16. Jak przechowywać żywność?

Jak przechowywać żywność?

przyrodniczeecho.pl

Po dzisiejszych zajęciach:

• oceniam świeżość produktów spożywczych,
• rozpoznaję oznaki psucia się żywności,
• stosuję podstawowe metody przechowywania żywności.

Czy wiesz, że:

• Pierwsze konserwy wynaleziono na początku XIX wieku, kiedy Napoleon szukał sposobu na długie przechowywanie jedzenia dla swojej armii. Wynalazcą był Nicolas Appert, który używał… szklanych butelek zakorkowanych i gotowanych.

• Puszki metalowe zaczęto stosować dopiero kilkanaście lat później. Ciekawostką jest, że otwieracz do konserw wynaleziono… 50 lat po puszce!

• Suszenie to jedna z najstarszych metod – ludzie suszyli mięso i owoce już tysiące lat temu, żeby móc je zabrać w podróż.

• Konserwowanie w puszce pozwala przechowywać jedzenie nawet kilka lat – np. na statkach, w wojsku czy w wyprawach polarnych.

Wstęp do zajeć.

Pomysł na lekcję. Zabawy.

This page is password protected

Enter the password

Czy możemy spowolnić proces psucia się żywności?

Mrożenie, suszenie, solenie czy kiszenie, a także produkowanie rozmaitych konfitur lub marynat. Utrwalona w ten sposób żywność zmienia swój smak, ale pozostaje zdrowa. Dodawane do żywności sztuczne konserwanty zwykle pozwalają zachować naturalny smak potraw, uważa się jednak, że spożywane w nadmiarze mogą powodować alergie, duszności oraz dolegliwości skóry.

Czym jest szuszenie? (mięso, owoce, grzyby)

Żywność jest pozbawiana jest wody (bez dostępu do wody drobnoustroje nie mają warunków, żeby się rozmnażać).

Czym jest wędzenie? (mięso, ryby, niektóre owoce (np. śliwki))

Żywność jest utrwalana w dymie – pozbawiona zostaje wody, tworzy się warstwa przesycona pochodzącymi z dymu substancjami, która chroni przed zepsuciem, przy okazji zmieniają się jej smak i aromat.

Czym jest solenie? (mięso, ryby, grzyby, sery)

Sól jest naturalnym środkiem konserwującym, hamującym rozwój bakterii.

Czym jest mrożenie? (mięso, ryby, owoce i warzywa)

Polega na doprowadzaniu produktów do temperatury od -7°C do -12°C (w przypadku mięsa i ryb temperatura aż do -18°C) i przechowywaniu w temperaturze od -10°C do -30°C. Woda zawarta w produkcie zamienia się w lód, ato hamuje rozwój bakterii i niszczy je, a zamrożona żywność może być przechowywana nawet wiele miesięcy.

Czym jest kiszenie? (warzywa i owoce – ogórki, fasola, kapusta, dynia, pomidory)

Polega na zalaniu produktów solanką, tak aby odciąć dostęp powietrza, i odstawieniu ich na kilka dni lub tygodni. W tym czasie cukry zawarte w produkcie są rozkładane przez bakterie, co powoduje spowolnienie procesu gnicia. Kiszenie sprawia, że potrawy zmieniają swój smak, zachowują natomiast wiele witamin.

Czym jest pasteryzowanie? (mleko, przetwory owocowe i warzywne w słoikach)

Żywność jest podgrzewana przez krótki czas do bardzo wysokiej temperatury, dzięki czemu giną żyjące w niej drobne organizmy. W słodkich przetworach jako dodatkowy środek konserwujący używany jest cukier.

Czym jest marynowanie? (warzywa, owoce, grzyby)

Produkty żywnościowe zalewane są octem, który hamuje rozwój drobnoustrojów.

Jak przechowywać żywność?

Nabiał: mleko, sery, jogurty i jaja

Zawsze w lodówce z wyjątkiem mleka w nieotwartym jeszcze kartonie. Na skorupkach jaj mogą żyć groźne bakterie – jaja przed rozbiciem należy zawsze umyć w ciepłej wodzie.

Produkty mrożone.

Oczywiście w zamrażarce (−18 stopni), zwracając uwagę na datę przydatności do spożycia.

Raz rozmrożone produkty nie nadają się do ponownego zamrożenia.

Warzywa i owoce.

W specjalnej szufladzie w lodówce.

Jedzone na surowo lepiej wyjąć z lodówki 30 minut przed zjedzeniem – będą smaczniejsze.

Jedzenie w puszkach.

Zamknięte – w szafce, otwarte – w lodówce.

Żywność w nieotwartych puszkach jest zabezpieczona przed zepsuciem i nie ma potrzeby trzymania jej w lodówce.

