εμφανίσει ψεύτικες σελίδες, να συλλέξει πληροφορίες για τη συσκευή σου ή να σε κάνει να δώσεις προσωπικά δεδομένα χωρίς να το καταλάβεις.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Online games & γνωριμίες
Η Στέλλα παίζει ένα online παιχνίδι και γνωρίζει έναν παίκτη με το nickname "Cool_Alex_15". Ο Alex λέει ότι είναι 15 ετών από την Αθήνα. Μιλάνε για το παιχνίδι και περνάνε ωραία. Μετά από μία εβδομάδα, έχουν ανακαλύψει πως έχουν πολλά κοινά. Ακόμα και τα σχολεία τους είναι στην ίδια περιοχή. ο Alex της προτείνει να συνδεθούν και στο Instagram για να μιλάνε πιο εύκολα. Της λέει: "Έχουμε πολλά κοινά! Θέλω να γνωριστούμε καλύτερα." Η κολλητή της την παροτρύνει. Δεν είναι δα και κακό να συνδεθούν στο Instagram. Η ίδια έχει πάνω από 1000 online φίλους. Η Στέλλα σκέφτεται: "Πρέπει να είναι όντως συνομήλικός μου. Μου είπε και το σχολείο του. Κρίμα είναι να χάσω την ευκαιρία να γνωριστούμε πιο καλά." Από την άλλη διστάζει γιατί δεν είναι σαν την κολλητή της: στα social έχει μόνο λίγους φίλους.
Να συνδεθεί η Στέλλα μαζί του στο Instagram; Όλοι οι γνωστοί της έχουν κάνει add πολλά παιδιά που δεν τα γνωρίζουν από κοντά.
Όχι
Ναι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Ο “Cool_Alex_15” μπορεί να μην είναι πραγματικά συνομήλικος ή από την περιοχή της Στέλλας. Αν μεταφερθεί η συζήτησή τους στο Instagram μπορεί να γίνει πιο προσωπική και λιγότερο ασφαλής, και μπορεί να οδηγήσει σε αποκάλυψη προσωπικών πληροφοριών. Η πίεση από φίλους δεν κάνει την επιλογή πιο ασφαλή.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Ο “Cool_Alex_15” μπορεί να μην είναι πραγματικά συνομήλικος ή από την περιοχή της Στέλλας. Αν μεταφερθεί η συζήτησή τους στο Instagram μπορεί να γίνει πιο προσωπική και λιγότερο ασφαλής, και μπορεί να οδηγήσει σε αποκάλυψη προσωπικών πληροφοριών. Η πίεση από φίλους δεν κάνει την επιλογή πιο ασφαλή.
Next
Διαδικτυακές Γνωριμίες
✅ Τι πρέπει να κάνεις: • Εμπιστεύσου το ένστικτό σου - αν κάτι σου φαίνεται περίεργο, μάλλον είναι περίεργο • Μην δίνεις ΠΟΤΕ προσωπικές πληροφορίες (πού μένεις, σε ποιο σχολείο πας, πότε είσαι μόνος/η) • Αν κάποιος online αποφεύγει να στείλει φωτογραφία ή βίντεο του προσώπου του, RED FLAG 🚩. Αλλά και οι φωτογραφίες που στέλνει μπορεί να είναι ψεύτικες. • Εάν ένας "συνομήλικος" σου κάνει υπερβολικά προσωπικές ερωτήσεις, ΣΤΑΜΑΤΑ την επικοινωνία και μίλησε ΑΜΕΣΩΣ σε γονέα/καθηγητή. Κάνε screenshot ύποπτες συνομιλίες ως αποδείξεις. • Θυμήσου: Οι ενήλικες με κακές προθέσεις ΠΟΤΕ δεν λένε "Είμαι 40 χρονών και θέλω να σε συναντήσω"
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να πιστεύεις ότι κάποιος είναι αυτός που λέει επειδή "ξέρει πράγματα" - μπορεί να έψαξε στο προφίλ σου • Να συναντάς άτομα που γνώρισες online χωρίς να το πεις στους γονείς σου • Να μοιράζεσαι την καθημερινή ρουτίνα σου ("Κάθε Τρίτη μετά τις 3 είμαι μόνος μου") • Να κρατάς μυστικές συνομιλίες επειδή κάποιος σου είπε "Μην το πεις σε κανέναν" • Να αισθάνεσαι υποχρεωμένος/η να συνεχίσεις να μιλάς με κάποιον που σε κάνει να αισθάνεσαι άβολα
💡 Θυμήσου: Οι groomers είναι ειδικοί στο να κερδίζουν την εμπιστοσύνη παιδιών. Δεν φαίνονται "τρομακτικοί" - φαίνονται φιλικοί και γεμάτοι κατανόηση. Αυτό τους κάνει επικίνδυνους.
