5.42 wyd. Jedność e

Chrystianizacja Europy

01

Szukam tego, co ważne

Modlitwa

Duchu Święty, który oświecasz serca i umysły nasze, dodaj nam ochoty i zdolności, aby ta nauka była dla nas pożytkiem doczesnym i wiecznym. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Dziedzictwo chrześcijańskie w Europie

Podczas podróży często zwiedzamy budowle, które powstały w przeszłości. Pozwalają one poczuć klimat miejsca, w którym się znajdujemy. Dzięki nim możemy poznać historię ludzi, którzy tam mieszkali. Obejrzycie zdjęcia kilku takich budowli. Wszystkie one znajdują się w Europie. Waszym zadaniem będzie zgadnąć, w jakim kraju i ewentualnie mieście znajduje się dany obiekt. Po kliknięciu w zdjęcie poszczególnych budowli wyświetli się właściwa odpowiedź.

przejdź do kolejnego slajdu

Dziedzictwo chrześcijańskie w Europie

Irlandia, katedra św. Patryka w Dublinie, XII w.

Dziedzictwo chrześcijańskie w Europie

Austria, kościół św. Piotra w Wiedniu, od IV w.

Dziedzictwo chrześcijańskie w Europie

Watykan, Bazylika św. Piotra w Rzymie od IV w.

Dziedzictwo chrześcijańskie w Europie

Francja, katedra NMP w Paryżu, XII w.

Dziedzictwo chrześcijańskie w Europie

Czechy, Kościół NMP przed Tynem w Pradze od XI w.

Dziedzictwo chrześcijańskie w Europie

Węgry, kościół św. Macieja,Budapeszt, XIII w.

Dziedzictwo chrześcijańskie w Europie

Polska, Bazylika archikatedralna Wniebowzięcia NMP, Gniezno, IX w.

Dziedzictwo chrześcijańskie w Europie

Wszystkie te budowle to kościoły. Wprawdzie ich ostateczny wygląd nadały im kolejne przebudowy, związane z pożarami czy zniszczeniami wojennymi, ale budowa każdego z nich rozpoczęła się w średniowieczu. Przetrwały do dziś i obecnie należą do dziedzictwa kultury poszczególnych narodów. Dla nas są świadectwem wiary poprzednich pokoleń ludów europejskich.

Budowa na solidnym fundamencie

czytanie Pisma Świętego (Kol 2,6-7)

Posłuchajcie fragmentu Pisma Świętego.

kliknij w księgę, by wyświetlić tekst biblijny

02

ROZWAŻAM I ZDOBYWAM

Korzenie chrześcijaństwa w Europie

kliknij w księgi oznaczone cyferkami

Korzenie chrześcijaństwa w Europie

ćwiczenia, zad. 2. str. 86.

podpowiedź

Budowniczowie chrześcijańskiej Europy

Pierwszym głosicielem Ewangelii był Jezus, następnie to zadanie przekazał apostołom. Głoszenie Ewangelii to misja, dlatego misjonarzami nazywano tych, którzy kontynuowali i kontynuują to dzieło. „Na Kościele ciąży konieczność i równocześnie święte prawo głoszenia Ewangelii, a wobec tego działalność misyjna tak dziś, jak i zawsze zachowuje w pełni swą moc i konieczność” (Dekret Soboru Watykańskiego II Ad gentes divinitus, p. 7). Znamy ogólny zarys zakorzeniania się chrześcijaństwa w Europie. Przyczynili się do tego ludzie, którzy idąc za przykładem św. Pawła, głosili Chrystusa tam, gdzie o nim jeszcze nie słyszano. Ci, którzy przybywali na terytoria już zewangelizowane, umacniali wiarę mieszkańców.

Budowniczowie chrześcijańskiej Europy

ćwiczenia, zad. 3. str. 86-87.

Będziecie pracować w grupach. Korzystając z tekstów ukrytych pod ikonkami aktywnymi uzupełnijcie „Kartę misjonarza”.

podpowiedź

Owoce chrystianizacji Europy

– Co dało przyjęcie chrześcijaństwa plemionom i państwom europejskim?

podpowiedź

03

Zostaję ubogacony i działam

Moje zadanie głoszenia Jezusa

ćwiczenia, zad. 4. str. 87.

Mówiliśmy o tym, że misjonarzami są osoby, które głoszą Pana Jezusa w tych miejscach na świecie, gdzie nie jest On znany. Ale misjonarzami możemy być również my w naszym środowisku. W jaki sposób się nimi stajecie? Zastanówcie się, uzupełniając własną kartę misjonarza.

podpowiedź

Bronię swoich korzeni chrześcijańskich

– Jak możecie ubogacać swoją tożsamość chrześcijanina i Europejczyka? – W jakich sytuacjach możecie bronić swoich chrześcijańskich korzeni? – Dlaczego powinniśmy bronić swojej wiary?

