ΜΕΝΟΥ
το 1ο Γυμνάσιο Μεταμόρφωσης σε προκαλεί να ανακαλύψεις τον μυστικό θησαυρό
της Πάρνηθας !
ΞΕΚΙΝΑ ΕΔΩ
αποστολή
διάλεξε τον προορισμό σου!
ο τόπος καιοι άνθρωποι!
τα "καταφύγια"!
οι πηγές καιη φύση!
τα πρώην βασιλικά κτήματα!
τα κάστρα!
ΞΕΚΙΝΑ ΕΔΩ
Καλώς ορίσατε στην πρώτη αποστολή! Είστε έτοιμοι να ανακαλύψουμε τα μυστικά διαφόρων σημείων "καταφυγής" των περιηγητών της Πάρνηθας;
1η ερώτηση:Ποια εκκλησία στην Πάρνηθα λειτουργεί κανονικά έως σήμερα;
η Αγία Τριάδα
η Ζωοδόχος Πηγή
ο Άγιος Νικόλαος
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
2η ερώτηση:Πόσες εκκλησίες υπάρχουν στο βουνό της Πάρνηθας;
25
35
πάνω από 40
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
3η ερώτηση:η εκκλησία που εικονίζεται είναι
της Αναλήψεως
της Αναστάσεως
δεν είναι εκκλησία
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
3η ερώτηση:Στο καταφύγιο στο Μπάφι υπάρχει
δανειστική βιβλιοθήκη
τραπέζι μπιλιάρδου
μακέτα της Πάρνηθας
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
5η ερώτηση:Το καταφύγιο στο Φλαμπούρι είναι σε υψόμετρο
930 μέτρων
1158 μέτρων
1413 μέτρων
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
δες τον αριθμό!
ο πρώτος αριθμόςτου χρηματοκιβωτίου είναι το 1
εργασίες μαθητών και βιβλιογραφία
ΞΕΚΙΝΑ ΕΔΩ
Καλώς ορίσατε στην δεύτερη αποστολή! Για να δούμε τι ξέρουμε για τον τόπο και τους ανθρώπους της Πάρνηθας!
1η ερώτηση:Η πηγή της Κυράς στην Πάρνηθα πήρε το όνομά της
από την πριγκίπισσα του κάστρου της Φυλής
από την Κυρά Βαγγελιώ
από ένα μικρό κορίτσι
ήξερες ότι
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
2η ερώτηση:Τι σημαίνει η φράση "είπαμε το νερό νεράκι"
διψάσαμε
τραγουδήσαμε
είπαμε το μάθημα απ'έξω και ανακατωτά
ήξερες ότι
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
3η ερώτηση:Το Τατόι πήρε το όνομά του:
από το ομώνυμο αεροδρόμιο
από ένα είδος πτηνού
από τον Τατόη
ήξερες ότι
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
4η ερώτηση:Τι είναι οι ντόντιλιες;
χορευτική φιγούρα
μακριές κάλτσες
φαγητό
ήξερες ότι
ΣΩΣΤΑ!
δες τον αριθμό!
εργασίες μαθητών και βιβλιογραφία
ο δεύτερος αριθμός του χρηματοκιβωτίου είναι το 9
ΞΕΚΙΝΑ ΕΔΩ
Καλώς ορίσατε στην τρίτη αποστολή! Ώρα να ξεδιψάσουμε στις πηγές της Πάρνηθας και να γνωρίσουμε τη φύση στο βουνό!
1η ερώτηση:Η ονομασία της πηγής Μπαχούνια σημαίνει:
α) χαράδρα
β) ξωτικά
γ) κράτημα
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
2η ερώτηση:Πώς ονομάζεται το διάσημο φυτό της Πάρνηθας;
α) μαργαρίτα
β) καμπανούλα
γ) λεβάντα
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
3η ερώτηση:Ο πληθυσμός των ελαφιών στην Πάρνηθα αυξάνεται με σταθερό ρυθμό.
Λάθος
Σωστό
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
4η ερώτηση:Από πού πήρε το όνομά της η μικρή λίμνη "Κιθάρα" δίπλα στην πηγή;
α) γινόταν συναυλία κιθαριστών εκεί
β) κάποιος έχασε την κιθάρα του εκεί
γ) από το σχήμα της
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
5η ερώτηση:Ποιο φυτό εικονίζεται δίπλα;
α) κουμαριά
β) βατομουριά
γ) καρπουζιά
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
6η ερώτηση:Ποιο φυτό εικονίζεται δίπλα;
α) ορχιδέα
β) ασφόδελος
γ) κρίνος
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
7η ερώτηση:Ποιο πέτρωμα εικονίζεται δίπλα;
α) μάρμαρο
β) διαμάντι
γ) ασβεστόλιθος
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
8η ερώτηση:Στην Πάρνηθα υπάρχουν πολλοί καρστικοί σχηματισμοί. Αυτό σημαίνει ότι:
α) υπάρχουν σπήλαια και βάραθρα
β) υπάρχουν κοιλάδες με ποτάμια
γ) υπάρχουν μετεωρίτες
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
δες τον αριθμό!
O τρίτος αριθμόςτου χρηματοκιβωτίου είναι το 7
Εργασίες μαθητών και βιβλιογραφία
Καλώς ορίσατε στην τέταρτη αποστολή! Ας νιώσουμε και λίγο βασιλιάδες στην Πάρνηθα!