Next
Το αστείο meme
Ο Στέφανος, 14 ετών, είναι θυμωμένος με τον καθηγητή Μαθηματικών που του έβαλε άδικα απουσία. Για να ξεθυμάνει φτιάχνει ένα meme που κοροϊδεύει τον καθηγητή με έναν πολύ αστείο αλλά προσβλητικό τρόπο. Το δείχνει σε δυο φίλους που το βρίσκουν ξεκαρδιστικό. Τον παροτρύνουν: "Στείλτο στην ομαδική όλης της τάξης!" Ο Στέφανος σκέφτεται: "Είναι πολύ αστείο και πραγματικά είμαι νευριασμένος μαζί του. Αλλά... αν το δουν οι γονείς μου ή ο ίδιος ο καθηγητής;" Οι φίλοι του τον καθησυχάζουν:"Μπα, αποκλείεται. Πώς θα το δουν, αφού στην ομαδική μόνο μαθητές συμμετέχουν; Κι έχεις δίκιο που τον κοροϊδεύεις, γιατί εξαιτίας του πήρες απουσία άδικα! "
Είναι "safe" ο Στέφανος αν προωθήσει το meme αφού στην ομαδική συμμετέχουν μόνο συμμαθητές του;
Ναι
Όχι
Ίσως
Σενάριο 8
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Αρνητικό ψηφιακό αποτύπωμα
Άμεσοι Κίνδυνοι (Βραχυπρόθεσμα) Διαρροή εκτός ομάδας: Κάποιος μαθητής μπορεί να κάνει screenshot και να το στείλει στον καθηγητή ή σε γονείς Ένας συμμαθητής που δεν τον συμπαθεί μπορεί να το χρησιμοποιήσει εναντίον του Κάποιος μπορεί να το προωθήσει σε άλλες ομάδες, ακόμα και εκτός σχολείου. Πειθαρχικές συνέπειες στο σχολείο: Πειθαρχική ποινή (αποβολή)- Καταγραφή του περιστατικού στον μαθητικό του φάκελο Ηθικές επιπτώσεις: Απώλεια εμπιστοσύνης από καθηγητές και Διεύθυνση σχολείου Μακροπρόθεσμες Επιπτώσεις Μόνιμο ψηφιακό ίχνος: Ακόμα κι αν διαγραφεί από την ομάδα, κάποιος μπορεί να το έχει αποθηκεύσει Μπορεί να ανέβει σε social media ή να διαδοθεί ευρύτερα. Εταιρείες και Πανεπιστήμια ελέγχουν τα προφίλ στα social media υποψηφίων εργαζομένων/φοιτητών.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Ο Στέφανος σκέφτεται: "Ένα αστείο meme είναι, δεν τρέχει τίποτα." Οι φίλοι του συνεχίζουν να τον πιέζουν: "Άντε, μην είσαι κότα! Είναι πολύ αστείο! Θα γίνει viral!" Θυμάται όμως ένα περιστατικό από πέρυσι, όπου ένας μαθητής είχε στείλει ένα παρόμοιο μήνυμα για έναν καθηγητή και κλήθηκαν οι γονείς του στο σχολείο. Επίσης, σκέφτεται: "Μήπως αυτό με επηρεάσει με κάποιο τρόπο αρνητικά ;" "Μπα, αποκλείεται! Το προφίλ μου δεν είναι δημόσιο. Μόνο οι φίλοι και οι συμμαθητές το βλέπουν. Αποκλείεται να βρω τον μπελά μου."
