osiem czterdzieści cztery

Cel nie uświęca środków.

Terroryzm

01

Szukam tego, co ważne

Modlitwa

Ojcze nasz,któryś jest w niebie: święć się imię Twoje, przyjdź Królestwo Twoje, bądź wola Twoja jako w niebie, tak i na ziemi. Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj. I odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom. I nie wódź nas na pokuszenie, ale nas zbaw od złego. Amen.

Pokój

Poniższy utwór pochodzi z oratorium „Tu es Petrus” poświęconego św. Janowi Pawłowi II. W trakcie czytania zwróćcie uwagę, na czym polega życie w pokoju.

Pokój

Spróbujcie odpowiedzieć na pytania i uzupełnijcie poniższą tabelę. – Na jakich płaszczyznach życia człowieka konieczny jest pokój? – Na czym polega życie w pokoju we własnym sercu, rodzinie i świecie?

podpowiedź

02

ROZWAŻAMI ZDOBYWAM

Pokój jest darem Boga

czytanie Pisma Świętego (Kol 3,12-15)

Teksty Pisma Świętego przypominają nam, że troska o pokój ma źródło w Bogu. Budowanie go jest naszym obowiązkiem.

kliknij w księgę, by wyświetlić tekst biblijny

Pokój jest darem Boga

ćwiczenia, zad. 1. str. 90.

podpowiedź

Terroryzm

Niestety wiadomości, które do nas docierają ze świata, nie pozwalają czuć się bezpiecznie. Różne osoby, grupy, a nawet narody chcą osiągnąć swój cel kosztem życia niewinnych ludzi, stosując terror. Jego definicję sformułowała m.in. Organizacja Narodów Zjednoczonych.Otwórzcie podręczniki na str. 154. Przytajcie zaznaczony tekst.

Ocena moralna terroryzmu

Otwórzcie podręczniki na str. 154. Przeczytajcie zaznaczony tekst.

Pokojowe rozwiązania

Dążenie do pokoju jest wpisane w ludzką naturę, dlatego jest obowiązkiem każdego człowieka, niezależnie od tego, kim jest i w co lub w kogo wierzy. W różnych częściach świata możemy znaleźć przykłady pokojowego sposobu domagania się respektowania praw człowieka. Ostateczna ocena tego typu działań i ich wpływu na rozwój światowego pokoju będzie możliwa z perspektywy czasu. Poznamy cztery przykłady z XX w.

Będziecie pracować w grupach. Każda z grup otrzyma tekst oraz zdjęcie przedstawiające osobę lub miejsce związane z opisywaną historią. Waszym zadaniem będzie zapoznać się z materiałem i odpowiedzieć na pytania dołączone do tekstu. Gdy skończycie pracę, jedna osoba z grupy podejdzie do tablicy i wskaże na mapie kraj, którego dotyczyło wydarzenie. Następnie zaprezentujecie w skrócie wyniki swojej pracy całej klasie. Materiały do pracy w grupach oraz mapa znajdują się na kolejnym slajdzie.

Pokojowe rozwiązania

03

Zostaję ubogacony i działam

Sposoby wprowadzania pokoju

Z okazji obchodów Światowego Dnia Pokoju 1 stycznia kolejni papieże wydają orędzia, w których wskazują na prawa do obrony przed przemocą z zachowaniem zasad moralnych. Są w nich rady dotyczące wprowadzania pokoju. Poznamy niektóre z nich. Zapoznajcie się z tekstami i odpowiedzcie na pytania.

Jestem budowniczym pokoju

ćwiczenia, zad. 5. str. 91.

Budowanie pokoju jest możliwe tylko wtedy, gdy rozpoczniemy go od siebie. Znacie słowa Pisma Świętego i przykłady życia bohaterów walczących o pokój. Symbolem pokoju jest gołąbek z gałązką oliwną. Symbolika ta jest związana z historią Noego, który trzykrotnie wypuszczał z arki gołębia, gdy wody potopu zaczęły opadać. Za drugim razem gołąb przyniósł w dziobie „świeży listek z drzewa oliwkowego” (Rdz 8,11). Był to symbol pokoju, którym Bóg zamierzał obdarzyć swój lud po klęsce potopu. Również wy możecie przynosić pokój.

podpowiedź

04

Ćwiczenia

ćwiczenia zad. 2. str. 90.

podpowiedź

ćwiczenia zad. 3. str. 90.

podpowiedź

ćwiczenia zad. 4. str. 90-91.

podpowiedź

Sprawdź swoją wiedzę!

