Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

Lehen Mundu Gerra (1914-1918)

Izaro Jambrina

Created on September 23, 2025

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Higher Education Presentation

Psychedelic Presentation

Harmony Higher Education Thesis

Vaporwave presentation

Geniaflix Presentation

Vintage Mosaic Presentation

Modern Zen Presentation

Transcript

Lehen Mundu Gerra (1914-1918)

AURKIBIDEA

argazkiak

1.

Sarrera

Gerra honen kausak

2.

Gerra piztu zuen gertakaria

3.

Gerra hasiera eta garapena

4.

Bataila garrantzitsuak

5.

Gerraren bukaera eta ondorioak

6.

7.

Versaillesko Ituna (1919)

Sarrera

Lehen Mundu Gerra 1914tik 1918ra bitartean eman zen, eta XX. mendeko lehen gerra handia izan zen. Mundu osoan eragin handia izan zuen eta Europako indar nagusien arteko gatazka militar eta politiko handiena izan zen.

Gerra honen kausak

Lehen Mundu Gerra piztu zuten hainbat kausa konbinatu ziren:
Nazionalismoak

Herrialde askok beren nazionalismoa eta independentzia ideiak indartu zituzten, eta herrialde nagusien artean lehia eta tentsio handiak sortu ziren.

Militarismoa

Herrialdeek beren armadak handitu eta modernizatu zituzten, eta gerra prestatzen hasi ziren. Armamentu eta teknologia berriak garatu ziren.

Imperialismoa

Europako potentzia nagusiek Afrikan eta Asian kolonia berriak lortzeko lehia gogorra zuten, eta hori gatazka iturri izan zen.

Gerra honen kausak

Lehen Mundu Gerra piztu zuten hainbat kausa konbinatu ziren:
Aliantzak eta bereizketa politikoak

Europa bi bloketan banatu zen.

Aliantza Hirukoitza (Zentroko Potentziak)
Entente Hirukoitza (Aliantza Handia):

Frantzia, Erresuma Batua, Errusia, eta gerora AEBak.

Alemania, Austro-Hungariako Inperioa, eta Otomandar Inperioa.

Gerra piztu zuen gertakaria: Frantzisko Fernando hilketa

1914ko ekainaren 28an, Austro-Hungariako printze eta hurrengo oinordeko Frantzisko Fernando Sarajevon hil zuten bosniako gazte batek. Hori izan zen lehendabiziko tentsioa eta gertakari nagusia, eta horren ondorioz Austro-Hungariak Serbiari gerra deklaratu zion.

GERRA HASIERA ETA GARAPENA

  • Lehenengo hilabeteetan, Alemania Belgikara sartzeko plana egin zuen Frantziaren kontra joateko.
  • Lubakiak erabiliz, gerra luzea eta gogorra bihurtu zen. Tropek lurperatu eta defentsa estrategiak prestatu zituzten.
  • Gerrak geldialdi luzeak izan zituen, eta milaka soldadu hil ziren bataz beste leku askotan.

TEKNOLOGIAK BERRIAK

TANKEAK
GAS KIMIKOAK

Lurrezko borroketan mugikortasuna hobetu zuten.

Lehenengo aldiz erabili ziren, baina oso kaltegarriak eta zitalak izan ziren.

URPEKOAK (U-Boat-ak)
HEGAZKINAK

Itsas gerrak gogortu zituzten, itsas merkataritza suntsituz.

Ikuspegi berri bat eman zuten eta espazio berriak ireki zituzten.

LUBAKIETAKO BIZITZA

Lubakietan (trenetan edo zuloetan) bizitzea oso gogorra eta estresa sortzen zuen esperientzia izan zen soldaduentzat. Hona hemen lubakietako bizitzaren deskribapen laburra

ESPAZIOA ETA EREMUA

  • Lubakiak lur azpian edo lur gainetik eginiko zuloak ziren, eta oso estuak eta ilunak izaten ziren.
  • Normalean elurra eta euria sartzen ziren, eta urak lubakia heze eta itsusi bihurtzen zuen.

EGOERA OSASUNTSUAK

Soldaduek oinaztarriak eta bestelako gaixotasunak izaten zituzten.

Hantura, intsektuak (akainak, txakurrokak) eta gaixotasun parasitikoak oso ohikoak ziren.

Janaria gutxi eta kalitate txarrekoa zen, eta ura ez zen beti garbia.

Ikusi

EGUNEROKO BIZITZA

  • Soldaduek egun osoa lubakietan igarotzen zuten, patruila eginez edo atseden hartuz.
  • Lo egiteko aukera gutxi izaten zuten, eta zaratak eta tiroketak etengabeak izaten ziren.
  • Batzuetan, lubakietatik atera eta guduan borroka egiten zuten.