ΞΕΚΙΝΑ ΕΔΩ
1η ερώτηση:από ποιον αρχιτέκτονα χτίστηκε το παλιό κτίριο των ανακτόρων;
από τον Μπούκη
από τον Τσίλλερ
από τον Καλατράβα
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
το αρχικό σχέδιο των ανακτόρων από τον Τσίλλερ
2η ερώτηση:από ποιον αρχιτέκτονα χτίστηκε το κεντρικό κτίριο των ανακτόρων;
από τον Μπούκη
από τον Ρουβά
από τον Τσίλλερ
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
3η ερώτηση:τι υπήρχε στο δωμάτιο της βασίλισσας Όλγας;
το γραφείο της
το playroom της
η μπανιέρα της
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
ερώτηση 4:η εικονιζόμενη πόρτα, οδηγεί:
σε ένα καταφύγιο
σε ένα γυμναστήριο
σε μια σπηλιά
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
ερώτηση 5:από πού καταγόταν η βουτυροκόμος των ανακτόρων;
από τη Δανία
από την Ολλανδία
από την Μαδαγασκάρη
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
ερώτηση 6:Πότε κηρύχθηκε στην Ελλάδα η αβασίλευτη δημοκρατία;
1967
1974
πέρυσι
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
δες τον αριθμό!
ο τέταρτος αριθμόςτου χρηματοκιβωτίου είναι το 6
εργασίες μαθητών και βιβλιογραφία
ΞΕΚΙΝΑ ΕΔΩ
Καλώς ορίσατε στην πέμπτη αποστολή! Τώρα ήλθε η ώρα να γίνεις ο πορθητής των κάστρων της Πάρνηθας!
1η ερώτηση:Η πρόσβαση στον Παλαιόπυργο διασφαλιζόταν μέσω
μυστικού υπόγειου λαγουμιού
ξύλινης σκάλας με είσοδο ψηλά
των μακριών μαλλιών της Ραπουνζέλ
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
2η ερώτηση:Ο Παλαιόπυργος βρίσκεται
κοντά στο αρχαίο φρούριο της Φυλής
στην πλατεία της Μεταμόρφωσης
στην ευρύτερη περιοχή του αρχαίου Συπαληττού
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
3η ερώτηση:τι εικονίζεται στη διπλανή φωτογραφία;
το στόμιο πηγαδιού
το στόμιο αποχέτευσης
το στόμιο αεραγωγού
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
4η ερώτηση:Το φρούριο της Δεκέλειας περιέβαλε τον λόφο με το τοπωνύμιο
Κοκορέμι
Φλαμπούρι
Παλιόκαστρο
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
5η ερώτηση:Πόσοι αρχαίοι πύργοι υπάρχουν στην Πάρνηθα;
16
17
20
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
δες τον αριθμό!
εργασίες μαθητών και βιβλιογραφία
ο πέμπτος αριθμόςτου χρηματοκιβωτίου είναι το 1
Θα προσπαθήσεις πάλι ;
Η περιπέτεια δεν έχει τελειώσει ακόμη!
Ποιος είναι ο κωδικός; 🔑
12345
μιας δασκάλας
δεκαπεντασύλλαβη έμπνευση
κόμικ με ελαφάκι
κόμικ με βασιλική χαρά
οπτικοποίηση γιορτής
κόμικ μυστηρίου
κόμικ με σκιουράκι
κόμικ με πουλάκι
τα μυστικά της έμπνευσης και της τέχνης!
περιπατητική πρόταση σε πηγές!
περιπατητική πρόταση σε κάστρα!
περιπατητική πρόταση στα ανάκτορα!
ταξίδι από ψηλά στον ενετικό πύργο!
βιβλιογραφία
συντελεστές και ευχαριστίες!
οι αναμνήσεις μας!
συνολικό ερευνητικό υλικό
Στην περιoχή της Πάρνηθας υπάρχουν πάνω από 40 εκκλησίες. Οι περισσότερες είναι χτισμένες πάνω σε αρχαία περάσματα, παλιές εκγαταστάσεις ή ακόμη και πάνω στους πρόποδες του βουνού.
Το στόμιο είναι ό,τι έχει απομείνει από το πηγάδι που καλύφθηκε κατά την κατασκευή του σύγχρονου χωματόδρομου. Βρίσκεται λίγα μέτρα μακριά από τον ενετικό Παλαιόπυργο και προφανώς εξυπηρετούσε τις ανάγκες των ενοίκων του για νερό. Μάλιστα, όπως βλέπεις στη διπλανή εικόνα, υπήρχε και ένα πηγάδι ή δεξαμενή μέσα στον πύργο, για να εξασφαλίζει νερό κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του!
Ο ενετικός πύργος πράγματι βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή του αρχαίου Συπαληττού, εκεί όπου ανήκε και η περιοχή μας, η Μεταμόρφωση στην αρχαιότητα, κοντά στο οχυρό της Δεκέλειας, όπως είχε χαρτογραφηθεί και από τον γερμανό χαρτογράφο Kaupert, που μελέτησε την Αττική μαζί με τον Curtius, προϊστάμενο του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, από το 1875 έως το 1877. Στον χάρτη του Kaupert που βλέπεις, με το γαλάζιο βελάκι είναι το αρχαίο οχυρό της Δεκέλειας και με το κόκκινο βελάκι είναι ο ενετικός Παλαιόπυργος.
