Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

13. Co znajdę w napojach i sokach?

Iza Kleinszmidt

Created on August 15, 2025

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Mothers Days Card

Momentum: First Operational Steps

Momentum: Employee Introduction Presentation

Mind Map: The 4 Pillars of Success

Big Data: The Data That Drives the World

Momentum: Onboarding Presentation

Urban Illustrated Presentation

Transcript

Co znajdę w napojach i sokach?

przyrodniczeecho.pl

Po dzisiejszych zajęciach:

  • stosuję zasady zdrowego nawadniania,
  • unikam słodzonych napojów,
  • rozpoznaję oznakowania na etykietach produktów spożywczych, w tym informacje o wartości odżywczej i alergenach, a także wyjaśniam ich znaczenie oraz zastosowanie w wyborze produktów.

Czy wiesz, że:

  • Woda to najlepszy napój. Nasze ciało w 60–70% składa się z wody, a mózg w ponad 70%! Dlatego nawet lekkie odwodnienie może pogorszyć koncentrację i nastrój.
  • Słodzone napoje to „puste kalorie”. Szklanka słodzonego napoju może zawierać nawet 5–7 łyżeczek cukru, a organizm nie dostaje z niego żadnych witamin ani minerałów.
  • Ile wody potrzebuje dziecko? Dzieci w wieku szkolnym powinny wypijać ok. 1,5–2 litrów płynów dziennie, a w upały i podczas wysiłku jeszcze więcej.
  • Słodzone napoje a zdrowie zębów. Poza cukrem, wiele napojów gazowanych zawiera kwasy, które niszczą szkliwo zębów.

Wstęp do zajeć.

Pomysł na lekcję. Zabawy.

This page is password protected

Enter the password

Sok, nektar i napój to nie to samo.

Do soków nie można dodawać cukrów, słodzików ani barwników i konserwantów. Nektary zaś powstają poprzez rozcieńczenie soku wodą i można dodawać do nich cukier. Napoje znowu nie są ani sokami, ani nektarami. W napojach owoce w postaci soku mogą występować śladowo lub też może nie być ich wcale. Niekiedy jednak mianem napoju określa się soki, bądź nektary, które zawierają w swoim składzie konserwanty.

Sok tu jest najlepszym rozwiązaniem, ale nie ze wszystkich owoców i warzyw można wyprodukować sok np. z czarnej porzeczki, aronii czy wiśni- byłby zbyt kwaśny i cierpki, a np. bananów miałby papkowatą konsystencję ze względu na małą zawartość wody w tych owocach. W takich przypadkach, gdy sok byłby nie do wypicia, a nektar już tak, warto sięgnąć po nektar. Najmniej atrakcyjnymi płynami są napoje.

Jak kupić dobry sok, nektar czy napój? Trzeba przede wszystkim sprawdzać ich składy. Jeśli na opakowaniu znajdzie się oznaczenie „Sok” można być pewnym, że jest to pełnowartościowy sok, w którym nie znajdują się dodatkowe barwniki, aromaty czy konserwanty.

Jedyny cukier, który może znaleźć się na etykiecie to ten, który naturalnie występuje w owocach lub warzywach.

Producenci mają obowiązek zamieszczania na etykiecie informacji o metodzie utrwalania produktu w przypadku kiedy produkt ma dłuższy termin przydatności do spożycia.

Sztuczne konserwanty to jeden ze sposobów na przedłużenie trwałości produktu. Jest to oczywiście najmniej korzystna dla organizmu metoda utrwalania żywności. Innym sposobem jest pasteryzacja (70 stopni C). W przypadku produktów świeżych jak soki czy smoothie ta metoda jest bardzo niekorzystna dla witamin znajdujących się w produkcie, ponieważ większość witamin zostaje utraconych.

Najbardziej nowoczesną metodą utrwalania żywności jest paskalizacja - to obecnie najkorzystniejsza metoda wydłużenia trwałości świeżych produktów. Polega ona na poddaniu produktów bardzo wysokiemu ciśnieniu w warunkach chłodniczych (zachowują się wszytskie witaminy).

Jak czytać ich etykiety?

Jednym z podstawowych określeń, jest to dotyczące procesu pasteryzacji. Jeśli na etykiecie znajduje się napis „niepasteryzowany”, to można być pewnym, że sok zawiera sporo witaminy C. Należy spożyć go w ciągu jednego dnia i przechowywać w lodówce.

Czego szukać w etykietach?

Czasami pojawiają się tam również określenia, takie jak „Sok naturalnie mętny” lub „Niewyprodukowany z koncentratu”. Zawiera sporo miąższu surowców, z których został wyprodukowany. Ma dużą zawartość błonnika, witamin i składników mineralnych.

Czego szukać w etykietach?

Do innych określeń, które wskazują na wysoką jakość produktu należy np. „Bez dodatku cukru” lub „Zawiera naturalnie występujące cukry”.