Αν ο Στέφανος προωθήσει το meme, μπορεί να βρει τον μπελά του ή να επηρεάσει το ψηφιακό του αποτύπωμα;
Ναι
Όχι
Σενάριο 8
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Αρνητικό ψηφιακό αποτύπωμα
Άμεσοι Κίνδυνοι (Βραχυπρόθεσμα) Διαρροή εκτός ομάδας: Κάποιος μαθητής μπορεί να κάνει screenshot και να το στείλει στον καθηγητή ή σε γονείς Ένας συμμαθητής που δεν τον συμπαθεί μπορεί να το χρησιμοποιήσει εναντίον του Κάποιος μπορεί να το προωθήσει σε άλλες ομάδες, ακόμα και εκτός σχολείου. Πειθαρχικές συνέπειες στο σχολείο: Πειθαρχική ποινή (αποβολή)- Καταγραφή του περιστατικού στον μαθητικό του φάκελο Ηθικές επιπτώσεις: Απώλεια εμπιστοσύνης από καθηγητές και Διεύθυνση σχολείου Μακροπρόθεσμες Επιπτώσεις Μόνιμο ψηφιακό ίχνος: Ακόμα κι αν διαγραφεί από την ομάδα, κάποιος μπορεί να το έχει αποθηκεύσει Μπορεί να ανέβει σε social media ή να διαδοθεί ευρύτερα. Εταιρείες και Πανεπιστήμια ελέγχουν τα προφίλ στα social media υποψηφίων εργαζομένων/φοιτητών.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Άμεσοι Κίνδυνοι (Βραχυπρόθεσμα) Διαρροή εκτός ομάδας: Κάποιος μαθητής μπορεί να κάνει screenshot και να το στείλει στον καθηγητή ή σε γονείς Ένας συμμαθητής που δεν τον συμπαθεί μπορεί να το χρησιμοποιήσει εναντίον του Κάποιος μπορεί να το προωθήσει σε άλλες ομάδες, ακόμα και εκτός σχολείου. Πειθαρχικές συνέπειες στο σχολείο: Πειθαρχική ποινή (αποβολή)- Καταγραφή του περιστατικού στο μαθητικό του φάκελο Ηθικές επιπτώσεις: Απώλεια εμπιστοσύνης από καθηγητές και διεύθυνση Μακροπρόθεσμες Επιπτώσεις Μόνιμο ψηφιακό ίχνος: Ακόμα κι αν διαγραφεί από την ομάδα, κάποιος μπορεί να το έχει αποθηκεύσει Μπορεί να ανέβει σε social media ή να διαδοθεί ευρύτερα. Εταιρίες και Πανεπιστήμια ελέγχουν τα προφίλ στα social media υποψηφίων εργαζομένων/φοιτητών.
Αρνητικό ψηφιακό αποτύπωμα
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Κοροϊδευτικό Tik-Tok
Ο Στέφανος προώθησε το meme. Την επόμενη μέρα, κάποιος γονέας που είδε το μήνυμα ενημέρωσε τον καθηγητή και το σχολείο. Οι γονείς του Στέφανου κλήθηκαν στο γραφείο του Διευθυντή. Ο Στέφανος ζήτησε συγγνώμη, παρ' όλα αυτά πήρε μια μέρα αποβολή και το περιστατικό καταγράφηκε στον φάκελό του. Ο Στέφανος ντρεπόταν πάρα πολύ! Δύο χρόνια αργότερα, η αδελφή του, η Ελένη, θυμώνει με μια φίλη της και σκέφτεται να ανεβάσει στο TikTok ένα βίντεο που την κοροϊδεύει. Ο Στέφανος της θυμίζει τη δική του εμπειρία, αλλά η Ελένη του λέει πως στη δική της περίπτωση δεν εμπλέκεται κάποιος καθηγητής. "Εξάλλου, θα φροντίσω να μην είναι σαφές ποιον κοροϊδεύω. Μόνο εκείνη θα το καταλάβει!"
