HERRI KIROLAK

HERRI KIROLAK

Jone , Unax , Aritz eta Jon.

Aurkibidea

• Zer dira herri kirolak

Modalitateak

Istoria

Amaiera

ZER DIRA HERRI KIROLAK?

Herri kirolak euskal kultura tradizionalaren parte diren jarduera fisikoak dira, baserriko lanak kirol bihurtuta sortu zirenak. Gorputz-indarra, erresistentzia eta trebetasuna neurtzen dituzte, eta askotan lehiaketa edo jaialdietan egiten dira.

ZEIN MODALITATE DESBERDIN DAUDE?

EUSKAL HERRIA

AIZKOLARITZA

NEREA ARRUTI

Nerea Arruti Urnietan (Gipuzkoa) jaio zen 1990ean. Emakumezkoen aizkolari gisa euskal herri kirolaren erreferentea da, eta 2023an Euskal Herriko Aizkolari Txapelketa irabazi zuen. 2024an, lehen emakumea izan zen 2,5 metroko enbor bat 43 minututan ebakitzen.

HARRI JASOTZEA

Harri-jasotzean harria bera da ekipamendu nagusia, forma ezberdinetan (zilindro, laukizuzena, kuboa, biribila) eta pisu askotakoa; kirolariak babesak (sorbaldakoa, gerrikoa…) eta segurtasun-ohea ere erabiltzen ditu. Helburua harria lurretik sorbaldaraino altxatzea da, ahalik eta altxaldi gehien edo pisurik handiena lortuz. Euskal herri-kirol tradizional eta kulturala da, indar handia, teknika eta entrenamendua behar dituena.

IÑAKI PERURENA

Iñaki Perurena (Leitza, 1956) euskal harri-jasotzaile ospetsua da, munduko errekorrak ezarri zituena 300 kg-tik gorako harriak altxatuz. Bertsolari eta aktorea ere bada, eta Peru-Harri museoa sortu zuen. 1973tik lehiatu da eta hainbat sari eta lorpen handiak ditu euskal herri-kirolaren barruan.

SEGA

Sega euskal herri kirol tradizionala da, non parte-hartzaileek belarra edo soroetako produktuak aitzinean jartzen duten segatzeko lehiatzen diren, indarra, abiadura eta trebetasuna erakutsiz.

Segarako erabiltzen diren tresnak nagusiki sega (labana luzea eta zorrotza) da, belarra mozteko erabiltzen dena, eta batzuetan sarea edo biltzeko gailuak, belarra biltzeko eta garraiatzeko.

ALATZNE ETXABURUA

Alatzne Etxaburua (Zaldibia, Gipuzkoa) Euskal Herriko segalari emakumezko nabarmenetako bat da. 2018an Europako Sega Txapelketan parte hartu zuen, eta 2023an Euskal Herriko Bakarkako Sega Ligako emakumezkoen txapelduna izan zen. Gainera, hainbat herri-kirol modalitatetan, hala nola aizkolaritza eta harri-jasotzean ere parte hartzen du

SOKATIRA

SSokatira euskal herri kirol tradizionala da, non bi taldeek soka tira eginez lehiatzen diren. Helburua aurkari taldea markatutako puntura eramatea da. Ekipamendu nagusia soka sendoa da, eta oinetako egokiak edo babesak ere erabiltzen dira. Talde bakoitzean 8-10 lagun aritzen dira, indarra, koordinazioa eta estrategia behar direlarik.

MAUI MANDALUNIZ

Maui Mandaluniz (Abadiño, 2002) sokatira kirolari gaztea da. Goiherri Taldeko kide izan da eta Gaztedi taldean ere lehiatu da. 2025eko Munduko Txapelketan gizonezkoen 560 kg-ko kategorian zilarrezko domina lortu zuen. 23 urtez azpiko talde mistoarekin brontzezko domina irabazi zuen. Euskal Selekzioarekin 600 kg-ko gizonezkoen kategorian urrezko domina eskuratu zuen.

Historia

• * Herri kirolak Euskal Herriko landa-lanetan sortu ziren, nekazariek eta artisauek eguneroko lanak lehiaketa bihurtu zituztenean.
• * XIX. mendearen amaieran eta XX.aren hasieran, euskal emigranteek Ameriketara eraman zituzten kirol hauek.
• * Han, euskal etxeetan eta jaialdietan mantendu ziren eta tradizioa zaindu zuten.
• * Gaur egun, herri kirolak telebistan, jaialdietan eta nazioarteko erakustaldietan ezagutzen dira, eta euskal kulturaren ikur bihurtu dira.

AMAIERA

Eskerrik asko denoi!