5.41 wyd. Jedność e

Chrześcijaństwo a świat antyczny

01

Szukam tego, co ważne

Modlitwa

Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi. I w Jezusa Chrystusa, Syna Jego jedynego, Pana naszego, który się począł z Ducha Świętego, narodził się z Maryi Panny. Umęczon pod Ponckim Piłatem, ukrzyżowan, umarł i pogrzebion. Zstąpił do piekieł. Trzeciego dnia zmartwychwstał, wstąpił na niebiosa, siedzi po prawicy Boga Ojca wszechmogącego. Stamtąd przyjdzie sądzić żywych i umarłych. Wierzę w Ducha Świętego, święty Kościół powszechny, świętych obcowanie, grzechów odpuszczenie, ciała zmartwychwstanie, żywot wieczny. Amen.

Misje dzisiaj

Wciąż jest wiele narodów pogańskich, które nie słyszały o Jezusie Chrystusie i Jego Ewangelii. Terenami misyjnymi są dzisiaj Afryka i Azja oraz częściowo Ameryka Południowa (Amazonia).

Misje dzisiaj

wersja A

Obejrzyjcie fragmenty filmu. 1. Procesyjne rozpoczęcie Mszy Świętej – od 2:30 do 5:00. 2. Przeistoczenie – od 13:40 do 12:05. 3. Komunia Święta – od 14:20 do 15:00.

Misje dzisiaj

wersja B

Poznamy teraz fragment wpisu na blogu Marcina, który wyjeżdża na misje do Afryki i pomaga tamtejszym misjonarzom. Opisał on przebieg Mszy Świętej w misji Mpanshya w Zambii:

kliknij ikonki aktywne, by przeczytać tekst

Inkulturacja

– Co to jest kultura?

Inkulturacja

Słowo „kultura” pochodzi z jęz. łacińskiego. Oznacza ono cały dorobek społeczeństwa, zarówno materialny (czyli wszystkie wytwory człowieka), jak i duchowy (literaturę, sztukę, wierzenia itp.). Słowo „in” w języku łacińskim oznacza „w”. Inkulturacja oznacza przeniknięcie do kultury. Jest to proces trwający zazwyczaj wiele lat.

02

ROZWAŻAM I ZDOBYWAM

Paweł na Areopagu

Święty Paweł odbył wiele podróży apostolskich. Podczas jednej z nich znalazł się w Atenach i stanął przed niezwykłym wyzwaniem. Miał opowiedzieć o Jezusie i Jego zmartwychwstaniu greckim filozofom. Spotkanie to miało miejsce na wzgórzu zwanym Areopagiem. Opis tego wydarzenia znajdujemy w Dziejach Apostolskich.

przejdź do kolejnego slajdu

Paweł na Areopagu

czytanie Pisma Świętego z podziałem na role (Dz 17,16.18-20.22-26.30-34a)

Przeczytajmy fragment Pisma Świętego z podziałem na role.

kliknij w księgę, by wyświetlić tekst biblijny

Paweł na Areopagu

W Grecji kultura stała na bardzo wysokim poziomie: kwitła filozofia, rozwijała się literatura. W wymiarze religijnym charakterystyczny był politeizm, czyli wielobóstwo. W Atenach istniało wiele świątyń, ołtarzy i posągów poświęconych różnym bóstwom, co wewnętrznie oburzało Pawła. Podjął rozmowę z Grekami o Jezusie, wykorzystując fakt, że jeden z wielu ołtarzy poświęcili również „Nieznanemu Bogu”. Święty Paweł przełamywał schematy myślenia greckiego. Wyjaśniał słuchaczom, że ów Nieznany Bóg jest Stwórcą całego świata i panuje nad nim. Nie jest więc związany z żadnym miejscem, bo należy do Niego cały świat. Nie potrzebuje ludzkich darów, bo sam daje życie. Bóg jest też Panem historii. Cała ludzkość została przez niego stworzona. Grecy wierzyli, że każdy naród ma swoje odrębne pochodzenie, a więc i osobnego boga, który jest jego stwórcą. Paweł mówił o szukaniu jedynego prawdziwego Boga przez wysiłek woli. To oznacza, że człowiek jest zależny od Niego, ma Go czcić i służyć Mu. Wreszcie Paweł mówił o Jezusie Chrystusie i wskazywał konieczność nawrócenia, czyli porzucenie dawnego sposobu życia, a przyjęcie nowego.

