maltzurrak izatera bideratzen ahal gaituzten faktoreak
Nola eragin dezake testuinguruak psikologikoki?
+info
#5
#3
#1
Iritzi pertsonala
#4
Standford-eko espetxearen esperimentua
+info
Lucifer efektua
#2
+info
+info
Nerbio sistemaren funtzionamenduarekin duen arremanaren azalpena
+info
Zeintzuk dira maltzurrak izatera bideratzen ahal gaituzten faktoreak?
Poterea / Autoritatea – beste pertsonengan gehiegikeria Despersonalizazioa – pertsonak zenbaki/objektu bezala ikusi Gizatasun‑kentzea – besteen gizatasuna ukatzea Indibidualizazio‑galera – rolak identitatea baino garrantzi handiagoa hartzen dute Talde‑presioa – taldea joera larriak egiten bultzatzen du Kontrolik gabeko egoera – kontrol falta → tratamendu txarragoak, ohikoagoak, latzagoak Faktore hauek Standfordeko esperimentuan argi geratu ziren; jarrerak horrela ulertzen dira.
Standford-eko espetxearen esperimentua
24 ikasle – 12 polizi, 12 preso Rol‑esperimentua (1971‑eko abuztu 14) Atxiloketa simulada: giltzapeta, zenbakiak Uniformea + boterea polizientzat Lege sinpleak: poliziak ordena mantendu, presoak obeditu izan Enpatia galdu (negarra, ririka) Sari‑kastro sistema: sariak (janaria, bisita), zigorrak (isolamendua) Istripuak: arrastratu, irrikita, suizidio saiakera (Larry) Zinbardoko interbentzioa: “krudel” eta esperimentua amaitu
Zer da “Luzifer Efektua”?
- Edozein pertsona maltzurra bihur daiteke ingurua, boterea, legeak hortara bideratu
- Ez gara maltzurrak jaiotzen; egoerak eta barne‑joerak esnatzen dituzte
Nondik dator izena?
- The Lucifer Effect (2007) – Philip Zimbardo
- Stanford Prison Experiment → datuak
- Lucifer → kristautasunean aingerua
- onetik → txarrera : metafora, egoera aldaketa
Nire iritzi pertsonala
- Proiektu honek ikerketa asko ezagutu eta epaiketa morala egiteko aukera. - Stanfordeko esperimentuak erakusten du jokabideak kontrolpean ez direla beti. - Presio handian kortex prefrontala ahultzen da eta amigdala aktibatzen da, erreakzioak kontzientziagabe aldatzen baitira. - Zientziak mekanismo biologikoak azaltzen ditu, baina sadismoa ez da justifikagarria. - Testuinguru batzuetan portaera aldatzen da, baina etikaren muga errespetatzea eta ez igarotzea beharrezkoa da - Etikoak diren estrategiak garatzea eta erantzukizun morala mantentzea garrantzitsua da.
Nerbio sistemaren funtzionamenduarekin duen arremanaren azalpena
Gizakiaren portaera – nerbio-sistema Kortex prefrontala → arrazoamendua, morala, enpatia presio/ beldur → indarra galdu → arrazoia uzten da amigdala → emozioak, erantzun inpultsiboak emozio indartsuak → aktibatzen da → emozioei garrantzi gehiago konbinaketa → denbora batez arrazionalitatea → irrazionaltasuna, oldakorkia ondorioa: burmuinak ez du “maltzur jokatzeko” programarik; egoerak eragiten dute maltzur jokatzera.
Nola eragin dezake testuinguruak psikologikoki?
Eider Goicoa Arteaga
Created on November 5, 2025
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Education Timeline
View
Images Timeline Mobile
View
Sport Vibrant Timeline
View
Decades Infographic
View
Comparative Timeline
View
Square Timeline Diagram
View
Timeline Diagram
Explore all templates
Transcript
maltzurrak izatera bideratzen ahal gaituzten faktoreak
Nola eragin dezake testuinguruak psikologikoki?
+info
#5
#3
#1
Iritzi pertsonala
#4
Standford-eko espetxearen esperimentua
+info
Lucifer efektua
#2
+info
+info
Nerbio sistemaren funtzionamenduarekin duen arremanaren azalpena
+info
Zeintzuk dira maltzurrak izatera bideratzen ahal gaituzten faktoreak?
Poterea / Autoritatea – beste pertsonengan gehiegikeria Despersonalizazioa – pertsonak zenbaki/objektu bezala ikusi Gizatasun‑kentzea – besteen gizatasuna ukatzea Indibidualizazio‑galera – rolak identitatea baino garrantzi handiagoa hartzen dute Talde‑presioa – taldea joera larriak egiten bultzatzen du Kontrolik gabeko egoera – kontrol falta → tratamendu txarragoak, ohikoagoak, latzagoak Faktore hauek Standfordeko esperimentuan argi geratu ziren; jarrerak horrela ulertzen dira.
Standford-eko espetxearen esperimentua
24 ikasle – 12 polizi, 12 preso Rol‑esperimentua (1971‑eko abuztu 14) Atxiloketa simulada: giltzapeta, zenbakiak Uniformea + boterea polizientzat Lege sinpleak: poliziak ordena mantendu, presoak obeditu izan Enpatia galdu (negarra, ririka) Sari‑kastro sistema: sariak (janaria, bisita), zigorrak (isolamendua) Istripuak: arrastratu, irrikita, suizidio saiakera (Larry) Zinbardoko interbentzioa: “krudel” eta esperimentua amaitu
Zer da “Luzifer Efektua”?
Nondik dator izena?
Nire iritzi pertsonala
- Proiektu honek ikerketa asko ezagutu eta epaiketa morala egiteko aukera. - Stanfordeko esperimentuak erakusten du jokabideak kontrolpean ez direla beti. - Presio handian kortex prefrontala ahultzen da eta amigdala aktibatzen da, erreakzioak kontzientziagabe aldatzen baitira. - Zientziak mekanismo biologikoak azaltzen ditu, baina sadismoa ez da justifikagarria. - Testuinguru batzuetan portaera aldatzen da, baina etikaren muga errespetatzea eta ez igarotzea beharrezkoa da - Etikoak diren estrategiak garatzea eta erantzukizun morala mantentzea garrantzitsua da.
Nerbio sistemaren funtzionamenduarekin duen arremanaren azalpena
Gizakiaren portaera – nerbio-sistema Kortex prefrontala → arrazoamendua, morala, enpatia presio/ beldur → indarra galdu → arrazoia uzten da amigdala → emozioak, erantzun inpultsiboak emozio indartsuak → aktibatzen da → emozioei garrantzi gehiago konbinaketa → denbora batez arrazionalitatea → irrazionaltasuna, oldakorkia ondorioa: burmuinak ez du “maltzur jokatzeko” programarik; egoerak eragiten dute maltzur jokatzera.