05

zadanie modlitwa

Zadanie

1. Napisz, jak można rozumieć słowa papieża Franciszka: „Pokój jest marzeniem Boga, jest planem Boga dla ludzkości”. 2. Przygotuj krótkie przemówienie, w którym wyrazisz swój sprzeciw wobec stosowania przemocy. 3. Wykonaj plakat na temat pokoju, w którym wykorzystasz słowa Jezusa z Ewangelii wg św. Mateusza 5,9. 4. Pomódl się o pokój na świecie.

Modlitwa końcowa

„Panie, Boże pokoju, któryś stworzył ludzi (…), aby byli współuczestnikami Twej chwały, błogosławimy Cię i składamy Ci dzięki (…) za pragnienia, wysiłki i czyny, które Twój Duch pokoju wzbudził w naszych czasach, aby nienawiść zastąpić miłością, nieufność zrozumieniem, a obojętność solidarnością.Otwórz jeszcze bardziej nasze umysły i serca na potrzeby wszystkich naszych braci, abyśmy się stawali coraz bardziej budowniczymi pokoju. (…) Niechaj Twoje królestwo sprawiedliwości, pokoju i miłości ogarnie ludzi wszystkich ras i języków. Niech ziemia nasza napełnia się Twoją chwałą! Amen”.

(Modlitwa Pawła VI o pokój, opoka.org.pl)

Użyte grafiki zastrzeżone są prawem autorskim.Kopiowanie i rozpowszechnianie za zgodą autora lub właściciela .

przygotowanie prezentacji

ekatecheta.pl

2025

Źródło grafiki:

grafika wygenerowana przez AI

Canva

bank zdjęć własnych wydawnictwa

Grupa 2Martin Luther King (1929–1968) był pastorem i politykiem. Żył w czasach walki ludności murzyńskiej z segregacją rasową w Ameryce. W latach 1955–1956 rozpoczął działalność publiczną, przewodząc bojkotowi autobusów miejskich w Montgomery przez ludność afroamerykańską. Martin Luther King, przemawiając do zebranego tłumu, powiedział: „Nie nawołujemy tutaj do przemocy. Wznieśliśmy się ponad to. Chcę, aby całe Montgomery i cały nasz naród wiedzieli, że jesteśmy chrześcijanami. Jedyną bronią, jaką mamy dziś w ręku, jest protest”. Wkrótce potem stał się liderem ogólnokrajowego ruchu walki o równouprawnienie rasowe i prawa obywatelskie. Stosował taktykę biernego oporu. Po wystąpieniach w Birmingham w Alabamie w 1963 doprowadził do zaangażowania się administracji Kennedy’ego w obronę praw obywatelskich ludności afroamerykańskiej. W roku 1963 prowadził marsz na Waszyngton, w którym brało udział 250 tys. osób białych i czarnych. W roku następnym otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla. W 1966 r. podjął nieudaną próbę likwidacji slumsów w Chicago. Był przeciwnikiem wojny w Wietnamie. Został zastrzelony w Memphis, a jego śmierć stała się symbolem walki o równość i prawa człowieka.

(King Martin Luther, portalwiedzy.onet.pl)

– Jakimi metodami Martin Luther King walczył o prawa ludności murzyńskiej w Ameryce?– Dlaczego dążył do uzyskania praw obywatelskich bez przemocy?

Grupa 3„Współpraca międzynarodowa w walce z działalnością terrorystyczną winna też obejmować szczególne wysiłki polityczne, dyplomatyczne i ekonomiczne, ażeby z odwagą i determinacją rozwiązywać ewentualne sytuacje ucisku i izolacji, które mogą prowokować powstawanie programów terrorystycznych”. (Jan Paweł II, Nie ma pokoju bez sprawiedliwości…)

– Jakie działania w dążeniu do pokoju powinny podjąć różne narody?

Grupa 1Gandhi, który otrzymał przydomek Mahatma, czyli Wielki Duchem (1869–1948), był indyjskim przywódcą narodu. Żył w czasach, gdy Indie stanowiły brytyjską kolonię, w której Hindusów traktowano jak ludzi drugiej kategorii. Gandhi początkowo pracował jako adwokat w Bombaju. W 1893 r. wyjechał do Afryki Południowej. Tam zainteresował się obroną praw Hindusów i opracował metodę biernego oporu, która opierała się na trzech normach moralnych:a) niewyrządzaniu zła i powszechnej życzliwości nawet wobec wrogów, b) życiu w prawdzie, c) ascezie prowadzącej do opanowania ciała przez ducha.Gandhi po powrocie do Indii w 1915 r. kierował kampanią na rzecz praw robotników i chłopów, bojkotu towarów angielskich i zachodniego sposobu ubierania się. Działania te przyniosły mu sławę i przywództwo w Indyjskim Kongresie Narodowym. Za swoją działalność był wielokrotnie aresztowany i więziony przez Brytyjczyków. W 1930 r. zorganizował tzw. marsz protestu, którego celem było wydobycie z morza soli, co stanowiło symbol złamania monopolu Brytyjczyków na jej produkcję. Gandhi przekształcił Kongres w potężną partię polityczną. W kwestiach społecznych kładł nacisk na prostotę i poczucie wzajemnej więzi, charakterystyczne dla wsi indyjskiej. Był uczestnikiem negocjacji niepodległościowych, w wyniku których 15 sierpnia 1947 r. został ogłoszony akt niepodległości Indii. W tym dniu Indie przestały być kolonią brytyjską. Gandhi został zastrzelony 30 stycznia 1948 r. w Delhi przez hinduskiego fanatyka.

