Plural Words: Moduł e-learningowy 3

Moduł 3: Planowanie pudełka AAC

Moduł e-learningowy dla nauczycieli

Rozpocznij

W tym module poznasz kroki potrzebne do zaplanowania pudełek AAC dla swoich uczniów. Zaczynając od zidentyfikowania potrzeb swoich uczniów, odkryjesz kilka aspektów branych pod uwagę przy proponowaniu struktury pudełka AAC, a także materiały i narzędzia, które mogą Ci w tym pomóc.

Indeks

Ocena potrzeb uczniów

Narzędzia cyfrowe

Konkluzja

Struktura pudełka AAC

Quiz

Materiały low-tech

01

Ocena potrzeb uczniów i ustalanie celów uczenia się

Wybór najodpowiedniejszych alternatywnych i wspomagających systemów komunikacji dla dzieci z trudnościami w komunikacji werbalnej wymaga kompleksowej oceny potrzeb i potencjału dziecka.

Wstępna ocena dziecka ma na celu zidentyfikowanie najbardziej odpowiednich środków, strategii i systemów zgodnie z profilem komunikacyjnym dziecka, z jego zdolnościami, w celu wspierania rozwoju funkcjonalnej komunikacji z innymi, dobrostanu emocjonalnego i integracji w szkole i społeczeństwie. Ocena ta powinna być uzupełniona informacjami od członków rodziny, opiekunów, nauczycieli i terapeutów w celu uzyskania jak najpełniejszej oceny potrzeb komunikacyjnych dziecka.

Specjaliści w dziedzinie AAC zalecają rozważenie pewnych istotnych obszarów, aby ocena potrzeb dzieci mogła być skuteczna (ASHA, Dietz i in. (2012), Beukelman i Light (2020):

• Historia przypadku
• ocena umiejętności komunikacyjnych,
• ocena umiejętności i potrzeb dziecka w zakresie dostępu do internetu
• ocena podpór i barier środowiskowych,
• ocena symboli,
• ocena strategii dostępu,
• ocena urządzeń AAC,
• ocena uczenia się/interwencji AAC
• i w jaki sposób osiągnięto personalizację AAC.

Możesz skorzystać z serii standaryzowanych testów, arkuszy obserwacji, nieformalnych wywiadów, aby zebrać istotne informacje o dziecku w następujących obszarach, aby zaspokoić potrzeby dziecka oraz ustalić cele edukacyjne i spersonalizowane plany interwencji:

• Ocena aktualnych umiejętności komunikacyjnych
• Ocena środowiska komunikacyjnego
• Zidentyfikuj styl uczenia się i preferencje
• Ocena zdolności sensorycznych i psychomotorycznych
• Ocena poziomu poznawczego i zdolności koncentracji uwagi
• Ocena umiejętności społecznych
• Ocena aktualnie stosowanego AAC

Główną rolą oceny jest gromadzenie i analizowanie informacji, które z jednej strony mogą być wykorzystane do wyznaczania celów i strategii rozwoju umiejętności komunikacyjnych, a z drugiej strony mogą być wykorzystane jako środek oceny ich skuteczności. Ustal cele nauczania SMART (konkretne, mierzalne, używaj słów działania, realistyczne i ograniczone czasowo) i upewnij się, że wykorzystane materiały i narzędzia ACC wspierają ich osiągnięcie. Pomoże Ci to upewnić się, że cele są dostosowane do potrzeb dzieci i możliwe do osiągnięcia w określonych ramach czasowych.

Patrz formularze oceny AAC

02

Zaproponowanie struktury pudełka AAC

Propozycja AAC powinna uwzględniać zdolności, mocne strony i potrzeby dziecka (ASHA):

• profil dziecka, w tym: wzrok, słuch, sensoryczno-motoryczny, motywacyjny, poznawczy, językowy, umiejętności czytania i pisania oraz aktualne sposoby komunikowania się,
• preferencje/opcje dla różnych symboli, systemów i sposobów dostępu,
• konteksty, w których dziecko musi się komunikować, umiejętności i wsparcie dostępne dla partnerów
• wiele funkcji, takich jak: jaki rodzaj symboli graficznych (np. obrazy/stylizowane obrazy/słowa) zostanie użyty, ile symboli jest dostępnych, jak są one zorganizowane, jak jest do nich dostęp (Light i colab, 2019).