O βασιλιάς Γεώργιος ο Α΄έφερε και μεγαλόσωμα ελάφια από την Βαυαρία για να διασταυρωθούν με τα γηγενή ελάφια της Πάρνηθας. Με την πάροδο του χρόνου και λόγω της οικολογικής καταστροφής, τα ελάφια μειώνονται.
Παλαιότερα στην Πάρνηθα υπήρχαν πάνω από 70 πηγές σε υψόμετρο άνω των 600 μ. και πάνω από 120 πηγές, βρύσες και πηγάδια σε όλο το βουνό. Σήμερα έχουν μειωθεί σε περίπου 45 πηγές συνεχούς ροής. Δυστυχώς, μετά και την μεγάλη πυρκαγιά στην Πάρνηθα το 2023, το νερό σε πολλές πηγές έχει στερέψει, ενώ και εκεί που ακόμη αναβλύζει, θα χρειαστεί πολλά χρόνια για είναι πόσιμο με ασφάλεια, λόγω του υδροφόρου ορίζοντα που έχει μολυνθεί με άνθρακα.
Ο Ι.Ν. της Αγίας Τριάδας είναι ένα μικρό, ιστορικό εκκλησάκι στην Πάρνηθα, κοντά στο εγκαταλελειμμένο Σανατόριο και είναι χτισμένος σε υψόμετρο 1000μ., σε ομαλή πευκόφυτη πλαγιά. Χρονολογείται από τον 13ο αιώνα και υπάγεται στην Ιερά Μονή Πετράκη. Ο ναός είναι κατάγραφος με τοιχογραφίες του 18ου αιώνα, ενώ σε ορισμένα σημεία έχουν αποκαλυφθεί τμήματα τοιχογραφιών της περιόδου 13ου - 15ου αιώνα. Κάθε χρόνο, ανήμερα του Αγίου Πνεύματος, πραγματοποιείται παραδοσιακό πανηγύρι στην Αγία Τριάδα, με θρησκευτικές τελετές, λιτάνευση της εικόνας και πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Το καταφύγιο στο Φλαμπούρι είναι στο μεγαλύτερο υψόμετρο στην Πάρνηθα. Το Μπάφι βρίσκεται σε υψόμετρο 1138 μέτρων, ενώ η ψηλότερη κορυφή της Πάρνηθας, η Καραβόλα, είναι σε υψόμετρο 1413 μέτρων.
Κάποιοι θεωρούν ότι το τοπωνύμιο Τατόι προέρχεται από τα κτήματα της οικογένειας Τατόη, που υπήρχαν εκεί και ήταν Αρβανίτες την καταγωγή που εγκαταστάθηκαν στην Αττική τον 14ο αιώνα. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, η ονομασία είναι μεταγενέστερη, του 16ου αιώνα και προέρχεται από το όνομα του ιδιοκτήτη της περιοχής Αρτίκη Τατόη, ο οποίος ήταν Αρβανιτόβλαχος
Το 1974 με δημοψήφισμα απαλλοτριώνεται αναγκαστικά υπέρ του δημοσίου ολόκληρη η λεγόμενη «Βασιλική περιουσία» και το 1975 με την οριστική κατάργηση του θεσμού της Βασιλείας απομένει προς ρύθμιση η περιουσία αυτή. Το 2002 το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, μετά από προσφυγή της τέως βασιλικής οικογένειας, αποφασίζει να παραμείνει το κτήμα Τατοΐου στο ελληνικό δημόσιο έναντι αποζημίωσης των πρώην ιδιοκτητών του. Μάλιστα, το 2000 είχε ενταχθεί ήδη στο προστατευόμενο δίκτυο Natura μαζί με όλη την Πάρνηθα.
Η αποστολή σου είναι να απαντήσεις σε όλες τις ερωτήσεις για την Πάρνηθα και την ιστορία της! Ειδικότερα, εστιάζουμε στην ευρύτερη περιοχή του Τατοΐου. Αν τα καταφέρεις, θα βρεις τον κωδικό για να ξεκλειδώσεις το χρηματοκιβώτιο και να πάρεις τον κρυμμένο θησαυρό!
Οι εχθροί επεδίωκαν να εισβάλλουν κρυφά και αθόρυβα στο οχυρό που πολιορκούσαν και η χρήση ξύλινης σκάλας υπονόμευε την εισβολή τους λόγω του θορύβου που προκαλούσε, ενώ μπορούσαν οι πολιορκούμενοι κατά την εισβολή να την καταστρέψουν και έτσι να αποκλείσουν κάθε τρόπο εισόδου στον πύργο! Αυτή η αρχιτεκτονική εκδοχή εισόδων σε πύργους ήταν διαδεδομένη ειδικά στην Εύβοια, όπως φαίνεται και στην εικόνα που βλέπεις, ενός αναστηλωμένου ενετικού πύργου στο Βασιλικό, κοντά στην Χαλκίδα.
Πιστεύεται ότι μια οικογένεια στην οποία οι καμπάνες μεγαλώνουν και ανθίζουν θα είναι ισχυρή και ευτυχισμένη.
