osiem pięćdziesiąt jeden

Święci papieże XX w.

Jan XXIII, Paweł VI i Jan Paweł II

01

Szukam tego, co ważne

Modlitwa

Otoczmy modlitwą obecnego papieża, aby niestrudzenie i z odwagą prowadził ku zbawieniu Kościół święty i aby nie brakowało mu zdrowia i sił.

Pod Twoją obronę uciekamy się, święta Boża Rodzicielko,naszymi prośbami racz nie gardzić w potrzebach naszych, ale od wszelakich złych przygód racz nas zawsze wybawiać, Panno chwalebna i błogosławiona. O Pani nasza, Orędowniczko nasza, Pośredniczko nasza, Pocieszycielko nasza. Z Synem swoim nas pojednaj, Synowi swojemu nas polecaj, swojemu Synowi nas oddawaj.

Papieże Kościoła

– Kogo przedstawiają te ilustracje? – O jakich innych papieżach słyszeliście? – Kto był pierwszym wybranym papieżem?

02

ROZWAŻAMI ZDOBYWAM

Jezus posyła uczniów na cały świat

czytanie Pisma Świętego (Mk 16,15-18)

Po swoim zmartwychwstaniu w chwili wniebowstąpienia Jezus przekazał misję swoim uczniom. Posłuchajcie fragmentu Pisma Świętego.

kliknij w księgę, by wyświetlić tekst biblijny

Jezus posyła uczniów na cały świat

kliknij w puzzle oznaczone cyferkami

Z Watykanu do wszystkich ludzi

Będziecie pracować w grupach. Waszym zadaniem jest zapoznać się z materiałami na temat jednego ze świętych papieży XX w. i przygotować prezentację dla pozostałych uczniów w formie wywiadu z daną postacią (opracowujecie pytania i odpowiedzi) lub reportażu (wcielacie się w rolę dziennikarza).

Z Watykanu do wszystkich ludzi

kliknij w puzzle oznaczone cyferkami

03

Zostaję ubogacony i działam

Święci są dla nas przykładem

Papieże nie są jedynymi osobami, które głoszą słowo Boże. Jednakże bez wątpienia ich nauczanie ma szczególne znaczenie nie tylko dla katolików, ale i dla innych chrześcijan, a nawet osób innych religii czy osób niewierzących. Na przestrzeni dziejów, a zwłaszcza w ostatnim stuleciu biskupi Rzymu byli tymi, których słowa miały bardzo mocny wpływ na kształtowanie się społeczeństw. Papieże niestrudzenie nawoływali do pokoju, miłości oraz dopuszczenia Chrystusa i wiary w Niego do życia publicznego i prywatnego.

Który papież?

ćwiczenia zad. 4. str. 105.

„Barka”

Pan kiedyś stanął nad brzegiem, szukał ludzi gotowych pójść za Nim, by łowić serca słów Bożych prawdą. Ref.: O Panie, to Ty na mnie spojrzałeś, Twoje usta dziś wyrzekły me imię. Swoją barkę pozostawiam na brzegu, razem z Tobą nowy zacznę dziś łów.

Naszą modlitwę połączmy ze śpiewem ulubionej pieśni Jana Pawła II – „Barki”. Śpiewając tę pieśń, prośmy Pana, aby uczynił nas swoimi apostołami.

kliknij w ikonkę,by włączyć dzwięk

Zapis do zeszytu

„Idźcie na cały świat i głoście Ewangelię wszelkiemu stworzeniu!” (Mk 16,15)

04

Ćwiczenia

ćwiczenia zad. 1. str. 104.

ćwiczenia zad. 2. str. 104.

ćwiczenia zad. 3. str. 103.

Sprawdź swoją wiedzę!

05

zadanie modlitwa

Zadanie

1. Znajdź w Internecie tekst dowolnej encykliki św. Jan XXIII lub św. Pawła VI, wybierz jeden z jej punktów i opisz w zeszycie, czego dotyczy. 2. Podczas wieczornej modlitwy pomódl się za wstawiennictwem św. Jana Pawła II w intencji osoby, z którą siedzisz w ławce.