Strategie oparte na potrzebach sensorycznych i psychomotorycznych mogą wspierać komunikację, zapewniając wsparcie wzrokowe, słuchowe, kinestetyczne lub dotykowe. Wizualne wsparcie komunikacyjne pomaga w tworzeniu wizualnych reprezentacji pojęć i może być również zapewnione poprzez różnorodne, takie jak:

• Kartki z obrazkami,
• Symbole, słowa pisane;
• Książki komunikacyjne;
• Piktogramy i rysunki;
• Karty komunikacyjne;
• Tablice wizualne;
• Zdjęcia i spersonalizowane materiały;
• Programy i aplikacje ze zdjęciami i piktogramami.

Wsparcie słuchowe to zapewnienie modelu percepcyjno-werbalnego wspierającego komunikację u osób z trudnościami w mówieniu:

• Obrazy i informacje słuchowe
• Zasoby audio

• Biblioteki dźwięku i zamiany tekstu na mowę. 

Wsparcie komunikacji kinestetycznej może być zapewnione poprzez:

• Język migowy
• Naśladownictwo i naśladownictwo.
• Język migowy dostosowany dotykowo
• Technika "ręka w rękę" i "ręka pod ręką".

Dotykowe wsparcie komunikacji zapewnia komunikacja dotykowa:

• Znaki dotykowe wykonane przez dotknięcie pleców osoby i opisanie otoczenia, ludzi, stanów emocjonalnych itp.
• Obiekty referencyjne, które symbolizują konkretne działania. (na przykład koc do spania itp.)
• Torby lub pudełka tematyczne zawierające przedmioty fizyczne reprezentujące różne kategorie.

Stopień dostępu do zasobów jest czynnikiem, który może wpłynąć na decyzję o tym, z jakich narzędzi AAC skorzystać.

• Zasoby low-tech (karty obrazkowe, symbole itp.) są dostępne dla wszystkich, łatwe do wykonania i kosztują minimalnie.

• Zasoby high-tech (tablety z programami komunikacyjnymi, które mają wiele stron tematycznych i folderów, które można otworzyć, klikając słowo lub symbol) nie są dostępne dla wszystkich.

Opcja edukacyjna i wybrany przez rodziców sposób komunikacji mogą mieć wpływ na strukturę pudełka AAC.

• Na przykład w przypadku dzieci niedosłyszących z rodzin niesłyszących komunikacja może być wspomagana przez język migowy i pisownię palcami (tablica do sprawdzania pisowni palcami, obrazy w języku migowym itp.).
• Dążąc do rozwoju komunikacji werbalnej, można wykorzystać wsparcie wizualne (obrazki, symbole, aplikacje do piktogramów, oprogramowanie do zamiany tekstu na mowę, pisanie za pomocą symboli itp.)

03

Przegląd materiałów i zasobów low-tech

(tablice, segregatory, materiały sensoryczne...)

Materiały i zasoby o niskim stopniu zaawansowania technologicznego są powszechnie stosowane w komunikacji alternatywnej i wspomagającej (AAC) w celu wspierania osób z trudnościami w komunikacji, ponieważ są dostępne, łatwe do wykonania i można je dostosować. Rozwiązania te nie obejmują zaawansowanych technologii i są przydatne w różnych kontekstach, w tym w sytuacjach, w których zasoby lub dostęp do technologii o wysokiej wydajności są ograniczone.

10

Materiały low-tech

Wybór odpowiednich rozwiązań AAC, niezależnie od tego, czy są one zaawansowane, czy niskie, zależy od wielu czynników: poziomu zmęczenia, wysiłku, ograniczeń fizycznych oraz tego, ile czasu zajęłaby praca (np. napisanie pracy) bez użycia technologii. Low-tech nie wymaga zasilania. Czasami może to być najłatwiejsze i najbardziej praktyczne rozwiązanie w AAC.

Oto kilka przykładów materiałów low-tech:

11

1/ Komunikacja obsługuje

Karty z obrazkami / symbolami / napisanymi słowami: pozwalają użytkownikowi wskazać żądany symbol palcem, wskaźnikiem lub patrząc.

12

1/ Komunikacja obsługuje

Karty komunikacyjne: karty ze stronami tematycznymi (jedzenie, emocje, codzienne czynności), na których użytkownik może wybrać żądany obraz lub słowo.

