Eredu atomikoak

Eredu atomikoak

Paul, Iker, Malen eta Magali

1913

1909-1911

1904

1808

Rutherforden teoria

John Daltonen teoria

Thomsonen teoria

Bohrren teoria

BIOGRAFIA

BIOGRAFIA

BIOGRAFIA

BIOGRAFIA

TESTUINGURU HISTORIKOA

TESTUINGURU HISTORIKOA

TESTUINGURU HISTORIKOA

TESTUINGURU HISTORIKOA

THOMPSONEN TEORIA

EKARPENAK

EKARPENAK

EKARPENAK

EKARPENAK

MUGAK

MUGAK

MUGAK

MUGAK

JOHN DALTON

• 1766ko irailaren 5ean Ingalaterran jaio zen.

• Naturalista, kimikaria, matematikaria eta meteorologoa.

• Teoria atomikoaren lehen formulazio modernoa sortu

zuen elementuak atomo deituriko partikula oso txikiz osatuta.

• Ez zen konturatu bere ikusmena beste guztien ikusmenetik desberdina zela 26 urte bete arte. (Daltonismoa)

INGLATERRA, 1766/09/05 - 1844/07/27

TESTUINGURU HISTORIKOA (1808)

Garai horretan, Espainiar estatuko independentziaren gerratea zegoen. (1808-1814)Espainiar koloniak independizatu egin ziren. Emakumeen egoera zientziaren arloan nahiko mugatua zen.

TEORIAREN EKARPENAK

Materia guztia, atomoz osatuta dagoela dio, eta horiek oinarrizko partikula zatiezinak direla eta ezin direla ez sortuak ez suntsituak izan. Horrez gain, elementu bereko atomoak pisu bera eta propietate kimiko berberak izango ditu. Azkenik, elementuen atomoak, elkar konbinatu ahal dira, beraien artean konposatuak osatzeko.

MUGAK

Hainbat muga zituen. Esaterako, partikula subatomikoen eta pisu atomikoen existentzia ez zen ezagutzen oraindik. Gainera, elementu berdineko atomo guztiak berdinak zirela uste zuen, baina hau ez da horrela, izan ere, isotopoak existitzen dira.

J.J THOMSON

• J.J Thompson Cheetham Hillen jaio zen, Manchesterretik gertu.

• 14 urte zituela Manchesterreko Owens Collegen sartu zen, eta fisika esperimentaleko hainbat ikastarotara joateko aukera izan zuen.

• 1876an beka bat lortu zuen Cambridgeko Trinity Collegerako, eta bertan jarraitu zuen bizitza osoan.

• 1880an matematikan graduatu ondoren, ikerketa esperimentala egiteko aukerak Cavendish laborategira eraman zuen.

• Atomoaren egiturari buruzko ezagutza iraultzen lagundu zuen 1897an elektroia aurkitu zuenean.

• 1906an Nobel saria jaso zuen elektroiaren aurkikuntzarekin.

ERRESUMA BATUA 1856- 1940

TESTUINGURU HISTORIKOA (1904)

Mendearen amaieran zientzialariak partikula subatomiko eta mikroskopikoak (atomoak) ikertzen aritu ziren Thompsonekin batera. Fisika eta Kimika Nobel sariak horri buruz izan baitziren.

Aldi berean, garai horretan emakumeak ez zituzten gizonezkoen eskubide berdinak. Baina 1903an Marie Curiek eskema guztiak apurtu eta Nobel saria irabazi zuen, emakumeek zientzian ere funtsezkoak direla frogatuz.

EKARPENAK

"Pudín con pasas" ereduak urrats handia izan zuen teoria atomikoaren garapenean, izan ere, partikula subatomikoak eta aurkikuntza berriak sartu zituen. Eredu horretatik abiatuta, zientzialariek atomoak unitate txikiagoz osatuta zeudela suposatu zuten, eta atomoek elkarren artean elkar eragiten zutela indar desberdin askoren bidez. Gainera, Thomsonen eredu atomikoa etorkizuneko eredu atomikoak eraikitzeko gida izan zen, hala nola Rutherforden eta Bohrren eredu atomikoak.

MUGAK

Thomsonen eredu atomikoak ezin zuen azaldu nola mantentzen den karga elektroietan atomoaren barruan eta ezta atomo baten egonkortasuna ere. Teoriak ez zuen ezer aipatzen atomoaren nukleoari buruz, protoiak eta neutroiak oraindik ez ziren aurkitu eta.

RUTHERFORD

• Zelanda Berrian jaio zen 1871an.

• Fisika nuklearraren aurkitzailea izan zen.

• Berak proposatu zituen teoria atomikoak (atomoak bere barnean duen estruktura azaldun zuen).

• 1908an Kimikako Nobel saria lortu zuen.

• Nelson Collage-n ikasi zuen eta Cambridgeko unibertsitatean beka bat lortu zuen.

• 1895. urtean ikasketak bukatu zituen.

