8.48 wyd. Jedność e

Patron ekologów.

Święty Franciszek

01

Szukam tego, co ważne

Modlitwa

Usiądźcie wygodnie, zamknijcie oczy i wsłuchajcie się w „śpiew” przyrody, odgadując w ciszy pochodzenie dźwięków.

po chwili

Powstańcie teraz i pomódlmy się wspólnie.

„Najwyższy, chwalebny Boże, rozjaśnij ciemności mego serca i daj mi, Panie, prawdziwą wiarę, niezachwianą nadzieję i doskonałą miłość, zrozumienie i poznanie, abym wypełniał Twoje święte i prawdziwe posłannictwo”.

1 minuta

(św. Franciszek)

Modlitwa

Obraz ten przedstawia autora modlitwy, którą się przed chwilą modliliśmy – św. Franciszka z Asyżu. To z nim spotkamy się na dzisiejszej katechezie i dowiemy się, w czym możemy go naśladować. Wcześniej jednak przypomnimy sobie, jak wyglądało jego życie.

Życie św. Franciszka z Asyżu

ćwiczenia, zad. 1. str. 98.

02

ROZWAŻAMI ZDOBYWAM

Bóg stwórcą świata

czytanie Pisma Świętego (Ps 8,2.4-5.7-9)

Posłuchajcie fragmentu Pisma Świętego.

kliknij w księgę, by wyświetlić tekst biblijny

Troska św. Franciszka o świat i przyrodę

Wśród ludzi, którzy zrozumieli Boże polecenie panowania nad światem, jest św. Franciszek z Asyżu. Poznacie teksty opisujące jego postawę wobec przyrody. Choć może wydają się trochę mało realne, to ważne jest ich przesłanie dla współczesnego człowieka. Pracując w grupach przeczytajcie teksty i odpowiedzcie na pytania.

Pojęcie ekologii

– Co wam się kojarzy z pojęciem „ekologia”? – Gdzie spotykacie się z postawami ekologicznymi? – Czym jest ekologia? – Na czym polega kryzys ekologiczny?

Pojęcie ekologii

Napiszcie w parach krótkie rymowane hasło, aforyzm, definicję, dotyczące słów „ekologia” lub „ekolog”

kliknij w księgi oznaczone cyferkami

Pojęcie ekologii

Pojęcie ekologii

Św. Franciszek jest patronem ekologów chociaż żył w czasach, w których o ekologii nikt jeszcze nie słyszał. – Dlaczego Jan Paweł II ogłosił go patronem ekologów?

03

Zostaję ubogacony i działam

Działalność człowieka w przyrodzie

– Które z tych ilustracji uradowałyby św. Franciszka? – Które z nich zasmuciłyby go? – Jak zmienić zniszczony obraz ziemi? – Co konkretnie możecie zrobić w swoim środowisku?

Ekologicznie odzyskiwać i pozyskiwać

Będziecie pracować w grupach. Przygotujcie baner reklamowy promujący postawy ekologiczne. Zwróćcie uwagę na konieczność ochrony człowieka i świata przyrody, w którym żyje. Ułóżcie hasło i wykonajcie projekt grafiki odpowiedniej do otrzymanego tematu. Możecie także sami podać temat postawy ekologicznej.

Przykładowe tematy: recykling plastiku (ubrań, zabawek…), oszczędzanie prądu, oszczędzanie wody, używanie toreb wielokrotnego zastosowania, odzyskiwanie ciepła, przekazywanie książek, jadłodzielnie, robienie przetworów z owoców, ekologiczne pozyskiwanie energii, segregacja śmieci, odzyskiwanie metali szlachetnych z urządzeń elektronicznych…

Kodeks ekologa

ćwiczenia, zad. 5. str. 99.

