Jaarverslag 2024

32 zorgprofessionals leerden beter communiceren ... in het Nederlands

Goede communicatie tussen zorgprofessionals en patiënten of cliënten is van cruciaal belang voor een kwaliteitsvolle zorgrelatie. In onze tweetalige hoofdstad Brussel is een basiskennis Nederlands daarbij van essentieel belang. Veel zorgprofessionals ervaren echter onzekerheid en een gebrek aan zelfvertrouwen bij het spreken van Nederlands. Na een succesvolle testcursus in 2023 organiseerde Huis voor Gezondheid in samenwerking met docent Nathalie Van Der Perre in 2024 de eerste officiële cursussen Empathisch Nederlands. De cursus richt zich op het inoefenen van medische woordenschat, taalkundige regels en communicatieve vaardigheden, met een specifieke focus op het voeren van empathische gesprekken tussen zorgprofessionals en hun patiënten of cliënten. In het voorjaar van 2024 volgden 13 deelnemers de cursus bij Huis voor Gezondheid. De diverse groep deelnemers bestond uit artsen, een medische secretaresse, een apotheker, een ergotherapeut en een onthaalmedewerker van een ziekenhuis. We organiseerden de cursus ook in het najaar bij de Brusselse Wachtdienst voor 21 deelnemers. Deze groep bestond uit 18 huisartsen, een zorgkundige, een hoofdverpleegkundige en een apotheker. “Heel erg bedankt voor de fijne lessen. Het was interactief en gepast voor verschillende niveaus.” De cursisten waren telkens erg positief, vooral de gebruikte woordenschat en de rollenspelen vonden ze een grote meerwaarde. Twee cursisten die eerder deelnamen, kwamen zelfs terug om hun Nederlands verder te oefenen.

22 nieuwe doorverwijzers en ondersteunende organisaties voor Zipster

BruZEL vergemakkelijkt de toegang tot informatie. Sinds 2022 zet BruZEL daarom mee haar schouders onder de digitale tool Zipster die de doorverwijzing naar lokale welzijnsactoren wil faciliteren. Het ondersteunt gezondheids- en welzijnsprofessionals in het in kaart brengen van psychosociale noden én in het doorverwijzen naar de meest gepaste welzijnsorganisatie. Welzijnsactoren kunnen nadien zelfs eenvoudig feedback geven aan de doorverwijzer. En de Brusselaar met psychosociale problemen? Die vindt zo de juiste ondersteuning! Het proeftraject (dat overigens ook in Vlaanderen in verschillende eerstelijnszones loopt) startte in Jette en breidde uit over heel hulp- en zorgzone Noord: Sint-Agatha-Berchem, Ganshoren, Jette, Koekelberg en Brussel-Stad (Laken, Neder-Over-Heembeek en Haren). We plannen een stapsgewijze uitrol naar de andere Brusselse gemeenten. Ondertussen zijn er 14 aangesloten doorverwijzers uit de Brusselse welzijns- en gezondheidssector (waarvan 9 nieuwe in 2024) en 41 ondersteunende welzijnsorganisaties (waarvan 13 nieuwe in 2024). We werken in Brussel aan een tweetalig aanbod: het platform werd voor Brussel vertaald naar het Frans en we betrekken zowel de Nederlandstalige als de Franstalige organisaties die actief zijn in de gemeente. Voor een duidelijke weergave van hun aanbod maken we gebruik van de beschrijving op Sociaal Brussel. “We vinden Zipster een nuttig platform. Het is voor ons een nieuwe toegangspoort voor Brusselaars om tot bij ons te geraken,” aldus CAW Brussel. Wie graag gebruik wil maken van de tool om door te verwijzen of ondersteuning aan te bieden, kan zich registreren in het Nederlands of in het Frans. BruZEL blijft de tool ondertussen samen met de partners verder ontwikkelen op maat van de Brusselse noden.

