ORDENAGAILUAREN ATAL NAGUSIAK

ORDENAGAILUAREN ATAL NAGUSIAK

MALEN

PROZESADOREA

ATALAK

MEMORIA MOTAK

LRAM, cache, ROM, Disko duroa eta SSD, SWAP, USB...

"PLACA BASE"

PERIFERIKOAK

Teklatua, arrataoia, panataila, altabozak, kamarak...

KONEXIO PORTUAK

PS/2, Ethernet RJ-45, USB, paralelo, MIDI, COM serial, VGA...

KONEXIO PORTUAK

Lorem ipsum dolor

2. Energia banatu: Iturri nagusitik datorren elektrizitatea osagai guztiei banatzen die. 3. Datuen komunikazioa antolatu: Barne-bus edo bideen bidez datuak bidaltzen ditu CPUaren, memoriaren eta gainerako osagaien artean. 4. Sistema abiarazi: Bere baitan dago BIOS edo UEFI, hau da, ordenagailua piztean sistema abiarazten duen softwarea.

“Placa base” ordenagailuaren osagai nagusia da, eta haren gainean konektatzen dira beste pieza guztiak. Hau da, ordenagailuaren bizkarrezurra edo azpiegitura elektrikoa. Zer egiten du plaka baseak? 1. Osagai guztiak elkartu eta komunikatzea:

• Prozesadorea (CPU)
• Memoria (RAM)
• Disko gogorra edo SSD
• Txartel grafikoa (GPU)
• Soinu txartela, USB portuak, sare txartela, etab.

Guztiak plaka basearen bidez komunikatzen dira.

2. Kanpoko memoria (edo bigarren mailakoa) Datuak modu iraunkorrean gordetzeko erabiltzen da hori. Disko gogorra (HDD) edo SSD: Fitxategiak, programak eta sistema eragilea biltegiratzen dituzte. SSDak HDDak baino azkarragoak eta isilagoak dira. USB memoria edo kanpoko diskoak: Datuak erraz garraiatzeko eta babeskopiak egiteko erabiltzen dira. 3. Cache memoria Memoria txikia prozesadorearen barruan edo hurbil-hurbilean. Oso azkarra da, eta PUZak errendimendua handitzeko erabiltzen dituen datuak gordetzen ditu. Mailaka antolatzen da (L1, L2, L3 cache). 4. Erregistroak PUZaren barruko memoria oso txikia da, baina azkarra. Unean-unean exekutatzen ari den instrukzioaren datuak biltegiratzen ditu.

MEMORIA MOTAK

Ordenagailu batean memoria da, datuak gordetzeko eta atzitzeko erabiltzen den elementu bat, baina memoria mota desberdinak daude, bakoitzak bere funtzioak eta ezaugarriak ditu. 1. Barne-memoria (edo nagusia) Hau da prozesadoreak zuzenean erabiltzen duen memoria. RAM (Random Access Memory): Erabilitako datuak eta programak denbora errealean biltegiratzen ditu. Aldi baterakoa da: ordenagailua itzaltzean edukia ezabatzen da. Adibidez: aplikazio bat irekitzean, zure datuak RAMera kargatzen dira. ROM (Read Only Memory): Edukia iraunkorra da eta ezin da erraz aldatu. Gorde beharrezko jarraibideak sistemaren abioan (adibidez, BIOS edo firmwarea).

PERIFERIKOAK

Ordenagailu periferikoak dira ordenagailu bati kanpotik konektatzen zaizkion gailuak, haren funtzionalitatea osatzeko edo hobetzeko. Hau da, ordenagailuaren barruko osagaien (CPU, RAM, plaka nagusia, etab.) kanpoan dauden gailuak dira, eta erabiltzailearen eta ordenagailuaren arteko elkarrekintza posible egiten dute. Periferiko motak 1. Erabiltzaileak datuak edo aginduak ordenagailuan sartzeko erabiltzen ditu.

• Teklatua
• Sagua
• Mikrofonoa

2. Ordenagailuak prozesatutako informazioa erabiltzaileari erakusten diote.

• Pantaila edo monitorea
• Inprimagailua
• Bozgorailuak
• Proiektorea

3. Bi funtzioak betetzen dituzte, datuak bidali eta jaso.

• Diska gogor kanpokoak
• USB memoria
• Sarea
• Pantaila ukigarria