Jakie składniki zawierają napoje?

Głównym składnikiem jest woda – stanowi około 90% napoju. Typowymi dodatkami są: cukier lub syrop glukozowo-fruktozowy - źródła „pustych kalorii”, bez wartości odżywczych! Oczywiście jeszcze do gazowanych dodaje się dwutlenek węgla – nadaje bąbelki, kwas fosforowy, regulator kwasowości, może wpływać negatywnie na zdrowie kości przy nadmiernym spożyciu, aromaty i barwniki – naturalne lub sztuczne, używane dla smaku i koloru, konserwanty – np. benzoesan sodu, sorbinian potasu, by przedłużyć trwałość, W wersjach „zero sugar” – słodziki takie jak aspartam, acesulfam K, cyklaminian sodu.

Jakie składniki zawierają soki?

Zawierają fruktozę – naturalny cukier z owoców; nawet „bezcukrowy” sok to często tylko brak dodatkowego cukru, ale cukier naturalny wciąż jest obecny. Zawierają witaminy i minerały, np. witaminę C, potas.

Czy każda woda jest taka sama? Jaki skład może mieć woda butelkowana?

Woda mineralna: pochodzi ze źródła – zawiera co najmniej 250 mg rozpuszczonych składników mineralnych na litr (np. wapń, magnez, sód, potas, żelazo, cynk, jod). Woda źródlana: naturalnie czysta, niskozmineralizowana. Woda butelkowana wzbogacana: może zawierać dodatek wapnia, magnezu, jodu. Mikroplastiki i inne zanieczyszczenia mogą przenikać z plastiku do wody; badania wykazały ich obecność w dużej części wód butelkowanych.

Pamiętaj!

Pij WODĘ – to najlepszy wybór: bez kalorii, bez cukru i dodatków.

Pamiętaj!

Ogranicz soki do małych ilości: mogą dostarczać witamin, ale też dużo cukru.

Pamiętaj!

Unikaj słodzonych napojów – zawierają cukier lub sztuczne słodziki, konserwanty, kwasy i niepożądane dodatki.

Pamiętaj!

Wybieraj wodę mineralną lub źródlaną, ale zwracaj uwagę na skład (minerały) i jakość butelek.

Pamiętaj!

Występowanie w napojach gazowanych tlenku węgla(IV) może powodować wzdęcia, a duża zawartość cukru prowadzić do otyłości. Odczyn kwasowy napojów gazowanych niekorzystnie wpływa na stan zębów, a obecność kwasu fosforowego(V) zwiększa ryzyko zachorowalności na osteoporozę, czyli ubytek masy kostnej.

Jaką wodę wybrać?

Na co dzień wybieramy wody nisko lub średnio zmineralizowane o zrównoważonym składzie mineralnym, które najlepiej zaspokoją podstawowe zapotrzebowanie naszego organizmu.

Jaką wodę wybrać?

Dla osób, które powinny ograniczać sól w codziennej diecie, odpowiednie są wody z niską zawartością kationów sodu i anionów chlorkowych.

Jaką wodę wybrać?

W okresie upałów, intensywnego ruchu czy pracy fizycznej warto pić wodę o wyższej zawartości składników mineralnych - średnio lub wysoko zmineralizowaną.

Jaką wodę wybrać?

Osobom z dolegliwościami żołądkowymi (nadkwaśność) zaleca się wody ze znaczną zawartością jonów wodorowęglanowych i sodowych. Natomiast w celu uregulowania perystaltyki jelit można wybierać wody ze znaczną zawartością jonów siarczanowych oraz magnezowych.

This page is password protected

Enter the password

Zadania w sklepie.

Mini-prezentacja w sklepie.

Każda grupa pokazuje jeden wybrany produkt i krótko opowiada klasie, co znalazła.

Lekcja w klasie.

  • Nauczyciel wyświetla lub pokazuje plakat z podziałem: sok 100% – nektar – napój i omawia różnice.
  • Przypomnienie, ile łyżeczek cukru mieści się w 10 g (można pokazać w słoiczku).

Zadanie „Detektyw Etykieta”.

  • Nauczyciel przygotowuje wydrukowane etykiety soków i napojów (można pobrać zdjęcia ze stron producentów).
  • Każda grupa dostaje 3 różne etykiety i wypełnia kartę detektywa.

Ranking napojów.

  • Grupy prezentują swoje produkty i ustawiają je na wspólnej tablicy od najzdrowszego do najmniej zdrowego.
  • Dyskusja: Co nas zaskoczyło? Czy wygląd opakowania mówi prawdę o tym, co jest w środku?

Podsumowanie – „Złote zasady nawadniania się”.

Uczniowie wspólnie tworzą plakat z zasadami wybierania zdrowych napojów, np.:Czytaj skład!Wybieraj wodę!Im krótszy skład, tym lepiej!Cukier nie jest witaminą 😉!