13

2/Systemy oparte na symbolach wizualnych

Piktogramy i rysunki: ręcznie wykonane lub wydrukowane z bezpłatnych źródeł (np. PECS - Picture Exchange Communication System).

Duży druk: dla osób umiejących czytać i czytać.

14

3/ Proste narzędzia i akcesoria

Karty komunikacyjne: laminowane karty z obrazami lub słowami kluczowymi, oprawione w pierścień w celu przenoszenia. Wskaźniki ręczne: drążki lub różdżki, których użytkownicy mogą używać do wskazywania symboli lub liter. Torby lub pudełka tematyczne: zawierają przedmioty fizyczne reprezentujące różne kategorie (np. prawdziwe owoce na życzenie jedzenia).

15

4/ Proste urządzenia fizyczne

Kafelki wyboru: proste panele, na których użytkownik może wybierać spośród kilku wizualnie przedstawionych opcji. Systemy z obiektami dotykowymi: dla użytkowników z wadami wzroku lub preferencjami sensorycznymi (przykład: prawdziwy widelec do proszenia o jedzenie).

16

5/ Materiały z recyklingu

Tektura lub papier laminowany: do wytwarzania trwałych materiałów.

Kolorowe czapki lub inne małe przedmioty: używane do prostych kodów wizualnych lub czynności wyboru.

17

6/ Uproszczone systemy kodowania

Alfabet wizualny lub dotykowy: dla użytkowników, którzy mogą nauczyć się kodu symbolicznego opartego na literach.

Kodowanie kolorami: kojarzenie symboli lub kategorii z określonym kolorem w celu ułatwienia szybkiego rozpoznania.

18

7/ Materiały spersonalizowane

Zdjęcia osobiste: z wykorzystaniem zdjęć z codziennego życia dziecka (np. zdjęcia rodziny lub ulubionego przedmiotu). Ręcznie robione rysunki: można je dostosować do preferencji dziecka.

19

Zalety stosowania materiałów low-tech w AAC

• dostępność: są niedrogie i można je wykonać z lokalnych zasobów;
• elastyczność: można je dostosować do indywidualnych potrzeb dziecka;
• przenośność: łatwy w transporcie i użytkowaniu w każdym środowisku;
• trwałość: Większość z nich może być laminowana lub wykonana z trwałych materiałów.

Te niezaawansowane technologicznie rozwiązania są szczególnie przydatne dla dzieci, które wcześnie adoptują AAC, tych z obszarów o ograniczonych zasobach lub jako systemy zapasowe dla zaawansowanych rozwiązań technologicznych.

20

04

Przegląd narzędzi i zasobów cyfrowych

Pakiet zasobów AAC może zawierać różne narzędzia cyfrowe i zasoby wizualne (np. ikony), które pomagają użytkownikom łatwiej wyrażać swoje potrzeby, pomysły i emocje. W dzisiejszej przestrzeni cyfrowej istnieje wiele bezpłatnych lub niedrogich narzędzi i zasobów cyfrowych, które można wykorzystać do stworzenia takiego pakietu.

21

1/ Oprogramowanie i aplikacje CAA

Istnieją programy i aplikacje zaprojektowane specjalnie dla AAC, które zazwyczaj obejmują bazy danych ikon, opcje dostosowywania i funkcje renderowania wizualnego:

• Cboard (darmowy, internetowy)
• Avaz (aplikacja mobilna, dostępna bezpłatnie w wersji próbnej)
• LetMeTalk (bezpłatna, Android/iOS)

Info

Info

Info

22

2/ Piktogramy i materiały wizualne

Piktogramy są niezbędne do tworzenia zasobów AAC, ponieważ pomagają wizualnie reprezentować koncepcje, pomysły, potrzeby i emocje. W Rumunii i na całym świecie istnieje wiele bezpłatnych platform, na których można pobrać przydatne piktogramy w celu tworzenia pakietów zasobów AAC. Przykłady takich witryn, w których można uzyskać bezpłatne zasoby, są następujące:

Info

• Arasaac
• The Noun Project
• Pictotraductor

Info

Info

23

Pictotraductor

Aby przetłumaczyć słowo lub zdanie na piktogramy, wystarczy wpisać słowa na ekranie głównym (w odpowiednim polu), a podczas pisania pojawiają się ikony powiązane ze słowami. Wadą tej strony jest to, że musisz wpisać żądane zdanie lub słowo w języku hiszpańskim, aby zostało przetłumaczone jako ikony.

