Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

Praktyczna Prezentacja

am.koniecpolska

Created on December 5, 2025

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Smart Presentation

Practical Presentation

Essential Presentation

Akihabara Presentation

Flow Presentation

Dynamic Visual Presentation

Pastel Color Presentation

Transcript

Praktyczna Prezentacja

czyli pragmatyzm w teorii <sic!> i praktyce

Anna Koniecpolska

Wiewiórka

Streść anegdotę. Jaką funkcję pełni w tekście?

Zdefiniuj metodę pragmatyczną na podstawie tekstu Williama Jamesa

Pragmatyzm Williama Jamesa

Metoda pragmatyczna to sposób interpretowania pojęć i rozstrzygania sporów poprzez analizę ich praktycznych skutków — jeśli skutków nie ma, spór jest bezsensowny.

Co wpływa na ludzkie działania?
pragmatyk (W. James)
behawiorysta(J. B. Watson)
psychoanalityk(Z. Freud)

Pragmatyzm a inne nurty

  • Racjonalizm Kartezjusza (barok)
  • Empiryzm Locke'a (oświecenie)
  • IIntuicjonizm Bergsona (modernizm)

Pragmatyzm Podstawowa zasada: znaczenie pojęć określamy przez ich praktyczne konsekwencje. Pytanie przewodnie: Co zmienia w praktyce, jeśli uznamy dane twierdzenie za prawdziwe? Prawdziwe jest to, co „działa”, co sprawdza się w ludzkim doświadczeniu. Filozofia ma prowadzić do rozwiązań użytecznych. 👉 To podejście praktyczne i antydogmatyczne.

Empiryzm Locke’a Podstawowa zasada: cała wiedza pochodzi z doświadczenia Pytanie przewodnie: Skąd to wiem? Z czego to wynika w doświadczeniu? Umysł jest jak „tabula rasa” — czysta karta zapisująca doznania. Prawdziwość idei zależy od zgodności z rzeczywistością poznawaną zmysłowo. Filozofia opiera się na obserwacji, nie na spekulacji.

Empiryzm Locke’a 👉 Empiryzm koncentruje się na pochodzeniu wiedzy, pragmatyzm — na skutkach wiedzy.

Locke pyta: „Jak powstał pomysł Boga?”

Racjonalizm Kartezjusza Podstawowa zasada: prawdziwa wiedza wypływa z rozumu, z idei wrodzonych i logicznej dedukcji. Pytanie przewodnie: Czy mogę to pojąć jasno i wyraźnie za pomocą rozumu? Najpewniejszą wiedzą jest ta zdobywana dzięki refleksji („Cogito ergo sum”). Świat można opisać za pomocą matematyki i rozumu. Dla Kartezjusza ważna jest pewność, jasność i jednoznaczność.

Racjonalizm Kartezjusza 👉 Racjonalizm szuka absolutnej pewności; pragmatyzm — praktycznej użyteczności.

Kartezjusz analizuje pojęcie duszy, by ustalić, czy jej istnienie da się rozstrzygnąć rozumowo.

Intuicjonizm Bergsona Podstawowa zasada: poznanie rzeczywistości osiągamy poprzez intuicję, czyli wgląd w istotę rzeczy. Pytanie przewodnie: Czy potrafię uchwycić wewnętrzny rytm, trwanie (durée) i dynamikę zjawiska? Rzeczywistość jest płynna i zmienna. Rozum upraszcza i zniekształca, intuicja — pozwala dotrzeć do jej istoty. Prawdziwe poznanie jest bezpośrednie, „od środka”.

Intuicjonizm Bergsona 👉 Bergson akcentuje jakość doświadczenia wewnętrznego, pragmatyzm — skutki zewnętrzne.

Bergson bada czas jako przeżycie

Q&A

Anna Koniecpolska