5 partners engageerden zich voor het Stagementoraat Zorgkunde

In 2024 werd het Stagementoraat Zorgkunde nieuw leven ingeblazen. Vanuit het werkveld (stageaanbieders) en onderwijsinstellingen (secundair en volwassenonderwijs) bleek een duidelijke behoefte aan een overleg voor het delen van goede praktijken en het bespreken van uitdagingen. Het Stagementoraat Zorgkunde wil ook de toewijzing van stageplaatsen voor zorgkundigen verbeteren en de verwachtingen van zowel stageaanbieders als onderwijsinstellingen op elkaar afstemmen. Een eerste bijeenkomst vond plaats in het voorjaar bij Huis voor Gezondheid, samen met i-mens, CVO Brussel, Familiehulp en Sint-Guido-Instituut. In het najaar organiseerden we een tweede overleg van het Stagementoraat. Diverse thema’s kwamen aan bod, zoals het curriculum van de zorgkundigen, de beperkte beschikbaarheid van stageplaatsen in de thuiszorg, en de kwaliteit van stagebegeleiding in woonzorgcentra. Ook de stagematchingstool ‘stage- en werkplekleren in de gezinszorg’ van VIVO werd uitgebreid besproken. Dit aanmeldingssysteem biedt ons inzicht in het aantal gematchte stageplaatsen in de thuiszorg. Het zette ons aan om de betrokken scholen te contacteren om niet-geplaatste leerlingen alsnog een stageplaats te geven. Deze onderwerpen bieden een basis voor verdere samenwerking de afstemming tussen opleiding en werkveld.

88 professionals kregen concrete tips voor een inclusieve eerste lijn

BruZEL reikt gezondheids- en welzijnsprofessionals handvatten aan om hun aanbod toegankelijker te maken voor de Brusselaar in kwetsbare levensomstandigheden. Het gaat hierbij om mensen die moeilijk bij een zorgprofessional uit de eerste lijn terecht kunnen. Denk maar aan sekswerkers, verslaafden, mensen zonder wettelijk verblijf, etc. BruZEL organiseert, samen met Brusano, daarom al enige tijd een reeks online vormingen voor eerstelijnsprofessionals om dit knelpunt aan te pakken, de zogenaamde 'Sleutels voor een inclusieve eerste lijn in Brussel'. Als zorgprofessional leer je zo beter om te gaan met personen die uit de reguliere zorgboot vallen. In 2024 vonden twee workshops plaats binnen deze reeks over omgaan met patiënten met psychische problemen en over het onthaal van personen met een visuele en auditieve handicap binnen de eerste lijn. Hier namen in totaal 88 professionals aan deel. Daarnaast ondersteunt BruZEL de netwerken rond geestelijke gezondheidszorg in Brussel (Bru-Stars en Brumenta) met het uitbouwen van de eerstelijnspsychologische zorg. In 2024 organiseerden we vier intervisies voor eerstelijnspsychologen. Zeven psychologen namen hieraan deel. De Brusselse eerstelijnspyschologen konden ook deelnemen aan drie sensibiliseringssessies rond suïcide bij volwassenen, pesten bij kinderen en jongeren en burn-out bij volwassenen (19 inschrijvingen in totaal). Door het Geïntegreerd Welzijns- en GezondheidsPlan (GWGP) zijn er ondertussen ook vijf nieuwe hulp- en zorgzones in Brussel. Samen met het Kenniscentrum Welzijn Wonen Zorg en de VGC gaf BruZEL in november en december 2024 vijf webinars over deze hervorming van de Brusselse eerste lijn. Tijdens deze lunchwebinars maakten 162 deelnemers kennis met de vijf hulp- en zorgzones en werden zij aangemoedigd om actief deel te nemen aan de geplande acties.

