XVIII. mendearen Krisialdia

XVIII. mendearen Krisialdia

XVIII eta XIX. mendeko iraultzak, arrazoiak eta ondorioak ikertuko ditugu.

ESTAMENTUZKO GIZARTEA

Estamentu pribilegiatuak

Estamentu horietako bi, noblezia eta kleroa, pribilegiatuak ziren, abantaila garrantzitsu batzuk zituzten, hala nola, lege bereziak eduki edo zergak ez ordaindu... Gainera, kargu politikoak betetzen zituzten eta herrialde baten aberastasunaren zatirik handienaren jabeak ziren.

XVIII mendeko Europan estamentuzko gizartea zegoen hedatuta. Gizartea hiru estamentutan banatuta zegoen: Nobezia, kleroa eta herri xumea. Estamentu batekoa edo bestekoa izatea, kleroaren kasuan izan ezik, jaiotzaren araberakoa zen, eta oso zaila zen gizartean gora egitea.

Estamentu ez pribilegiatua

Biztanleriaren gehiengoa zen: Nekazalgoa eta Burgesia. Ez zuten botere politikorik eta zerga guztiak ordaintzen zituzten.

Gizarte estamentala

Pribilegiatuak

Kleroa

Noblezia

Goiko

Erdiko

Behe

Hirugarren estamentua

Ez pribilegiatuak

Burgesia

Nekazariak

Estamentu ez pribilegiatua

Biztanleriaren gehiengoa zen. Nekazalgoak eta burgesiak osatzen zuten. Pertsona hauek ez zuten botere politikorik eta zerga guztiak ordaintzen zituzten.

Burgesia merkatariek, artisauek... osatzen zuten, eta hirietan bizi ziren. Batzuek aberastasuna pilatu zuten beren negozioei esker, baina ia ez zuten botere politikorik. Horregatik, gobernuan parte-hartze handiagoa eta berdintasun juridikoa eskatzen zuten.

Nekazariak talde handiena ziren, baina ez zuten eraginik gizartean. Gehienek nobleziaren eta kleroaren lurretan lan egiten zuten. Zergak erregeari ordaintzen zizkioten, errentak nobleziari eta hamarrena Elizari.

Antzinako Erregimena

XVIII. mendean Europan zehar Antzinako Erregimena izeneko sistema poilitiko, ekonomiko eta soziala hedatu zen. Ikertu zeintzuk izan ziren bere ezaugarri nagusiak.

Europa

XVIII. mendean absolutismoa zen Europan indarrean zegoen sistema politikoa.Klikatu botoian gehiago jakiteko.

Parlamentarismoa

Absolutismoa

XVIII. mendean absolutismoa zen Europan indarrean zegoen sistema politikoa.Erregeak botere betearazlea, legegilea eta judiziala biltzen zituen. Gobernatzen zuen, legeak egiten eta aldarrikatzen zituen, eta epaileak izendatzen zituen.

Burgesia merkatariek, artisauek... osatzen zuten, eta hirietan bizi ziren. Batzuek aberastasuna pilatu zuten beren negozioei esker, baina ia ez zuten botere politikorik. Horregatik, gobernuan parte-hartze handiagoa eta berdintasun juridikoa eskatzen zuten.

Errege absolutuek, euren burua, Lurrean Jainkoaren ordezkaritzat hartzen zuten, eta euren boterea, jainkotiar jatorrikoa zela uste zuten, eta, beraz, legearen gainetik zeuden.

Ipar Amerika

Ipar Amerikan Errepublika gailendu zen. Sistema berri honetan herritarrik ahaltsuenak boterea zuten, burgesiak alegia. Merkataritzaren garapenari esker burgesiak haunditu zuen bere botere ekonomikoa eta horrekin batera politikan ere botere gehiago izatea. 1776ko uztailaren 4an 13 koloniak eratu zituzten.

Frantzia

Frantzian Despotismo Absolutoa gailendu zen. Luis XV.aren hitzak Parisko parlamentuan: "Botere subiranoa niri baino ez dagokit; nigatik daude auzitegiak eta nigatik dute autoritatea eta nire izenean jarduten dutenez, ezin dute nire aurka egin; niri soilik dagokit botere legegilea, banaketarik gabe eta inoren mende egon gabe"... (1766) 1789ko uztailaren 14an paristarrek Bastillari eraso zioten. Harrezkero, indarrik gabe utzi ziren eskubide feudalak eta Herritarren Eskubideen Adierazpena aldarrikatu zen.

Ebaluatu zure ezagutza!

zorte on!

Start