ESTRESA

ETA

PSIKOLOGIA

Iraupen luzeko tiroketak, zauriak eta soldaduen galera handiak estresa eta “korrika mentaleko trauma” edo PTSD eragiten zuen.

Lubakietan egoteak isolamendu sentimendua eta desesperazioa sortzen zituen.

ESTRATEGIA ETA DEFENTSA

Lubakiak defensarako eraikuntza garrantzitsuak ziren, guduaren fronteak luzaroan egon zitezen.

Lubakiek hainbat maila eta sailetan banatzen ziren, bakoitza beste baterako babesa emanez.

Lubakietan bizitzea izugarrizko erronka fisikoa eta psikologikoa izan zen.

Lehen Mundu Gerrako soldaduek horrelako baldintzetan borrokatu behar izan zuten eguneroko bizitza eta etorkizunaren itxaropenarekin.

5- Bataila garrantzitsuak

Sommeko bataila 1916

Frantziako eta Erresuma batuaren artean, Alemaniaren aurka borrokatu zuten.

5 hilabete iraun zuten eta milioika soldatu hil ziren.

Tankeak erabili ziren lehen aldiz borrokan.

Borroka hau, gerra zikinaren adibide handiena da, babeslekuak eta tiroak nagusi izan ziren.

5- Bataila garrantzitsuak

Verduneko bataila 1916

Alemania eta Frantziaren arteko bataila garrantzitsua izan zen.

Oso odoltsua eta luzea izan zen, 6 hilabetez iraun zuen.

50% of our brain is involved in processing visual stimuli.

Frantziak bere posizioa defendatu zuen, eta garrantzi sinbolikoa hartu zuen gerra osoan.

6- Bataila garrantzitsuak

Gerraren bukaera eta ondorioak

1917an AEBak gerran sartu ziren Ententearen alde, indar eta baliabide berriak gehituz.

1918an Alemaniak eta bere aliatuek amore eman behar izan zuten.

50% of our brain is involved in processing visual stimuli.

1918ko azaroaren 11an, armistizioa sinatu zuten Alimaniak eta aliatuek. Gerra bukatu zen.

1919an, Versaillesko Bake Hitzarmena sinatu zen, non Alemania zigortu eta murrizketak jaso zituen.

Versaillesko Ituna (1919)

Zer da Versaillesko Ituna?

Versaillesko Ituna Lehen Mundu Gerran parte hartu zuten aliatuek (batez ere Ententeak) eta Alemania artean sinatu zen bake ituna da, 1919ko ekainaren 28an, Parisko Versailles jauregian.

Versaillesko Ituna (1919)

Helburu nagusia

Gerra amaitzea eta bake iraunkorra ezartzea zen. Alemania zigortu eta Europako bakea eta egonkortasuna berreskuratzea bilatu zen.

IItunaren puntuak nagusiak

Alemaniaren errua onartzea: Alemania gerraren errudun nagusia bezala jo zuten. Ordainketak eta kalte-ordainak: Alemania diru asko ordaindu behar izan zuen (gerrako kalteak ordaintzeko). Lurralde galera: Alemania lurralde handiak galdu zituen, beste herrialdeei pasatu zitzaizkienak (baita koloniak ere). Militarizazioaren murrizketa: Alemania armada murriztu behar izan zuen, itsasontzi eta aire indarrak murriztu zituzten. Desmilitarizazioa: Ruhrren eskualdea desmilitarizatu zuten, eta bere kontrola Nazioen Ligari eman zioten. Nazioen Liga sortzea: Herrialdeak bakea zaintzeko eta gatazkak bakez konpontzeko erakunde bat sortu zuten.

Itunaren ondorioak

Alemania oso gogor zigortu zuten, eta honek asko kaltetuta sentiarazi zuen herritarrak. Itunak Alemania ekonomia eta politika krisi larrian jarri zuen. Alemania eta herrialde zigortutakoak etsipenez bete ziren, eta hauek izan ziren Bigarren Mundu Gerran sartzeko oinarriak. Europa mapa berrantolatu zuten, herrialde berriak sortuz (Polonia, Txekoslovakia, Jugoslavia...). Nazioen Liga bakea mantentzeko saiakera izan bazen ere, ezin izan zuen gerra berriak ekidin.

Ondorio nagusiak:

9 milioi soldadu eta 7 milioi zibil hil ziren, milioika zauritu eta kalte ekonomiko handiak izan ziren. Austro-Hungariako, Otomandar Inperio, Errusiako Inperio eta Alemaniako inperioa desegin ziren, eta herrialde berriak sortu ziren (Polonia, Txekoslovakia, Yugoslavia...). Nazioen Liga sortu zen bakea eta elkarrizketa sustatzeko. Gerra honek Bigarren Mundu Gerrarako bidea irekiko zuen, batez ere Alemania zigortzeagatik eta arazo politiko eta ekonomikoak sortzeagatik.

eskerrik asko zure arretagatik .