Misja św. Pawła

Paweł poświęcił swoje życie głoszeniu Ewangelii. Odbył cztery podróże misyjne, a każda z nich obejmowała coraz większy obszar. Podczas tych wypraw Paweł doświadczył wielu trudności i niebezpieczeństw, a nawet zagrożenia życia. Wszystko po to, aby głosić Ewangelię wszędzie tam, gdzie uda mu się dotrzeć. Były to ziemie zamieszkałe przez narody należące do Imperium Rzymskiego.

Areopag ateński

Areopag, gdzie św. Paweł wygłosił swoją mowę, przeszedł do historii jako miejsce spotkania różnych kultur i religii. Ateńczycy gromadzili się na nim, aby posłuchać czegoś nowego. Było to również miejsce posiedzeń przedstawicieli rady miejskiej. Paweł głosił tu Ewangelię, używając języka odpowiedniego i zrozumiałego w tym środowisku. Nic Grekom nie nakazywał, ale poszukiwał tego, co mogło być wspólne dla świata pogańskiego i chrześcijaństwa, szukał wspólnych wartości. Doceniał swoich słuchaczy i podejmował z nimi dialog. Chociaż pozornie wydaje się, że w rozmowie z filozofami na Areopagu Paweł poniósł klęskę, to jednak spotkanie to było bardzo ważne. Było to pierwsze wystąpienie św. Pawła w miejscu publicznym, skierowane do szerokiego kręgu słuchaczy. Areopag stał się symbolem.

Otwórzcie podręczniki na str. 155. Przeczytajcie zaznaczony tekst.

03

Zostaję ubogacony i działam

Głoszę Jezusa na współczesnych areopagach

Po dwudziestu wiekach od narodzenia Chrystusa mamy nowe obszary działalności człowieka, w których należy głosić Ewangelię. – Gdzie poza kościołem możemy usłyszeć o Bogu? – Co jest współczesnym areopagiem?

Głoszę Jezusa na współczesnych areopagach

Jednym ze współczesnych areopagów są mass media, a wśród nich telewizja, radio, aplikacje na telefon, Internet, z którego wszyscy korzystacie, np. czytając lub tworząc blogi. Autorzy niemal wszystkich mediów mogą umieszczać teksty, zdjęcia i filmy tak, by inni mieli do nich dostęp. Waszym zadaniem będzie przygotowanie materiałów w różnych formach o Jezusie Chrystusie skierowanych do współczesnych niewierzących osób.

podpowiedzi

Pokonać trudności w głoszeniu Jezusa

Poproszę uczniów, którzy odczytywali fragment Pisma Świętego – rolę filozofów. Usiądźcie teraz na środku sali. Spróbujcie wczuć się w osoby starożytnych mędrców i odpowiedzcie na pytania, tak, jakby to uczynili, ci, którzy spierali się ze św. Pawłem na Areopagu. Ja dołączę do was wcielając się w postać św. Pawła.

pytania

04

Ćwiczenia

ćwiczenia zad. 1. str. 84.

podpowiedź

ćwiczenia zad. 2. str. 84.

ćwiczenia zad. 3. str. 84.

ćwiczenia zad. 4. str. 85.

podpowiedź

ćwiczenia zad. 5. str. 85.

podpowiedź

Sprawdź swoją wiedzę!

05

ZADANIE modlitwa

Zadanie

1. Odszukaj w Internecie i wypisz strony, na których możesz znaleźć informacje pomocne w pogłębianiu wiary. 2. Obejrzyj stronę internetową twojej parafii i napisz, czego dowiedziałeś się z niej o Jezusie Chrystusie. 3. Pomódl się o odwagę głoszenia Chrystusa nawet obcym ludziom.

Modlitwa końcowa

„Spójrz, o Panie, na całą ludzkość i okaż miłosierdzie tym, którzy szukają Cię przez modlitwę i prawe życie, ale jeszcze Cię nie spotkali: objaw się im jako Droga, która prowadzi do Ojca, jako Prawda, która wyzwala, jako Życie, które nie ma końca. Pozwól nam, Panie, żyć w Twoim Kościele w duchu wiernej służby i całkowitego poświęcenia, aby nasze świadectwo było wiarygodne i owocne. Amen”.