(oprac. na podst.: Gandhi Mohandas Karamchand, portalwiedzy.onet.pl)

– Jakimi metodami Mahatma Gandhi przyczynił się do uzyskania przez Indie niepodległości? – Dlaczego prowadził Indie do wolności metodami pokojowymi?

– Dlaczego terroryzm pozostaje w sprzeczności ze sprawiedliwością i miłością? – Jakie prawa terroryzm odbiera człowiekowi?

Grupa 4„Z głębi serca płynie życzenie, aby Wspólnota Międzynarodowa potrafiła zdobyć się na odwagę i mądrość, by w sposób przekonujący i zgodny powrócić do kwestii rozbrojenia, konkretnie wprowadzając w życie prawo każdego człowieka i każdego narodu do pokoju”. (Benedykt XVI, Pokój w prawdzie)

– Co może pomóc we wprowadzaniu w życie prawa do pokoju?

Jako więc wybrańcy Boży – święci i umiłowani – obleczcie się w serdeczne współczucie, w dobroć, pokorę, cichość, cierpliwość, znosząc jedni drugich i wybaczając sobie nawzajem, jeśliby ktoś miał coś do zarzucenia drugiemu: jak Pan wybaczył wam, tak i wy. Na to zaś wszystko przywdziejcie miłość, która jest spoiwem doskonałości. A w sercach waszych niech panuje pokój Chrystusowy, do którego też zostaliście wezwani w jednym Ciele. I bądźcie wdzięczni. (Kol 3,12-15)

Ataki terrorystyczne są sprzeczne z przykazaniem „Nie zabijaj”, dlatego zawsze są złem, a zwłaszcza wtedy, gdy ich celem jest narzucenie swojej ideologii czy religii. Nie ma większego upadku moralnego człowieka niż wtedy, gdy zabija drugiego dla samego zabijania. Terroryzm oprócz życia odbiera człowiekowi prawo do wartości, jaką posiada dzięki podobieństwu do Boga: prawo do godności.

– Co mają na celu działania terrorystyczne? – W jaki sposób działają terroryści? – O jakich atakach terrorystycznych słyszeliście?

Pan Jezus uczy nas, byśmy nie odpowiadali złem na zło. Dobrowolnie przyjął poniżenie i ból, choć miał moc zniszczyć wszystkich, którzy spowodowali Jego cierpienie. Pomimo pokojowego nastawienia zginęli Martin Luther King i Mahatma Gandhi. Śmierć poniosło również wielu przedstawicieli Solidarności, podejmując działania na rzecz dobra wszystkich Polaków. Pokój wymaga poświęcenia, czasem nawet poświęcenia własnego życia.

Grupa 3Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” przyczynił się do obalenia rządów komunistycznych w Polsce. Powstał w sierpniu–wrześniu 1980 r. z powodu niezadowolenia społeczeństwa pogarszającą się sytuacją ekonomiczną oraz sposobem sprawowania władzy przez rządy komunistyczne (cenzura, szykanowanie i więzienie przeciwników…). Strajki zapoczątkowane w lipcu 1980 r. na Lubelszczyźnie rozwinęły się w protesty ogólnopolskie. Zmuszone do rozmów władze państwowe zalegalizowały utworzenie niezależnego związku zawodowego. Związek domagał się powszechnego prawa do pracy, jasnego podziału kompetencji organów państwa, demokratyzacji życia publicznego, doboru kadr kierowniczych według kwalifi kacji oraz rozwiązywania wszelkich spraw spornych na drodze dialogu. NSZZ „Solidarność” został zdelegalizowany po ogłoszeniu stanu wojennego (13 grudnia 1981), a jego członków aresztowano i internowano. W roku 1988 kolejne strajki doprowadziły władze komunistyczne do rozmów ze Związkiem. Uzgodniono wówczas warunki konferencji Okrągłego Stołu. W wyniku jej ustaleń w kwietniu 1989 r. NSZZ „Solidarność” ponownie zarejestrowano, a po wyborach parlamentarnych z 4 czerwca 1989 r. powstał w Polsce pierwszy niekomunistyczny rząd.