Η Ελένη έχει δει πάρα πολλα κοροϊδευτικά βίντεο στο TikTok (ακόμη κι επώνυμων ανθρώπων). Δεν έχει ακούσει να έχει βρει κανένας τον μπελά του. Γιατί να έχει εκείνη πρόβλημα για ένα βίντεο που κανένας δεν θα καταλάβει ποιον κοροϊδεύει; Να το ανεβάσει να ξεθυμάνει;
Ναι
Όχι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Πιθανές συνέπειες
"Θα φροντίσω να μην είναι σαφές":Η πρόθεση να κοροϊδέψει είναι το πρόβλημα, όχι αν θα το καταλάβουν άλλοι. Η φίλη ΘΑ το καταλάβει και ΘΑ πληγωθεί - αυτό είναι αρκετό! "Μόνο εκείνη θα το καταλάβει" - Λάθος! Το κοινό στο TikTok μπορεί να μαντέψει για ποια μιλάει από το context. Οι κοινοί φίλοι θα καταλάβουν αμέσως. Comments μπορεί να αποκαλύψουν την ταυτότητα του θύματος. Το TikTok είναι ανοιχτή πλατφόρμα Μπορεί να γίνει viral ακόμα και τοπικά (σχολείο, γειτονιά). Το βίντεο μπορεί να το κατεβάσουν άλλοι και να το ανεβάσουν αλλού. Γονείς, καθηγητές, οποιοσδήποτε μπορεί να το βρει. Νομικές & Πειθαρχικές Συνέπειες: Το Cyberbullying είναι σοβαρό: Το TikTok έχει αυστηρούς κανόνες κατά του bullying - το βίντεο μπορεί να αναφερθεί /διαγραφεί. Ο λογαριασμός της μπορεί να απεργοποιηθεί.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
"Θα φροντίσω να μην είναι σαφές": Η πρόθεση να κοροϊδέψει είναι το πρόβλημα, όχι αν θα το καταλάβουν άλλοι. Η φίλη ΘΑ το καταλάβει και ΘΑ πληγωθεί - αυτό είναι αρκετό! Τι έπρεπε να κάνει η Ελένη: • Να ακούσει τον αδελφό της - έχει προσωπική εμπειρία • Να μιλήσει με τη φίλη της προσωπικά για το θέμα που τη στεναχώρησε • Να πάρει χρόνο να ηρεμήσει πριν αντιδράσει παρορμητικά • Να θυμηθεί: Οι φιλίες είναι πολύτιμες - ένας στιγμιαίος θυμός δεν πρέπει να καταστρέψει μια σχέση φιλίας. Δεν έχει σημασία ΠΟΥ ανεβάζεις προσβλητικό υλικό ή για ΠΟΙΟΝ - το αποτέλεσμα είναι πάντα κατα-στροφικό: • Για το θύμα (ψυχολογική βλάβη) • Για τον δράστη (συνέπειες και ψηφιακό αποτύπωμα) • Για τις σχέσεις (καταστροφή εμπιστοσύνης)
Next
Ψηφιακό αποτύπωμα και διαδικτυακή φήμη
✅ Τι πρέπει να κάνεις: • Σκέψου ΠΡΙΝ δημοσιεύσεις: "Θα με ενοχλούσε αν το έβλεπε ο παππούς μου; Ο μελλοντικός μου εργοδότης;" • Κάνε το "Newspaper Test": "Θα το έγραφα αυτό σε μια εφημερίδα με το όνομά μου;" • Σκέψου: "Αυτό χτίζει θετικό ή αρνητικό ψηφιακό αποτύπωμα;" • Ψάξε το όνομά σου στο Google κάθε 3-6 μήνες για να δεις τι βρίσκουν οι άλλοι. Διάγραψε παλιό, ανώριμο περιεχόμενο που δεν σε αντιπροσωπεύει πια. • Μην δημοσιεύεις όταν είσαι θυμωμένος/η - περίμενε 24 ώρες • Χρησιμοποίησε τα social media για να δείξεις τα ταλέντα, τα ενδιαφέροντα και τις θετικές πλευρές σου.