(Jan Paweł II, Modlitwa za kapłanów)

Użyte grafiki zastrzeżone są prawem autorskim.Kopiowanie i rozpowszechnianie za zgodą autora lub właściciela .

przygotowanie prezentacji

ekatecheta.pl

2025

Źródło grafiki:

grafika wygenerowana przez AI

Canva

bank zdjęć własnych wydawnictwa

W procesie inkulturacji dochodzi do połączenia dwóch kultur, nierzadko odmiennych. W przypadku głoszenia Ewangelii zostają zachowane zasady wiary, natomiast w zależności od terytorium, na którym jest ona głoszona, przybiera formy obecne w danej kulturze. Dzięki temu przekaz Ewangelii staje się czytelny dla ewangelizowanej ludności, ponieważ jest przekazywany w sposób dla niej zrozumiały. Tak właśnie głosił Ewangelię św. Paweł, który został nazwany Apostołem Narodów.

Grupa 3. Zaprojektujcie program telewizyjny, przez który możecie głosić Jezusa Chrystusa współczesnym osobom. Uwzględnijcie w projekcie: tytuł, krótki tekst, muzykę, grafikę…

– Jak misjonarz opisuje procesyjne wejście na rozpoczęcie Mszy Świętej? – Jak wyglądała procesja z darami? – Czego wyrazem jest radosne przeżywanie przez Afrykanów liturgii Mszy Świętej?

Liturgia Mszy Świętej przy zachowaniu jej istoty, a więc przemiany chleba i wina w Ciało i Krew Chrystusa, jest zharmonizowana ze sposobem przeżywania religijności przez Afrykanów. Jest taka jak oni: radosna i prosta w wyrazie.

„Bardzo dużo ludzi dzisiaj w kościele, wszyscy wystrojeni, dzieci roześmiane. (…) Najpierw wszedł do kościoła ministrant niosący krzyż, za nim weszły tańczące kobiety. (…) Cały pochód od wejścia do ołtarza trwał z 5 minut. Tańczyli, stąpając z nogi na nogę, bardzo wolno posuwając się do przodu, i ten śpiew!!! Do dziś nie mogę się nadziwić, jakie oni mają super głosy… Msza Święta przebiegała swoim rytmem, co chwilę ktoś wstawał, śpiewy i tańce prawie cały czas. (…)

Grupa 1. Zaprojektujcie aplikację na telefon, przez którą możecie głosić Jezusa Chrystusa osobom w waszym wieku. Uwzględnijcie w projekcie: tytuł, rysunek, krótki tekst, muzykę…

Kolejna była procesja z darami :) Cała grupa kobiet i mężczyzn wnosiła do kościoła, tańcząc i śpiewając, przeróżne rzeczy. Podchodzili z tym do księdza i od pewnego momentu idąc na kolanach, wręczali mu to przed ołtarzem, a ksiądz odbierał od każdego i przekazywał ministrantom… Jajka, skrzynkę coca-coli, chyba ze 20 kg cukru, koperty z pieniędzmi, dwa komplety pościeli i koców ładnie zapakowane i wiele innych rzeczy. Na sam koniec dwóch mężczyzn niosło… żywą kozę :D (…) Spętane zwierzę przynieśli, trzymając je między sobą za nogi i wręczyli księdzu :) Koza się trochę darła, więc ministrant wyniósł ją do zakrystii.

Stanowią one wyzwanie dla Kościoła, który posyła na te obszary swoich misjonarzy. Ich zadaniem jest przyprowadzić ludzi do Jezusa. W misyjnychzakątkach świata żyją ludzie o kulturze odmiennej niż w Europie, innej mentalności i innym sposobie wartościowania. Dlatego Dobra Nowina musi być przekazana w formie dla nich zrozumiałej, a jednocześnie w taki sposób, aby nie został zagubiony sens orędzia Ewangelii.

Grupa 4. Zaprojektujcie stronę internetową dla współczesnego młodego człowieka o Jezusie Chrystusie. Uwzględnijcie w projekcie: nazwę strony, krótki tekst, muzykę, grafikę…

Rzym uchodził w tamtym czasie za najważniejsze miasto na świecie. Był stolicą państwa z bardzo bogatym dorobkiem kulturalnym w dziedzinie literatury, malarstwa, rzeźby, filozofi i i teatru. W Imperium Rzymskim wyznawano wielobóstwo. Warto dodać, że bardzo istotny wpływ na kulturę rzymską miała kultura grecka, którą Paweł znał bardzo dobrze. W głoszeniu Ewangelii bardzo pomocne okazało się staranne wykształcenie św. Pawła. Znał powszechnie używane wówczas języki oraz osiągnięcia naukowe swoich czasów. Umożliwiało mu to wejście w dialog z ludźmi o odmiennej niż żydowska kulturze i religii. Paweł głosił Ewangelię i zakładał gminy chrześcijańskie. Za pomocą listów pisanych później do tych gmin rozwiązywał pierwsze problemy dotyczące wiary. Listy te możemy znaleźć w Nowym Testamencie. Na ewangelizowanych przez niego terenach chrześcijaństwo przyjmowało specyficzną, uzależnioną od tamtejszej kultury formę. To dzięki jego misjom chrześcijaństwo dotarło do Europy. Państwa europejskie bardzo obficie czerpały z kultury antycznej: rzymskiej i greckiej. Narody, które przyjmowały chrześcijaństwo od misjonarzy należących do tych kultur, przejmowały ich łacińskie bądź greckie elementy.