Οι ντόντιλιες είναι ένα παραδοσιακό πιάτο που συναντάμε κυρίως σε αρβανιτοχώρια της πατρίδας μας. Είναι γνωστές και ως γκόγκλιες, τζόλιες, μακαρόνια κατσιαστά, τζότζιλες, κρίμπιλιες, ανάλογα με τον τόπο και το σχήμα τους. Τα μακαρόνια αυτά ακόμα και σήμερα τρώγονται καθ’ όλη τη διάρκεια των Αποκρεών με αποκορύφωμα την εβδομάδα της Τυρινής και την Τσικνοπέμπτη και κατέχουν πρώτη θέση στο αποκριάτικο τραπέζι των Μενιδιατών
Το καταφύγιο έχει ανακαινιστεί και παρέχει υπηρεσίες εστίασης αλλά και διαμονής για όσους θέλουν να διανυκτερεύσουν εκεί!
Οι καρστικοί σχηματισμοί επιφανειακά είναι διαβρώσεις των πετρωμάτων (όπως οι δολίνες της Πάρνηθας), υπόγεια είναι σπήλαια ή βάραθρα, (όπως το σπήλαιο του Πανός στην Πάρνηθα), ενώ δημιουργούν και τις λεγόμενες καρστικές πηγές νερού (όπως η εικονιζόμενη πηγή της Χήνας, στην Πάρνηθα, που πλέον έχει στερέψει)
Στον λόφο των βασιλικών τάφων στο Τατόι, απέναντι από την εκκλησία της Αναστάσεως, έχει κτιστεί το 1940 ένα μαυσωλείο, ως ομοίωμα εκκλησίας. Οι τάφοι των τέως βασιλέων βρίσκονται στον λόφο της αρχαίας Δεκέλειας, γνωστό ήδη και από τα μέλη της βασιλικής αυλής του Γεωργίου του Α'. Η επιλογή να ταφούν εκεί είναι σημειολογική για να τονιστεί η σύνδεση με το αρχαίο ελληνικό παρελθόν, κάτι που προκύπτει και από τη λογική ενός μαυσωλείου, όπως ήταν λ.χ. και οι θολωτοί μυκηναϊκοί τάφοι, με τις ταφές εντός του μνημειώδους χώρου.
Η λέξη «μπάχου» σημαίνει κρατήσου/κράτα στα αρβανίτικα, άρα μπαχούνια είναι το κράτημα, στην ορολογία των βοσκών το βοσκοτόπι, μιας που υπάρχει εκεί λιβάδι και κορίτα με νερό για τα ζώα και εκεί τα κρατάς (μαρτυρία της Μαρίας Τάκου του Παναγιώτη, γεννημένης στη Νέα Ιωνία το 1954).
Η δεξαμενή, που δέχεται το νερό της παρακείμενης πηγής, έχει το σχήμα κιθάρας, σχηματίζοντας μια μικρή "λίμνη". Σήμερα διακρίνονται τα ίχνη του πέτρινου περιβόλου της, τα σκαλοπάτια καθόδου σε αυτήν και εκατέρωθεν αυτών οι δύο μεγάλοι, μεταλλικοί κρουνοί που τροφοδοτούσαν την δεξαμενή με νερό. Αυτοί οι κρουνοί πήραν τα ονόματα των δύο κοριτσιών του βασιλιά Γεωργίου Α΄ και της Όλγας, της Αλεξάνδρας και της Μαρίας.
Το πιο εντυπωσιακό αρχαίο κάστρο της Πάρνηθας είναι το κάστρο της Φυλής, που το βλέπεις στη διπλανή εικόνα. Χτισμένο στο δεύτερο μισό του 5ου αι. π.Χ., χρησιμοποιήθηκε σύμφωνα με τον Ξενοφώντα και από τον Θρασύβουλο, εναντίον των Τριάκοντα τυράννων, το 404 π.Χ.
Σύμφωνα με την παράδοση, οι πηγές θεωρούνταν κατοικίες ξωτικών. Για να καλοπιάσουν και να γλυκάνουν τα πνεύματα, οι άνθρωποι πρόσφεραν γλυκίσματα ή σπόρους. Τι λέει, λοιπόν, ο μύθος με το κορίτσι; Η ιστορία που έχει μεταφερθεί από στόμα με στόμα αναφέρει ότι τα απογεύματα του χειμώνα, όταν πέφτει ο ήλιος, ο οδοιπόρος δεν πρέπει να βρεθεί κοντά εκεί. Κι αυτό γιατί θα συναντήσει το κοριτσάκι με τα άσπρα.
Το εργαστήριο κατασκευάστηκε την περίοδο 1894-95. Στο βουτυροκομείο εργαζόταν η βουτυροκόμος Μαρία Πέτερσεν. Ήταν από τη Δανία και ζούσε δίπλα στο εργαστήριο. Στις 3 Φεβρουαρίου 2023, το Υπουργείο Πολιτισμού πήρε απόφαση να αποκαταστήσει το βουτυροκομείο. Όταν ολοκληρωθεί η αποκατάσταση, το βουτυροκομείο θα λειτουργήσει σαν εργαστήριο παραγωγής βουτύρου και τυριού. Θα χρησιμοποιούνται οι ίδιες μέθοδοι όπως τότε, χωρίς τη χρήση μηχανών.
Λόγω της ύπαρξης παράλληλων στρωμάτων ασβεστόλιθου και σχιστόλιθου, η Πάρνηθα διαθέτει πολλές πηγές.
ΟΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΝΗΘΑΣ
George Terzis
Created on April 20, 2025
ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΓΝΩΣΕΩΝ ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΠΑΡΝΗΘΑΣ 1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ 2024-2025 GENIALLY
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Corporate Escape Room: Operation Christmas
View
Secret Code
View
Reboot Protocol
View
Christmas Escape Room
View
Horror Escape Room
View
Witchcraft Escape Room
View
Desert Island Escape
Explore all templates
Transcript
ΜΕΝΟΥ
το 1ο Γυμνάσιο Μεταμόρφωσης σε προκαλεί να ανακαλύψεις τον μυστικό θησαυρό
της Πάρνηθας !
ΞΕΚΙΝΑ ΕΔΩ
αποστολή
διάλεξε τον προορισμό σου!
ο τόπος καιοι άνθρωποι!
τα "καταφύγια"!
οι πηγές καιη φύση!
τα πρώην βασιλικά κτήματα!
τα κάστρα!
ΞΕΚΙΝΑ ΕΔΩ
Καλώς ορίσατε στην πρώτη αποστολή! Είστε έτοιμοι να ανακαλύψουμε τα μυστικά διαφόρων σημείων "καταφυγής" των περιηγητών της Πάρνηθας;
1η ερώτηση:Ποια εκκλησία στην Πάρνηθα λειτουργεί κανονικά έως σήμερα;
η Αγία Τριάδα
η Ζωοδόχος Πηγή
ο Άγιος Νικόλαος
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
2η ερώτηση:Πόσες εκκλησίες υπάρχουν στο βουνό της Πάρνηθας;
25
35
πάνω από 40
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
3η ερώτηση:η εκκλησία που εικονίζεται είναι
της Αναλήψεως
της Αναστάσεως
δεν είναι εκκλησία
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
3η ερώτηση:Στο καταφύγιο στο Μπάφι υπάρχει
δανειστική βιβλιοθήκη
τραπέζι μπιλιάρδου
μακέτα της Πάρνηθας
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
5η ερώτηση:Το καταφύγιο στο Φλαμπούρι είναι σε υψόμετρο
930 μέτρων
1158 μέτρων
1413 μέτρων
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
δες τον αριθμό!
ο πρώτος αριθμόςτου χρηματοκιβωτίου είναι το 1
εργασίες μαθητών και βιβλιογραφία
ΞΕΚΙΝΑ ΕΔΩ
Καλώς ορίσατε στην δεύτερη αποστολή! Για να δούμε τι ξέρουμε για τον τόπο και τους ανθρώπους της Πάρνηθας!
1η ερώτηση:Η πηγή της Κυράς στην Πάρνηθα πήρε το όνομά της
από την πριγκίπισσα του κάστρου της Φυλής
από την Κυρά Βαγγελιώ
από ένα μικρό κορίτσι
ήξερες ότι
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
2η ερώτηση:Τι σημαίνει η φράση "είπαμε το νερό νεράκι"
διψάσαμε
τραγουδήσαμε
είπαμε το μάθημα απ'έξω και ανακατωτά
ήξερες ότι
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
3η ερώτηση:Το Τατόι πήρε το όνομά του:
από το ομώνυμο αεροδρόμιο
από ένα είδος πτηνού
από τον Τατόη
ήξερες ότι
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
4η ερώτηση:Τι είναι οι ντόντιλιες;
χορευτική φιγούρα
μακριές κάλτσες
φαγητό
ήξερες ότι
ΣΩΣΤΑ!
δες τον αριθμό!
εργασίες μαθητών και βιβλιογραφία
ο δεύτερος αριθμός του χρηματοκιβωτίου είναι το 9
ΞΕΚΙΝΑ ΕΔΩ
Καλώς ορίσατε στην τρίτη αποστολή! Ώρα να ξεδιψάσουμε στις πηγές της Πάρνηθας και να γνωρίσουμε τη φύση στο βουνό!
1η ερώτηση:Η ονομασία της πηγής Μπαχούνια σημαίνει:
α) χαράδρα
β) ξωτικά
γ) κράτημα
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
2η ερώτηση:Πώς ονομάζεται το διάσημο φυτό της Πάρνηθας;
α) μαργαρίτα
β) καμπανούλα
γ) λεβάντα
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
3η ερώτηση:Ο πληθυσμός των ελαφιών στην Πάρνηθα αυξάνεται με σταθερό ρυθμό.
Λάθος
Σωστό
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
4η ερώτηση:Από πού πήρε το όνομά της η μικρή λίμνη "Κιθάρα" δίπλα στην πηγή;
α) γινόταν συναυλία κιθαριστών εκεί
β) κάποιος έχασε την κιθάρα του εκεί
γ) από το σχήμα της
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
5η ερώτηση:Ποιο φυτό εικονίζεται δίπλα;
α) κουμαριά
β) βατομουριά
γ) καρπουζιά
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
6η ερώτηση:Ποιο φυτό εικονίζεται δίπλα;
α) ορχιδέα
β) ασφόδελος
γ) κρίνος
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
7η ερώτηση:Ποιο πέτρωμα εικονίζεται δίπλα;
α) μάρμαρο
β) διαμάντι
γ) ασβεστόλιθος
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
8η ερώτηση:Στην Πάρνηθα υπάρχουν πολλοί καρστικοί σχηματισμοί. Αυτό σημαίνει ότι:
α) υπάρχουν σπήλαια και βάραθρα
β) υπάρχουν κοιλάδες με ποτάμια
γ) υπάρχουν μετεωρίτες
Ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
δες τον αριθμό!