779 zorgstudenten leerden de Brusselse zorgsector kennen

Huis voor Gezondheid organiseert heel wat workshops en evenementen om studiekiezers, studenten en zij-instromers warm te maken voor een studie, stage en job in de Brusselse zorg. “De cijfers die we kregen hebben mijn ogen over werken in Brussel geopend.” In het hoger onderwijs bieden we een interactieve workshop over het leven en werken in Brussel. In 2024 organiseerden we 9 sessies voor 280 studenten uit diverse opleidingen, waaronder verpleegkunde, ergotherapie, vroedkunde en geneeskunde. De H-teams organiseren we voor laatstejaarsstudenten in het secundair onderwijs van Brusselse scholen. Ze maken kennis met de waaier aan zorgberoepen. Zo bereikten we 299 leerlingen in 14 workshops. Voor het eerst maakten we een sessie op maat van 45 OKAN-leerlingen. Daarnaast organiseerden we 2 workshops voor carrièreswitchers en nieuwkomers. We stemden deze infosessies af op de noden en interesses van deze zij-instromers en werkten hiervoor samen Tracé Brussel vzw, Elmer, Familiehulp en het Beroepenpunt. Zo gaven we een workshop voor 32 mensen tijdens de opleidingsbeurs van Tracé en namen 6 mensen deel aan de workshop kinderbegeleiders bij het Beroepenpunt. Ieder jaar informeren we studenten over het stagelopen in Brussel. Tijdens het webinar ‘Stagelopen in Brussel’ getuigden vier zorgprofessionals over de complexe realiteit die leerkansen biedt in onze hoofdstad en deelden hun liefde voor het Brusselse werkveld. We besteedden zoals altijd aandacht aan cultuursensitieve zorgverlening. Het wist dit jaar 91 studenten uit 11 verschillende zorgopleidigen te boeien. Het Huis werd in 2024 uitgenodigd om deel te nemen aan ‘Zorgeloos: voorbij de gezondheidskloof’ van De Maakbare Mens. Tijdens deze namiddag kwamen oorzaken van ongelijkheid in de Belgische gezondheidszorg aan bod en werden er ideeën uitgewisseld hoe we dit kunnen oplossen. We gaven een workshop met onze educatieve spelkoffer ‘Speel je zorg-wijs’ en gebruikten enkele interactieve methodieken waarmee 26 deelnemers actief aan de slag gingen.

26 sterkere mentoren voor Brusselse stagiairs verpleegkunde

Huis voor Gezondheid coördineert de Brusselse Gemeenschappelijke mentorenopleiding verpleegkunde die we voor het eerst organiseerden in 2023 (academiejaar 2023-2024). Deze opleiding is ontstaan uit het stagementoraat verpleegkunde en de nood om een gemeenschappelijke mentorenopleiding in te richten volgens de richtlijnen van de Vlaamse Hogescholenraad. De Brusselse mentorenopleiding verpleegkunde is een samenwerking tussen verschillende verpleegkundige opleidingspartners uit Brussel, namelijk Erasmushogeschool Brussel (EhB), Odisee campus Brussel, Busleyden HBO5 en Sint-Guido-Instituut HBO5.  Het is een 4-daagse opleiding die de focus legt op het begeleiden, coachen en evalueren van studenten, vanuit een theoretisch en praktisch kader.  We integreerden het interdisciplinair symposium, aangezien dit perfect aansloot bij de opleiding. De 26 deelnemers kwamen voornamelijk uit ziekenhuizen, maar ook uit een woonzorgcentrum, een psychiatrisch ziekenhuis en één voor revalidatie. Ze vonden de samenwerking met de verschillende scholen een meerwaarde en waren erg tevreden over de coördinerende rol van het Huis.

14 consulenten stapten in de schoenen van een Brusselaar met een kwetsbaarheid

Al enige jaren organiseert Huis voor Gezondheid de casuswandelingen voor studenten uit Nederlandstalige zorgopleidingen in Brussel. In kleine groepjes gaan studenten op pad doorheen Brussel. Ze volgen het leven van een Brusselaar met een kwetsbaarheid en komen in contact met verschillende Brusselse zorg- en welzijnsorganisaties. Deze wandeling biedt bovendien een uitgelezen kans om leuke plaatsen in Brussel te ontdekken. In 2024 breidden we deze casuswandeling uit naar een nieuwe doelgroep: trajectbegeleiders en SPI-consulenten. De inhoud van de wandelingen is flexibel en modulair aanpasbaar aan de doelgroep. Op die manier krijgen ook zij meer inzicht in het Brusselse zorg- en welzijnsaanbod vanuit het perspectief van een zorgvrager. Ze krijgen bovendien een beter begrip van de complexiteit van zorgvragen en de stedelijke context. Zo kunnen zij geïnteresseerde cliënten die zij begeleiden gerichter informeren en doorverwijzen wanneer ze zelf een zorgnood ervaren of interesse hebben om in de zorgsector te werken.  We gingen op 3 december in twee groepen van zeven deelnemers op pad. Een medewerker van het Huis zorgde voor de begeleiding. Tijdens de wandeling bezochten de deelnemers verschillende organisaties, waaronder het opleidingscentrum i-mens (zorgopleidingen en instroomtrajecten), een lokaal dienstencentrum (laagdrempelige zorgondersteuning en sociaal netwerk), de Leer- en werkwinkel (opleidings- en werkervaringstrajecten) en een woonzorgcentrum (ouderenzorg). De wandeling eindigde in woonzorgcentrum Ter Ursulinen, waar we een gezamenlijke reflectie hielden.  “Ik vind het een superleuk initiatief! Zowel om professionals van andere organisaties informeel te leren kennen als ook om een beter beeld te krijgen van organisaties waar ik soms naar doorverwijs. Top georganiseerd!”  De deelnemers kwamen uit acht organisaties: Tracé Brussel, Groot Eiland, Actiris, VDAB, CAD De Werklijn, Samenwerken aan Kinderopvang Brussel, Odisee en Eva Bxl. Deze casuswandeling draagt bij aan een beter geïnformeerde doorverwijzing en versterkt het netwerk en de onderlinge samenwerking van consulenten binnen de Brusselse zorgsector.

