utwory literackie_gotowe

utwory literackie

Літературні твори

Start

literatura

література

Cześć! / Привіт!

• Zabiorę Cię dziś w podróż po utworach literackich.
• Zobaczysz, czym różnią się od siebie utwory i kto je pisze.
• Сьогодні я заберу тебе в подорож літературними творами.
• Ти побачиш, чим вони відрізняються один від одного і хто їх пише.

Kliknij dowolną książkę, aby zacząć podróż! Натисни на будь-яку книгу, щоб розпочати подорож!

literatura

література

Zajrzyjmy do książek. Kliknij pierwszą z nich.

Загляньмо в книги. Натисни на першу з них.

literatura

література

Kliknij na okładkę książki, aby zajrzeć do środka.

wers / рядок

Натисни на обкладинку книги, щоб зазирнути всередину.

To wiersz. Zobacz, jak jest zbudowany.

strofa / строфа

Це вірш. Подивись, як він побудований.

przejdź dalej

rodzaje literackie

Wszystkie utwory literackie dzielą się na trzy rodzaje. Wiersze należą do rodzaju: LIRYKA.

liryka

лірика

Всі літературні твори поділяються на три роди. Вірші належать до роду: ЛІРИКА.

idź dalej

literatura

література

Zajrzyjmy do kolejnej książki. Kliknij drugą z nich.

Зазирнімо в наступну книгу.Натисніть на другу з них.

literatura

література

akt / акт

scena / сцена

Kliknij na okładkę książki, aby zajrzeć do środka.

Натисни на обкладинку книги, щоб зазирнути всередину.

To komedia. Zobacz, jak jest zbudowana.

Це комедія. Подивися, як вона побудована.

wers / рядок

przejdź dalej

rodzaje literackie

Wszystkie utwory literackie dzielą się na trzy rodzaje. Komedie należą do rodzaju: DRAMAT.

dramat

драма

Всі літературні твори поділяються на три роди. Комедії належать до роду: ДРАМА.

idź dalej

literatura

література

Została nam jeszcze ostatnia książka. Kliknij na nią.

Залишилася остання книга. Натисни на неї.

literatura

література

Kliknij na okładkę książki, aby zajrzeć do środka.

Натисни на обкладинку книги, щоб зазирнути всередину.

To powieść. Zobacz, jak jest zbudowana.

Це роман. Подивися, як він побудований.

akapit абзац

opis опис

przejdź dalej

rodzaje literackie

Wszystkie utwory literackie dzielą się na trzy rodzaje. Powieści należą do rodzaju: EPIKA.

epika

епос

Всі літературні твори поділяються на три роди. Романи належать до роду: ЕПОС.

idź dalej

rodzaje literackie

Poznaliśmy rodzaje literackie.

liryka

dramat

лірика

драма

Ми ознайомилися з літературними родами.

epika

Kliknij na ikonkę, aby je sobie przypomnieć.

епос

Натисни на іконку, щоб їх згадати.

idź dalej

rodzaj literacki: liryka

літературний РІД: лірика

• osobiste uczucia, przeżycia, nastroje i refleksje
• pisana wierszem, nie prozą

• особисті почуття, переживання, настрої та роздуми
• написана віршами, а не прозою

przejdź dalej

gatunki liryczne

ліричні жанри

utwór wierszowany віршований твір

poezja поезія

BUDOWA gatunków lirycznych

будова ліричних ЖАНРІВ

wers (linijka) рядок

strofa (zwrotka) строфа (куплет)

rodzaj literacki: dramat

літературний РІД: драма

• przeznaczony do wystawiania na scenie
• podzielony na akty, sceny, wersy
• nie ma narratora
• pisany wierszem

• призначена для постановки на сцені
• розділена на акти, сцени, вірші
• не має оповідача
• написана віршами

przejdź dalej

gatunki dramatyczne

драматичні ЖАНРИ

dramat драма

tragedia трагедія

komedia комедія

BUDOWA gatunków dramatycznych

БУДОВА драматичних жанрів

akt акт

scena сцена

wers (linijka) рядок

rodzaj literacki: epika

літературний РІД: епос

• opowiada o wydarzeniach i świecie
• przedstawiana przez narratora
• ma uporządkowany ciąg zdarzeń
• zwykle pisana prozą
• ma akapity, opisy i rozdziały