Modlitwa końcowa

Pan kiedyś stanął nad brzegiem, szukał ludzi gotowych pójść za Nim, by łowić serca słów Bożych prawdą. Ref.: O Panie, to Ty na mnie spojrzałeś, Twoje usta dziś wyrzekły me imię. Swoją barkę pozostawiam na brzegu, razem z Tobą nowy zacznę dziś łów.

kliknij w ikonkę,by włączyć dzwięk

Użyte grafiki zastrzeżone są prawem autorskim.Kopiowanie i rozpowszechnianie za zgodą autora lub właściciela .

przygotowanie prezentacji

ekatecheta.pl

2025

Źródło grafiki:

grafika wygenerowana przez AI

Canva

bank zdjęć własnych wydawnictwa

wikipedia

Za swoje zasługi dla Kościoła i świata, a także ze względu na heroiczność swoich cnót, Jan XXIII, Paweł VI oraz Jan Paweł II zostali wyniesieni na ołtarze. Kościół wierzy i uznaje, iż są już oni w niebie razem z Chrystusem, którego głosili całym swoim życiem. Mimo iż nie ma ich już z nami na ziemi, są oni dla nas przykładem chrześcijańskiego życia i wypełniania słów Chrystusa o głoszeniu Jego Ewangelii wszystkim narodom.

Święci papieże Jan XXIII, Paweł VI i Jan Paweł II są naszymi orędownikami w niebie. Do ich grobów pielgrzymuje rocznie bardzo wielu pielgrzymów z całego świata, by prosić ich o pomoc w swoich potrzebach. Bez wątpienia będą oni wstawiać się za nami u swego Mistrza, któremu służyli całe życie. Ich orędownictwu zawierzamy również sprawy całego Kościoła, aby za jego przyczyną słowo Boże docierało do wszystkich ludzi na całym świecie.

Ten obowiązek jest przekazywany z apostołów na ich następców z papieżem na czele. Otrzymują oni moc Ducha Świętego oraz szczególne dary do wypełniania swojej misji.

W procesie beatyfikacyjnym Jana Pawła II jednym z argumentów przemawiających za jego świętością był cud uzdrowienia francuskiej zakonnicy Marie Simon-Pierre, u której w 2001 roku rozpoznano nieuleczalną chorobę Parkinsona. Pozostałe siostry modliły się w intencji jej uzdrowienia za wstawiennictwem papieża Polaka. Dokładnie dwa miesiące po śmierci Jana Pawła II wszystkie dolegliwości, na jakie cierpiała zakonnica, ustąpiły.

– Dlaczego słowa Jezusa „głoście Ewangelię” dotyczą także nas? – W jaki sposób może głosić Ewangelię uczeń ósmej klasy? – Jakie narzędzia współczesnej techniki możemy wykorzystywać, by głosić Chrystusa?

Nauczanie Jana Pawła II o rodzinie

„Rodzina w czasach dzisiejszych znajduje się pod wpływem rozległych, głębokich i szybkich przemian społecznych i kulturowych. Wiele rodzin przeżywa ten stan rzeczy, dochowując wierności tym wartościom, które stanowią fundament instytucji rodzinnej. Inne stanęły niepewne i zagubione wobec swych zadań, a nawet niekiedy zwątpiły i niemal zatraciły świadomość ostatecznego znaczenia i prawdy życia małżeńskiego i rodzinnego. Inne jeszcze, na skutek doznawanych niesprawiedliwości, napotykają na przeszkody w korzystaniu ze swoich podstawowych praw.Kościół, świadomy tego, że małżeństwo i rodzina stanowią jedno z najcenniejszych dóbr ludzkości, pragnie nieść swoją naukę i zaofiarować pomoc tym, którzy znając wartości małżeństwa i rodziny, starają się pozostać im wierni; tym, którzy w niepewności i niepokoju poszukują prawdy; i tym, którzy niesłusznie napotykają na przeszkody w realizowaniu własnej wizji rodziny”.

(Jan Paweł II, Familiaris consortio, 1)

„Idźcie na cały świat i głoście Ewangelię wszelkiemu stworzeniu! Kto uwierzy i przyjmie chrzest, będzie zbawiony; a kto nie uwierzy, będzie potępiony. Te zaś znaki, towarzyszyć będą tym, którzy uwierzą: w imię moje złe duchy będą wyrzucać, nowymi językami mówić będą; węże brać będą do rąk, i jeśliby co zatrutego wypili, nie będzie im szkodzić. Na chorych ręce kłaść będą, a ci odzyskają zdrowie”. (Mk 16,15-18)