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να δημοσιεύεις προσβλητικά σχόλια, ρατσιστικά αστεία ή υβριστικό περιεχόμενο. Τίποτα δεν σβήνεται πραγματικά από το διαδίκτυο • Να νομίζεις ότι το "ήμουν μικρός τότε" είναι καλή δικαιολογία - οι εργοδότες, τα Πανεπιστήμια δεν το βλέπουν έτσι • Να προωθείς ή να κάνεις like σε προσβλητικό περιεχόμενο - συνδέεται με την ψηφιακή σου ταυτότητα
💡 Θυμήσου: Η διαδικτυακή σου φήμη χτίζεται αργά αλλά γκρεμίζεται γρήγορα. Οτιδήποτε δημοσιεύεις σήμερα μπορεί να επηρεάσει τη ζωή σου σε 5, 10, 20 χρόνια
Next
Game download
Ο Γιάννης θέλει να κατεβάσει ένα παιχνίδι στον υπολογιστή του. Ψάχνει στο Google "TerraCraft free download" και βρίσκει δύο επιλογές: 1. Ο επίσημος ιστότοπος terracraft.net που πωλεί το παιχνίδι με 50€ 2. Ένας ιστότοπος "freegamezone.gr" που υπόσχεται δωρεάν λήψη Ο Γιάννης σκέφτεται: "Δεν έχω 50€ τώρα. Ίσως να κατεβάσω το δωρεάν για να το δοκιμάσω πρώτα." Προτού πατήσει Download, όμως, παρατηρεί ότι ο ιστότοπος δεν έχει https στην αρχή του URL και έχει πολλές αναδυόμενες διαφημίσεις (pop-ups). Ξέρει πως οι φίλοι του κατεβάζουν από παρόμοια site και δεν θυμάται να του έχουν αναφέρει ότι τους συνέβη κάτι κακό.
Να κατεβάσει ο Γιάννης το παιχνίδι από το "freegamezone.gr";
Ναι
Όχι
Ίσως
Σενάριο 9
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Ο Γιάννης θυμάται πως η καθηγήτρια Πληροφορικής τους είχε πει: "Πάντα κατεβάζουμε αρχεία από επίσημες πηγές. Οι 'δωρεάν' ιστότοποι συχνά κρύβουν ιούς." Αποφασίζει να ψάξει εναλλακτικές. Δυστυχώς στον επίσημο ιστότοπο δεν υπάρχει ούτε δωρεάν demo του παιχνιδιού. Τα γενέθλιά του δεν είναι πολύ μακριά: σε έναν μήνα από τώρα. Θα μπορούσε να περιμένει μέχρι τότε και να το ζητήσει ως δώρο γενεθλίων. Από την άλλη, όλοι οι φίλοι του ήδη παίζουν online και αυτός θα χάσει τη «φάση» και το παρεάκι για τουλάχιστον έναν μήνα ακόμα. Μετά οι άλλοι θα έχουν προχωρήσει σε άλλο level. Δεν ξέρει καν αν θα μπορεί να παίζει στην ίδια ομάδα μαζί τους. Εξάλλου, στον υπολογιστή του έχει antivirus και το ενημερώνει συνέχεια. Είναι προστατευμένος.