• розповідає про події та світ
• представлений оповідачем
• має впорядковану послідовність
• подій
• зазвичай написаний прозою
• має абзаци, описи та розділи

przejdź dalej

gatunki epickie

епічні жанри

nowela новела

powieść роман

opowiadanie оповідання

mit міф

bajka казка

legenda легенда

BUDOWA gatunków epickich

будова епічних жанрів

rozdział розділ

opis опис

akapit абзац

kto tworzy literaturę?

Хто створює літературу?

Zobacz, kto tworzy poszczególne rodzaje literackie. Kliknij dalej.

Подивися, хто створює окремі літературні жанри. Натисни далі.

idź dalej

kto tworzy gatunki liryczne?

хто створює ліричні жанри?

Wisława Szymborska Віслава Шимаборська

Jan Brzechwa Ян Бжехва

Autorstwa Mariusz Kubik - Praca własna, = Kmarius, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=8255450

Autorstwa Władysław Miernicki - Narodowe Archiwum Cyfrowe, Sygnatura: 20-16, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=14820361

poeta поет

poetka поетеса

kto tworzy gatunki dramatyczne?

Хто створює драматичні жанри?

Krystyna Miłobędzka Кристина Мілобендзька

Gabriela Zapolska Габріела Запольська

Alesander Fredro Александр Фредро

Stanisław Wyspiański Станіслав Виспянський

https://literat.ug.edu.pl/zemsta/index.htm

Stanisław Wyspiański

https://www.imdb.com/name/nm0953250/mediaviewer/rm3864332544/?ref_=nm_ov_ph

https://e-teatr.pl/files/multimedias/122149/milobedzka-matteatrpolski.jpg

komediopisarz автор комедій

dramatopisarz драматург

dramatopisarka драматургиня

komediopisarka авторка комедій

Poznaj polskich wieszczów

kto tworzy gatunki epickie?

хто створює епічні жанри?

Joanna Papuzińska Йоанна Папузінська

Kornel Makuszyński Корнель Макушинський

Mariusz Kubik, CC BY 4.0 <https://creativecommons.org/licenses/by/4.0>, via Wikimedia Commons

pisarz письменник

pisarka письменниця

Title 1

ćwiczenie

вправа

Przeciągnij opisy we właściwe miejsca.

Перетягни описи у відповідні місця.

liryka

epika

dramat

ćwiczenie

вправа

do zobaczenia!

До побачення!

Jeśli chcesz, możesz powtórzyć materiał.

Якщо хочеш, можеш повторити матеріал.

Start

mit

міф

• jeden wątek

• posługuje się symbolami

• może wyjaśniać pochodzenie świata, zjawisk przyrodniczych

Przykłady mitów, które możesz znaleźć w szkolnej bibliotece:„Mit o Herkulesie” „Mit o Syzyfie” „Mit o Prometeuszu”

• одна тема
• використовує символи
• може пояснювати походження світу, природних явищ

komedia

комедія

• dynamiczna akcja

• ma pogodny, komiczny nastrój

• szczęśliwe zakończenie

Przykłady komedii, które możesz znaleźć w szkolnej bibliotece:„Zemsta” autorka: Aleksander Fredro

• динамічна дія
• має веселий, комічний настрій
• щасливий кінець

tragedia

трагедія

• poważna tematyka

• zwykle kończy się śmiercią głównego bohatera

• wzniosły styl

Przykłady tragedii, które możesz znaleźć w szkolnej bibliotece:„Balladyna” autor: Juliusz Słowacki „Odprawa posłów greckich” autor: Jan Kochanowski