Nauczanie Jana XXIII w encyklice „Pacem in terris” (Pokój na ziemi)

„Z natury człowieka wypływa również prawo do posiadania na własność prywatną dóbr, względnie środków do ich wytwarzania. Prawo to (…) «skutecznie przyczynia się do ochrony godności ludzkiej osoby oraz do swobodnego wypełniania obowiązków osobistych w każdej dziedzinie życia. Utwierdza ono wreszcie więź i harmonię wspólnoty rodzinnej, przyczyniając się tym samym do utrwalenia w państwie pokoju i wzrostu dobrobytu»”.„Do najważniejszych zadań ludzi wielkodusznych należy zaprowadzenie – w oparciu o zasady prawdy, sprawiedliwości, miłości i wolności – nowego układu stosunków społecznych między poszczególnymi obywatelami – między obywatelami i ich państwami, między samymi państwami oraz między poszczególnymi ludźmi, rodzinami, zrzeszeniami i państwami z jednej strony, a społecznością ogólnoludzką z drugiej. Nie ma zaiste szczytniejszego zadania nad wprowadzenie w ten sposób prawdziwego pokoju wedle ustanowionego przez Boga porządku”. „Nie będzie pokoju w powszechnej społeczności ludzkiej, jeśli nie zakorzeni się on głęboko w sercu każdego człowieka, to znaczy, jeśli każdy nie zechce we własnym wnętrzu porządku nakazywanego przez Boga. Dlatego św. Augustyn zwraca się do człowieka z następującym pytaniem: «Czy duch twój chce być zdolny do przezwyciężenia twych pożądliwości? Niech się podda temu, który go przewyższa, a zwycięży to, co jest poniżej niego. Wtedy nastąpi w tobie pokój: prawdziwy, niezawodny i pełen łaski. Jaki jest porządek tego pokoju? Bóg włada duchem, a duch ciałem – trudno o lepszy porządek»”.

(Jan XXIII, Pacem in terris, p. 21, 63, 165)

Od czasów apostolskich głoszenie Ewangelii jest nie tylko przywilejem, lecz także obowiązkiem. Następcami apostołów są biskupi, którym w głoszeniu Ewangelii i sprawowaniu sakramentów pomagają księża. Szczególnym biskupem, a zarazem następcą św. Piotra jest papież, czyli biskup Rzymu. Jest on widzialną głową Kościoła, jego przewodnikiem. To do niego należy kierowanie Kościołem, a zwłaszcza jego misją ewangelizacyjną.

Święty Paweł VI – papież dialogu

Giovanni Battista Montini, czyli papież Paweł VI, został wybrany na następcę św. Piotra po śmierci Jana XXIII, gdy trwał Sobór Watykański II. Rozpoczął swój pontyfikat w dniu 21 czerwca 1963 r. Jego wielką zasługą było roztropne pokierowanie pracami Soboru, który rozpoczął Jan XXIII. Po zakończeniu Soboru zaangażował się we wprowadzanie w życie postanowień soborowych.Paweł VI był pierwszym biskupem Rzymu, który odwiedził nowojorską siedzibę ONZ (w 1965 r.) i wygłosił tam przemówienie na temat pokoju, sprawiedliwości i bezpieczeństwa na świecie. Ważną międzynarodową inicjatywą pokojową Pawła VI było ustanowienie w 1967 r. Światowego Dnia Pokoju, obchodzonego od 1968 r. do dziś w dniu 1 stycznia.

Paweł VI odbył w latach 1964–1970 dziewięć podróży do prawie 20 państw. Jest autorem 7 encyklik, 10 konstytucji apostolskich, 6 adhortacji, ok. 40 różnych listów, 11 listów apostolskich. Papież Paweł VI wierzył, iż drogą do odkrywania prawdy i pokonywania wzajemnych sporów jest dialog. Szukał drogi do jedności między różnymi wyznaniami chrześcijańskimi. W 1966 r. spotkał się z honorowym prymasem Kościoła anglikańskiego, arcybiskupem Canterbury – Michaelem Ramseyem. Ponadto wielokrotnie spotykał się z prawosławnym patriarchą Konstantynopola Atenagorasem. Za jego czasów mocno rozwinął się też ruch ekumeniczny. Wielokrotnie spotykał się również z ludźmi świata polityki, takimi jak prezydent Kennedy czy Andriej Gromyko – minister spraw zagranicznych Związku Radzieckiego.Wśród 7 encyklik Pawła VI szczególną wagę przypisuje się encyklice Humanae vitae, będącej odpowiedzią na rodzącą się wtedy rewolucję seksualną, która przyczyniła się do zafałszowania i wynaturzenia prawdziwej formy miłości, zwłaszcza między mężczyzną a kobietą. Papież przypomniał w niej między innymi o tym, iż związek seksualny przysługuje jedynie małżonkom, a także iż aborcja jest działaniem moralnie niedopuszczalnym.

