Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

SAREAK

Irati Salvador Veiga

Created on October 30, 2025

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Akihabara Connectors Infographic

Essential Infographic

Practical Infographic

Akihabara Infographic

Interactive QR Code Generator

Witchcraft vertical Infographic

Halloween Horizontal Infographic

Transcript

SAREAK

ZER DIRA?

Informazio orokorra:

Konputagailu-sarea bitarteko fisiko (kableak) edo haririk gabeko loturetatik informazioa, baliabideak eta zerbitzuak (posta elektronikoa, jokoak, txat etab.) konpartitzen duen konputagailu edota gailuen multzoa da. Oinarri oinarrian, sare bat, datuak konpartitzeko elkar konektatutako ekipo bi edo gehiago dira. Sareak datuak konpartitzearen beharretik sortu ziren.

ABANTAILAK

OSAGAIAK ETA HARDWARA

Hardwarea elkar konektatzeko kableak eta uhinak:

Sareen sailkapena:

Uxue eta Irati
Sareen sailkapena

Datuen noranzkoaren arabera

Simplex: norabide bakarreko komunikazioa, gailu batek igorri eta besteak jaso (adb: telebista) Half-duplex: bi norabideko komunikazioa, une berean gailu batek bakarrik transmititzen du (adb: irrati-amateur) Full-duplex: bi norabideko komunikazioa, gailu hartzaileak eta igorleak une berean igorri eta jaso dezakete (adb: telefonoa)

Hardwarea elkar konektatzeko kableak eta uhinak

Kable ardazkidea

Kable ardazkidea bi eroale zentrokidez osatutako kablea da. Erdiko eroalea edo nukleoa, kobrezko hari solidoz egina dago, geruza isolatzaile batez inguratua. Honek kanpoko eroaletik babesten du, azken hau aluminioz edo kobrez osatutako sare bat da. Kanpoko eroaleak apantailamendua eragiten du eta gainera korronteen itzulerarako balio du. Egitura osoa geruza isolatzaile batek babesten du. Kable ardazkide mota ugari dago, diametro eta inpedantzia ezberdinekoak. Orokorrean, kable ardazkideak ez du kanpoko interferentzien eragina jasaten eta ondorioz, garraio abiadura handia lor daiteke distantzia luzetan.

Hardwarea elkar konektatzeko kableak eta uhinak

Pare bihurrituzko kablea

FTP (Foiled Twisted Pair): UTP kablearen antzekoa da, kable pareak ez daude apantailaturik , baina kable pare guztien multzoa apantailatuta dago.

SAREEN OSAGAIAK

SAREK0 HADWAREA

Normalean, sare batean aurki dezakegun hardwarea honako hau da: Interfaze-txartela (NIC) Adib: sare-txartela Hub, switch, zubiak, router (Ordenagailuak elkar konektatzeko gailua) UPS (etenik gabeko elikadura) Sare baliabideak: sare-inprimagailua, biltegiratze periferikoak (RAID) Segurtasunenerako unitateak Adib: DAT zinta-unitateak Konputagailuak Transmisio bitartekariak

Sare informatiko baten osagaiak hiru talde ezberdinetan sailkatu daitezke: Sare-moduko egitura batea: elkarri konektatutako edozein elementu. Adibidez: ordenagailua, router, sare-inprimagailua, hub, switch, zubia...Lan-estazioa: Sare interfaze baten bitartez sare-zerbitzarira konekta daitekeen edozein ordenagailu edo terminal eta hauei konektatutako periferiko guztiak. Zerbitzaria: Beste ordenagailuei zerbitzuak ematen dituen sareko ordenagailua. Adib: fitxategi-zerbitzua, inprimagailu-zerbitzaria, aplikazio-zerbitzaria.

Hardwarea elkar konektatzeko kableak eta uhinak

Zuntz optikoa

Zuntz optikoa hari itxurako uhin gida bat da. Beirazkoa izan ohi da, baina plastikozkoa ere izan daiteke eta potentzia optikoa (luminikoa) garraiatzeko gaitasuna du, gehienetan laser batek edo LED batek sortua.Telekomunikazioetan distantzia luzeetarako erabiltzen diren zuntzak beti beirazkoak dira, plastikozkoak ordenagailuetan eta distantzia laburreko beste aplikazio batzuetan erabiltzen diren bitartean, azken hauek atenuazio handiagoa baitute.

Hardwarea elkar konektatzeko kableak eta uhinak

Pare bihurrituzko kablea

STP (Shielded Twisted Pair): apantailatutako pare bihurritua. Interferentziak gutxitzeko eta transferentzia-abiadura handitzeko, kanpoko isolatzailearen eta kobrezko 2 harien artean aluminiozko estalki bat dago. UTP baino garestiagoa.