Przykład zdania przetłumaczonego na piktogramy: PL: Bunica łączy la magazin. ES: La abuela va a la tienda. Tłumaczenie za pomocą Pictotraductora:

Źródło obrazu: Pictotraductor

24

3/ Narzędzia do edycji grafiki, aby dostosować swoje obrazy

Większość programów jest dostępna w języku angielskim lub innych językach. Aby utworzyć pakiety AAC, możesz skopiować/zapisać ikony i użyć ich do tworzenia własnych materiałów i zasobów AAC. Programy do edycji graficznej mogą być również używane do ich organizowania i dostosowywania do potrzeb użytkownika. Oto dwie bezpłatne opcje:

Info

• Canva
• Microsoft PowerPoint

Info

25

4/ Biblioteki dźwięku i zamiany tekstu na mowę

Oprócz ikon pełny pakiet AAC może również zawierać zasoby audio do wymawiania słów i fraz, przydatne dla użytkowników z trudnościami z mową:

Info

• Natural Reader (wersja bezpłatna)
• Google Text-to-Speech

Info

26

05

Konkluzja

Powyżej został przedstawiony szereg zasobów cyfrowych, z których możemy korzystać za darmo lub w wersjach próbnych w celu personalizacji i stworzenia pakietu komunikacyjnego. W zależności od indywidualnych potrzeb, zasoby cyfrowe dostępne na całym świecie oferują różnorodne opcje personalizacji i adaptacji. W ten sposób każdy może stworzyć skuteczny i dostępny obraz komunikacyjny, pomagając rozwijać umiejętności komunikacyjne u osób z trudnościami w komunikacji.

Quiz oceniający naukę

W tym dziale, będziecie Państwo mieli możliwość przetestowania wiedzy zdobytej podczas pracy z modułem. Przygotujcie się na wzmocnienie procesu uczenia się i zbliżenie się do mistrzostwa w dziedzinie fundamentalnych założeń zawartych w zestawach AAC.

1/5

2/5

3/5

4/5

5/5

Odwołania

• American Speech-Language-Hearing Association ( n.d.), Augmentative and Alternative Communication (AAC), Retrieved from https://www.asha.org/practice-portal/professional-issues/augmentative-and-alternative-communication/?srsltid=AfmBOoodXAX8UET7N9VKqCpRkiINn_rbZJfN1l2lIIXyT7_lKxRw0tnw
• AssistiveWare. (n.d.). Learn AAC guide. Retrieved from https://www.assistiveware.com/learn-aac/learn-aac-guide
• Bogdashina, O. ( 2017), Sign language vs. mime-signing (for ‘kinaesthetic-speaking’ children), https://www.integratedtreatmentservices.co.uk/blog/autism-olga-bogdashina/sign-language-vs-mime-signing-kinaesthetic-speaking-children/
• Beukelman,D.R., Light J. C.,( 2020) - Augmentative and Alternative Communication - Supporting Children and Adults With Complex Communication Needs-Brookes Publishing
• Coomunication Community(n.d.), What is High Tech AAC?, (https://www.communicationcommunity.com/what-is-high-tech-aac)
• Dietz A, Quach W, Lund SK, McKelvey M. AAC( 2012), Assessment and clinical-decision making: the impact of experience. Augment Altern Commun. Sep;28(3):148-59. doi: 10.3109/07434618.2012.704521. PMID: 22946990.
• NWACS. (2022). 8 ways to celebrate and embed AAC in classrooms. Retrieved from https://nwacs.info/blog/2022/8/ways-to-celebrate-and-embed-aac-in-classrooms
• PrAACtical AAC. (n.d.). AAC must-haves for the classroom and speech room. Retrieved from https://praacticalaac.org/strategy/aac-must-haves-for-the-classroom-and-speech-room/
• Sense International Romania( n.d.) Sisteme bazate pe limbajul gestual Retrieved from https://surdocecitate.ro/surdocecitatea/comunicare/#sisteme-bazate-pe-limbajul-gestual
• Sense International Romania( n.d.) Siteme bazate pe simboluri Retrieved from https://surdocecitate.ro/surdocecitatea/comunicare/#sisteme-bazate-pe-simboluri
• Speech and Language Kids. (n.d.). How to introduce and take data with a new AAC system/device. Retrieved from https://www.speechandlanguagekids.com/introduce-take-data-new-aac-systemdevice/
• Speak for Yourself. (n.d.). Beginner augmentative alternative communication (AAC) system catch-22. Retrieved from https://speakforyourself.org/beginner-augmentative-alternative-communication-aac-system-catch-22/
• Twinkl. (n.d.). Using AAC in the classroom. Retrieved from https://www.twinkl.be/blog/using-aac-in-the-classroom

Moduł 3 kompletny!