(Święty Paweł VI, papież, brewiarz.pl)

Jezus przed wstąpieniem do Ojca kieruje do swych uczniów nakaz misyjny: „Idźcie na cały świat i głoście Ewangelię!” (Mk 16,16). W Kościele rozpoczyna się czas intensywnego głoszenia Ewangelii, od której zależy zbawienie lub potępienie człowieka. Ma ona być głoszona aż po krańce świata. Za czasów Jezusa Ewangelia głoszona była głównie w obrębie Palestyny, ale z czasem rozprzestrzeniła się po całym świecie. Mocą Ducha Świętego Ewangelia przekracza granice i łamie bariery między narodami.

Apostołowie otrzymują Ducha, który sprawi, że ich głoszeniu towarzyszyć będą spektakularne znaki: będą wyrzucać złe duchy, mówić nowymi językami i bezpiecznie brać węże do rąk czy pić zatrute rzeczy. Będą też uzdrawiać chorych (Mk 16,17-18).

– Do kogo Pan Jezus skierował nakaz głoszenia Ewangelii? – Jakie będą owoce tego głoszenia? – Jakie znaki będą towarzyszyć tym, którzy uwierzą w Jezusa? – Kto jest następcą apostołów?

Nauczanie Pawła VI na temat dialogu na świecie

„Zwracamy się do wszystkich ludzi dobrej woli z wezwaniem, aby dzień 1 stycznia 1968 r. był obchodzony na całym świecie jako «Dzień Pokoju». Pragnęlibyśmy też, by obchody te ponawiano każdego roku, tak aby pierwszy dzień w kalendarzu, który odmierza rytm ludzkiego życia w czasie, stał się jak gdyby zapowiedzią i obietnicą tego, iż w przyszłych dziejach ludzkości będzie panował pokój, oparty na sprawiedliwej i dobroczynnej równowadze. (…)Trzeba nieustannie mówić o pokoju. Trzeba wychowywać świat, aby miłował pokój, budował go i bronił. Natomiast, by przeciwstawić się wszelkim odradzającym się zjawiskom, które grożą nowymi wojnami (rywalizacje nacjonalizmów, zbrojenia, prowokacje rewolucyjne, nienawiść rasowa, duch zemsty itp.), oraz by uniknąć pułapek taktycznego pacyfizmu, który obezwładnia przeciwnika lub osłabia w sercach poczucie sprawiedliwości, obowiązku i ofiary, trzeba budzić w ludziach naszych czasów i w przyszłych pokoleniach zmysł i umiłowanie pokoju opartego na prawdzie, na sprawiedliwości, wolności i miłości”.

(Paweł VI, Orędzie w sprawie obchodów Światowego Dnia Pokoju)

Święty Jan XXIII – papież pokoju

W 1958 r., po śmierci Piusa XII, na papieża został wybrany kard. Angelo Giuseppe Roncalli i przybrał imię Jan XXIII. Swoją postawą wobec ludzi podbił serca wiernych. Zawsze otwarty na kontakty z prasą, patrzył odważnie w obiektyw aparatu. Był pierwszym papieżem od 1870 r., który odbył oficjalne spotkanie poza Watykanem. Spotkał się wówczas z więźniami, którzy sami do niego przyjść nie mogli. Słynął także ze zdystansowanego podejścia do ceremoniału papieskiego. Starał się go przestrzegać, ale z przymrużeniem oka.