6 zorgzame buurten groeiden verder in Brussel

Van 2022 tot 2024 liepen de projecten Zorgzame Buurten in Vlaanderen en Brussel. BruZEL zet in op buurtgerichte zorg en volgde mee de 6 projecten op in Brussel. Het gaat om Connect Karreveld in Sint-Jans-Molenbeek, Zorg-conciergerie-des Soins in Anderlecht, Be Coming Home in Sint-Gillis, Chasse Coeur in Etterbeek, Zorgzaam Neder-Over-Heembeek en Zorgzaam Peterbos Solidaire in Anderlecht. In februari 2024 vond een afsluitende intervisie met de zorgzame buurten in Brussel plaats met ondersteuning van de coaches van de Koning Boudewijnstichting. We spraken af met de projecten om de periodieke intervisie te koppelen aan een bestaand buurtprojectenoverleg van Brusano. Zo leren de 6 zorgzamebuurtprojecten de andere Brusselse projecten kennen en kunnen ze via intervisie van elkaar leren. We willen ook nieuwe Nederlandstalige buurtprojecten aanmoedigen om hieraan deel te nemen. We organiseerden met Brusano daarop 2 buurtprojectenoverleggen in 2024. Op de 2de bijeenkomst waren overigens 2 nieuwe Nederlandstalige buurtprojecten aanwezig. We laten de projecten niet los. We namen ook deel aan de stuurgroep voor de uitbouw van een nieuw wijkgezondheidscentrum in de wijk Peterbos, één van de doelstellingen van het zorgzame buurtproject ‘Zorgzaam Peterbos Solidair’ van SAAMO vzw. Om onze ondersteuning van de zorgzame buurten vanuit onze zorgraad toe te lichten, werden we uitgenodigd om te spreken op het Slotsymposium Zorgzame Buurten van het Departement Zorg op 22 april 2024 over het thema ‘De zorgraad in de zorgzame buurt’.

200 zorgstudenten ontmoetten potentiële werkgevers

Jaarlijks organiseert het Huis de jobbeurs ‘Work4Me’ voor studenten uit de Nederlandstalige zorgopleidingen in Brussel. Hoe het er in 2024 aan toe ging, kun je hier bekijken:

Maak kennis met het Huis

Visie: Huis voor Gezondheid streeft naar een kwaliteitsvol Nederlandskundig zorgaanbod in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. We ondersteunen Nederlandskundige zorgprofessionals en organisaties die toegankelijke en kwaliteitsvolle zorg willen bieden in een superdiverse hoofdstad. We passen het Kaiser Permanente-model toe in al onze activiteiten. Onder kwaliteitsvol zorgaanbod verstaan we:

• Voldoende Nederlandskundige zorgprofessionals;
• Toegankelijke zorg volgens de 5 “B’s” van toegankelijkheid: bereikbaar (fysiek), beschikbaar (aanbod), betaalbaar, begrijpbaar (onder andere taal) en bruikbaar (nood aan);
• Zorg waarin de persoon met een zorgnood centraal staat, participeert aan zijn eigen zorg en met oog voor zijn mantelzorger(s);
• Kostenefficiënte zorg.