• принцип єдності: часу, місця та дії
• доля героїв вирішена
• піднесений стиль

legenda

легенда

• krótki utwór literacki

• łączy fakty z fikcją

• omawia wydarzenia ze starożytnej historii określonego miejsca

Przykłady legend, które możesz znaleźć w szkolnej bibliotece:

• „Legenda o Złotej Kaczce”
• „Legenda o Bazyliszku”
• „Legenda o Lechu, Czechu i Rusie”

• короткий літературний твір
• поєднує факти з вигадкою
• обговорює події з давньої історії певного місця

nowela

оповідання

• krótki, jednowątkowy utwór

• zwięzły, celowy opis zdarzeń

• wyrazisty punkt kulminacyjny

Przykłady nowel, które możesz znaleźć w szkolnej bibliotece:Maria Konopnicka „Dym” Eliza Orzeszkowa „A... B... C...” Bolesław Prus „Antek”

• короткий, односюжетний твір
• компактний сюжет
• виразний кульмінаційний момент

dramat

драма

• łączy elementy tragiczne i komiczne

• porusza problemy społeczne i obyczajowe

• składa się z monologów i dialogów

• podzielony na akty i sceny

Przykłady dramatów, które możesz znaleźć w szkolnej bibliotece:„Dziady” autor: Adam Mickiewicz „Wesele” autor: Stanisław Wyspiański

• поєднує трагічні та комічні елементи
• порушує соціальні та моральні проблеми
• складається з монологів та діалогів
• поділений на акти та сцени

bajka

казка

• krótka forma

• pisana wierszem lub prozą

• bohaterami często są zwierzęta

• zawiera morał, czyli ponadczasowe, prawdidłowości

Przykłady bajek, które możesz znaleźć w szkolnej bibliotece:„Pchła Szachrajka” autor: Jan Brzechwa „Kaczka Dziwaczka” autor: Jan Brzechwa

• багато тем
• велика кількість героїв
• може мати різну тематику: історичну, сучасну, фентезі

powieść

роман

• wiele wątków

• duża liczba bohaterów

• może mieć różną tematykę: historyczną, współczesną, fantasy

Przykłady nowel, które możesz znaleźć w szkolnej bibliotece:„Doktor Dolittle i jego zwierzęta” autor: Hugh Lofting „Bambi” autor: Feliks Salten

• багато тем
• велика кількість героїв
• може мати різну тематику: історичну, сучасну, фентезі

poezja

роман

• utwory literackie niepisane prozą

• synonim liryki

• літературні твори, що не написані прозою
• синонім лірики

Przykłady poezji, które możesz znaleźć w szkolnej bibliotece:„Wiersze wszystkie” autorka: Wisława Szymborska „Wiersze dla dzieci” autor: Jan Brzechwa

polscy wieszczowie / польські віслюки

klikaj kolejne okna / натискайте наступні вікна

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9c/Adam_Mickiewicz_wed%C5%82ug_dagerotypu_paryskiego_z_1842_roku.jpg

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/17/Juliusz_S%C5%82owacki_1.PNG

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cb/Zygmunt_Krasi%C5%84ski_portrait.jpg

JULIUSZ SŁOWACKI 1809-1849

zygmunt krasiński 1812-1859

adam mickiewicz 1798-1855

utwór wierszowany (wiersz)

віршований твір (вірш)

• może być rymowany

• przeciwieństwo prozy

• протилежність прози
• може бути римованим
• xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

Przykłady wierszy, które możesz znaleźć w szkolnej bibliotece:„Lokomotywa i inne wiersze dla dzieci” Juliana Tuwima

opowiadanie

оповідання

• forma: krótka forma prozatorska

• struktura: ma wstęp, rozwinięcie i zakończenie

• narracja: zwykle w trzeciej osobie

• fabuła: zazwyczaj ma jeden wątek

Przykłady opowiadań, które możesz znaleźć w szkolnej bibliotece:

• Charles Dickens „Opowieść wigilijna”
• Joanna Papuzińska „Nasza mama czarodziejka”

• ograniczona liczba postaci

• короткий літературний твір
• має просту дію просту дію
• має другорядних героїв
• містить довші описи та роздуми