Będziecie pracować w grupach. Waszym zadaniem będzie napisać kodeks ekologa, posługując się kredkami czy pisakami w kolorach: niebieskim, zielonym i żółtym. Możecie pisać rymowane hasła. Pamiętajcie: Niebieski to kolor przypominający o zbieraniu makulatury. Zielony przypomina o zbieraniu szkła. Żółty przypomina o wrzucaniu plastiku do właściwego pojemnika.

Jak naśladuję św. Franciszka?

Posłuchajcie piosenki. Następnie wyciszcie się i pomyślcie. Odpowiedzcie na kilka pytań, które mógłby wam zadać św. Franciszek: – Jak rozwijasz w sobie wrażliwość i łagodność? – Jak się czujesz w ogrodzie pełnym kwiatów, a jak w zaniedbanym? – Jak pielęgnujesz rośliny doniczkowe w domu? – Jak zadbasz o wygląd podwórka lub ogrodu przed swoim domem? – Jak traktujesz zwierzęta domowe? – Czy pamiętasz zimą o dokarmianiu ptaków i innych zwierząt? – Gdzie wyrzucasz opakowanie po lizaku, lodzie, cukierku? – Gdzie wyrzucasz baterie, puszki lub butelki po napojach? – Jak starasz się segregować śmieci? – Czy pamiętasz o zakręcaniu wody? – Czy pamiętasz o wyłączaniu sprzętów elektrycznych, gdy ich nie używasz? – Czy zwracasz uwagę osobom, które niszczą przyrodę? – Czy pamiętasz, że przyroda jest darem Boga i twoim obowiązkiem jest troska o nią?

1 minuta

Zapis do zeszytu

W 1979 r. papież Jan Paweł II ogłosił św. Franciszka patronem ekologów.

04

Ćwiczenia

ćwiczenia zad. 2. str. 98.

ćwiczenia zad. 3. str. 98.

ćwiczenia zad. 4. str. 99.

Sprawdź swoją wiedzę!

05

zadanie modlitwa

Zadanie

1. Napisz, w czym chcesz naśladować św. Franciszka. 2. Wykonaj plakat ekologiczny zachęcający do troski o przyrodę. 3. Podczas spaceru popatrz na świat jak św. Franciszek i podziękuj Bogu za Jego dary.

Modlitwa końcowa

Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu, jak była na początku, teraz i zawsze, i na wieki wieków. Amen.

Użyte grafiki zastrzeżone są prawem autorskim.Kopiowanie i rozpowszechnianie za zgodą autora lub właściciela .

przygotowanie prezentacji

ekatecheta.pl

2025

Źródło grafiki:

grafika wygenerowana przez AI

Canva

bank zdjęć własnych wydawnictwa

wikipedia

Grupa 1 Kazanie do ptaków i posłuszeństwo stworzeń „Święty ojciec Franciszek podążał doliną spoletańską. Przybliżył się do pewnego miejsca blisko Bevagna, w którym zgromadziła się wielka chmara ptaków różnego rodzaju, gołębi, młodych wron i innych, zwanych pospolicie mniszkami. Kiedy święty sługa Boży Franciszek zobaczył je, zostawił towarzyszy na drodze i ochoczo podbiegł do nich, jako że był człowiekiem wielkiej żarliwości, a stworzenia niższe i nierozumne darzył uczuciem szacunku i miłości. A gdy był już całkiem blisko i zobaczył, że na niego czekają, pozdrowił je w zwykły sposób. Zdziwił się niemało, że ptaki nie zrywały się do ucieczki, jak to zwykły czynić. Ogromnie ucieszony, pokornie je poprosił, żeby posłuchały słowa Bożego. Wśród wielu rzeczy, jakie im powiedział, dodał także takie uwagi: «Bracia moi, ptaki, winniście bardzo chwalić zawsze i kochać waszego Stwórcę, który dał wam pióra na odzienie, skrzydła do latania i wszystko, co wam było potrzebne. Bóg uczynił was szlachcicami wśród stworzeń i przydzielił wam mieszkanie w czystym powietrzu; choć nie siejecie, ani nie żniwujecie, On jednak opiekuje się wami i wami rządzi, bez żadnej waszej troski». Na te słowa, jak sam mówił i bracia, co z nim byli, owe ptaki w przedziwny sposób wyrażały swą radość zgodnie ze swoją naturą – wyciągały szyje, rozpościerały skrzydła, otwierały dzioby i patrzyły na niego. On zaś przechodził przez środek nich i wracał, a tuniką dotykał ich główek i ciał. Wreszcie pobłogosławił im, a nakreśliwszy znak krzyża, udzielił im pozwolenia, by poleciały na inne miejsce”.