Budują na Chrystusie

Treść piosenki, z którą polska młodzież jechała na Światowe Dni Młodzieży do Madrytu w 2011 r., nawiązuje do powrotu do chrześcijańskich korzeni.

Zbudowani na Chrystusie, w Nim zakorzenieni, mocni w wierze i wdzięczni, bo On jest źródłem życia. Nic nas nie zdoła odłączyć od Ciebie: ani śmierć, ani życie, utrapienie i prześladowanie. Nic nas nie zdoła odłączyć od Ciebie, ale we wszystkim tym odnosimy pełnię zwycięstwa dzięki Temu, który nas umiłował. Alleluja, Alleluja. /3x

kliknij w ikonkę,by włączyć dzwięk

04

Ćwiczenia

ćwiczenia zad. 1. str. 86. Cześć pierwsza

podpowiedź

ćwiczenia zad. 1. str. 86. Cześć druga

ćwiczenia zad. 5. str. 87.

Sprawdź swoją wiedzę!

05

ZADANIE modlitwa

Zadanie

1. Napisz, jakie budowle i dzieła sztuki znajdujące się w twojej miejscowości lub twoim województwie są dziedzictwem kultury chrześcijańskiej. 2. Napisz mowę w obronie wartości chrześcijańskich, takich jak rola rodziny czy wolność w wyznawaniu wiary. 3. Wieczorem pomódl się o odwagę do stawania w obronie swojej wiary.

Modlitwa końcowa

Wierzę w Boga Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi, i w Jezusa Chrystusa, Syna Jego Jedynego, Pana naszego, który się począł z Ducha Świętego, narodził się z Maryi Panny, umęczon pod Ponckim Piłatem, ukrzyżowan, umarł i pogrzebion, zstąpił do piekieł, trzeciego dnia zmartwychwstał, wstąpił na niebiosa, siedzi po prawicy Boga Ojca wszechmogącego, stamtąd przyjdzie sądzić żywych i umarłych. Wierzę w Ducha Świętego, święty Kościół powszechny, świętych obcowanie, grzechów odpuszczenie, ciała zmartwychwstanie, żywot wieczny. Amen.

Użyte grafiki zastrzeżone są prawem autorskim.Kopiowanie i rozpowszechnianie za zgodą autora lub właściciela .

przygotowanie prezentacji

ekatecheta.pl

2025

Źródło grafiki:

grafika wygenerowana przez AI

Canva

bank zdjęć własnych wydawnictwa

– W czym mogą być dla nas wzorem przy głoszeniu Ewangelii św. Patryk oraz Cyryl i Metody? – Jakie cechy charakteru musicie wypracować w sobie, by móc głosić Jezusa? – Jaki możecie mieć wpływ na wasze środowisko, mówiąc o Jezusie?

To tylko niektóre z korzyści, jakie wiążą się z pojawieniem się chrześcijaństwa w Europie. Dzięki przyjęciu chrztu narody zaczęły kształtować zasady społeczne i państwowe w oparciu o dekalog i naukę Chrystusa. Nieoceniony jest wkład chrześcijaństwa w tworzenie kultury, a działalność duchownych diecezjalnych i zakonnych przyczyniła się w istotny sposób do rozwoju nauki. Czerpali oni wzorce z kultury antycznej, tradycji i wartości ogólnoludzkich, ustalali pisownię języków narodowych, zakładali szkoły i uniwersytety, poszerzali wiedzę z zakresu medycyny i innych dziedzin, mieli duży wkład w rozwój techniki i wychowywali całe społeczności i narody.

(oprac. na podst.: Ks. Cz. S. Bartnik, Co chrześcijaństwo dało Europie?)

Wytrwała praca Świętego Patryka oraz Świętych Cyryla i Metodego spowodowała, że chrzest przyjmowały całe narody. Działo się tak dzięki przyjętej wówczas metodzie pracy misyjnej: nawracaniu najpierw wodza plemienia lub władcy, którzy następnie wpływali na swoich poddanych. Pierwsi ewangelizatorzy nie zawahali się ponieść największych ofiar, aby Ewangelia objęła jak największe obszary Europy.