O τρίτος αριθμόςτου χρηματοκιβωτίου είναι το 7
Εργασίες μαθητών και βιβλιογραφία
Καλώς ορίσατε στην τέταρτη αποστολή! Ας νιώσουμε και λίγο βασιλιάδες στην Πάρνηθα!
ΞΕΚΙΝΑ ΕΔΩ
1η ερώτηση:από ποιον αρχιτέκτονα χτίστηκε το παλιό κτίριο των ανακτόρων;
από τον Μπούκη
από τον Τσίλλερ
από τον Καλατράβα
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
το αρχικό σχέδιο των ανακτόρων από τον Τσίλλερ
2η ερώτηση:από ποιον αρχιτέκτονα χτίστηκε το κεντρικό κτίριο των ανακτόρων;
από τον Μπούκη
από τον Ρουβά
από τον Τσίλλερ
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
3η ερώτηση:τι υπήρχε στο δωμάτιο της βασίλισσας Όλγας;
το γραφείο της
το playroom της
η μπανιέρα της
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
ερώτηση 4:η εικονιζόμενη πόρτα, οδηγεί:
σε ένα καταφύγιο
σε ένα γυμναστήριο
σε μια σπηλιά
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
ερώτηση 5:από πού καταγόταν η βουτυροκόμος των ανακτόρων;
από τη Δανία
από την Ολλανδία
από την Μαδαγασκάρη
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
ερώτηση 6:Πότε κηρύχθηκε στην Ελλάδα η αβασίλευτη δημοκρατία;
1967
1974
πέρυσι
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
δες τον αριθμό!
ο τέταρτος αριθμόςτου χρηματοκιβωτίου είναι το 6
εργασίες μαθητών και βιβλιογραφία
ΞΕΚΙΝΑ ΕΔΩ
Καλώς ορίσατε στην πέμπτη αποστολή! Τώρα ήλθε η ώρα να γίνεις ο πορθητής των κάστρων της Πάρνηθας!
1η ερώτηση:Η πρόσβαση στον Παλαιόπυργο διασφαλιζόταν μέσω
μυστικού υπόγειου λαγουμιού
ξύλινης σκάλας με είσοδο ψηλά
των μακριών μαλλιών της Ραπουνζέλ
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
2η ερώτηση:Ο Παλαιόπυργος βρίσκεται
κοντά στο αρχαίο φρούριο της Φυλής
στην πλατεία της Μεταμόρφωσης
στην ευρύτερη περιοχή του αρχαίου Συπαληττού
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
3η ερώτηση:τι εικονίζεται στη διπλανή φωτογραφία;
το στόμιο πηγαδιού
το στόμιο αποχέτευσης
το στόμιο αεραγωγού
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
4η ερώτηση:Το φρούριο της Δεκέλειας περιέβαλε τον λόφο με το τοπωνύμιο
Κοκορέμι
Φλαμπούρι
Παλιόκαστρο
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
επόμενη ερώτηση
5η ερώτηση:Πόσοι αρχαίοι πύργοι υπάρχουν στην Πάρνηθα;
16
17
20
ήξερες ότι;
ΣΩΣΤΑ!
δες τον αριθμό!
εργασίες μαθητών και βιβλιογραφία
ο πέμπτος αριθμόςτου χρηματοκιβωτίου είναι το 1
Θα προσπαθήσεις πάλι ;
Η περιπέτεια δεν έχει τελειώσει ακόμη! Ποιος είναι ο κωδικός; 🔑
12345
μιας δασκάλας
δεκαπεντασύλλαβη έμπνευση
κόμικ με ελαφάκι
κόμικ με βασιλική χαρά
οπτικοποίηση γιορτής
κόμικ μυστηρίου
κόμικ με σκιουράκι
κόμικ με πουλάκι
τα μυστικά της έμπνευσης και της τέχνης!
περιπατητική πρόταση σε πηγές!
περιπατητική πρόταση σε κάστρα!
περιπατητική πρόταση στα ανάκτορα!
ταξίδι από ψηλά στον ενετικό πύργο!
βιβλιογραφία
συντελεστές και ευχαριστίες!
οι αναμνήσεις μας!
συνολικό ερευνητικό υλικό
Στην περιoχή της Πάρνηθας υπάρχουν πάνω από 40 εκκλησίες. Οι περισσότερες είναι χτισμένες πάνω σε αρχαία περάσματα, παλιές εκγαταστάσεις ή ακόμη και πάνω στους πρόποδες του βουνού.
Το στόμιο είναι ό,τι έχει απομείνει από το πηγάδι που καλύφθηκε κατά την κατασκευή του σύγχρονου χωματόδρομου. Βρίσκεται λίγα μέτρα μακριά από τον ενετικό Παλαιόπυργο και προφανώς εξυπηρετούσε τις ανάγκες των ενοίκων του για νερό. Μάλιστα, όπως βλέπεις στη διπλανή εικόνα, υπήρχε και ένα πηγάδι ή δεξαμενή μέσα στον πύργο, για να εξασφαλίζει νερό κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του!
Ο ενετικός πύργος πράγματι βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή του αρχαίου Συπαληττού, εκεί όπου ανήκε και η περιοχή μας, η Μεταμόρφωση στην αρχαιότητα, κοντά στο οχυρό της Δεκέλειας, όπως είχε χαρτογραφηθεί και από τον γερμανό χαρτογράφο Kaupert, που μελέτησε την Αττική μαζί με τον Curtius, προϊστάμενο του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, από το 1875 έως το 1877. Στον χάρτη του Kaupert που βλέπεις, με το γαλάζιο βελάκι είναι το αρχαίο οχυρό της Δεκέλειας και με το κόκκινο βελάκι είναι ο ενετικός Παλαιόπυργος.