Pieczywo.

W chlebaku lub w szafce, w suchym miejscu.

Wilgotne pieczywo łatwo pleśnieje.

Mięso i ryby.

W lodówce, na najniższej półce lub w specjalnej szufladzie.

Ryby najlepiej przygotować i zjeść w dniu zakupu.

Mąka, kasze, makarony.

W szafce, w suchym miejscu.

Wilgotna mąka może spleśnieć.

Większość produktów spożywczych, które kupujemy w sklepie, ma określoną datę przydatności do spożycia.

Może ona być podana na dwa sposoby. Czasami producent stosuje termin „należy spożyć do…”, co oznacza, że po wyznaczonej dacie produkt należy bezwzględnie wyrzucić. Jeśli na opakowaniu znajduje się napis „najlepiej spożyć przed…”, to po upływie wyznaczonej daty produkt przez pewien czas nadal jest zdatny do spożycia.

Naturalne produkty, jak warzywa i owoce, nie mają określonej daty przydatności do spożycia. Musimy umieć samodzielnie ocenić, czy nadają się one do zjedzenia. O tym, że żywność nie nadaje się do jedzenia, świadczą np. przykry zapach (w wypadku soków czy owoców może to być zapach alkoholu albo kwasu), ślady pleśni lub gnicia, a także zmiana konsystencji i koloru. Po czym poznać, że jedzenie jest zepsute?

Warzywa i owoce.

Kolor – powinien być naturalny i intensywny, bez brązowych plam czy przebarwień. Konsystencja – jędrne, twarde, niepomarszczone. Zapach – świeży, naturalny (nie kwaśny ani zgniły). Liście – w sałacie czy natce zielone, nie żółknące.

Pieczywo.

Skórka – chrupiąca, a nie gumowa. Zapach – świeży, przyjemny. Miękisz – elastyczny, po naciśnięciu wraca do kształtu.

Nabiał (mleko, jogurty, sery).

Termin przydatności – zawsze sprawdzaj na opakowaniu. Konsystencja – jednolita, bez grudek (chyba że to np. twaróg). Zapach – nie kwaśny (chyba że to kefir czy maślanka). Ser żółty – bez pleśni (chyba że to ser pleśniowy 😉).

Mięso i ryby.

Mięso – różowe lub czerwone, wilgotne, ale nie śliskie. Ryba świeża – ma przejrzyste oczy, czerwone skrzela i morski zapach, a nie „rybi”.

Jajka.

Test w wodzie – świeże jajko opada na dno, stare unosi się na powierzchni. Skorupka – gładka, bez pęknięć. Przy świeżym jajku nie słychać chlupania podczas potrząsania.

Napoje i produkty pakowane.

Etykieta – sprawdzaj datę ważności. Opakowanie – nie może być spuchnięte ani uszkodzone. Słoki - wieczko jest wklęsłe, przy otwieraniu powinno być charakterystyczne „klik”.

Zasada ogólna: świeże produkty ładnie pachną, wyglądają apetycznie i mają naturalną konsystencję.

This page is password protected

Enter the password

Oceniam świeżość.

• Uczniowie dostają karty pracy lub obrazki produktów (np. świeże jabłko vs. nadgnite, chleb świeży vs. spleśniały).

Zadanie: zaznaczyć, które są świeże, a które zepsute.

• Rozmowa: po czym poznajemy świeżość? (zapach, wygląd, data ważności).

Rozpoznaję oznaki psucia się żywności.

• Nauczyciel pokazuje ilustracje/zdjęcia: ser z pleśnią, kwaśne mleko, jajko pęknięte, napój gazowany bez gazu.

• Uczniowie mają dopasować do nich opisy: „brzydki zapach”, „zmiana koloru”, „dziwny smak”, „dziwna konsystencja”.
• Dyskusja: Czy takie produkty można jeszcze jeść? Dlaczego nie?

Jak przechowywać żywność?

• Nauczyciel dzieli klasę na grupy – każda otrzymuje zestaw produktów (np. mleko, ser, pomidory, jabłka, mięso, chleb, puszka fasoli).
• Zadanie: posegregować je na miejsca przechowywania: lodówka, zamrażarka, spiżarnia, szafka, koszyk na owoce.
• Następnie uczniowie mają wybrać metodę konserwacji pasującą do produktu: suszenie, kiszenie, mrożenie, pasteryzacja, solenie, marynowanie.

Podsumowanie i refleksja.

• Uczniowie układają zdanie końcowe: „Świeża żywność jest ważna, bo…”, „Żeby jedzenie się nie zmarnowało, trzeba…”.
• Nauczyciel podkreśla: odpowiednie przechowywanie jedzenia chroni nasze zdrowie i zapobiega marnowaniu żywności.