– Jaki widok oburzał Pawła w Atenach? – Czego chcieli się dowiedzieć filozofowie od Pawła? – Dlaczego Paweł podkreślał religijność ateńczyków? – Jak Paweł przedstawił ateńczykom Nieznanego Boga? – Gdzie nie należy Go szukać? – Jak Paweł tłumaczył pochodzenie człowieka? – Do czego Bóg wzywa wszystkich ludzi? – O jakim dniu mówi Paweł do Ateńczyków? – Co Paweł powiedział o Jezusie Chrystusie?

Spotkanie z inną kulturą czy światopoglądem nie zawsze jest łatwe. Trudność może wypływać z nastawienia obu stron – nam może być trudno zrozumieć odmienność kultury innych osób, a im – naszą. Reakcje na głoszenie Ewangelii mogą być różne – tak jak i w przypadku spotkania św. Pawła i filozofów: obojętność, śmiech, ale też zainteresowanie. Ważne jest jednak, by wszystkim towarzyszyła otwartość i szacunek.

Grupa 2. Zaplanujcie krótką audycję radiową o Jezusie Chrystusie dla współczesnego młodego człowieka. Uwzględnijcie w projekcie: tytuł, krótki tekst, muzykę…

Święty Paweł głosił Jezusa poganom, korzystając ze środków przekazu dostępnych w tamtych czasach. Również dzisiaj zadaniem chrześcijan jest głosić Ewangelię w coraz szybciej zmieniających się warunkach życia. Aby móc dotrzeć z Dobrą Nowiną do każdego człowieka i by przeniknęła ona wszystkie dziedziny życia, konieczna jest tylko zmiana formy jej głoszenia, między innymi przez wykorzystanie postępu technologicznego.Wielu współczesnych chrześcijan dostrzega potrzebę głoszenia Jezusa w Internecie, dzięki czemu powstały i wciąż powstają strony poświęcone ewangelizacji, rozważaniu słowa Bożego czy informowaniu o coraz to nowych inicjatywach podejmowanych przez parafie i wspólnoty chrześcijańskie.

– Jakie są różnice w przeżywaniu przez Afrykanów liturgii Mszy Świętej?

Potem znowu chwilę normalnej Mszy Świętej i po Komunii od nowa śpiewy i tańce :) Chłopcy (…) szaleli, a ja podziwiałem, jak w rzeczywistości wygląda praca misjonarza… Czasem ma bardzo ciężko, ale czasem, tak jak dzisiaj, ma dowód na to, że jego praca jest bardzo ważna i warto się jej poświęcić…Na koniec były jeszcze przemówienia, gratulacje, podziękowania i oklaski, a potem znowu trochę pośpiewali :) Patrzę na zegarek… 11:15 :) Ponad dwie godziny, a człowiek żałuje, że już się kończy… Nie to co u nas – oby jak najkrócej i do domu… Tu dla tych ludzi taka Msza Święta, która jest tylko jedna, jest ogromnym wydarzeniem…”.

(Misja Mpanshya, www.misjampanshya.blogspot.com)

Grupa 5. Utwórzcie na blogu wpis o Jezusie Chrystusie skierowany do współczesnego młodego człowieka. Uwzględnijcie w projekcie: nazwę bloga, krótki tekst, obraz, grafikę…

– Na jakim poziomie była kultura rzymska w stosunku do państw podbitych? – Jaka religia panowała na terenie Imperium?

– Dlaczego postanowiliście zabrać Pawła na Areopag?– Pawle, co czułeś, gdy filozofowie poprosili cię o wyjaśnienia na Areopagu? – Pawle, jak się czułeś, gdy przemawiałeś? – Co czuliście wy, wierzący w wielu bogów, gdy usłyszeliście, że Bóg jest jeden? – Co pomyśleliście, słysząc o tak niewiarygodnej rzeczy jak zmartwychwstanie? – Pawle, co czułeś, gdy usłyszałeś, że śmieją się z tego, co mówisz? – Pawle, co czułeś, gdy niektórzy przyłączyli się do ciebie?