O βασιλιάς Γεώργιος ο Α΄έφερε και μεγαλόσωμα ελάφια από την Βαυαρία για να διασταυρωθούν με τα γηγενή ελάφια της Πάρνηθας. Με την πάροδο του χρόνου και λόγω της οικολογικής καταστροφής, τα ελάφια μειώνονται.
Παλαιότερα στην Πάρνηθα υπήρχαν πάνω από 70 πηγές σε υψόμετρο άνω των 600 μ. και πάνω από 120 πηγές, βρύσες και πηγάδια σε όλο το βουνό. Σήμερα έχουν μειωθεί σε περίπου 45 πηγές συνεχούς ροής. Δυστυχώς, μετά και την μεγάλη πυρκαγιά στην Πάρνηθα το 2023, το νερό σε πολλές πηγές έχει στερέψει, ενώ και εκεί που ακόμη αναβλύζει, θα χρειαστεί πολλά χρόνια για είναι πόσιμο με ασφάλεια, λόγω του υδροφόρου ορίζοντα που έχει μολυνθεί με άνθρακα.
Ο Ι.Ν. της Αγίας Τριάδας είναι ένα μικρό, ιστορικό εκκλησάκι στην Πάρνηθα, κοντά στο εγκαταλελειμμένο Σανατόριο και είναι χτισμένος σε υψόμετρο 1000μ., σε ομαλή πευκόφυτη πλαγιά. Χρονολογείται από τον 13ο αιώνα και υπάγεται στην Ιερά Μονή Πετράκη. Ο ναός είναι κατάγραφος με τοιχογραφίες του 18ου αιώνα, ενώ σε ορισμένα σημεία έχουν αποκαλυφθεί τμήματα τοιχογραφιών της περιόδου 13ου - 15ου αιώνα. Κάθε χρόνο, ανήμερα του Αγίου Πνεύματος, πραγματοποιείται παραδοσιακό πανηγύρι στην Αγία Τριάδα, με θρησκευτικές τελετές, λιτάνευση της εικόνας και πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Το καταφύγιο στο Φλαμπούρι είναι στο μεγαλύτερο υψόμετρο στην Πάρνηθα. Το Μπάφι βρίσκεται σε υψόμετρο 1138 μέτρων, ενώ η ψηλότερη κορυφή της Πάρνηθας, η Καραβόλα, είναι σε υψόμετρο 1413 μέτρων.
Κάποιοι θεωρούν ότι το τοπωνύμιο Τατόι προέρχεται από τα κτήματα της οικογένειας Τατόη, που υπήρχαν εκεί και ήταν Αρβανίτες την καταγωγή που εγκαταστάθηκαν στην Αττική τον 14ο αιώνα. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, η ονομασία είναι μεταγενέστερη, του 16ου αιώνα και προέρχεται από το όνομα του ιδιοκτήτη της περιοχής Αρτίκη Τατόη, ο οποίος ήταν Αρβανιτόβλαχος
Το 1974 με δημοψήφισμα απαλλοτριώνεται αναγκαστικά υπέρ του δημοσίου ολόκληρη η λεγόμενη «Βασιλική περιουσία» και το 1975 με την οριστική κατάργηση του θεσμού της Βασιλείας απομένει προς ρύθμιση η περιουσία αυτή. Το 2002 το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, μετά από προσφυγή της τέως βασιλικής οικογένειας, αποφασίζει να παραμείνει το κτήμα Τατοΐου στο ελληνικό δημόσιο έναντι αποζημίωσης των πρώην ιδιοκτητών του. Μάλιστα, το 2000 είχε ενταχθεί ήδη στο προστατευόμενο δίκτυο Natura μαζί με όλη την Πάρνηθα.
Η αποστολή σου είναι να απαντήσεις σε όλες τις ερωτήσεις για την Πάρνηθα και την ιστορία της! Ειδικότερα, εστιάζουμε στην ευρύτερη περιοχή του Τατοΐου. Αν τα καταφέρεις, θα βρεις τον κωδικό για να ξεκλειδώσεις το χρηματοκιβώτιο και να πάρεις τον κρυμμένο θησαυρό!
Οι εχθροί επεδίωκαν να εισβάλλουν κρυφά και αθόρυβα στο οχυρό που πολιορκούσαν και η χρήση ξύλινης σκάλας υπονόμευε την εισβολή τους λόγω του θορύβου που προκαλούσε, ενώ μπορούσαν οι πολιορκούμενοι κατά την εισβολή να την καταστρέψουν και έτσι να αποκλείσουν κάθε τρόπο εισόδου στον πύργο! Αυτή η αρχιτεκτονική εκδοχή εισόδων σε πύργους ήταν διαδεδομένη ειδικά στην Εύβοια, όπως φαίνεται και στην εικόνα που βλέπεις, ενός αναστηλωμένου ενετικού πύργου στο Βασιλικό, κοντά στην Χαλκίδα.
Πιστεύεται ότι μια οικογένεια στην οποία οι καμπάνες μεγαλώνουν και ανθίζουν θα είναι ισχυρή και ευτυχισμένη.