Missie: Huis voor Gezondheid is een netwerkorganisatie die samenwerking en netwerking tussen organisaties en zorgprofessionals in het Brusselse zorglandschap faciliteert en initieert door het delen van kennis. Doelgroep: Ons zorglandschap bestaat uit Brusselse zorgprofessionals en hun organisaties, samenwerkingsinitiatieven en netwerken. We werken ook samen met welzijnsorganisaties. Onze primaire doelgroep zijn (toekomstige) Nederlandstalige zorgprofessionals en hun organisaties in Brussel, evenals de verantwoordelijken van zorgopleidingen. De secundaire doelgroep is iedereen in Brussel en de Vlaamse Rand die zorg wil ontvangen van de primaire doelgroep. Werking: Naast haar deelwerking BO³NZ die zorgprofessionals verbindt, ondersteunt en aantrekt, heeft Huis voor Gezondheid nog een andere deelwerking, BruZEL. BruZEL is de eerstelijnszone van Brussel die inzet op geïntegreerde zorg in de buurt.

14 methodieken voor de educatieve spelkoffer ‘Speel je zorg-wijs’

Huis voor Gezondheid ontwikkelde in 2024 samen met De Aanstokerij, die informatieve spelen maakt, een educatieve spelkoffer: Speel je zorg-wijs. We konden dit realiseren dankzij de steun van de VGC. De educatieve spelkoffer ondersteunt de keuze naar een zorgopleiding, bevordert de samenwerking binnen de zorg én verhoogt de kennis over zorgberoepen. Dit zorgt er ook voor dat gezondheidsvaardigheden sterk worden. We informeren en sensibiliseren studenten (3de graad SO/hoger onderwijs) over werken in de Brusselse zorg zodat ze beter hun weg vinden in het zorglandschap en vanaf een jonge leeftijd hun eigen zorgnoden kunnen aanpakken en de juiste hulp vinden. Zij-instromers starten sterker dankzij een beter overzicht van wat de Brusselse zorg inhoudt. Ook zorgprofessionals kunnen met het spel aan de slag, het zet in op samenwerking en kan dus ook gebruikt worden tijdens workshops of intervisies. Speel je zorg-wijs speel je met 4 tot 8 personen. Bij meer deelnemers kan je in groepen werken indien er genoeg begeleiders zijn. Een begeleider is bv. een stafmedewerker van Huis voor Gezondheid, leerkrachten die de e-learning volgden, ... die onderliggende vragen, bedenkingen en twijfels opvangt. Het spel kan 1 à 2 lesuren duren, maar je kan de andere methodieken ook apart gebruiken. Ieder mini-spel duurt ongeveer 15 minuten. Speel je zorg-wijs is zowel beschikbaar als een ontleenbare spelkoffer en als een download die je kan afdrukken. We maakten hiervoor een e-learning waarin we uitleggen welke spelen geschikt zijn voor welke doelgroep en welke moeilijkheidsgraad ze hebben. Zo kan je meteen aan de slag! In 2025 zetten we verder in op de promotie van Speel je zorg-wijs. Meer weten? www.huisvoorgezondheid.be/educatievespelkoffer

2260 keer – zo vaak werd onze podcast beluisterd

Huis voor Gezondheid promoot zorgberoepen en het studeren van een zorgopleiding in Brussel. Na de campagne over vooroordelen waar illustraties clichés over zorgberoepen aan de kaak stelden, startten we eind 2021 met een podcastreeks ‘Ginne ziever vè a gezondaaid’. In iedere aflevering lieten we een Brusselse student, docent en zorgprofessional aan het woord over hun zorgopleiding. Wat dreef hen om te kiezen voor deze studie? Hoe ervaren ze de stages in Brussel? Waarom zijn ze zo gepassioneerd door hun zorgberoep? Wat betekent het om te werken in een superdivers Brussel? Hoe beleven ze de contacten met de verschillende culturen, gewoonten en opvattingen? In 2024 blikten we de 12de episode in. We richtten ons specifiek op opleidingen die studenten in Brussel kunnen volgen: ergotherapie, vroedkunde, biomedische laboratoriumtechnologie, medische beeldvorming en radiotherapie, voedings- en dieetkunde, verpleegkunde, kinesitherapie, psychologie, geneeskunde, farmaceutische wetenschappen, kinderbegeleider en zorgkunde. Alleen oogzorg konden we niet opnemen door de blijvende onduidelijkheid over de opleiding. We blijven de podcast promoten doorheen onze activiteiten en via onze socialemediakanalen. Nieuwsgierig? Je kan alle afleveringen beluisteren via Soundcloud of Spotify.