Είναι προστατευμένος ο Γιάννης αφού έχει ενημερωμένο antivirus;
Όχι
Ναι
Σενάριο 9
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Το πρόγραμμα επεξεργασίας φωτογραφιών
Η Ισμήνη ψάχνει να κατεβάσει ένα δημοφιλές πρόγραμμα επεξεργασίας φωτογραφιών που χρησιμοποιούν οι influencers στο Instagram. Το επίσημο πρόγραμα κοστίζει 30€/μήνα συνδρομή - πολύ ακριβό για εκείνη. Ψάχνοντας στο Google, βρίσκει έναν ιστότοπο cracked-apps-free.net που προσφέρει το πρόγραμμα δωρεάν. Στα σχόλια διαβάζει: User234: "Δούλεψε μια χαρά! Ευχαριστώ! ⭐⭐⭐⭐⭐" PhotoGirl: "Επιτέλους βρήκα working link! Thanks!" Alex_99: "Κατέβασα χθες, όλα οκ" Η Ισμήνη σκέφτεται: "Τόσοι άνθρωποι το έχουν κατεβάσει και λένε ότι δουλεύει. Μάλλον είναι ασφαλές."
Θα θεωρούσατε ότι είναι ασφαλές αυτό το πρόγραμμα, αφού έχει τόσες καλές κριτικές;
Όχι
Ναι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Το "δεν έπαθα τίποτα ακόμα" δεν σημαίνει ασφάλεια • Κακόβουλο λογισμικό μπορεί να είναι κρυφό για μήνες (keyloggers, spyware) • Παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων Επιπλέον - Τι δεν ξέρει η Ισμήνη Τα "θετικά σχόλια" στον ιστότοπο: • Μπορεί να είναι fake/bot comments • Ακόμα κι αν είναι αληθινά, οι χρήστες μπορεί να μην ξέρουν ακόμα ότι έχουν μολυνθεί (το malware συχνά κρύβεται για καιρό) • Μερικά cracked προγράμματα δουλεύουν ΑΛΛΑ κλέβουν δεδομένα στο background
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Το "δεν έπαθα τίποτα ακόμα" δεν σημαίνει ασφάλεια • Κακόβουλο λογισμικό μπορεί να είναι κρυφό για μήνες (keyloggers, spyware) • Παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων Επιπλέον - Τι δεν ξέρει η Ισμήνη Τα "θετικά σχόλια" στον ιστότοπο: • Μπορεί να είναι fake/bot comments • Ακόμα κι αν είναι αληθινά, οι χρήστες μπορεί να μην ξέρουν ακόμα ότι έχουν μολυνθεί (το malware συχνά κρύβεται για καιρό) • Μερικά cracked προγράμματα δουλεύουν ΑΛΛΑ κλέβουν δεδομένα στο background
Next
Download παιχνιδιών και προγραμμάτων
✅ Τι πρέπει να κάνεις: • Κατεβάζεις ΜΟΝΟ από επίσημες πηγές: Official app stores, επίσημες ιστοσελίδες προγραμμάτων • Έλεγξε πάντα ότι η διεύθυνση ξεκινάει με "HTTPS" (το "S" σημαίνει secure) • Διάβασε τα reviews και ratings πριν κατεβάσεις οποιαδήποτε εφαρμογή • Χρησιμοποίησε antivirus/security software και κράτα το ενημερωμένο • Έλεγξε τα δικαιώματα που ζητάει μια εφαρμογή - π.χ. γιατί ένα παιχνίδι χρειάζεται πρόσβαση στις επαφές σου; • Αν κάτι φαίνεται "too good to be true" (π.χ. δωρεάν για παιχνίδια που έχουν κανονικά χρέωση), μάλλον ΕΙΝΑΙ
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να κατεβάζεις "δωρεάν" εκδόσεις προγραμμάτων από ύποπτους ιστότοπους • Να πατάς σε αναδυόμενες διαφημίσεις (pop-ups) που λένε "Κέρδισες!" ή "Ο υπολογιστής σου έχει ιό!" • Να αγνοείς προειδοποιήσεις ασφαλείας του browser σου • Να ανοίγεις συνημμένα αρχεία από άγνωστους αποστολείς • Να χρησιμοποιείς ιστότοπους χωρίς HTTPS για αγορές ή εισαγωγή προσωπικών στοιχείων • Να "πατάς ΟΚ σε όλα" χωρίς να διαβάζεις τι δικαιώματα δίνεις σε μια εφαρμογή
💡 Θυμήσου: Το "δωρεάν" στο διαδίκτυο συχνά κοστίζει ακριβά - είτε με ιούς, είτε με κλοπή δεδομένων, είτε με πωλήσεις των προσωπικών σου πληροφοριών. Αν κάτι φαίνεται ύποπτο, μάλλον ΕΙΝΑΙ ύποπτο.