(Br. Tomasz z Celano, Życiorys pierwszy św. Franciszka z Asyżu, rozdz. XXI)

– Jakie uczucia okazywał św. Franciszek wobec „niższych stworzeń”? – Jakimi słowami zwrócił się do napotkanych ptaków? – Jak zachowywały się ptaki w bezpośredniej bliskości św. Franciszka?

Z pewnością św. Franciszek z Asyżu zasmuciłby się, widząc, jak bardzo dziś człowiek niszczy Boże dary, ale na szczęście istnieją inicjatywy, które uczą troski o ziemię. Przykładem dobrej praktyki jest działanie podejmowane w Szwecji, gdzie na osiedlach wyznacza się konkretny dzień i godziny, w których całe rodziny wspólnie sprzątają tereny wokół domów. Dzieci razem z rodzicami i sąsiadami biorą udział w porządkach, a miasto zapewnia specjalne pojemniki na śmieci, wspierając troskę o czystość i środowisko.

O Panie, nasz Boże, jak przedziwne Twe imię po wszystkiej ziemi! Tyś swój majestat wyniósł nad niebiosa. Gdy patrzę na Twe niebo, dzieło Twych palców, księżyc i gwiazdy, któreś Ty utwierdził: czym jest człowiek, że o nim pamiętasz, i czym – syn człowieczy, że się nim zajmujesz? Obdarzyłeś go władzą nad dziełami rąk Twoich; złożyłeś wszystko pod jego stopy: owce i bydło wszelakie, a nadto i polne stada, ptactwo powietrzne oraz ryby morskie, wszystko, co szlaki mórz przemierza. (Ps 8,2.4-5.7-9)

Święty Franciszek wykazywał postawę przeciwną do zachowań wielu współczesnych ludzi, którzy mają postawę władcy lub konsumenta zachłannie wyzyskującego zasoby naturalne. W jego postawie dostrzegamy podziw dla przyrody, za którą czuje się odpowiedzialny jako człowiek, skoro otrzymał od Boga zadanie panowania, czyli troski nad ziemią. Ubóstwo i prostota św. Franciszka uczy, że człowiek ma opiekować się przyrodą, a nie tylko jej używać do zaspokojenia własnych potrzeb. Franciszek wprowadził wiele działań, które teraz moglibyśmy nazwać ekologicznymi. Między innymi zarządził, aby w klasztorze zawsze część ogrodu zostawiano nieuprawianą, aby rosły w niej dzikie zioła. Główną ideą tego pomysłu była możliwość podziwiania Boga, twórcy tak wielkiego piękna.

Psalmista chwali potęgę Boga, który rozmieszcza na niebie gwiazdozbiory. Bóg dzieli się z człowiekiem władzą nad światem. Oznacza to, że człowiek ma strzec ziemi tak, jak to Bóg zaplanował podczas stwarzania świata.

Franciszek jest w najwyższym stopniu wzorem troski o to, co słabe, oraz patronem ekologii integralnej, przeżywanej z radością i autentycznością. Jest on świętym patronem tych wszystkich, którzy prowadzą badania i pracują w dziedzinie ekologii, miłowanym również przez wielu niechrześcijan. Pokazał szczególną wrażliwość na Boże stworzenie oraz na najuboższych i opuszczonych. (…) Był mistykiem i pielgrzymem, który żył z prostotą i we wspaniałej harmonii z Bogiem, z innymi ludźmi, z naturą i z samym sobą. Dostrzegamy w nim, do jakiego stopnia nierozerwalnie są połączone troska o naturę, sprawiedliwość wobec biednych, zaangażowanie społeczne i pokój wewnętrzny”.