Sare topologiaren arabera

Zuhaitz topologia edo topologia hierarkikoa

Zuhaitz sareek (hierarkikoa edo mistoa) zuhaitz erako banaketa fisikoa dute. Izar topologiaren aldaera bat da. Normalean hub edo switch baten bidez eratutako sare nagusi bat du. Honetatik gainerako estazioak adarkatzen dira . Sare nagusi honetan informazioren fluxua hierarkikoa da. Estazio baten hutsegiteak komunikazioa ez du hondatzen. Mezua estazio guztietatik zabaltzen da. Honen ondorioz sareak hartzailea identifikatzeko prozedura bat izan behar du. Talkak gerta litezke, estazio bik aldi berean transmitituko balute.

Sare topologiaren arabera

Amaraun topologia

Amaraun sareko topologian gailuak bata bestearekin konektatuta daude bide batetik edo bestetik, gainerako sare topologiek ez bezala. Amaraun sarean ibilbide desberdinak daude helburura heltzeko. Ezaugarri honek bide erredundanteak ahalbidetzen ditu. Beraz bide bat hondatzen bada beste batetik bideratuko da datu trafikoa. Errendimendu aldetik eraginkorrena den arren, kasu gehienetan ezin da erabili oso garestia delako, eta mantenua eta hedapena oso konplexua.

Ordenagailuak elkar konektatzeko gailuak

SWITCH

Konmutadorea sare baten barruan hainbat segmentu edo talde konektatzeko gailu bat da. Egun batean sare batean hainbat "gune" edo "zona" izan ditzakezu, eta konmutadoreak sare batetik bestera informazioa bidaltzen du, helbide egokira. Konmutadoreak mezuak zuzentzen ditu, sare bakoitzari esaten dio nora bidali behar duen informazioa, eta ez du guztioi bidaltzen. Horrela, abiazko segurtasuna eta abiadura hobetzen dira, eta sare bakoitzak soilik behar duen informazioa jasotzen du.

Hardwarea elkar konektatzeko kableak eta uhinak

Satelite bidezko mikrouhinak:

Lurreko mikrouhinak eta Satelite bidezko mikrouhinak

mikrouhinak: komunikazio satelite artifizialekin uhinak igortzeko eta jasotzeko erabiltzen dira, errepikagailu gisa. Sateliteak lurrean dauden estazioekin komunikatzen dira, lurreko estazioen arteko distantzia handia ahalbidetuz. Lurreko estazioak sateliterekin lerrokatua egon behar du.

Lurreko mikrouhinak:

Norabide bakarreko transmisioa denez lerrokatuta egon behar duten antena parabolikoak erabiltzen dira. Distantzia urruneko konexioetarako, antena parabolikoen artean, bitarteko errepikagailuak erabiltzen dira.Mikrouhin sistemak kable ardazkideak baino errepikagailu gutxiago behar ditu. Ahotsa eta telebistarako erabiltzen dira. Euriak seinalearen indargabetzea areagotzen du.

Sare topologiaren arabera

Eraztun topologia

Eraztun sareak aldameneko estazioekin punturik puntuko konexioen bitartez zirkulu bat osatzen duen konputagailu-sare topologia da.Mota honetako lehen sareetan datuak direkzio bakarrean mugitzen ziren, eta informazio guztia estazio guztietatik pasatu behar zuen helbidera iritsi arte, bertan gelditzeko. Gaur egun bi kanal izan ohi dituzte eta bakoitzetik direkzio ezberdinetan transmititzen dute. Beste topologiekin alderatuta kableatua konplexuena da eta instalazio zaila.

Sareen sailkapena

Eremu geografikoaren arabera

LAN (Local Area Network): Sare lokalak. Sare hauek esparru txikiak estaltzen dituzte: etxeak, bulegoak, aireportuak, eraikinen talde txiki bat...MAN (Metropolitan Area Network): Hiriko edo metropoli-barrutiko eremugeografikoa hartzen duen konputagailu-sarea da WAN (Wide Area Network): Eremu geografiko zabala hartzen duen konputagailu-sarea da. Eremu malgua izanda 100 eta 1.000 kilometroko eremua har dezake, herrialdeak edo kontinenteak barruan hartuz. Honen adibiderik esanguratsuena internet da. WLAN (Wireless Local Area Network) WMAN (Wireless Metropolitan Area Network) WWAN (Wireless Wide Area Network)

Ordenagailuak elkar konektatzeko gailuak

HUB

Hub edo kontzentratzailea konputagailu-sare baten kable guztiak konektatzeko gailua da. Hub-a errepikatzaile moduan funtzionatzen du, hau da, heltzen zaion datu-paketea edo trama konektatuta dauden ordenagailu guztiei bidaltzen die, hots, ordenagailu guztiek informazio bera jasoko dute.