– Jakimi metodami NSZZ „Solidarność” walczyła z władzą o prawa pracowników?– Dlaczego nie sięgano do odwetu i przemocy?

(Solidarność NSZZ, portalwiedzy.onet.pl)

Grupa 4Aksamitna rewolucja 1989 w Czechosłowacji doprowadziła do obalenia rządów komunistycznych w tym kraju. Pod wpływem sytuacji w krajach sąsiednich, głównie w Polsce i na Węgrzech, od początku 1989 r. dochodziło w Czechosłowacji do antyrządowych i antypartyjnych manifestacji, na które władze odpowiadały represjami. Kolejne fale masowych demonstracji miały miejsce w październiku i listopadzie. 17 listopada władze zezwoliły na zorganizowanie manifestacji ku czci studenta z Pragi zamordowanego w 1939 r. przez Niemców. Legalne zgromadzenie przekształciło się w wielką antykomunistyczną demonstrację. Zapoczątkowała ona 12-dniowy okres nieustannych manifestacji w całym kraju. Na wiecach zakładano demokratyczne ruchy społeczne. 21 listopada premier zakazał siłom policyjnym dalszego tłumienia demonstracji i obiecał podjęcie rozmów z opozycją. 24 listopada kierownictwo partii komunistycznej podało się do dymisji. Po czerech dniach premier zapowiedział utworzenie nowego rządu z udziałem demokratycznej opozycji oraz dymisję prezydenta. Rozpoczął się proces likwidacji struktur państwa komunistycznego. W grudniu wybrano pierwszego niekomunistycznego prezydenta i premiera.

– Jakie działania doprowadziły do obalenia władzy komunistycznej w Czechosłowacji?– Dlaczego zaprzestano tłumienia demonstracji przy użyciu siły?

(Aksamitna rewolucja, portalwiedzy.onet.pl)

Grupa 2„Ciągłe uciekanie się do aktów terrorystycznych lub wojennych, które pogarszają sytuację wszystkich i zaciemniają perspektywy, musi wreszcie ustąpić miejsca negocjacjom, które zdołają rozwiązać problem”. (Jan Paweł II, Nie ma pokoju bez sprawiedliwości…)

– Jakie działania pomagają rozwiązać problemy i unikać zagrożenia wojną?

– W jaki sposób należy wprowadzać pokój? – Kto jest dla nas wzorem pokojowego dochodzenia swoich spraw? – Jakie pamiętacie sytuacje z życia Jezusa, gdy spotkał się z przemocą? – Jaką postawę wtedy przyjął?

Życie takich osób jak Mahatma Gandhi i Martin Luther King oraz wydarzenia z Polski i Czechosłowacji świadczą o tym, że pokojowe dochodzenie swoich praw jest skuteczne.

Organizacje terrorystyczne starają się osiągnąć swoje cele za pomocą przemocy, wzbudzając powszechny strach. W wyniku zamachów terrorystycznych niszczone są dobra materialne, ale przede wszystkim są one przyczyną cierpienia wielu niewinnych osób. Dziś się dowiemy, jak w sposób pokojowy można domagać się swoich praw oraz pokonywać przemoc i terror.

Pokój zaczyna się w sercu człowieka i stamtąd promieniuje na jego bliższe i dalsze otoczenie. Tam, gdzie jest pokój, ludzie żyją w zgodzie, posiadając wszystko, co jest im potrzebne do szczęścia. „Pokój jest konsekwencją sprawiedliwości i znakiem rzeczywistej miłości. (…) Stan pokoju oznacza, że ludzie mogą w poczuciu bezpieczeństwa cieszyć się swoją legalnie uzyskaną własnością i swobodnie wymieniać się rozmaitymi rodzajami dóbr. Pokój gwarantuje poszanowanie dla godności i prawa do samostanowienia jednostek, jak też całych ludów i narodów. Pokój charakteryzuje ludzkie współdziałanie w duchu braterskiej solidarności” (Youcat, p. 395). Dziś powiemy, co niszczy pokój, zarówno w człowieku, jak i ten między narodami. Poszukamy sposobów, jak pokój utrzymać.

Grupa 1„Modlitwa o pokój (…) jest (…) sercem usiłowań zmierzających do budowania pokoju w porządku, w sprawiedliwości i wolności”. „Rodziny, grupy, państwa, cała wspólnota międzynarodowa muszą się otworzyć na przebaczenie, aby (…) przezwyciężać pokusę wyłączania drugich, nie dając im możności odwołania. Umiejętność wybaczania jest podstawą każdego projektu bardziej sprawiedliwego i solidarnego społeczeństwa”. (Jan Paweł II, Nie ma pokoju bez sprawiedliwości…)

– Co jest konieczne do budowania pokoju?– Co jest podstawą budowania sprawiedliwego i solidarnego społeczeństwa?