(Franciszek, Encyklika Laudato si’, p. 10)

Grupa 2Posłuszeństwo stworzeń „Kiedy pewnego razu Franciszek przebywał obok zamku Greccio, pewien brat przyniósł mu żywego zajączka, złapanego w sidła. Święty mąż, ujrzawszy go, wzruszył się litością: «Bracie zajączku, chodź do mnie. Dlaczego dałeś się pochwycić?» Puszczony przez brata, który go trzymał, zaraz uciekł do Świętego i przez nikogo nie przymuszony umieścił się na jego kolanach, jak na najbardziej bezpiecznym miejscu. Kiedy tam nieco odpoczął, święty ojciec, głaszcząc go z matczyną czułością, puścił go, żeby wolny wrócił do gaju. Ale on, wiele razy zestawiany na ziemię, z powrotem uciekał na kolana Świętego, który wobec tego kazał braciom odnieść go do pobliskiego lasu. Coś podobnego zdarzyło się, kiedy był na wyspie jeziora koło Perugii, z pewnym królikiem, zwierzęciem bardzo płochliwym. Tą samą serdecznością kierował się względem ryb. Kiedy miał ku temu sposobność, schwytane żywe ryby wrzucał z powrotem do wody, nakazując im strzec się, by ich znów nie złapano. Pewnego razu na jeziorze Rieti, kiedy siedział w małej łodzi, blisko portu, pewien pobożny rybak, schwyciwszy wielką rybę, co pospolicie zwie się tinca, ofiarował mu ją. On przyjął ją radośnie i dobrotliwie, nazwał ją bratnim imieniem, wsadził do wody poza łodzią i pobożnie sławił imię Pańskie. Podczas gdy się modlił, ryba igrała w wodzie koło łódki i nie odpływała z tego miejsca, w którym ją umieścił, aż święty Boży po skończeniu modlitwy udzielił jej pozwolenia na odejście”.

(Br. Tomasz z Celano, Życiorys pierwszy św. Franciszka z Asyżu, rozdz. XXI)

– Jakimi słowami św. Franciszek zwrócił się do zająca?– Jak czuł się zajączek przy św. Franciszku ? – Jakim zwierzętom wymienionym w tekście św. Franciszek udzielił pomocy? – Jak zwierzęta wyrażały swoją wdzięczność świętemu?

– Jak psalmista ukazuje osobę Boga? – Co psalmista pisze o człowieku? – Jakie zadania Bóg powierzył człowiekowi?

Zastanowimy się dziś, dlaczego św. Franciszek jest wzorem dla ekologów.

Grupa 3Miłość Franciszka do Stwórcy we wszystkich stworzeniach „Gdy napotykał dużo kwiatów, przemawiał do nich i zapraszał je do chwalby Pańskiej, tak jakby miały rozum. Podobnie z najczystszą szczerością zachęcał do miłości i do radosnej służby Bożej zasiane zboża i winnice, kamienie i lasy i całe piękno pól, źródła wód i zielone ogrody, a także ziemię i ogień, powietrze i wiatr. Wreszcie, wszystkie stworzenia nazywał braćmi i w ten sposób uwznioślony, nie doświadczony przez innych, wzrokiem serca rozpatrywał głębokie tajemnice stworzeń, tak jak ten, co już wszedł do wolności chwały dzieci Bożych”.

(Br. Tomasz z Celano, Życiorys pierwszy św. Franciszka z Asyżu, rozdz. XXIX)

– Do jakich dzieł przyrody zwracał się św. Franciszek?– W jakim celu do nich przemawiał? – Jak nazywał wszelkie stworzenia?