Hardwarea elkar konektatzeko kableak eta uhinak

Pare bihurrituzko kablea

Pare bihurrituzko kableak kobrezko hariez osatuta egoten dira, euren artean txirikordatuak. 2, 4, 25 eta 100 hariko kableak daude, baita gehiagokoak ere. Txirikordatuak propietate elektrikoak egonkortzen ditu kablean zehar eta inguruan egon daitezken beste kable pareek sortutako interferentziak murrizten ditu.

UTP (Unshielded twisted pair): apantailatu gabeko pare bihurritua. Gaur egun ordenagailu sareetan erabiltzeko kable kategoria ezberdinak existitzen dira, eta erabiliena 5e kategoriakoa da.

Ordenagailuak elkar konektatzeko gailuak

ROUTER

Bideratzailea edo routerra ordenagailu-sareak elkarren artean konektatzen dituen gailua da. Hau da, sare desberdinak elkartzeko erabiltzen da, bai sare txikiak (segmentuak) bai sare osoak. Adibidez, etxean Internetera konektatzeko erabiltzen dugun ADSL routerra ezaguna da. Gailu horrek gure etxeko sarea (LAN) eta kanpoko sarea (Internet edo WAN) konektatzen ditu. Beraz, bideratzaileak bi sare elkartzen ditu: gure etxeko edo bulegoko sarea eta Internet. Horrela, etxeko ordenagailuak, mugikorrak edo beste gailuak Internetera sartu ahal dira bideratzailearen bidez.

Sare topologiaren arabera

Izar topologia

Izar sare batean gailu guztiak nodo zentral batekin zuzenean konektaturik daude eta derrigorrez nodo horretatik zehar egiten dira komunikazioak. Gailu kopurua erraz gehitu eta gutxitzen da. Akatsen bat gertatzen bada gailuetako batetan sarearen funtzionamenduari ez dio eragiten; baina nodoan akatsen bat badago, sare guztia eroriko da. Sare topologiarik erabiliena da konputagailu-sareetan.

Ordenagailuak elkar konektatzeko gailuak

ZUBIA

Zubia edo bridgea sistema autonomoen arteko konexiorako gailu bat da.Bi sare segmentu elkar lotzen ditu (edo sare bat bi sare segmentuetan zatitzen du) eta pakete bakoitzaren helburuko helbide fisikoan oinarrituta, sare batetik bestera datuak pasatzea lortzen da.

Hardwarea elkar konektatzeko kableak eta uhinak

Izpi infragorriak eta Irrati uhinak

Izpi infragorriak argi ikusgaiaren azpitik kokatzen diren uhin elektromagnetikoak dira. Irrati uhinek norabide orotarako transmisioak dira. Euriak eragindako uhin-indargabetzeak gutxiago eragiten dio uhin hauei. Haririk gabeko sare lokalak (WIFI) uhin hauek erabiltzen dituzte.

SAREEN ABANTAILAK

Enpresa batean sare lokalak komunikazioa eta efizientzia hobetzeko erabiltzen dira. Haien abantaila nagusiak hauek dira:Komunikazio maila handitu: Sail eta langileen arteko informazio truke azkar eta erraza ahalbidetzen dute (posta barnekoa, urruneko posta, weba...). Baliabideen kudeaketa zentralizatua: Baliabideak eta sarbide-baimenak puntu bakar batetik kontrolatu daitezke. Produktibitatea handitu: Informazioa hobeto banatzen da, lan errepikatuak murriztuz eta datuak eskuratu, prozesatu eta gordetzea erraztuz. Ekipoen kostuak gutxitu: Baliabideak (adib. inprimagailuak) partekatuz, ekipamendu gutxiago behar da. Lan-taldeetan lan egiteko aukera: Groupware edo talde-lanerako softwarearen bidez lankidetza errazten da. Dirua aurreztu: Baliabideen optimizazioak gastuak murrizten ditu.

Sare topologiaren arabera

Bus topologia

Puntu anitzeko topologia da, eta gailu guztiak transmisio-bide bakarrera konektatzen dira. Konfigurazio hau instalatzeko erraza da, kable gutxi behar dira, malgutasun handia dauka gailu kopurua gehitu eta gutxitzerakoan, eta gailu baten akatsak ez dio sareari eragiten. Baina busak (kanala) huts egiten badu, sare guztia geratzen da komunikaziorik gabe.