TIPOS DE OBXECCIÓN DE CONCIENCIA

Aborto

Eutanasia

Servizo militar

Obxección contra legem

Tratamentos médicos

TIPOS DE OBXECCIÓN DE CONCIENCIA

Relacións laborais

CLASIFICACIÓN XERAL

TIPOS ESPECÍFICOS

Impostos

Obxección secundum legem

Educación

Xuramentos

Xurado

OBXECCIÓN DE CONCIENCIA MILITAR

Consiste no incumprimento dunha obriga de realizar o servizo militar ou participar nun conflito armado por motivos éticos, morais ou relixiosos. En España, está recoñecido como un dereito constitucional (artigo 30.2 CE), aínda que non é un dereito fundamental, e pode ser obxecto de recurso de amparo. Trátase dunha obxección secundum legem, xa que conta con amparo legal e procedemento regulado, e aínda que o servizo legal se atopa suspendido, o dereito mantén vixencia xurídica e podería aplicarse a novas situacións relacionadas coa defensa ou a formación militar.

CONTRA LEGEM

Negativa a cumprir unha lei ou norma debido a unha convicción moral ou relixiosa, asumindo as consecuencias legais de non obedecela (non está regulada legalmente).

OBXECCIÓN DE CONCIENCIA Á EDUCACIÓN

Esta obxección de conciencia prodúcese cando certos contenidos do ensino impostos estatalmente coliden coas conviccións relixiosas ou morais. A lexislación española non recoñece esta modalidade de conciencia e a xurisprudencia decántase cara o estado neste caso, negándose a recoñecer calqueira tipo de obxección de conciencia a cursar as asignaturas. Clasifícase como contra legem, posto que non se atopa regulada.

OBXECCIÓN DE CONCIENCIA A TRATAMENTOS MÉDICOS

Comportamento activo esixido aos médicos naqueles supustos nos que determinados pacientes, por conviccións relixiosas, neganse a someterse a un tratamento necesario para a súa saude ou a de quenes dependen deles. A regulacón deste dereito en España corresponde á Ley Ordinaria 41/2002. É unha obxección secundum legem na que se destaca a importancia do consentimiento informado para que o médico poida actuar nos casos de urxencia.

OBXECCIÓN DE CONCIENCIA Á EUTANASIA

Negativa do persoal sanitario a participar na prestación de axuda para morrer, cando esta actuación contradí os seus valores morais, éticos ou relixiosos. Está recoñecida e regulada pola Lei Orgánica 3/2021, de regulación da eutanasia (artigo 16), que esixe declaración previa, por escrito e rexistrada antes de exercer o dereito. Trátase dunha lei recente que fixa requisitos e procedementos claros para garantir o equilibrio entre a liberdade de conciencia dos profesionais sanitarios e o dereito dos pacientes a acceder á prestación de axuda para morrer, mediante mecanismos organizativos que aseguran a continuidade asistencial.

OBXECCIÓN DE CONCIENCIA AO ABORTO

Negativa do persoal sanitario a participar directa ou indirectamente nunha interrupción voluntaria do embarazo, por razóns morais, éticas ou relixiosas. Foi recoñecida como dereito constitucional pola STC 53/1985, que vinculou este dereito á protección da vida. A LO 2/2010, modificada pola LO 1/2023, regula actualmente o exercicio da obxección. É unha obxección secundum legem e só poden acollerse a ela os profesionais sanitarios implicados directamente, e deben manifestalo por escrito e con antelación. Este dereito equilibra a liberdade de conciencia co dereito das mulleres á asistencia sanitaria. Ademais, a lei establece que as comunidades autónomas e os centros médicos poden organizar rexistros e servizos alternativos para asegurar que a atención sanitaria estea garantida en todo momento.

OBXECCIÓN DE CONCIENCIA A XURAMENTOS

Esta foi obxectada pola laicidade dunha conciencia e pola obediencia aos preceptos confesionales que prohíben ditas normas.A regulación recóllese na lei 79/1980 que regula o xuramento á bandeira. Na práctica as lexislacións e procedementos adoitan prever alternativas formais (promesas en lugar de xuro) para non bloquear a cargos. Este tipo de obxección cae na categoría de secundum legem, debido a que a pesar de que está permitido, existen consecuencias polo seu incumprimento.

OBXECCIÓN DE CONCIENCIA A XURADOS

Orixínase coa interpretación explícita dunha frase bíblica "Non xulgues e non serás xulgado".Regúlase na LO 5/1995, recoñecéndose a obxección de conciencia a non participar nun xurado.A lei permite que unha persoa poida solicitar ser excusada de participar como xurado por razóns de conciencia, pero esta exención non é automática, xa que debe xustificarse adecuadamente e ser valorada polo tribunal.Cae na categoría de secundum legem.

OBXECCIÓN DE CONCIENCIA ÁS RELACIÓNS LABORAIS

Negativa do traballador a cumprir con certas obligacións laborais por motivos reliixiosos.En canto as referencias normativas destacamos o art 37 do Estatuto dos Traballadores. Cabe a posibilidade de pactar un día de descando co empresario e é un dereito limitado á aquelas conconfesións coas que existan acordos. É secundum legem para confesións con acorto e contra legem para as outras

SECUNDUM LEGEM

Está admitida pola lei e expresamente regulada nela. Fronte ao establecido con carácter xeral, a lei prevé que se poida actuar dunha maneira distinta á presumida por razóns de conciencia.

OBXECCIÓN DE CONCIENCIA FISCAL (IMPOSTOS)

Negativa a pagar impostos por mor a que vaian destinados a fíns contrarios á conciencia do individuo.É unha cuestión directamente relacionada coa CE sen embargo, a lexislación tributaria española non conten ningúnha cláusula de recoñecemento. O TS e o TC rexeitaron a obxección fiscal. Non se admite ningunha forma alternativa de contribución. Pode clasificarse contra legem ao ser negada tanto pola ley como pola xurisprudencia.

OBXECCIÓN DE CONCIENCIA

É un comportamento omisivo ou rexeitamento activo fronte a unha norma xurídica obrigatoria, fundamentado en razóns de conciencia, que pode situarse contra legem (sen amparo legal) ou secundum legem (recoñecido pola norma). Implica un conflito entre o deber legal e a liberdade de conciencia (art. 16 CE).