Dzięki działalności misyjnej św. Patryka, apostoła Irlandii (386–461), chrześcijaństwo przyjęła Zielona Wyspa. Głównymi ośrodkami rozwoju Kościoła stały się tam klasztory. W VI w. działalność misyjna mnichów irlandzkich objęła Szkocję, a następnie część plemion germańskich, które zajmowały północne tereny dzisiejszej Anglii. Chrystianizację plemion anglosaskich od południa rozpoczął na przełomie VI i VII w. św. Augustyn z Canterbury, działając w imieniu papieża Grzegorza I Wielkiego. Wkrótce misjonarze iroszkoccy i anglosascy wyruszyli na kontynent europejski, tworząc parafie, diecezje i archidiecezje. Jednym z najbardziej znanych był św. Wilibrord, który w 690 r. rozpoczął pracę apostolską wśród germańskich Fryzów, jednak największe zasługi w nawracaniu ludów germańskich, zwłaszcza na terenie Niemiec, ma św. Bonifacy.

– Do czego zobowiązuje nas przyjęcie nauki Chrystusa? – Co to znaczy budować życie na Chrystusie? – Dlaczego mamy być wdzięczni za dar wiary w Chrystusa?

Święci Cyryl i Metody urodzili się w Tesalonikach (dziś Macedonia Grecka), gdzie stykało się osadnictwo słowiańskie i greckie. Obaj byli bardzo zdolni i wykształceni.Na polecenie cesarza Bizancjum udali się z misją do Chazarów – ludu nad Morzem Czarnym. Tutaj uczestniczyli w dyskusjach między chrześcijanami, Żydami i wyznawcami islamu. W 862 r., na zaproszenie księcia Rościsława, przybyli głosić Ewangelię na Morawach. Bracia przyjęli zasadę odprawiania liturgii w języku słowiańskim, do którego Cyryl utworzył oryginalny alfabet – głagolicę. Następnie przetłumaczył na ten język teksty liturgiczne i biblijne. Wobec zarzutów o herezję formułowanych przez misjonarzy niemieckich Cyryl i Metody w 867 r. udali się do Rzymu – papież Hadrian II pozwolił na odprawianie liturgii w języku słowiańskim. Cyryl pozostał do końca życia w jednym z klasztorów rzymskich, a Metody ponownie udał się na Morawy (wschodnie Czechy), by kontynuować ewangelizację. Papież ustanowił go arcybiskupem przywróconej metropolii Sirmium (niedaleko obecnego Belgradu) i zwierzchnikiem Kościoła na terenach zachodniosłowiańskich. Mimo konfliktów z biskupami bawarskimi, które doprowadziły nawet do czasowego uwięzienia św. Metodego, papież Jan VIII mianował go legatem apostolskim do ewangelizacji Słowian. Według tradycji św. Metody ochrzcił czeskiego księcia Borzywoja i jego żonę Ludmiłę. Być może doprowadził także do chrztu księcia Wiślan. Zmarł na Morawach.

(oprac. na podst.: B. Kumor, Historia Kościoła)

Święty Patryk urodził się około 358 r. w Taberni (część Brytanii, należąca do cesarstwa rzymskiego). Gdy miał szesnaście lat, porwali go irlandzcy korsarze (piraci) i sprzedali do niewoli w Irlandii, gdzie przez sześć lat pracował jako pasterz. W tym czasie nauczył się języka i poznał panujące na wyspie obyczaje. Gdy udało mu się uciec, przybył do Galii (dziś Francja), gdzie zdobył wykształcenie w dwóch szkołach misyjnych na północy kraju. W 432 r. powrócił do Irlandii jako biskup. Apostołował tam, gdzie jeszcze nie głoszono Ewangelii – na północy i zachodzie. Nawrócił wielu wodzów plemion wraz z ich rodzinami i związanymi z nimi ludźmi. W Irlandii nie było wówczas miast, tak jak w cesarstwie rzymskim, dlatego też tworzył wspólnoty mnisze, początkowo złożone z kapłanów galijskich (dzisiejsza Francja) i brytyjskich. Wkrótce zaczęli dołączać do nich księża wywodzący się z Irlandii, a klasztory stały się ośrodkami powstających diecezji i parafii. Świętemu Patrykowi przypisuje się założenie w roku 444 głównej stolicy biskupiej w Irlandii – Armagh. Święty Patryk pracował gorliwie i pozyskiwał ludzi dla Chrystusa, ale był również krytykowany. W swojej obronie napisał dzieło Confessio (Wyznanie). Ostatni okres życia spędził w jednej ze wspólnot zakonnych, oddając się modlitwie i praktykom pokutnym. Zmarł 17 marca 461 r.