Anegdotyczna opowieść dotycząca dnia koronacji Jana XXIII na papieża mówi, że kiedy podszedł do niego po błogosławieństwo włoski ordynariusz polowy, zobaczył, jak papież przyjmuje postawę zasadniczą i usłyszał: „Panie generale, melduje się sierżant Roncalli”. Przez ludzi został zapamiętany jako papież, który zawsze się uśmiechał, a przede wszystkim jako papież, który zwołał Sobór Watykański II i na zawsze zmienił historię Kościoła.Jan XXIII został nazwany papieżem pokoju. Wśród ośmiu encyklik, które ogłosił, encyklika „Pacem in terris” była skierowana do „wszystkich ludzi dobrej woli”. Papież nawoływał w niej do pokoju między narodami całego świata. Jan XXIII został kanonizowany (wraz z Janem Pawłem II) przez papieża Franciszka 27 kwietnia 2014 r., w Niedzielę Miłosierdzia Bożego, na placu św. Piotra w Rzymie.

(Święty Jan XXIII, papież, brewiarz.pl)

Nasze czyny i codzienne życie mogą być dla innych przykładem i świadectwem wiary, jeśli żyjemy uczciwie, bogobojnie, kochając innych i pragnąc ich dobra. Dziś Jezus potrzebuje was. Nie kogoś innego, ale właśnie was. Waszych dłoni, waszych serc, waszego zapału. Wy jesteście apostołami XXI wieku, od was zależy przyszłość Kościoła.

– O jakich cudach dokonanych za wstawiennictwem świętych słyszeliście?

W ponad dwutysiącletniej historii Kościoła grono następców Świętego Piotra obejmuje przeszło dwustu sześćdziesięciu papieży. Pochodzili z różnych warstw społeczeństwa: „Kalikst I był niewolnikiem, Pius IX szlachcicem, Pius XII arystokratą, a jego następca, Jan XXIII, wychował się na wsi. (…) Pochodzili z Włoch, Grecji, Syrii, Hiszpanii, Francji, Niemiec i Holandii. Tylko jeden był Anglikiem, jeden Polakiem. (…) w niektórych wydarzeniach odegrali kluczowe role”.

(J.W. O’Malley SJ, Historia papieży)

Będziemy dziś odkrywać wpływ trzech papieży XX w. na Kościół i cały świat – Jana XXIII, Pawła VI oraz Jana Pawła II. Poszukamy odpowiedzi na pytanie, dlaczego te trzy osoby zasłużyły na miano świętych.

Święty Jan Paweł II – pielgrzym i patron rodzin

Jan Paweł II napisał 14 encyklik, 15 adhortacji apostolskich, 11 konstytucji i 45 listów apostolskich – w sumie 85 tysięcy stron. Wygłosił ogromną liczbę przemówień i homilii. Kanonizował 482 osoby, a beatyfikował 1338. Był pierwszym papieżem, który przekroczył próg synagogi i meczetu. Ustanowił Światowy Dzień Chorego i zapoczątkował tradycję Światowych Dni Młodzieży. Spotykał się z chorymi, cierpiącymi, ubogimi, młodzieżą, dziećmi, naukowcami, duchowieństwem, rządzącymi, przedstawicielami innych wyznań.

Charakterystyczną cechą pontyfikatu Jana Pawła II były podróże apostolskie. W czasie, gdy przewodniczył Kościołowi – od 16 października 1978 r. do 2 kwietnia 2005 r. – odbył 104 zagraniczne pielgrzymki oraz 146 podróży na terenie Włoch. W ten sposób przemierzył ponad 1 700 000 kilometrów, co odpowiada okrążeniu Ziemi wzdłuż równika 42 razy.Każda pielgrzymka Jana Pawła II miała na celu spotkanie z wiernymi Kościoła, by umocnić ich w wierze. Pragnął, aby cały świat usłyszał o Jezusie Chrystusie i przyjął Jego miłość. Zawsze przypominał o godności człowieka i jego podobieństwie do Stwórcy. Najważniejszym momentem wszystkich pielgrzymek była Msza Święta, podczas której Jan Paweł II zawierzał dany naród Matce Bożej. 13 maja 1981 r. papież został postrzelony przez tureckiego zamachowca Ali Agcę – cudem ocalał. Karol Wojtyła żył 85 lat. Jego pogrzeb odbył się 8 kwietnia 2005 r. Uczestniczyło w nim 300 tysięcy wiernych oraz 200 prezydentów i premierów. Przybyło wielu przedstawicieli innych wyznań i religii. W całym Rzymie przed ekranami telebimów zgromadziło się około 5 milionów ludzi, w tym około 1,5 miliona Polaków. Liturgii pogrzebowej przewodniczył kard. Joseph Ratzinger, który 11 dni później został następcą Jana Pawła II jako papież Benedykt XVI.