Google Text-to-Speech

Darmowe narzędzie dostępne na Androida, służące do wokalizacji tekstu. Jest zintegrowany z wieloma aplikacjami AAC i może być skonfigurowany dla różnych języków.

Dostępne w

Pictotraductor

Jest to narzędzie zaprojektowane w celu ułatwienia komunikacji osobom, które mają trudności z językiem werbalnym lub skuteczniej komunikują się za pomocą piktogramów. Został zaprojektowany z myślą o następujących celach:

• Program tłumaczy słowa/frazy na piktogramy
• Narzędzie dla rodziców i profesjonalistów do łatwej komunikacji w dowolnym miejscu
• Jeśli zarejestrujesz się w aplikacji, możesz spersonalizować ikony za pomocą osobistych obrazów
• Jeśli jesteś zarejestrowany, możesz zapisać zdania/frazy, których często używasz
• Jest intuicyjny i łatwy w użyciu dla każdego
• Pictotraductor domyślnie używa ikon ARASAAC.

Na stronie internetowej i w aplikacji znajduje się przewodnik, jak z niego korzystać, ale jest on w języku hiszpańskim.

LetMeTalk (bezpłatna, Android/iOS)

Łatwa w użyciu aplikacja, która wykorzystuje obrazki do budowania zdań i jest często używana, aby pomóc dzieciom i dorosłym z trudnościami w komunikacji. LetMeTalk umożliwia importowanie własnych obrazów, dzięki czemu użytkownicy mogą w pełni dostosować tablice komunikacyjne.

Źródło obrazu: LetMeTalk

Microsoft PowerPoint

Jest często dostępny bezpłatnie w programach edukacyjnych i umożliwia proste ułożenie ikon w formacie slajdu. Przydatne dla tych, którzy chcą tworzyć interaktywne prezentacje lub arkusze CAA.

Źródło obrazu: archiwum osobiste

Natural Reader

Oprogramowanie do zamiany tekstu na mowę, które zamienia tekst w dźwięk. Może być używany do tworzenia plików audio z tekstu powiązanego z każdą ikoną. Minusem jest to, że nie jest dostępny we wszystkich językach.

Źródło obrazu: Natural Reader

Avaz (aplikacja mobilna, dostępna bezpłatnie w wersji próbnej)

Ta aplikacja zawiera bazę ikon i umożliwia dostosowanie tablic komunikacyjnych dla różnych kategorii użytkowników, w tym dzieci. Dostępne w Google Play i App Store.

Źródło obrazu: Avaz

Canva

Narzędzie do edycji grafiki online, które umożliwia rozmieszczanie ikon i dodawanie tekstu w celu stworzenia spersonalizowanego pulpitu nawigacyjnego. Canva jest intuicyjna i zawiera bezpłatne podstawowe szablony.

Dostępne w

Cboard (darmowy, internetowy)

Darmowe narzędzie, z którego można korzystać bezpośrednio z przeglądarki. Oferuje szeroką gamę ikon i umożliwia dostosowanie tablic komunikacyjnych do potrzeb klienta. Jest dostępny w wielu językach i można z niego korzystać z urządzeń mobilnych lub stacjonarnych.

Źródło obrazu: Cboard

The Noun Project

To międzynarodowa platforma darmowych ikon, w tym do użytku komercyjnego (z przypisaniem). Chociaż nie specjalizuje się w AAC, zawiera różnorodną gamę ikon, których można użyć do tego celu.

Źródło obrazu: The Noun Project

Arasaac

Biblioteka Arasaac oferuje tysiące ikon w różnych stylach, które można pobrać za darmo i wykorzystać do tworzenia tablic komunikacyjnych. Arasaac to platforma popularna na całym świecie ze względu na różnorodność i jakość oferowanych zasobów.

Źródło obrazu: Arasaac