(oprac. na podst.: S. Hołodok, Święty Patryk)

Pod koniec VIII i na początku IX wieku chrzest przyjęli Słowianie: Słoweńcy, Chorwaci i Morawianie. Mieszkający na terenie tzw. Państwa Wielkomorawskiego Czesi oraz przodkowie współczesnych Słowaków na prośbę miejscowego księcia byli chrystianizowani przez św. Cyryla i Metodego. Pod koniec IX w. Europa Środkowa przeżywała najazd Madziarów (Węgrów), którzy osiedliwszy się nad Dunajem, ulegali wpływom chrześcijaństwa. Przyczynił się do tego św. Stefan, władca Węgier. Wcześniej Mieszko I, książę Polan, ożenił się z księżniczką czeską Dąbrówką i za jej sprawą wraz ze swym dworem przyjął chrzest. Na ziemiach polskich duże znaczenie miała działalność św. Wojciecha, biskupa Pragi, a potem jego kult, ponieważ zginął on śmiercią męczeńską z rąk pogańskich Prusów. Inną ważną postacią, niestety nieco zapomnianą, był św. Bruno Bonifacy z Kwerfurtu, który pragnął naśladować św. Wojciecha w pracy misyjnej i podobnie jak on zginął z rąk Jaćwingów (na terenie dzisiejszego pogranicza polsko-litewskiego).

Święty Paweł zachęcał, aby swoje życie opierać na Chrystusie i Jego nauce. Tak jak drzewo czerpie życiodajne soki dzięki mocnym korzeniom, tak człowiek ma czerpać moc z Chrystusa.

Jak więc przejęliście naukę o Chrystusie Jezusie jako Panu, tak dalej w Nim postępujcie: zapuśćcie w Nim korzenie i na Nim dalej się budujcie, i umacniajcie się w wierze, jak was nauczono, pełni wdzięczności. (Kol 2,6-7)

W drugiej połowie X w. rozpoczęła się chrystianizacja Rusi. W roku 957 księżna kijowska Olga przyjęła chrzest prawdopodobnie w Konstantynopolu, ale sprowadzała łacińskich misjonarzy z Europy zachodniej. Po nawrocie pogaństwa na terenach Rusi Kijowskiej dzieło ewangelizacji kontynuował jej wnuk – św. Włodzimierz, który przyjął chrzest w 988 r. i związał swój kraj z greckim Kościołem w Konstantynopolu. W połowie XIII w. Polscy misjonarze próbowali głosić Ewangelię na Litwie, ale dopiero z końcem wieku XIV – dzięki małżeństwu wielkiego księcia litewskiego Władysława Jagiełły z królową Polski św. Jadwigą oraz zawarciu unii polsko-litewskiej – chrystianizacja tego kraju zaczęła przynosić efekty.

(oprac. na podst.: J. Strzelczyk, Apostołowie Europy)

Cywilizacja europejska nieodłącznie jest związana z pojawieniem się na tych terenach chrześcijaństwa. Zaczęło się od apostołów, którzy swoją działalność misyjną prowadzili przede wszystkim w różnych częściach Imperium Rzymskiego. Zakładali oni gminy chrześcijańskie i udzielali chrztu kolejnym osobom. W Imperium Rzymskim chrześcijanie cierpieli prześladowania przez niemal trzy wieki. Dopiero gdy dzięki cesarzowi Konstantynowi ogłoszono tzw. edykt mediolański (313 r.), chrześcijaństwo umocniło się i rozrosło. Jeszcze przed upadkiem Rzymu (IV i V w.), podczas wielkich wędrówek ludów, zwanych barbarzyńskimi, z chrześcijanami zetknęły się plemiona germańskie. Następnie chrześcijaństwo przyjęli Frankowie, których państwo w końcu V wieku obejmowało północną część dzisiejszej Francji, Belgię i zachodnie krańce Niemiec. W 496 r. ich król Chlodwig został ochrzczony przez św. Remigiusza.

Moim obowiązkiem chrześcijanina jest:

• poszerzać wiedzę na temat rozwoju chrześcijaństwa w Europie i w Polsce,
• brać udział w uroczystościach państwowych i dbać o ich religijny charakter (np. udział we Mszy Świętej w dni świąt narodowych),
• dbać o znaki obecności Boga w miejscach publicznych (np. krzyże w salach, noszenie medalików),
• stanowczo i odważnie bronić wiary przed wyśmianiem i prześladowaniem (np. próbą zdejmowania krzyża, manifestacjami obrażającymi wartości chrześcijańskie),
• domagać się przestrzegania prawa do publicznego wyznawania swojej wiary.

Wszystko to sprawi, że inni będą szanować wartości wypływające z wiary, a my sami będziemy coraz mocniej w niej wzrastać.