Next
Η εργασία για τον Παρθενώνα
Η Κάτια πρέπει να παραδώσει μια εργασία για το μάθημα της Ιστορίας με θέμα "Ο Παρθενώνας". Ψάχνει στο Google και βρίσκει ένα πολύ καλό κείμενο σε μια ιστοσελίδα. Σκέφτεται να αντιγράψει μερικές παραγράφους και να τις βάλει στην εργασία της. Θυμάται όμως ότι ο καθηγητής τους είχε πει: "Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε πληροφορίες από το διαδίκτυο, αλλά πρέπει να τις γράψετε με δικά σας λόγια και να αναφέρετε την πηγή." Αποφασίσει να την ξαναγράψει με δικά της λόγια. Κρατάει μία πολύ εντυπωσιακή πρόταση από το αρχικό κείμενο γιατί είναι τόσο όμορφα διατυπωμένη που νιώθει ότι δεν μπορεί να την πει καλύτερα. Βάζει αυτή την πρόταση μέσα σε εισαγωγικά (" ") στην εργασία της. Στο τέλος της εργασίας γράφει μόνο: "Πηγή: history-greece.gr"
Πρέπει να ξαναγράψει την εργασία της η Κάτια για να μην κατηγορηθεί για λογοκλοπή;
Ναι
Όχι
Ίσως
Σενάριο 10
✅ Σωστά! +10 πόντοι.
Η Κάτια δεν διέπραξε λογοκλοπή. Ας αναλύσουμε αυτά που έκανε: ✅ Σωστά: • Διάβασε και κατάλαβε το κείμενο • Ξαναέγραψε με δικά της λόγια (paraphrasing) • Έβαλε εισαγωγικά στην άμεση ανάφορα ❌ Προβλήματα: • Η αναφορά "Πηγή: history-greece.gr" στο τέλος δεν είναι αρκετή. Δεν αναφέρει συγγραφέα, τίτλο άρθρου, ημερομηνία. • Μια εργασία δεν πρέπει να στηρίζεται σε μια μόνο πηγή.
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Τι είναι λογοκλοπή (Plagiarism): • Copy-paste παραγράφων (ακόμα κι αν αναφέρεις πηγή στο τέλος) • Αλλαγή 2-3 λέξεων και το υπόλοιπο ίδιο • "Μωσαϊκό" από αντιγραμμένες προτάσεις διαφόρων πηγών
Next
Η συνέχεια της ιστορίας...
Η Κάτια ανησυχεί: "Μήπως έπρεπε να χρησιμοποιήσω περισσότερες πηγές για την εργασία μου; Θέλω να πάρω καλό βαθμό." Μια φίλη της την καθησυχάζει: "Μια απλή εργασία για το σχολείο είναι, όχι πτυχιακή για το Πανεπιστήμιο. Μην τρελλαίνεσαι, η εργασία σου είναι super."
Έχει δίκιο η φίλη της Κάτιας;
Όχι
Ναι
Σενάριο 10
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Μία καλή εργασία χρησιμοποιεί διαφορετικούς τύπους πηγών: - Βιβλία ή ηλεκτρονικά βιβλία - Αξιόπιστες ιστοσελίδες (πανεπιστήμια, μουσεία) - Ντοκιμαντέρ ή educational videos Κάθε τύπος πηγής προσφέρει κάτι διαφορετικό. Αν η εργασία σου βασίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου σε μία πηγή, ακόμα κι αν την ξαναέγραψες με δικά σου λόγια, μοιάζει με "παράφραση" όλου του κειμένου - όχι πραγματική έρευνα. Όταν χρησιμοποιείς πολλές πηγές δείχνεις ότι πραγματικά ασχολήθηκες. Μία πηγή μπορεί να σημαίνει: "Βαριόμουν να ψάξω παραπάνω" 4-5 πηγές σημαίνουν: "Αφιέρωσα χρόνο και προσπάθεια"
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Πρόσεξε λίγο περισσότερο στο επόμενο σενάριο....