• Elektrizitate eta uhin teorian saiakuntzekin ikertzaile azkarra eta bikainaren fama hartu zuen.

1909-1911

TESTUINGURU HISTORIKOA (1909-11)

Garai honetan, emakumeak ikasteko eskubidea zuten eta bi urte tarte horien artean, 1910. urtean hain zuzen ere, unibertsitate publikoan lehenengo emakumea matrikulatu zen.

EKARPENAK

Rutherfordek proposatutako teoria atomikoa atomoak bere barnean duen estruktura da: Atomoen barnean, nukleo bat dago, eta bere esperimentuari esker, bertan atomoaren masa kantitate gehiena zegoela deskubritu zuen. Karga positiboa dago, eta nukleo horren inguruan, karga negatiboa duten elektroiak daudela demostratu zuen. Horrez gain, bere esperimentuari esker, beste hainbat zientzialarik gai honen inguruan gehiago deskubritzea eragin zuen.

MUGAK

Nukleoan aldarapena: Ezinezkoa zen azaltzea nola mantentzen ziren karga positiboak elkarrekin nukleo atomikoan, elkar urrundu beharko bailukete zeinu bereko kargak baitziren. Atomoaren egonkortasuna: Ereduak ezin zuen azaldu atomoaren egonkortasuna. Elektroiak nukleo positiboaren inguruan orbitatzen badute, denborarekin energia galdu eta azkenean nukleora erori beharko lirateke. Rutherfordek nukleoa partikula positiboz soilik osatuta zegoela suposatu zuen.

NIELS BOHR

Niels Henrik David Bohr Kopenhagen, Dinamarkan, jaio zen 1885. urtean eta 1962. urtean hil zen.

Bohr fisika garaikidearen irudi garrantzitsuenetariko bat izan da.

1913an bere estruktura atomikoen eredua argitaratu zuen. 1922an Fisikako Nobel saria eman zioten, "atomoen egiturari eta horietatik eratorritako erradiazioari buruzko ikerketagatik". Cambridgeko Unibertsitateko Cavendish Laboratory ospetsuan ere sartu zen, ezagutzak zabaltzeko.

TESTUINGURU HISTORIKOA (1913)

Bohrren eredu atomikoa 1913ko uztailean argitaratu zen "On the Constitution of Atoms and Molecules" liburuan.

1905ean Einsteinek espazioa eta denbora erlatiboak zirela esan zuen, erlatibitatearen teoria sortuz. Hau oso lagungarria izan zen beste gauza batzuk azaldu ahal izateko.

Urte batzuk arinago, 1900. urtean mekanika kuantikoa sortu zen, fisika klasikoa zalantzan jarriz eta modernoa indartuz.

Bestalde, 1903an Marie Curie ezaguna egin zen elementu erradioaktiboen aurkikuntzaren ondorioz. Horretaz gain, Miriam Stimson jaio zen urte berean, minbiziaren inguruko ikerketak egin zituen emakumea.

Fisikaz gain, Bohrren teoria baino urtebete geroago, lehenengo mundu gerra hasi zen.

TEORIA HONEN EKARPENAK

Niels Bohr-ek eredu atomiko berri bat planteatu zuen, ideia berri hauekin.

-Elektroiak orbita finko eta zehatzetan biratzen dira, energia-mailetan.

-Nukleotik hurbilen dauden elektroiek energia gutxiago dute urrun daudenek baino.

-Elektroia orbita jakin batean badago, ez du energiarik galtzen.

-Elektroiak energia kanpotik irabazten badu, beste orbita batera salto egin ahal du.

-Elektroiak maila txikiagora bueltatzen bada, soberan duen energia hori, argi edo erradiazio moduan askatzen du.

Hau, espektro lerroak ondo azaltzen ditu. Hau da, atomoek ezin dutela edozein uhin elektromagnetiko xurgatu edo igorri.

Gainera, Rydbergek hidrogeno atomorako duen efektu fotoelektrikoa, ionizazio-energia eta konstantea azaltzeko aukera ere ematen du.

MUGAK

-Lehenik eta behin, Bohrren eredua ez zetorren bat kanpoko geruzan bi elektroi edo gehiago duten espektroekin. Soilik elektroi bakarra duten atomoekin.

-Bigarrenik, Bohrren ereduan ezin izan zuen azaldu eremu elektriko edo magnetiko bat jartzerakoan zergatik atomoen espektro lerroak zatitzen ziren.

Gainera, ez zuen azalpenik eman lerro espektralen distira erlatiboari buruz. Egoera geldikor batetik bestera trantsizioaren probabilitatea kalkulatu ahal izan beharko litzateke, baina Bohrren ereduan ezin zen kalkulatu.

Here you canput a highlighted title

Do you need more reasons to create dynamic content? Well: 90% of the information we assimilate comes to us through sight, and we retain 42% more information when the content moves. Step by step interactive visual communication:

• Plan the structure of your communication.
• Prioritize it and give visual weight to the main points.
• Define secondary messages with interactivity.
• Establish a flow through the content.
• Measure the results.