Οι ντόντιλιες είναι ένα παραδοσιακό πιάτο που συναντάμε κυρίως σε αρβανιτοχώρια της πατρίδας μας. Είναι γνωστές και ως γκόγκλιες, τζόλιες, μακαρόνια κατσιαστά, τζότζιλες, κρίμπιλιες, ανάλογα με τον τόπο και το σχήμα τους. Τα μακαρόνια αυτά ακόμα και σήμερα τρώγονται καθ’ όλη τη διάρκεια των Αποκρεών με αποκορύφωμα την εβδομάδα της Τυρινής και την Τσικνοπέμπτη και κατέχουν πρώτη θέση στο αποκριάτικο τραπέζι των Μενιδιατών
Το καταφύγιο έχει ανακαινιστεί και παρέχει υπηρεσίες εστίασης αλλά και διαμονής για όσους θέλουν να διανυκτερεύσουν εκεί!
Οι καρστικοί σχηματισμοί επιφανειακά είναι διαβρώσεις των πετρωμάτων (όπως οι δολίνες της Πάρνηθας), υπόγεια είναι σπήλαια ή βάραθρα, (όπως το σπήλαιο του Πανός στην Πάρνηθα), ενώ δημιουργούν και τις λεγόμενες καρστικές πηγές νερού (όπως η εικονιζόμενη πηγή της Χήνας, στην Πάρνηθα, που πλέον έχει στερέψει)
Στον λόφο των βασιλικών τάφων στο Τατόι, απέναντι από την εκκλησία της Αναστάσεως, έχει κτιστεί το 1940 ένα μαυσωλείο, ως ομοίωμα εκκλησίας. Οι τάφοι των τέως βασιλέων βρίσκονται στον λόφο της αρχαίας Δεκέλειας, γνωστό ήδη και από τα μέλη της βασιλικής αυλής του Γεωργίου του Α'. Η επιλογή να ταφούν εκεί είναι σημειολογική για να τονιστεί η σύνδεση με το αρχαίο ελληνικό παρελθόν, κάτι που προκύπτει και από τη λογική ενός μαυσωλείου, όπως ήταν λ.χ. και οι θολωτοί μυκηναϊκοί τάφοι, με τις ταφές εντός του μνημειώδους χώρου.
Η λέξη «μπάχου» σημαίνει κρατήσου/κράτα στα αρβανίτικα, άρα μπαχούνια είναι το κράτημα, στην ορολογία των βοσκών το βοσκοτόπι, μιας που υπάρχει εκεί λιβάδι και κορίτα με νερό για τα ζώα και εκεί τα κρατάς (μαρτυρία της Μαρίας Τάκου του Παναγιώτη, γεννημένης στη Νέα Ιωνία το 1954).
Η δεξαμενή, που δέχεται το νερό της παρακείμενης πηγής, έχει το σχήμα κιθάρας, σχηματίζοντας μια μικρή "λίμνη". Σήμερα διακρίνονται τα ίχνη του πέτρινου περιβόλου της, τα σκαλοπάτια καθόδου σε αυτήν και εκατέρωθεν αυτών οι δύο μεγάλοι, μεταλλικοί κρουνοί που τροφοδοτούσαν την δεξαμενή με νερό. Αυτοί οι κρουνοί πήραν τα ονόματα των δύο κοριτσιών του βασιλιά Γεωργίου Α΄ και της Όλγας, της Αλεξάνδρας και της Μαρίας.
Το πιο εντυπωσιακό αρχαίο κάστρο της Πάρνηθας είναι το κάστρο της Φυλής, που το βλέπεις στη διπλανή εικόνα. Χτισμένο στο δεύτερο μισό του 5ου αι. π.Χ., χρησιμοποιήθηκε σύμφωνα με τον Ξενοφώντα και από τον Θρασύβουλο, εναντίον των Τριάκοντα τυράννων, το 404 π.Χ.
Σύμφωνα με την παράδοση, οι πηγές θεωρούνταν κατοικίες ξωτικών. Για να καλοπιάσουν και να γλυκάνουν τα πνεύματα, οι άνθρωποι πρόσφεραν γλυκίσματα ή σπόρους. Τι λέει, λοιπόν, ο μύθος με το κορίτσι; Η ιστορία που έχει μεταφερθεί από στόμα με στόμα αναφέρει ότι τα απογεύματα του χειμώνα, όταν πέφτει ο ήλιος, ο οδοιπόρος δεν πρέπει να βρεθεί κοντά εκεί. Κι αυτό γιατί θα συναντήσει το κοριτσάκι με τα άσπρα.
Το εργαστήριο κατασκευάστηκε την περίοδο 1894-95. Στο βουτυροκομείο εργαζόταν η βουτυροκόμος Μαρία Πέτερσεν. Ήταν από τη Δανία και ζούσε δίπλα στο εργαστήριο. Στις 3 Φεβρουαρίου 2023, το Υπουργείο Πολιτισμού πήρε απόφαση να αποκαταστήσει το βουτυροκομείο. Όταν ολοκληρωθεί η αποκατάσταση, το βουτυροκομείο θα λειτουργήσει σαν εργαστήριο παραγωγής βουτύρου και τυριού. Θα χρησιμοποιούνται οι ίδιες μέθοδοι όπως τότε, χωρίς τη χρήση μηχανών.
Λόγω της ύπαρξης παράλληλων στρωμάτων ασβεστόλιθου και σχιστόλιθου, η Πάρνηθα διαθέτει πολλές πηγές.