Next
Τι είναι τελικά λογοκλοπή;
Ο καθηγητής της Κάτιας στο επόμενο μάθημα λέει στην τάξη: "Παιδιά, θέλω να σας δώσω μερικά παραδείγματα από φετινές εργασίες (ανώνυμα) για να καταλάβετε τη διαφορά μεταξύ σωστής χρήσης πηγών και λογοκλοπής." Ένα από τα παραδείγματα που έδωσε είναι το ακόλουθο: Μαθητής Χ: - Πήρε παραγράφους από 5 διαφορετικές ιστοσελίδες - Άλλαξε κάποιες λέξεις σε κάθε πρόταση (π.χ. "σημαντικός" → "σπουδαίος") - Η δομή, οι προτάσεις, η σειρά των ιδεών παρέμειναν ίδιες - Στο τέλος έγραψε και τις 5 πηγές
Ο μαθητής Χ διέπραξε λογοκλοπή;
Όχι
Ναι
✅ Σωστά! +6 πόντοι.
Τι είναι λογοκλοπή (Plagiarism): • Copy-paste παραγράφων (ακόμα κι αν αναφέρεις πηγή στο τέλος) • Αλλαγή 2-3 λέξεων και το υπόλοιπο ίδιο • "Μωσαϊκό" από αντιγραμμένες προτάσεις διαφόρων πηγών
Next
❌ Λάθος! -5 πόντοι.
Τι είναι λογοκλοπή (Plagiarism): • Copy-paste παραγράφων (ακόμα κι αν αναφέρεις πηγή στο τέλος) • Αλλαγή 2-3 λέξεων και το υπόλοιπο ίδιο • "Μωσαϊκό" από αντιγραμμένες προτάσεις διαφόρων πηγών
Next
Πνευματικά δικαιώματα και Διαδίκτυο
✅ Τι πρέπει να κάνεις: • Πάντα να αναφέρεις τις πηγές σου όταν χρησιμοποιείς πληροφορίες από το διαδίκτυο • Διάβασε, κατάλαβε και γράψε με δικά σου λόγια - όχι copy-paste • Χρησιμοποίησε εισαγωγικά ("...") μόνο για άμεσα αποσπάσματα και πάντα με αναφορά πηγής δίπλα • Έλεγξε αν μια εικόνα/μουσική/βίντεο έχει Creative Commons license ή copyright πριν τη χρησιμοποιήσεις • Ρώτα για άδεια χρήσης όταν θέλεις να χρησιμοποιήσεις δημιουργικό έργο κάποιου άλλου • Το διαδίκτυο είναι εργαλείο έρευνας - χρησιμοποίησέ το έξυπνα και υπεύθυνα
Next
❌ Τι πρέπει να αποφεύγεις: • Να αντιγράφεις ολόκληρες παραγράφους και να τις παρουσιάζεις ως δικές σου. Ή να κάνεις "παράφραση" αλλάζοντας απλώς 2-3 λέξεις (λογοκλοπή) • Να χρησιμοποιείς εικόνες, μουσική ή βίντεο χωρίς να ελέγξεις τα δικαιώματα • Να κατεβάζεις παράνομα ταινίες, μουσική, βιβλία - αυτό είναι πειρατεία • Να νομίζεις ότι "αν το βρήκα στο Google, μπορώ να το χρησιμοποιήσω" - λάθος! • Να αγνοείς τα πνευματικά δικαιώματα δημιουργών επειδή "είναι στο διαδίκτυο"
💡 Θυμήσου: Η λογοκλοπή είναι κλοπή: κλέβεις τη δουλειά και τις ιδέες κάποιου άλλου. Το να σέβεσαι το έργο των άλλων σημαίνει ότι και εσύ αξίζεις σεβασμό.
Next
Μπράβο! Φτάσατε στο τέλος της περιπέτειας.